Adhyaya 83

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज तीर्थं परमशोभनम् । ब्रह्महत्याहरं प्रोक्तं रेवातटसमाश्रयम् । हनूमताभिधं ह्यत्र विद्यते लिङ्गमुत्तमम्

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Bấy giờ, hỡi đại vương, hãy đến một thánh địa tuyệt mỹ, được nói là trừ diệt tội brahmahatyā, nương nơi bờ Revā. Tại đây có một Liṅga tối thượng mang danh ‘Hanūmata’.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । हनूमन्तेश्वरं नाम कथं जातं वदस्व मे । ब्रह्महत्याहरं तीर्थं रेवादक्षिणसंस्थितम्

Yudhiṣṭhira thưa: Xin nói cho ta biết vì sao có danh xưng ‘Hanūmateśvara’—thánh địa trừ tội brahmahatyā này tọa lạc ở phía nam sông Revā.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाबाहो सोमवंशविभूषण । गुह्याद्गुह्यतरं तीर्थं नाख्यातं कस्यचिन्मया

Thánh Mārkaṇḍeya nói: Lành thay, lành thay, hỡi bậc dũng lực, trang sức của dòng Nguyệt tộc! Đây là thánh địa tīrtha kín nhiệm hơn mọi điều kín nhiệm; ta chưa từng tiết lộ cho bất kỳ ai.

Verse 4

तव स्नेहात्प्रवक्ष्यामि पीडितो वार्द्धकेन तु । पूर्वं जातं महद्युद्धं रामरावणयोरपि

Vì lòng thương mến ngươi, ta sẽ thuật lại, dẫu tuổi già đang bức bách. Thuở xưa đã có một trận đại chiến, ngay cả giữa Rāma và Rāvaṇa.

Verse 5

पुलस्त्यो ब्रह्मणः पुत्रो विश्रवास्तस्य वै सुतः । रावणस्तेन संजातो दशास्यो ब्रह्मराक्षसः

Pulastya là con của Phạm Thiên (Brahmā), và con của ngài chính là Viśravā. Từ đó sinh ra Rāvaṇa—kẻ mười mặt—lừng danh là brahma-rākṣasa.

Verse 6

त्रैलोक्यविजयी भूतः प्रसादाच्छूलिनः स च । गीर्वाणा विजिताः सर्वे रामस्य गृहिणी हृता

Nhờ ân sủng của Đấng cầm Tam Xoa, hắn trở thành kẻ chinh phục ba cõi. Chư thiên đều bị khuất phục, và hiền thê của Rāma (Sītā) bị bắt cóc mang đi.

Verse 7

वारितः कुम्भकर्णेन सीतां मोचय मोचय । विभीषणेन वै पापो मन्दोदर्या पुनःपुनः

Kẻ tội lỗi ấy đã nhiều lần bị can ngăn—bởi Kumbhakarṇa, bởi Vibhīṣaṇa, và hết lần này đến lần khác bởi Mandodarī—(rằng): “Hãy thả Sītā, hãy thả nàng!”

Verse 8

त्वं जितः कार्तवीर्येण रैणुकेयेन सोऽपि च । स रामो रामभद्रेण तस्य संख्ये कथं जयः

Ngươi đã bị Kārtavīrya đánh bại, và chính hắn cũng bị Rāma Jāmadagnya, con của Reṇukā, khuất phục. Rāma ấy lại bị Rāmabhadra thắng; vậy nơi chiến địa, làm sao có thể bảo đảm chiến thắng cho hắn?

Verse 9

रावण उवाच । वानरैश्च नरैरृक्षैर्वराहैश्च निरायुधैः । देवासुरसमूहैश्च न जितोऽहं कदाचन

Rāvaṇa nói: “Chẳng phải bởi loài vānara, chẳng phải bởi loài người, chẳng phải bởi gấu hay lợn rừng—dẫu họ không vũ khí—mà ngay cả bởi đoàn quân chư thiên và a-tu-la, ta cũng chưa từng bị đánh bại.”

Verse 10

श्रीमार्कण्डेय उवाच । सुग्रीवहनुमद्भ्यां च कुमुदेनाङ्गदेन च । एतैरन्यैः सहायैश्च रामचन्द्रेण वै जितः

Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Quả thật, ngươi đã bị Rāmacandra đánh bại—cùng với Sugrīva và Hanumān, cùng với Kumuda và Aṅgada, và với những đồng minh khác nữa.”

