Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 45

Devanagari script

सा कथा यत्र ते नाम तन्मनो यत्त्वदर्पितम् । तत्कर्म यत्त्वदर्थं वै तत्तपो यद्भवत्स्मृतिः

Transliteration

sā kathā yatra te nāma tanmano yattvadarpitam | tatkarma yattvadarthaṃ vai tattapo yadbhavatsmṛtiḥ

Translation

Chỉ lời pháp thoại nào có xưng tụng Danh Ngài mới là thánh thoại; chỉ tâm nào dâng hiến cho Ngài mới là tâm. Chỉ hành động nào làm vì Ngài mới là nghiệp lành; chỉ khổ hạnh nào là sự tưởng niệm Ngài mới là tapas chân thật.

Word by Word

• सा: that (fem.)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• कथा: story, discourse
• कथा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: kathā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यत्र: wherein/where
• यत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: yatra (अव्यय)
• Form: सम्बन्ध-अव्यय/देशवाचक (relative adverb: where)

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; (enclitic)

• नाम: name
• नाम: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: nāman (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (correlative)

• मनः: mind
• मनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: manas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यत्: which/that which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (relative)

• त्वत्: of you/your
• त्वत्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (genitive stem used in compound)

• अर्पितम्: offered, dedicated
• अर्पितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: arp (धातु) + kta (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भाव (offered/dedicated)

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (correlative)

• कर्म: action, deed
• कर्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: karman (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यत्: which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (relative)

• त्वत्: your/of you
• त्वत्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (genitive stem used in compound)

• अर्थम्: for the sake (purpose)
• अर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: artha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: vai (अव्यय)
• Form: निपात (particle: emphasis/indeed)

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (correlative)

• तपः: austerity, penance
• तपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tapas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यत्: which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (relative)

• भवत्: of you (honorific)
• भवत्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: bhavat (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (genitive stem used in compound)

• स्मृतिः: remembrance
• स्मृतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: smṛti (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (general teaching within Kāśī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee in Kāśī sits near a ghat, reciting the Lord’s names; the mind is shown as a lotus offered at the deity’s feet; daily actions—giving, serving, and austerity—are depicted as offerings to Viṣṇu.

Characters & Entities

• Vāsudeva
• Govinda
• Nārāyaṇa
• Keśava
• Hari
• Dāmodara
• Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True discourse, action, and austerity are defined by dedication to and remembrance of Bhagavān—especially through His Name.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs in the Kāśī-khaṇḍa context, aligning the merit of devotion with the sanctity of Kāśī (Vārāṇasī), even when the verse itself is not naming a specific ghāṭa or tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No external rite is prescribed; the verse elevates nāma-kathā (speaking the Name) and smṛti (remembrance) as the core religious practice.