Adhyaya 21

Verse 1

ध्रुव उवाच । नमो हिरण्यगर्भाय सर्वसृष्टिविधायिने । हिरण्यरेतसे तुभ्यं सुहिरण्यप्रदायिने

Dhruva thưa rằng: Kính lễ Hiraṇyagarbha, Đấng an bài mọi tạo tác của vũ trụ; kính lễ Ngài, Hiraṇyareta, Đấng ban vàng ròng thù thắng—phúc thịnh cát tường và sung mãn thiêng liêng.

Verse 2

नमो हरस्वरूपाय भूतसंहारकारिणे । महाभूतात्मभूताय भूतानां पतये नमः

Kính lễ Ngài, Đấng mang hình tướng Hara, Đấng khiến muôn loài đi vào sự tiêu dung; kính lễ Ngài, Tự Ngã của các đại nguyên tố, Chúa tể và chủ nhân của hết thảy chúng sinh.

Verse 3

नमः स्थितिकृते तुभ्यं विष्णवे प्रभविष्णवे । तृष्णाहराय कृष्णाय महाभार सहिष्णवे

Kính lễ Ngài, Đấng tạo nên sự an trụ và gìn giữ—Viṣṇu, Viṣṇu đầy quyền năng; kính lễ Kṛṣṇa, Đấng dứt trừ khát ái, Đấng gánh chịu gánh nặng lớn lao (của thế gian) bằng nhẫn lực không lay chuyển.

Verse 4

नमो दैत्यमहारण्य दाववह्निस्वरूपिणे । दैत्यद्रुमकुठाराय नमस्ते शार्ङ्गपाणये

Kính lễ Ngài, tựa như ngọn hỏa hoạn rừng trong đại lâm của loài daitya; kính lễ Ngài, như lưỡi rìu đốn ngã cây cối daitya—đảnh lễ Ngài, hỡi Śārṅgapāṇi, Đấng cầm cung Śārṅga.

Verse 5

नमः कौमोदकीव्यग्र कराग्राय गदाधर । महादनुजनाशाय नमो नंदकधारिणे

Kính lễ Đấng cầm chùy—tay trước sẵn chùy Kaumodakī; kính lễ Đấng diệt trừ các Dānava hùng mạnh; kính lễ Đấng cầm kiếm Nandaka.

Verse 6

नमः श्रीपतये तुभ्यं नमश्चक्रधराय च । धराधराय वाराह रूपिणे परमात्मने

Kính lễ Ngài, Śrīpati—Chúa tể của Śrī (Lakṣmī); kính lễ Đấng cầm bánh xe (cakra). Kính lễ Đấng nâng trái đất, hiện thân Varāha—Đấng Paramātman, Tự Ngã Tối Thượng.

Verse 7

नमः कमलहस्ताय कमलावल्लभाय ते । नमो मत्स्यादिरूपाय नमः कौस्तुभवक्षसे

Kính lễ Ngài có đôi tay nâng hoa sen; kính lễ Đấng là người yêu của Kamalā (Lakṣmī). Kính lễ Ngài hiện các hình tướng bắt đầu từ Matsya; kính lễ Ngài có ngực trang nghiêm bởi ngọc Kaustubha.

Verse 8

नमो वेदांतवेद्याय नमः श्रीवत्सधारिणे । नमो गुणस्वरूपाय गुणिने गुणवर्जिते

Kính lễ Đấng được nhận biết qua Vedānta; kính lễ Đấng mang dấu Śrīvatsa. Kính lễ Đấng là chính thể của các guṇa; kính lễ Chúa tể của các guṇa—nhưng vẫn vượt ngoài mọi guṇa.

Verse 9

नमस्ते पद्मनाभाय पांचजन्यधराय च । वासुदेव नमस्तुभ्यं देवकीनंदनाय च

Kính lễ Padmanābha, và kính lễ Đấng cầm ốc Pāñcajanya. Ôi Vāsudeva, kính lễ Ngài; kính lễ Devakī-nandana, người con của Devakī.

Verse 10

प्रद्युम्नाय नमस्तुभ्यमनिरुद्धाय ते नमः । नमः कंसविनाशाय नमश्चाणूरमर्दिने

Kính lễ Pradyumna; kính lễ Aniruddha. Kính lễ Đấng diệt Kaṃsa; kính lễ Đấng quật ngã Cāṇūra.

Verse 11

दामोदरहृषीकेश गोर्विदाच्युतमाधव । उपेंद्रकैटभाऽराते मधुहंतरधोक्षज

Ôi Dāmodara, Hṛṣīkeśa, Govinda, Acyuta, Mādhava; ôi Upendra. Ôi Kẻ thù của Kaiṭabha, ôi Đấng diệt Madhu, ôi Adhokṣaja—con kính lễ Ngài.

Verse 12

नारायणाय नरकहारिणे पापहारिणे । वामनाय नमस्तुभ्यं हरये शौरये नमः

Kính lễ Nārāyaṇa, Đấng trừ khổ địa ngục và Đấng trừ tội lỗi. Kính lễ Vāmana; kính lễ Hari; kính lễ Śauri.

Verse 13

अनंताय नमस्तुभ्यमनंतशयनाय च । रुक्मिणीपतये तुभ्यं रुक्मिप्रमथनाय च

Kính lễ Ananta; kính lễ Đấng nằm tựa trên Ananta. Kính lễ Phu quân của Rukmiṇī; kính lễ Đấng khuất phục Rukmī.