Verse 11

रामचन्द्रेण पौलस्त्यो हतः संख्ये महाबलः । वनं भग्नं हताः शूराः प्रभञ्जनसुतेन च

Paulastya hùng mạnh (Rāvaṇa) đã bị Rāmacandra giết trong chiến trận. Rừng cây bị tàn phá, và các dũng sĩ cũng bị con của Prabhañjana, tức Hanumān, quật ngã.

Verse 12

रावणस्य सुतो जन्ये हतश्चाक्षकुमारकः । आयामो रक्षसां भीमः सम्पिष्टो वानरेण तु

Trong chiến trận, Akṣakumāra, con của Rāvaṇa, đã bị giết; và một dũng tướng rākṣasa đáng sợ cũng bị vānara nghiền nát.

Verse 13

एवं रामायणे वृत्ते सीतामोक्षे कृते सति । अयोध्यां तु गते रामे हनुमान्स महाकपिः

Như vậy, khi sự tích Rāmāyaṇa đã diễn bày trọn vẹn và việc giải thoát của nàng Sītā đã thành tựu, lúc Rāma trở về Ayodhyā, đại hầu Hanumān liền tiếp bước lên đường.

Verse 14

कैलासाख्यं गतः शैलं प्रणामाय महेशितुः । तिष्ठ तिष्ठेत्यसौ प्रोक्तो नन्दिना वानरोत्तमः

Ngài đến núi mang danh Kailāsa để đảnh lễ Maheśa (Śiva). Nandin liền gọi vị vānara tối thượng ấy: “Dừng lại, dừng lại!”

Verse 15

ब्रह्महत्यायुतस्त्वं हि राक्षसानां वधेन हि । भैरवस्य सभा नूनं न द्रष्टव्या त्वया कपे

Quả thật, do đã sát hại các Rākṣasa, ngươi mang gánh tội brahmahatyā. Vì thế, hỡi kapi, hội chúng của Bhairava nhất định không nên để ngươi đến gần hay chiêm kiến.

Verse 16

हनुमानुवाच । नन्दिनाथ हरं पृच्छ पातकस्योपशान्तिदम् । पापोऽहं प्लवगो यस्मात्संजातः कारणान्तरात्

Hanumān thưa: “Ôi Nandinātha, xin hỏi Hara (Śiva) điều gì có thể làm lắng dịu tội lỗi. Bởi ta, tuy là loài plavaga, đã thành kẻ mang tội do một duyên cớ khác.”

Verse 17

नन्द्युवाच । रुद्रदेहोद्भवा किं ते न श्रुता भूतले स्थिता । श्रवणाज्जन्मजनितं द्विगुणं कीर्तनाद्व्रजेत्

Nandin nói: “Hỡi đấng sinh từ thân Rudra, khi ở cõi đất này ngươi chẳng từng nghe lời dạy ấy sao? Chỉ cần lắng nghe, tội lỗi từ khi sinh ra được tiêu trừ; còn khi xưng tụng bằng kīrtana, công đức tăng gấp đôi.”

Verse 18

त्रिंशज्जन्मार्जितं पापं नश्येद्रेवावगाहनात् । तस्मात्त्वं नर्मदातीरं गत्वा चर तपो महत्

Tội lỗi tích tụ qua ba mươi kiếp sẽ tiêu tan nhờ tắm gội nơi sông Revā. Vì vậy, hãy đến bờ sông Narmadā và thực hành khổ hạnh lớn lao.

Verse 19

गन्धर्वाहसुतोऽप्येवं नन्दिनोक्तं निशम्य च । प्रयातो नर्मदातीरमौर्व्यादक्षिणसङ्गमम्

Cũng vậy, con trai của Gandharvāhā, sau khi nghe lời Nandin, liền lên đường đến bờ sông Narmadā, tới nơi hợp lưu phía nam với sông Aurvī.

Verse 20

दध्यौ सुदक्षिणे देवं विरूपाक्षं त्रिशूलिनम् । जटामुकुटसंयुक्तं व्यालयज्ञोपवीतिनम्

Hướng về phương nam, ông thiền quán Thần—Virūpākṣa, Đấng cầm tam xoa—đội vương miện tóc bện (jaṭā) và lấy rắn làm dây thánh (yajñopavīta).

