Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 3

Devanagari script

नमः स्थितिकृते तुभ्यं विष्णवे प्रभविष्णवे । तृष्णाहराय कृष्णाय महाभार सहिष्णवे

Transliteration

namaḥ sthitikṛte tubhyaṃ viṣṇave prabhaviṣṇave | tṛṣṇāharāya kṛṣṇāya mahābhāra sahiṣṇave

Translation

Kính lễ Ngài, Đấng tạo nên sự an trụ và gìn giữ—Viṣṇu, Viṣṇu đầy quyền năng; kính lễ Kṛṣṇa, Đấng dứt trừ khát ái, Đấng gánh chịu gánh nặng lớn lao (của thế gian) bằng nhẫn lực không lay chuyển.

Word by Word

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थे

• स्थितिकृते: to the maker of preservation
• स्थितिकृते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: स्थिति + कृत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; 'कृत्' = कर्ता (maker)

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन

• विष्णवे: to Vishnu
• विष्णवे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• प्रभविष्णवे: to the sovereign Vishnu
• प्रभविष्णवे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: प्रभु + विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; प्रभु-विष्णु = 'प्रभुः स विष्णुः'

• तृष्णाहराय: to the remover of thirst/desire
• तृष्णाहराय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तृष्णा + हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; हर = 'अपहर्ता'

• कृष्णाय: to Krishna
• कृष्णाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• महाभार: great burden
• महाभार: Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: महाभार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समास-पूर्वपद (उपपद) रूपेण 'महाभार-सहिष्णवे' इत्यत्र

• सहिष्णवे: to the enduring one
• सहिष्णवे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Adjective
• Root: √सह् (धातु) → सहिष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; विशेषण; 'सहिष्णु' = सहनशील (enduring)

Speaker

Dhruva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Dhruva praises Viṣṇu as preserver and Kṛṣṇa as craving-destroyer; the deity appears steady, bearing the weight of the world, with a calm gaze that quiets desire.

Characters & Entities

• Dhruva
• Viṣṇu
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord sustains the cosmos and also sustains the seeker by removing inner craving—linking bhakti with vairāgya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The hymn is situated in Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī context, though the verse itself is a universal praise of Viṣṇu/Kṛṣṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is stuti emphasizing remembrance and reverent salutation.