Verse 14

चैद्यहंत्रे नमस्तुभ्यं दानवारेसुरारये । मुकुंदपरमानंद नंदगोपप्रियाय च

Kính lễ Đấng diệt Caidya (Śiśupāla), Kẻ thù của loài Dānava, Đấng đối nghịch những kẻ chống lại chư thiên. Ôi Mukunda, Niềm An Lạc Tối Thượng—kính lễ cả Đấng được Nanda mục đồng yêu kính.

Verse 15

नमस्ते पुंडरीकाक्ष दनुजेंद्र निषूदिने । नमो गोपालरूपाय वेणुवादनकारिणे

Kính lễ Ngài, Đấng mắt như hoa sen, bậc diệt trừ các vua loài a-tu-la. Kính lễ Ngài hiện thân Gopāla, Người chăn bò thiêng, Đấng làm tiếng sáo vang ngân nhiệm mầu.

Verse 16

गोपीप्रियाय केशिघ्ने गोवर्धनधराय च । रामाय रघुनाथाय राघवाय नमोनमः

Kính lễ mãi mãi Đấng được các Gopī yêu mến, Đấng diệt Keśī, Đấng nâng núi Govardhana. Kính lễ Rāma, kính lễ Raghu-nātha, kính lễ Rāghava—nam mô nam mô.

Verse 17

रावणारे नमस्तुभ्यं विभीषणशरण्यद । अजाय जयरूपाय रणांगणविचक्षण

Kính lễ Ngài, kẻ thù của Rāvaṇa, Đấng ban nơi nương tựa cho Vibhīṣaṇa. Kính lễ Đấng Vô Sinh, bản thể là Chiến Thắng, bậc tinh thông mưu lược nơi chiến địa.

Verse 18

क्षणादि कालरूपाय नानारूपाय शार्ङ्गिणे । गदिने चक्रिणे तुभ्यं दैत्यचक्रविमर्दिने

Kính lễ Ngài, hiện thân của Thời Gian từ sát-na trở đi, Đấng mang vô số hình tướng, bậc cầm cung Śārṅga. Kính lễ Ngài, Đấng cầm chùy và đĩa Cakra, bậc nghiền nát vòng vây của loài daitya thù nghịch.

Verse 19

बलाय बलभद्राय बलारातिप्रियाय च । बलियज्ञप्रमथन नमो भक्तवरप्रद

Kính lễ Đấng Đại Lực; kính lễ Balabhadra; và kính lễ Đấng được kẻ thù của Bala yêu mến. Ôi bậc khuất phục lễ tế của Bali, Đấng ban ân phúc tối thượng cho người sùng kính, nam mô Ngài.

Verse 20

हिरण्यकशिपोर्वक्षो विदारण रणप्रिय । नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च

Lạy Đấng ưa chiến trận chính nghĩa, Đấng đã xé toang lồng ngực Hiraṇyakaśipu—con đảnh lễ vị Thần hộ trì trật tự thánh (brahmaṇya), và đảnh lễ Đấng làm lợi lạc cho bò thiêng cùng các brāhmaṇa.

Verse 21

नमस्ते धर्मरूपाय नमः सत्त्वगुणाय च । नमः सहस्रशिरसे पुरुषाय पराय च

Con đảnh lễ Ngài, Đấng chính là hình tướng của Dharma; con đảnh lễ Ngài, Đấng là Sattva thanh tịnh. Con đảnh lễ Puruṣa nghìn đầu, và đảnh lễ Đấng Tối Thượng vượt ngoài muôn loài.

Verse 22

सहस्राक्ष सहस्रांघ्रे सहस्रकिरणाय च । सहस्रमूर्ते श्रीकांत नमस्ते यज्ञपूरुष

Lạy Đấng nghìn mắt, nghìn chân; lạy Đấng nghìn tia quang; lạy Chúa nghìn hình tướng, Śrīkānta—Đấng được Śrī yêu mến—con đảnh lễ Ngài, Yajña-Puruṣa, chính là Hy tế.

Verse 23

वेदवेद्यस्वरूपाय नमो वेदप्रियाय च । वेदाय वेदगदिने सदाचाराध्वगामिने

Con đảnh lễ Ngài, bản thể được Veda mặc khải; con đảnh lễ Ngài, Đấng yêu mến Veda. Con đảnh lễ Ngài, chính là Veda; Đấng tuyên thuyết Veda; và Đấng dẫn dắt muôn loài trên con đường sadācāra—hạnh lành, nếp sống chánh.

Verse 24

वैकुंठाय नमस्तुभ्यं नमो वैकुंठवासिने । विष्टरश्रवसे तुभ्यं नमो गरुडगामिने

Con đảnh lễ Ngài, ô Vaikuṇṭha; con đảnh lễ Ngài, Đấng ngự tại Vaikuṇṭha. Con đảnh lễ Ngài, Đấng danh tiếng lan xa; con đảnh lễ Ngài, Đấng cưỡi Garuḍa mà du hành.

Verse 25

विष्वक्सेन नमस्तुभ्यं जगन्मय जनार्दन । त्रिविक्रमाय सत्याय नमः सत्यप्रियाय च

Kính lễ Ngài Viṣvaksena; ôi Janārdana thấm nhuần khắp toàn vũ trụ. Kính lễ Trivikrama, kính lễ Chân Lý tự thân, và kính lễ Đấng hằng hoan hỷ nơi chân thật.