Verse 21

भस्मोपचितसर्वाङ्गं डमरुस्वरनादितम् । उमार्द्धाङ्गहरं शान्तं गोनाथासनसंस्थितम्

Ông chiêm niệm Đấng toàn thân phủ tro thiêng (bhasma), vang rền âm điệu ḍamaru; an tịnh, mang Umā làm nửa thân, và ngự trên Nandin—chúa tể loài bò.

Verse 22

वत्सरान् सुबहून् यावदुपासांचक्र ईश्वरम् । तावत्तुष्टो महादेव आजगाम सहोमया

Suốt nhiều năm, ông phụng thờ Īśvara. Bấy giờ Mahādeva hoan hỷ, liền quang lâm nơi ấy cùng với Umā.

Verse 23

उवाच मधुरां वाणीं मेघगम्भीरनिस्वनाम् । साधु साध्वित्युवाचेशः कष्टं वत्स त्वया कृतम्

Ngài cất lời ngọt ngào, trầm hùng như tiếng sấm mây: “Lành thay, lành thay,” Đức Chúa phán, “hỡi con yêu, con đã hoàn thành một việc vô cùng khó nhọc.”

Verse 24

न च पूर्वं त्वया पापं कृतं रावणसंक्षये । स्वामिकार्यरतस्त्वं हि सिद्धोऽसि मम दर्शनात्

Và trước kia, trong việc diệt Rāvaṇa, con chẳng hề tạo tội. Quả thật, chuyên tâm vào sứ mệnh của chủ mình, nhờ được darśana thấy Ta, con đã thành tựu và viên mãn.

Verse 25

हनुमांश्च हरं दृष्ट्वा उमार्द्धाङ्गहरं स्थिरम् । साष्टाङ्गं प्रणतोऽवोचज्जय शम्भो नमोऽस्तु ते । जयान्धकविनाशाय जय गङ्गाशिरोधर

Thấy Hara—đấng kiên định, mang Umā làm nửa thân mình—Hanūmān phủ phục bái lạy theo bát chi, rồi thưa: “Chiến thắng thay Śambhu, xin đảnh lễ Ngài. Chiến thắng thay đấng diệt Andhaka; chiến thắng thay đấng đội Gaṅgā trên đỉnh đầu.”

Verse 26

एवं स्तुतो महादेवो वरदो वाक्यमब्रवीत् । वरं प्रार्थय मे वत्स प्राणसम्भवसम्भव

Được tán thán như vậy, Mahādeva—đấng ban ân phúc—phán: “Hỡi con yêu, hãy cầu xin Ta một ân huệ. Ôi con của đấng sinh ra sinh khí, tức Thần Gió.”

Verse 27

श्रीहनुमानुवाच । ब्रह्मरक्षोवधाज्जाता मम हत्या महेश्वर । न पापोऽहं भवेदेव युष्मत्सम्भाषणे क्षणात्

Śrī Hanūmān thưa: “Bạch Maheśvara, do việc sát hại một brahmarākṣasa, tội sát sinh đã khởi lên nơi con. Bạch Đấng Thiêng, xin cho con không còn ở trong tội—even chỉ một sát-na—sau khi được đối thoại cùng Ngài.”

Verse 28

ईश्वर उवाच । नर्मदातीर्थमाहात्म्याद्धर्मयोगप्रभावतः । मन्मूर्तिदर्शनात्पुत्र निष्पापोऽसि न संशयः

Īśvara phán: “Nhờ uy linh của thánh địa Narmadā, nhờ năng lực của dharma hòa cùng yoga, và nhờ được chiêm bái chính Thánh Thể của Ta, hỡi con—con đã sạch tội; không còn nghi ngờ.”

Verse 29

अन्यं च ते प्रयच्छामि वरं वानरपुंगव । उपकाराय लोकानां नामानि तव मारुते

“Và Ta ban cho con thêm một ân phúc nữa, hỡi bậc tối thượng trong loài khỉ; vì lợi ích của muôn thế gian, hỡi Māruti—con của Gió—các danh hiệu của con sẽ được xướng truyền.”

Verse 30

हनूमानं जनिसुतो वायुपुत्रो महाबलः । रामेष्टः फाल्गुनो गोत्रः पिङ्गाक्षोऽमितविक्रमः

“Ấy là Hanūmān—con của Añjanā, con của Vāyu, bậc đại lực; người được Rāma yêu mến; thuộc dòng Phālguna; mắt ánh vàng nâu, dũng lực vô lượng.”

Verse 31

उदधिक्रमणश्रेष्ठो दशग्रीवस्य दर्पहा । लक्ष्मणप्राणदाता च सीताशोकनिवर्तनः

“Bậc tối thắng trong việc vượt biển; kẻ đập tan kiêu mạn của Daśagrīva (Rāvaṇa); người ban lại sinh lực cho Lakṣmaṇa; và đấng xua tan sầu khổ của Sītā.”

Verse 32

इत्युक्त्वान्तर्दधे देव उमया सह शङ्करः । हनूमानीश्वरं तत्र स्थापयामास भक्तितः

Nói xong, Śaṅkara—Đấng Chúa Tể—liền ẩn mất cùng với Umā. Khi ấy Hanūmān, với lòng bhakti, đã thiết lập Īśvara ngay tại nơi ấy để thờ phụng.

Verse 33

आत्मयोगबलेनैव ब्रह्मचर्यप्रभावतः । ईश्वरस्य प्रसादेन लिङ्गं कामप्रदं हि तत् । अच्छेद्यमप्रतर्क्यं च विनाशोत्पत्तिवर्जितम्

Chỉ nhờ sức mạnh của nội yoga và uy lực của phạm hạnh, do ân sủng của Īśvara, liṅga ấy quả thật trở thành đấng ban cho điều mong cầu—không thể cắt đứt, vượt ngoài lý luận, và lìa mọi hoại diệt hay sinh khởi.

Verse 34

श्रीमार्कण्डेय उवाच । हनूमन्तेश्वरे पुत्र प्रत्यक्षप्रत्ययं शृणु । यद्वृत्तं द्वापरस्यादौ त्रेतान्ते पाण्डुनन्दन

Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Này con, tại Hanūmanteśvara hãy lắng nghe chứng ngôn trực tiếp, hiển nhiên—điều đã xảy ra vào đầu thời Dvāpara và vào cuối thời Tretā, hỡi người con yêu của dòng Pāṇḍu.”

Verse 35

सुपर्वा नाम भूपालो बभूव वसुधातले । तस्य राज्ञः सदा सौख्यं नरा दीर्घायुषः सदा

Trên mặt đất có một vị vua tên Suparvā. Dưới triều vua ấy luôn có an lạc thịnh vượng, và dân chúng mãi được phúc thọ lâu dài.

Verse 36

स पुत्रधनसंयुक्तश्चौरोपद्रववर्जितः । शतबाहुर्बभूवास्य पुत्रो भीमपराक्रमः

Vua ấy được đầy đủ con trai và của cải, và vương quốc không bị nạn trộm cướp quấy nhiễu. Con trai vua là Śatabāhu, một vương tử có dũng lực ghê gớm.

Verse 37

आसक्तोऽसौ सदा कालं पापधर्मैर्नरेश्वर । अटाट्यत धरां सर्वां पर्वतांश्च वनानि च

Hỡi bậc chúa của loài người, người ấy luôn đắm nhiễm các nẻo tội lỗi; trong cơn bất an, hắn lang thang khắp cõi đất—qua núi non và rừng thẳm.

Verse 38

वधार्थं मृगयूथानामागतो विन्ध्यपर्वतम् । तरुजातिसमाकीर्णे हस्तियूथसमाचिते

Vì muốn sát hại các bầy nai, ông đến núi Vindhya—nơi rậm rạp đủ loài cây cối và chật kín những đàn voi.

Verse 39

सिंहचित्रकशोभाढ्ये मृगवाराहसंकुले । क्रीडित्वा स वने राजा नर्मदामानतः क्वचित्

Trong khu rừng ấy—rực rỡ bởi sư tử và những cảnh kỳ diệu sáng ngời, đông đầy nai và lợn rừng—nhà vua dạo chơi; rồi tại một nơi, ngài đến gần sông Narmadā.

Verse 40

हनूमन्तवने प्राप्तः शतक्रोशप्रमाणके । चिञ्चिणीवनशोभाढ्ये कदम्बतरुसंकुले

Ngài đến Hanūmantavana, trải rộng một trăm krośa—đẹp bởi những lùm me và dày đặc cây kadamba.