Verse 26

केशवाय नमस्तुभ्यं मायिने ब्रह्मागायिने । तपोरूपाय तपसां नमस्ते फलदायिने

Kính lễ Ngài Keśava—Đấng nắm giữ māyā thiêng liêng, được chính Brahmā ca ngợi. Kính lễ Ngài là hình thể của khổ hạnh, là Đấng ban quả báo của mọi tapas.

Verse 27

स्तुत्याय स्तुतिरूपाय भक्तस्तुतिरताय च । नमस्ते श्रुतिरूपाय श्रुत्याचार प्रियाय च

Kính lễ Ngài, Đấng đáng được tán thán, chính là hình thể của lời tán thán, và hoan hỷ trong lời ca tụng của các bhakta. Kính lễ Ngài, hiện thân của Śruti, yêu chuộng hạnh kiểm phù hợp với Śruti.

Verse 28

अंडजाय नमस्तुभ्यं स्वेदजाय नमोस्तु ते । जरायुज स्वरूपाय नम उद्भिज्जरूपिणे

Kính lễ Ngài trong dạng anḍaja—sinh từ trứng; kính lễ Ngài trong dạng svedaja—sinh từ mồ hôi. Kính lễ Ngài có bản tính jarāyuja—sinh từ bào thai; và kính lễ Ngài mang hình ud्भijja—mọc lên từ đất.

Verse 29

देवानामिंद्ररूपोसि ग्रहाणामसि भानुमान् । लोकानां सत्यलोकोऽसि सिंधूनां क्षीरसागरः

Trong các chư thiên, Ngài là hình tướng của Indra; trong các hành tinh, Ngài là Surya rực sáng. Trong các cõi, Ngài là Satyaloka; trong các đại dương, Ngài là Kṣīrasāgara—Biển Sữa.

Verse 30

सुरापगाऽसि सरितां सरसां मानसं सरः । हिमवानसि शैलानां धेनूनां कामधुग्भवान्

Trong các dòng sông, Ngài là Surāpagā—sông Gaṅgā thiêng liêng; trong các hồ, Ngài là hồ Mānasa. Trong các núi, Ngài là Himavān; trong các loài bò, Ngài là Kāmadhenu, đấng ban thành mọi ước nguyện.

Verse 31

धातूनां हाटकमसि स्फटिकश्चोपलेष्वसि । नीलोत्पलं प्रसूनेषु वृक्षेषु तुलसी भवान्

Trong các kim loại, Ngài là hāṭaka—vàng ròng; trong các loại đá, Ngài là sphaṭika—pha lê trong suốt. Trong các loài hoa, Ngài là sen xanh; trong các loài cây, Ngài là Tulasī.

Verse 32

सर्वपूज्यशिलानां वै शालग्राम शिला भवान् । मुक्तिक्षेत्रेषु काशी त्वं प्रयागस्तीर्थपंक्तिषु

Trong mọi loại đá đáng được tôn thờ, Ngài là đá Śālagrāma. Trong các thánh địa giải thoát, Ngài là Kāśī; và trong hàng ngũ các tīrtha, Ngài là Prayāga.

Verse 33

वर्णेषु श्वेतवर्णोऽसि द्विपदां ब्राह्मणो भवान् । गरुडोस्यंडजेष्वीश व्यवहारेषु वाग्भवान्

Trong các sắc màu, Ngài là sắc trắng; trong các loài hai chân, Ngài là bậc brāhmaṇa. Trong loài sinh từ trứng, hỡi Đấng Tối Thượng, Ngài là Garuḍa; và trong mọi giao tiếp, Ngài chính là vāk—lời nói.

Verse 34

वेदेषूपनिषद्रूपा मंत्राणां प्रणवोह्यसि । अक्षराणामकारोसि यज्वनां सोमरूपधृक्

Trong các Veda, Ngài là hình thái của Upaniṣad; trong các thần chú, Ngài chính là Praṇava—Oṃ. Trong các mẫu tự, Ngài là âm ‘A’; và đối với những người hành tế yajña, Ngài mang hình tướng Soma.

Verse 35

प्रतापिनामग्निरसि क्षमाऽसि त्वं क्षमावताम् । दातॄणामसि पर्जन्यः पवित्राणां परोह्यसि

Hỡi Chúa tể Kāśī! Với bậc hùng dũng, Ngài chính là lửa; với người nhẫn nhục, Ngài là sự tha thứ. Với kẻ bố thí, Ngài là mây mưa nuôi dưỡng; giữa những người thanh tịnh, Ngài là Đấng tối thượng.

Verse 36

चापोसि सर्वशस्त्राणां वातो वेगवतामसि । मनोसींद्रियवर्गेषु निर्भयाणां करोह्यसि

Hỡi Chúa! Trong mọi binh khí, Ngài là cây cung; giữa kẻ mau lẹ, Ngài là gió. Trong tâm và đoàn thể các căn, Ngài là sức mạnh khiến người trở nên vô úy.

Verse 37

व्योमव्याप्तिमतां त्वं वै परमात्माऽसि चात्मनाम् । संध्योपास्तिर्भवान्देव सर्वनित्येषु कर्मसु

Với những ai quán niệm hư không bao trùm khắp, Ngài thật là Tối Thượng Ngã trong mọi tự ngã. Hỡi Thần linh, trong mọi nghi lễ bắt buộc hằng ngày, Ngài chính là sự lễ bái Sandhyā.