Verse 41

नित्यं पालाशजम्बीरैः करंजखदिरैस्तथा । पाटलैर्बदरैर्युक्तैः शमीतिन्दुकशोभितम्

Khu rừng ấy luôn được điểm trang bởi cây palāśa và jambīra, lại có karañja và khadira; hòa cùng pāṭala và badara, và thêm đẹp bởi śamī cùng tinduka.

Verse 42

मृगयूथैः समाछन्नशिखण्डिस्वरनादितम् । पारावतकसङ्घानां समन्तात्स्वरशोभितम्

Nơi ấy phủ đầy các bầy nai và vang dội tiếng kêu chim công; khắp bốn phía lại thêm đẹp bởi âm thanh ngọt lành của đàn bồ câu.

Verse 43

शरत्कालेऽरमद्राजा बहुले चाश्विनस्य सः । वनमध्यं गतोऽद्राक्षीद्भ्रमन्तं पिङ्गलद्विजम्

Vào mùa thu, đúng kỳ trăng tròn tháng Āśvina, nhà vua đang du ngoạn; đi vào giữa rừng sâu, ngài thấy một vị Bà-la-môn sắc vàng nâu đang lang thang.

Verse 44

पुस्तिकाकरसंस्थं च पप्रच्छ चपलं द्विजम्

Rồi nhà vua cất lời hỏi vị Bà-la-môn bồn chồn ấy, người đang cầm một quyển sách nhỏ trong tay.

Verse 45

शतबाहुरुवाच । एकाकी त्वं वने कस्माद्भ्रमसे पुस्तिकाकरः । इतस्ततोऽपि सम्पश्यन् कथयस्व द्विजोत्तम

Śatabāhu nói: “Này người cầm bản thảo trong tay, vì sao ông một mình lang thang trong khu rừng này? Hãy nhìn quanh đây đó rồi nói cho ta biết, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn.”

Verse 46

ब्राह्मण उवाच । कान्यकुब्जात्समायातः प्रेषितो राजकन्यया । अस्थिक्षेपाय वै राजन्हनूमन्तेश्वरे जले

Vị Bà-la-môn thưa: “Muôn tâu Đại vương, tôi từ Kānyakubja đến, được công chúa sai phái, để làm lễ thả xương cốt xuống dòng nước tại Hanūmanteśvara.”

Verse 47

राजोवाच । अस्थिक्षेपो जले कस्माद्धनूमन्तेश्वरे द्विज । क्रियते केन कार्येण साश्चर्यं कथ्यतां मम

Nhà vua hỏi: “Hỡi Bà-la-môn, vì sao nghi lễ thả xương cốt lại được cử hành trong dòng nước tại Hanūmanteśvara? Việc ấy nhằm mục đích gì? Xin nói cho ta điều kỳ diệu này.”

Verse 48

सुपर्वणः सुतो यानं त्यक्त्वा भूमौ प्रणम्य च । कृताञ्जलिपुटो भूत्वा ब्राह्मणाय नरेश्वर । समस्तं कथयामास वृत्तान्तं स्वं पुरातनम्

Muôn tâu đấng chúa tể loài người, con trai của Suparvan rời khỏi xe, phủ phục lạy xuống đất, chắp tay cung kính, rồi thuật lại cho vị Bà-la-môn toàn bộ chuyện xưa của mình.

Verse 49

ब्राह्मण उवाच । शिखण्डी नाम राजास्ति कन्यकुब्जे प्रतापवान् । अपुत्रोऽसौ महीपालः कन्या जाता मनोरथैः

Vị Bà-la-môn nói: “Tại Kānyakubja có một vị vua oai dũng tên Śikhaṇḍī. Dẫu bậc quân vương ấy không có con trai, nhưng theo điều ước nguyện, một công chúa đã ra đời.”

Verse 50

जातिस्मरा सुचार्वङ्गी नर्मदायाः प्रभावतः । पित्रा च सैकदा कन्या विवाहाय प्रजल्पिता

Nhờ oai lực của sông Narmadā, thiếu nữ ấy là jātismarā—người nhớ được các đời trước—lại dung nhan đoan chính. Có lần, phụ vương nhắc đến việc gả cưới cho nàng.