Verse 38

क्रतूनामश्वमेधोसि दानानामभयं भवान् । लाभानां पुत्रलाभोसि वसंतस्त्वमृतुष्वहो

Trong các tế lễ, Ngài là Aśvamedha; trong các bố thí, Ngài là bố thí vô úy. Trong các sự đạt được, Ngài là được con trai; giữa các mùa, Ngài là mùa xuân.

Verse 39

युगानां प्रथमोसि त्वं तिथीनां त्वं कुहूर्ह्यसि । पुष्योसि नक्षत्रगणे संक्रमः सर्वपर्वसु

Trong các thời đại, Ngài là thời đại đầu tiên; trong các tithi, Ngài là Kuhū. Trong đoàn thể các nakṣatra, Ngài là Puṣya; và trong mọi ngày lễ thiêng, Ngài là Saṅkrama, sự chuyển vận của mặt trời.

Verse 40

योगेषु व्यतिपातस्त्वं तृणेषु हि कुशो भवान् । उद्यमानां हि सर्वेषां निर्वाणं त्वमसि प्रभो

Trong các yoga cát tường, Ngài là Vyatipāta; giữa các loài cỏ, Ngài là cỏ Kuśa. Ôi Đấng Chủ Tể, đối với mọi người tinh tấn, Ngài chính là sự giải thoát tối hậu—niết-bàn.

Verse 41

सर्वासामिह बुद्धीनां धर्मबुद्धिर्भवानज । अश्वत्थः सर्ववृक्षेषु सोमवल्ली लतासु च

Giữa mọi tri kiến nơi đây, Ngài là tri kiến về dharma, hỡi Đấng Vô Sinh. Trong mọi loài cây, Ngài là Aśvattha; và giữa các dây leo, Ngài là dây Soma.

Verse 42

प्राणायामोसि सर्वेपु साधनेषु शुचिष्वहो । सर्वदः सर्वलिंगेषु श्रीमान्विश्वेश्वरो भवान्

Trong mọi pháp tu, Ngài là prāṇāyāma—ôi Đấng Thanh Tịnh. Trong mọi liṅga, Ngài là Đấng ban cho tất cả; Ngài chính là Viśveśvara vinh hiển.

Verse 43

मित्राणां हि कलत्रं त्वं धर्मस्त्वं सर्वबंधुषु । त्वत्तो नान्यज्जगत्यस्मिन्नारायण चराचरे

Với bằng hữu, Ngài thân thiết như người phối ngẫu; giữa mọi quyến thuộc, Ngài chính là dharma. Trong thế gian này—hữu động và bất động—hỡi Nārāyaṇa, ngoài Ngài ra không có gì khác.

Verse 44

त्वमेव माता त्वं तातस्त्वं सुतस्त्वं महाधनम् । त्वमेव सौख्यसंपत्तिस्त्वमायुर्जीवनेश्वरः

Chỉ riêng Ngài là mẹ, là cha; là con, là đại tài bảo. Chỉ riêng Ngài là kho tàng an lạc; Ngài chính là thọ mạng—Chúa Tể của muôn loài hữu tình.

Verse 45

सा कथा यत्र ते नाम तन्मनो यत्त्वदर्पितम् । तत्कर्म यत्त्वदर्थं वै तत्तपो यद्भवत्स्मृतिः

Chỉ lời pháp thoại nào có xưng tụng Danh Ngài mới là thánh thoại; chỉ tâm nào dâng hiến cho Ngài mới là tâm. Chỉ hành động nào làm vì Ngài mới là nghiệp lành; chỉ khổ hạnh nào là sự tưởng niệm Ngài mới là tapas chân thật.

Verse 46

तद्धनं धनिनां शुद्धं यत्त्वदर्थे व्ययीकृतम् । स एव सकलः कालो यस्मिञ्जिष्णो त्वमर्च्यसे

Của cải của người giàu chỉ thật thanh tịnh khi được tiêu dùng vì Ngài. Ôi Đấng Chiến Thắng, chỉ thời gian ấy—trọn vẹn mọi thời—là thời gian viên mãn, khi Ngài được thờ phụng và arcanā.

Verse 47

तावच्च जीवितं श्रेयो यावत्त्वं हृदि वर्तसे । रोगाः प्रशममायांति त्वत्पादोदक सेवनात्

Đời sống chỉ thật cát tường và cao quý chừng nào Ngài còn ngự trong tim. Mọi bệnh tật được lắng dịu và tiêu tan nhờ thọ dụng pādodaka—nước đã rửa chân Ngài.

Verse 48

महापापानि गोविंद बहुजन्मार्जितान्यपि । सद्यो विलयमायांति वासुदेवेति कीर्तनात्

Ôi Govinda, ngay cả những đại tội tích tụ qua nhiều đời cũng tan chảy và tiêu mất tức thì nhờ kīrtana xưng tụng Danh “Vāsudeva”.

Verse 49

अहो पुंसां महामोहस्त्वहो पुंसां प्रमादता । वासुदेवमनादृत्य यदन्यत्र कृतश्रमाः

Than ôi, con người mê lầm biết bao, lơ là biết bao: bỏ mặc Vāsudeva, họ lại nhọc công nơi khác vì những mục đích nhỏ nhoi.

Verse 50

इदमेव हि मांगल्यमिदमेव धनार्जनम् । जीवितस्य फलं चैतद्यद्दामोदरकीर्तनम्

Chỉ điều này là điềm lành chân thật, chỉ điều này là sự đắc tài chân chính; quả của đời sống chính là—tụng ca và tán dương Đấng Dāmodara.

Verse 51

अधोक्षजात्परोधर्मो नार्थो नारायणात्परः । न कामः केशवादन्यो नापवर्गो हरिं विना

Không có dharma nào cao hơn bhakti đối với Adhokṣaja; không có mục tiêu tài lộc nào vượt hơn Nārāyaṇa. Không có dục nguyện nào hơn Keśava, và không có giải thoát nếu thiếu Hari.

Verse 52

इयमेव परा हानिरुपसर्गो यमेवहि । अभाग्यं परमं चैतद्वासुदेवं न यत्स्मरेत्

Đây chính là mất mát lớn nhất, đây thật là tai ương; bất hạnh tối thượng là khi người ta không tưởng niệm Vāsudeva.

Verse 53

हरेराराधनं पुंसां किं किं न कुरुते बत । पुत्रमित्रकलत्रार्थ राज्यस्वर्गापवर्गदम्

Sự thờ phụng Hari—còn điều gì không thành tựu cho con người? Ngài ban con cái, bạn hữu, phối ngẫu và thịnh vượng; ban vương quyền, thiên giới, và cả apavarga—giải thoát.

Verse 54

हरत्यघं ध्वंसयति व्याधीनाधीन्नियच्छति । धर्मं विवर्धयेत्क्षिप्रं प्रयच्छति मनोरथम्

Điều ấy trừ sạch tội lỗi, diệt tội tận gốc, và chế ngự bệnh tật cùng khổ não trong tâm. Nó mau chóng tăng trưởng dharma và ban điều tâm nguyện.

Verse 55

भगवच्चरणद्वंद्वं निर्द्द्वंद्व ध्यानमुत्तमम् । पापिनापि प्रसंगेन विहितं स्वहितं परम्

Thiền quán đôi chân của Đấng Thế Tôn, không còn mọi xung đột nội tâm, chính là phép quán tối thượng. Dẫu kẻ tội lỗi, nhờ một duyên lành đưa đẩy mà hướng vào đó, cũng tự đạt được lợi ích tối thượng cho mình.

Verse 56

पापिनां यानि पापानि महोपपदभांज्यपि । सुलीनध्यानसंपन्नो नामोच्चारो हरेर्हरेत्

Mọi tội lỗi của kẻ tội nhân—dẫu là tội kéo đến sa đọa lớn—đều bị cuốn sạch bởi sự xưng niệm Danh Hari, khi đi cùng thiền định vững bền và chuyên chú.

Verse 57

प्रमादादपि संस्पृष्टो यथाऽनलकणो दहेत् । तथौष्ठपुटसंस्पृष्ट हरिनाम हरेदघम्

Như tia lửa chạm phải—even vô ý—cũng thiêu đốt, cũng vậy Danh Hari, chỉ cần khẽ chạm nơi môi, liền thiêu rụi tội lỗi.

Verse 58

नितांतं कमलाकांते शांतचित्तं विधाय यः । संशीलयेत्क्षणं नूनं कमला तत्र निश्चला

Ai khiến tâm mình lặng yên sâu thẳm, an trụ nơi Kamalākānta (Đấng yêu dấu của Lakṣmī), và dù chỉ trong khoảnh khắc ở trong quán niệm ấy—chắc chắn Kamalā (Lakṣmī) sẽ an trú vững bền tại đó.

Verse 59

अयमेव परोधर्मस्त्विदमेव परं तपः । इदमेव परं तीर्थं विष्णुपादांबु यत्पिबेत

Chỉ điều này là dharma tối thượng, chỉ điều này là khổ hạnh tối cao; chỉ điều này là thánh địa vĩ đại nhất—khi người ta uống nước từ chân Viṣṇu, tức chāraṇāmṛta.

Verse 60

तवोपहारं भक्त्याय सेवते यजपूरुष । सेवितस्तेन नियतं पुरोडाशो महाधिया

Hỡi Yajña-Puruṣa, ai với lòng bhakti dâng và phụng sự lễ vật của Ngài, nhờ ý chí minh tri ấy, phần cúng puroḍāśa chắc chắn được phụng sự đúng pháp.

Verse 61

स चैवावभृथस्नातः स च गंगाजलाप्लुतः । विष्णुपादोदकं कृत्वा शंखे यः स्नाति मानवः

Người nào chuẩn bị pādodaka—nước từ bàn chân Viṣṇu—rồi tắm bằng nước ấy từ chiếc ốc (śaṅkha), người ấy như đã tắm avabhṛtha và như đã đắm mình trong nước sông Gaṅgā.

Verse 62

शालग्राम शिला येन पूजिता तुलसी दलैः । स पारिजातमालाभिः पूज्यते सुरसद्मनि

Ai thờ phụng Śālagrāma-śilā bằng lá tulasī, người ấy được tôn thờ nơi cõi chư thiên bằng những vòng hoa pārijāta.

Verse 63

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वा यदि वेतरः । विष्णुभक्ति समायुक्तो ज्ञेयः सर्वोत्तमश्च सः

Dù là brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, śūdra hay thuộc địa vị nào khác, ai kết hợp trọn vẹn với lòng sùng kính Viṣṇu thì nên biết người ấy là bậc tối thượng trong tất cả.