Verse 51

अनित्ये पुत्रि संसारे कन्यादानं ददाम्यहम् । श्वःकृत्यमद्य कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकम् । न हि प्रतीक्षते मृत्युः कृतं चास्य न चाकृतम्

“Con gái ơi, trong cõi đời vô thường này, cha sẽ làm lễ kanyādāna gả con. Việc ngày mai nên làm ngay hôm nay, việc buổi chiều cũng nên làm từ buổi sáng; bởi Tử thần chẳng đợi, dù việc đã làm hay chưa làm.”

Verse 52

कन्योवाच । इच्छेयं यत्र काले हि तत्र देया त्वया पितुः । पुत्रीवाक्यादसौ राजा विस्मितो वाक्यमब्रवीत्

Thiếu nữ thưa: “Thưa phụ vương, xin gả con đúng vào thời điểm con chọn.” Nghe lời con gái, nhà vua kinh ngạc rồi cất lời đáp.

Verse 53

शिखण्ड्युवाच । कथ्यतां मे महाभागे साश्चर्यं भाषितं त्वया । पितुर्वाक्येन सा बालोत्तमा ह्यागतान्तिकम्

Śikhaṇḍī nói: “Ôi bậc phúc đức, xin hãy giảng cho ta lời kỳ diệu mà nàng vừa thốt ra.” Theo lời cha, thiếu nữ ưu tú ấy tiến lại gần.

Verse 54

कथयामास यद्वृत्तं हनूमन्तेश्वरे नृप । कलापिनी ह्यहं तात युता भर्त्रावसं तदा

Tâu Đại vương, nàng kể lại mọi việc đã xảy ra tại Hanūmanteśvara: “Thưa phụ thân, khi ấy con là Kalāpinī, sống tại đó cùng phu quân.”

Verse 55

रेवौर्व्यासङ्गमन्तिस्था रेवाया दक्षिणे तटे । हनूमन्तवने पुण्ये चिक्रीडाहं यदृच्छया

Gần nơi hợp lưu của sông Revā, trên bờ nam của Revā, trong khu rừng thiêng của Hanūmant, con tình cờ dạo chơi và vui đùa nơi ấy.

Verse 56

भर्तृयुक्ता च संसुप्ता रजन्यां सरले नगे । आगता लुब्धकास्तत्र क्षुधार्ता वनमुत्तमम्

Khi con ở cùng phu quân và ngủ say trong đêm dưới gốc cây tựa thông, các thợ săn vì đói khát dày vò đã đến nơi ấy, vào khu rừng tốt lành kia.

Verse 57

भर्तृयोगयुता पापैर्दृष्टाहं वधचिन्तकैः । पाशबन्धं समादाय बद्धाहं स्वामिना सह

Dẫu con ở cùng phu quân, con vẫn bị bọn người tội lỗi toan giết hại trông thấy; chúng cầm dây thòng lọng, trói con cùng với đấng phu quân của con.

Verse 58

ग्रीवां ते मोटयामासुः पिच्छाछोटनकं कृतम् । हुताशनमुखे तैस्तु सह कान्तेन लुब्धकैः

Họ vặn cổ chàng, nhổ lông, rồi những gã thợ săn đó ném chúng ta cùng với người yêu dấu của thiếp vào miệng lửa.

Verse 59

परिभर्ज्यावयोर्मांसं भक्षयित्वा यथेष्टतः । सुप्ताः स्वस्थेन्द्रिया रात्रौ सा गता शर्वरी क्षयम्

Sau khi nướng thịt chúng ta và ăn thỏa thích, họ ngủ suốt đêm với các giác quan thỏa mãn; cứ thế đêm ấy trôi qua.

Verse 60

प्रभाते मांसशेषं च जम्बुकैर्गृध्रघातिभिः । मच्छरीरोद्भवं चास्थि स्नायुमांसेन चावृतम्

Lúc bình minh, phần thịt thừa bị lũ chó rừng—những kẻ giết kềnh kềnh—chiếm lấy; và một khúc xương từ thân thể thiếp, vẫn còn gân và thịt bao quanh, còn sót lại.

Verse 61

गृहीतं घातिनैकेन चाकाशात्पतितं तदा । तं मांसभक्षणं दृष्ट्वा परे पक्षिण आगताः

Rồi một kẻ săn mồi chộp lấy nó, và nó rơi xuống từ bầu trời; thấy cảnh ăn thịt đó, các loài chim khác cũng bay đến.