Verse 64

शंखचक्रांकिततनुः शिरसां मंजरीधरः । गोपीचंदनलिप्तांगो दृष्टश्चेत्तदघं कुतः

Nếu được chiêm ngưỡng một tín đồ có thân mang dấu ốc và bánh xe, đầu cài một nhành tulasī, tay chân thoa gopī-candana, thì tội lỗi còn có thể ở nơi đâu?

Verse 65

प्रत्यहं द्वादशशिलाः शालग्रामस्य योऽर्चयेत् । द्वारवत्याः शिलायुक्तः स वैकुंठे महीयते

Ai hằng ngày thờ phụng Śālagrāma với mười hai thánh thạch, lại kèm thạch Dvāravatī, người ấy được tôn vinh và thăng hiển nơi Vaikuṇṭha.

Verse 66

तुलसी यस्य भवने प्रत्यहं परिपूज्यते । तद्गृहं नोपसर्पंति कदाचिद्यमकिंकराः

Nhà ai mỗi ngày kính cẩn thờ phụng Tulasī, thì nhà ấy các kẻ sai dịch của Yama chẳng bao giờ dám bén mảng đến bất cứ lúc nào.

Verse 67

हरिनामाक्षरमुखं भाले गोपीमृदांकितम् । तुलसीमालितोरस्कं स्पृशेयुर्नयमानुगाः

Người miệng mang âm tự Thánh Danh Hari, trán in tilaka bằng gopī-candana, ngực đeo tràng Tulasī—kẻ theo Yama chẳng dám chạm đến người ấy.

Verse 68

गोपीमृत्तुलसी शंखः शालग्रामः सचक्रकः । गृहेपि यस्य पंचैते तस्य पापभयं कुत

Gopī-candana, Tulasī, pháp loa (śaṅkha), Śālagrāma và bánh xe (cakra)—nếu năm báu ấy hiện diện trong nhà ai, thì người ấy còn sợ tội lỗi từ đâu?

Verse 69

ये मुहूर्ताः क्षणा ये च या काष्ठा ये निमेषकाः । ऋते विष्णुस्मृतेर्यातास्तेषु मुष्टो यमेन सः

Mọi muhūrta, mọi sát-na, mọi kāṣṭhā, cho đến cả một cái chớp mắt trôi qua mà không tưởng niệm Viṣṇu—vì những thời khắc uổng phí ấy, người kia bị Yama nắm bắt.

Verse 70

क्व द्वयक्षरं हरेर्नाम स्फुलिंगसदृशं ज्वलेत । महती पातकानां च राशिस्तूलोपमा क्व च

Lấy gì mà sánh được Danh Hari chỉ hai âm, bừng cháy như tia lửa, với đống tội lỗi lớn lao như ụ bông gòn?

Verse 71

गोविंद परमानंदं मुकुंदं मधुसूदनम । त्यक्त्वान्यं नैव जानामि न भजामि स्मरामि न

Govinda—niềm an lạc tối thượng; Mukunda; Madhusūdana: bỏ hết mọi điều khác, con chẳng biết ai ngoài Ngài; chẳng thờ ai ngoài Ngài; chẳng nhớ ai ngoài Ngài.

Verse 72

न नमामि न च स्तौमि न पश्यामीह चक्षुषा । न स्पृशामि न वायामि गायामि न न हरिं विना

Con không cúi lạy, cũng không tán thán; nơi đây, mắt con cũng chẳng nhìn. Con không chạm, không đi lại, không ca hát—nếu không có Hari.

Verse 73

जले स्थले च पातालेप्यनिले चानलेऽचले । विद्याधरासुरसुरे किं नरे वानरे नरे

Trong nước và trên đất; cả nơi cõi dưới; trong gió, trong lửa, và trên núi—giữa Vidyādhara, Asura và chư Deva—huống chi loài người, thậm chí loài khỉ nữa (con cũng thấy Ngài).

Verse 74

तृणेस्त्रैणे च पाषाणे तरुगुल्मलतासु च । सर्वत्र श्यामलतनुं वीक्षे श्रीवत्सवक्षसम्

Trong cỏ, trong rơm và trong đá; trong cây, bụi và dây leo nữa—khắp nơi con thấy Đấng thân sắc thẫm, nơi ngực mang dấu Śrīvatsa.

Verse 75

सर्वेषां हृदयावासः साक्षात्साक्षी त्वमेव हि । बहिरंतर्विना त्वां तु नह्यन्यं वेद्मि सर्वगम्

Ngài ngự trong trái tim của muôn loài; chính Ngài là Đấng Chứng Tri trực tiếp. Ngoài Ngài—trong và ngoài—con chẳng biết vị Chúa nào khác là Đấng bao trùm khắp tất cả.

Verse 76

इत्युक्त्वा विररामासौ शिवशर्मन्ध्रुवस्तदा । देवोपि भगवान्विष्णुस्तमुवाच प्रसन्नदृक्

Nói xong, Dhruva—khi ấy mang danh Śivaśarmā—liền lặng yên. Bấy giờ Đức Thế Tôn Viṣṇu, với dung mạo hoan hỷ, cất lời bảo ông.