Verse 62

दृष्ट्वा पक्षिसमूहं तु अस्थिखण्डं व्यसर्जयत् । विहगानां समस्तानां धावतां चैव पश्यताम्

Nhưng khi thấy bầy chim, nó thả mảnh xương xuống—trong khi tất cả các loài chim đang lao tới và quan sát.

Verse 63

पतितं नर्मदातोये हनूमन्तेश्वरे नृप । मदीयमस्थिखण्डं च पतितं नर्मदाजले

Tâu Đại vương, tại Hanūmanteśvara, một mảnh xương của thiếp đã rơi vào dòng nước thiêng sông Narmadā; nó đã rơi vào chính thánh lưu Narmadā.

Verse 64

तस्य तीर्थस्य पुण्येन जाताहं पुत्रिका तव । भूपकन्या त्वहं जाता पूर्णचन्द्रनिभानना

Nhờ công đức của bến thánh ấy, thiếp được sinh làm ái nữ của bệ hạ; thiếp thành công chúa, dung nhan như trăng rằm viên mãn.

Verse 65

जातिस्मरा नरेन्द्रस्य संजाता भवतः कुले । तस्माद्विवाहं नेच्छामि मम भर्ता नृपोत्तम

Tâu bậc quân vương, trong hoàng tộc của bệ hạ, thiếp sinh ra với năng lực nhớ rõ tiền kiếp. Vì vậy thiếp không muốn kết hôn; phu quân của thiếp là vị minh vương tối thượng.

Verse 66

विषमे वर्ततेऽद्यापि शकुन्तमृगजातिषु । तस्यास्थिशेषं राजेन्द्र तस्मिंस्तीर्थे भविष्यति

Cho đến hôm nay, người ấy vẫn ở trong cảnh hiểm nguy, trôi lăn giữa các loài chim và thú. Nhưng tâu đấng Rajendra, phần xương còn lại của thân người ấy sẽ hiện có tại bến thánh ấy.

Verse 67

तत्क्षेपणार्थं वै तात प्रेषयाद्य द्विजोत्तमम् । एतत्ते सर्वमाख्यातं कारणं नृपसत्तम

Vì thế, thưa phụ vương kính yêu, để đem an trí và thả xuống đúng nghi lễ, xin hãy lập tức sai một vị Bà-la-môn tối thượng. Tâu bậc quân vương tối thắng, thiếp đã bày tỏ trọn vẹn duyên cớ ấy.

Verse 68

मद्भर्ता विषमे स्थाने शकुन्तमृगजातिषु । यदि प्रेषयसे तात कंचित्त्वं नर्मदातटे

Phu quân của con đang ở trong cảnh ngặt nghèo, giữa những kiếp sinh làm chim và thú. Nếu phụ vương sai người đi, xin hãy sai đến bờ sông Narmadā.

Verse 69

तस्याहं कथयिष्यामि स्थानैश्चिह्नैश्च लक्षितम् । शिखण्डिनाप्यहं तत्र ह्याहूतो ह्यवनीपते

Con sẽ kể về nơi ấy, được nhận biết bằng các địa điểm và dấu hiệu. Chính tại đó, hỡi bậc chúa tể cõi đất, con quả thật đã được Śikhaṇḍin triệu gọi.

Verse 70

दास्यामि विंशतिग्रामान्गच्छ त्वं नर्मदातटे । प्रेषणं मे प्रतिज्ञातमलक्ष्म्या पीडितेन तु

Ta sẽ ban hai mươi ngôi làng—ngươi hãy đi đến bờ sông Narmadā. Sứ mệnh này của ta đã được thề nguyện, vì bị thúc giục bởi kẻ đang khổ vì vận rủi.

Verse 71

कन्योवाच । गच्छ त्वं नर्मदां पुण्यां सर्वपापक्षयंकरीम् । आग्नेय्यां सोमनाथस्य हनूमन्तेश्वरः परः

Thiếu nữ nói: Hãy đến Narmadā linh thiêng, đấng tiêu trừ mọi tội lỗi. Về phía đông nam (āgneya) của Somanātha là thánh địa tối thượng Hanūmanteśvara.