Verse 77

श्रीभगवानुवाच । अपि बाल विशालाक्ष ध्रुव ध्रुवमतेऽनघ । परिज्ञातो मया सम्यक्तवहृत्स्थो मनोरथः

Đức Thế Tôn phán: Hỡi đứa trẻ Dhruva, đôi mắt rộng, chí nguyện kiên định, người vô nhiễm; điều ước ấp ủ trong tim con, Ta đã biết rõ trọn vẹn.

Verse 78

अन्नाद्भवंति भूतानि वृष्टेरन्नसमुद्भवः । तद्वृष्टेः कारणं सूर्यः सूर्याधारो ध्रुवैधि भोः

Muôn loài sinh khởi từ lương thực, và lương thực sinh từ mưa. Nguyên nhân của mưa là mặt trời; vì thế, hỡi Dhruva, hãy trở thành chỗ nương tựa của mặt trời.

Verse 79

ज्योतिश्चक्रस्य सर्वस्य ग्रहर्क्षादेः समंततः । गगने भ्रमतो नित्यं त्वमाधारो भविष्यसि

Đối với toàn thể bánh xe ánh sáng—các hành tinh, tinh tú và muôn vật khác—không ngừng xoay chuyển khắp bầu trời mọi phía, con sẽ trở thành chỗ nâng đỡ.

Verse 80

मेढीभूतस्तु वै सर्वान्वायुपाशैर्नियंत्रितान् । आकल्पं तत्पदं तिष्ठ भ्रामयञ्ज्योतिषांगणान्

Hãy trở thành trục xoay bất động, giữ muôn loài bằng những dây ràng của gió; an trụ nơi địa vị ấy suốt một kiếp, khiến đoàn thể các vì tinh tú xoay vần.

Verse 81

आराध्य श्री महादेवं पुरापदमिदं मया । आसादियत्तदेतत्ते तपसा प्रतिपादितम्

Xưa kia, nhờ phụng thờ đức Śrī Mahādeva, ta đã đạt được địa vị cổ xưa này. Chính địa vị ấy nay ban cho ngươi, được xác lập cho ngươi bởi công phu khổ hạnh của ngươi.

Verse 82

केचिच्चतुर्युगं यावत्केचिन्मन्वंतरं ध्रुव । तिष्ठंति त्वं तु वै कल्पं पदमेतत्प्रशास्यसि

Có kẻ chỉ trụ được đến hết một chu kỳ bốn yuga, có kẻ đến hết một manvantara, hỡi Dhruva; còn ngươi sẽ cai quản địa vị này trọn một kalpa.

Verse 83

मनुनापि न यत्प्रापि किमन्यैर्मानवैर्ध्रुव । तत्पदं विहितं त्वत्साच्छक्राद्यैरपि दुर्लभम्

Địa vị mà ngay cả Manu cũng chưa đạt—huống chi những phàm nhân khác, hỡi Dhruva—đã được định cho ngươi; khó được ngay cả với Indra và chư thiên.

Verse 84

अन्यान्वरान्प्रयच्छामि स्तवेनानेन तोषितः । सुनीतिरपि ते माता त्वत्समीपे चरिष्यति

Hài lòng bởi bài tán tụng này, Ta ban cho ngươi thêm những ân phúc khác; và mẫu thân ngươi, Sunīti, cũng sẽ ở gần bên ngươi.

Verse 85

इदं स्तोत्रवरं यस्तु पठिष्यति समाहितः । त्रिसंध्यं मनुजस्तस्य पापं यास्यति संक्षयम्

Ai với tâm chuyên nhất tụng đọc bài thánh tụng tối thắng này vào ba thời sandhyā—rạng đông, chính ngọ và hoàng hôn—thì tội lỗi của người ấy dần dần tiêu giảm và rốt ráo chấm dứt.

Verse 86

न तस्य सदनं लक्ष्मीः परित्यक्ष्यत्यसंशयम् । न जनन्या वियोगश्च न बंधुकलहोदयः

Chắc chắn Lakṣmī (phú quý) không rời bỏ mái nhà người ấy; cũng không có cảnh lìa xa mẹ hiền, và không phát sinh tranh chấp giữa bà con quyến thuộc.

Verse 87

ध्रुवस्तुतिरियं पुण्या महापातकनाशिनी । ब्रह्महापि विशुद्ध्येत का कथेतर पापिनाम्

Dhruva-stuti này kiên cố, thánh thiện, có năng lực diệt trừ đại tội. Ngay cả kẻ mang tội brahma-hatyā cũng có thể được thanh tịnh nhờ đó—huống chi những kẻ tội lỗi khác.

Verse 88

महापुण्यस्य जननी महासंपत्तिदायिनी । महोपसर्गशमनी महाव्याधिविनाशिनी

Đó là mẹ của đại phúc, là đấng ban đại phú quý; là năng lực làm lắng dịu tai ương lớn và tiêu diệt bệnh tật nặng nề.

Verse 89

यस्याऽस्तिपरमा भक्तिर्मयि निर्मलचेतसः । ध्रुवस्तुतिरियं तेन जप्या मत्प्रीतिकारिणी

Ai với tâm thanh tịnh mà có lòng bhakti tối thượng hướng về Ta, người ấy nên trì tụng Dhruva-stuti này như japa, vì nó làm Ta hoan hỷ.

Verse 90

समस्त तीर्थस्नानेन यत्फलं लभते नरः । तत्फलं सम्यगाप्नोति जपन्स्तुत्यानया मुदा

Phước quả mà người đời đạt được do tắm gội ở mọi thánh địa (tīrtha), phước quả ấy cũng được viên mãn khi hoan hỷ trì tụng bài tán này như pháp japa.

Verse 91

संति स्तोत्राण्यनेकानि मम प्रीतिकराणि च । ध्रुवस्तुतेर्न चैतस्याः कलामर्हंति षोडशीम्

Có nhiều bài thánh tụng làm Ta hoan hỷ; nhưng chúng cũng không sánh nổi dù chỉ một phần mười sáu của Dhruva-stuti này.

Verse 92

श्रुत्वापीमां स्तुतिं मर्त्यः श्रद्धया परया मुदा । पातकैर्मुच्यते सद्यो महत्पुण्यमवाप्नुयात्

Dẫu chỉ nghe bài tán này với niềm tin tối thượng và hoan hỷ, người phàm liền được giải thoát khỏi tội lỗi tức thì và đạt đại phước.

Verse 93

अपुत्रः पुत्रमाप्नोति निर्धनो धनमाप्नुयात् । अभक्तो भक्तिमाप्नोति कीर्तनाच्च ध्रुवस्तुतेः

Nhờ xướng tụng (kīrtana) Dhruva-stuti, người hiếm muộn được con trai, kẻ nghèo được tài lộc, và cả người chưa có lòng sùng kính cũng đạt được bhakti.

Verse 94

दत्त्वा दानान्यनेकानि कृत्वा नाना व्रतानि च । यथालाभानवाप्नोति तथा स्तुत्याऽनया नरः

Cũng như khi bố thí nhiều lần và hành trì các vrata khác nhau mà đạt được quả báo tương xứng, người ta cũng đạt được những quả ấy nhờ bài tán này.

Verse 95

त्यक्त्वा सर्वाणि कार्याणि त्यक्त्वा जप्यान्यनेकशः । ध्रुवस्तुतिरियं जप्या सर्वकामप्रदायिनी

Gác lại mọi bổn phận khác và từ bỏ nhiều pháp tụng niệm khác, chỉ nên chuyên trì tụng bài tán tụng Dhruva này; bài ấy ban cho sự thành tựu mọi ước nguyện thiện lành.

Verse 96

श्रीभगवानुवाच । ध्रुवावधेहि वक्ष्यामि हितं तव महामते । येन ते निश्चलं सम्यक्पदमेतद्भविष्यति

Đức Thế Tôn phán: “Này Dhruva, hãy lắng nghe cho kỹ. Hỡi bậc đại tâm, Ta sẽ nói điều thật sự lợi ích cho con—nhờ đó, cảnh giới tối thượng, bất động này sẽ đúng pháp trở thành của con.”

Verse 97

अहं जिगमिषुस्त्वासं पुरीं वाराणसीं शुभाम् । साक्षाद्विश्वेश्वरो यत्र तिष्ठते मोक्षकारणम्

“Ta nguyện đến thành Vārāṇasī cát tường, nơi chính Viśveśvara ngự hiện tiền—đấng là nhân duyên của giải thoát (mokṣa).”

Verse 98

विपन्नानां च जंतूनां यत्र विश्वेश्वरः स्वयम् । कर्णे जापं प्रकुरुते कर्मनिर्मूलन क्षमम्

“Tại đó, vì các hữu tình khốn khổ, chính Viśveśvara tự mình truyền mantra vào tai—đủ năng lực nhổ bật nghiệp (karma) tận gốc.”

Verse 99

अस्य संसारदुःखस्य सर्वोपद्रवदायिनः । उपाय एक एवास्ति काशिकानंदभूमिका

“Đối với nỗi khổ của luân hồi (saṃsāra) này, vốn sinh ra mọi tai ương, chỉ có một phương thuốc: thánh địa Kāśī, mảnh đất tràn đầy an lạc.”

Verse 100

इदं रम्यमिदं नेति बीजं दुःखमहातरोः । तस्मिन्काश्यग्निना दग्धे दुःखस्यावसरः कुतः

“Điều này đáng ưa, điều kia không”—sự nắm giữ và khước từ ấy là hạt giống của đại thụ khổ đau. Khi hạt ấy bị thiêu bởi ngọn lửa thiêng của Kāśī, khổ đau còn chỗ nào bám víu?

Verse 110

कार्तिकस्य चतुर्दश्यां विश्वेशं यो विलोकयेत् । स्नात्वा चोत्तरवाहिन्यां न तस्य पुनरागतिः

Ai chiêm bái Viśveśa vào ngày mười bốn của tháng Kārtika, rồi tắm gội nơi dòng sông chảy về phương bắc, người ấy không còn trở lại nữa (vào vòng tái sinh).

Verse 120

अत्र ब्रह्मपुरीं कृत्वा यो विप्रेभ्यः प्रयच्छति । वर्षाशनेन संयुक्तां तस्य पुण्यफलं शृणु

Tại đây, ai chuẩn bị lễ phẩm “Brahmapurī” rồi dâng cúng cho các bà-la-môn, lại kèm bữa ăn mùa mưa—hãy nghe nay quả phúc công đức của người ấy.

Verse 130

नरो ध्रुवस्य चरितं प्रसंगेन स्मरन्नपि । न पापैरभिभूयेत महत्पुण्यमवाप्नुयात्

Dẫu chỉ trong lúc chuyện trò mà nhớ đến hạnh truyện của Dhruva, người ấy cũng không bị tội lỗi lấn át; liền đạt được phúc đức lớn lao.