Verse 72

अर्धक्रोशेन रेवाया विस्तीर्णो वटपादपः । करंजः कटहश्चैव सन्निधाने वटस्य च

Cách sông Revā nửa krośa có một cây đa tỏa rộng. Gần cây đa ấy cũng có cây karañja và cây kaṭaha.

Verse 73

न्यग्रोधमूलसांनिध्ये सूक्ष्मान्यस्थीनि द्रक्ष्यसि । समूह्य तानि संगृह्य गच्छ रेवां द्विजोत्तम

Gần gốc cây nyagrodha (đa), con sẽ thấy những mảnh xương rất nhỏ. Hãy gom chúng lại, thu nhặt cẩn trọng, rồi tiến về sông Revā, hỡi bậc Bà-la-môn tối thượng.

Verse 74

आश्विनस्यासिते पक्षे त्रिपुरारिस्तु वै तिथौ । स्नाप्य त्रिशूलिनं भक्त्या रात्रौ त्वं कुरु जागरम्

Vào nửa tháng tối của tháng Āśvina, đúng ngày tithi thiêng liêng dành cho Tripurāri, hãy tắm gội dâng lên Đấng cầm Tam-xoa với lòng bhakti, và giữ lễ thức canh thức suốt đêm.

Verse 75

क्षिपेः प्रभाते तानि त्वं नाभिमात्रजलस्थितः । इत्युच्चार्य द्विजश्रेष्ठ विमुक्तिस्तस्य जायताम्

“Lúc bình minh, hãy đứng trong nước đến ngang rốn mà thả những (mảnh xương) ấy xuống.” Nói lời chỉ dạy này xong, hỡi bậc dvija tối thượng, sự giải thoát (mokṣa) được ban cho người ấy.

Verse 76

क्षिप्त्वास्थीनि पुनः स्नानं कर्तव्यं त्वघनाशनम् । एवं कृते तु राजेन्द्र गतिस्तस्य भविष्यति

Sau khi thả xương xuống, lại nên tắm lần nữa—điều ấy diệt trừ tội lỗi. Khi làm như vậy, hỡi bậc chúa của các vua, gati tốt lành của người ấy ắt sẽ thành tựu.

Verse 77

कथितं कन्यया यच्च तत्सर्वं पुस्तिकाकृतम् । आगतोऽहं नृपश्रेष्ठ तीर्थेऽत्र दुरितापहे

Điều gì thiếu nữ đã nói, ta đều ghi lại trọn vẹn trong một quyển sổ nhỏ. Vì thế, hỡi bậc vua tối thượng, ta đã đến tīrtha này—nơi trừ diệt tội lỗi.

Verse 78

सोऽभिज्ञानं ततो दृष्ट्वा नीत्वास्थीनि नरेश्वर । पूर्वोक्तेन विधानेन प्राक्षिपं नार्मदा मसिपुष्पवृष्टिःऽशु साधु साध्विति पाण्डव । विमानं च ततो दिव्यमागतं बर्हिणस्तदा

Bấy giờ, thấy tín vật nhận biết ấy, hỡi bậc chúa của loài người, ta đem các di cốt và theo đúng nghi thức đã nói trước mà thả xuống sông Narmadā. Lập tức mưa hoa như gươm rơi xuống, tiếng hô “Sādhu, sādhu!” vang dậy, hỡi Pāṇḍava; rồi một cỗ vimāna thần diệu cũng đến nơi ấy.

Verse 79

दिव्यरूपधरो भूत्वा गतो नाके कलापवान् । एवं तु प्रत्ययं दृष्ट्वा हनूमन्तेश्वरे नृप

Mang lấy hình tướng thần linh, người ấy lên cõi trời, rực rỡ ánh quang huy. Thấy chứng nghiệm như vậy, hỡi đức vua, điều này đã hiển lộ tại Hanūmanteśvara.

Verse 80

चकारानशनं विप्रः शतबाहुश्च भूपतिः । शोषयामासतुस्तौ स्वमीश्वराराधने रतौ

Vị Bà-la-môn ấy thực hành nhịn ăn, và vua Śatabāhu cũng vậy. Cả hai, chuyên tâm thờ phụng Đấng Chủ Tể Īśvara, bắt đầu dùng khổ hạnh mà làm thân thể hao mòn, khô gầy.

Verse 81

ध्यायन्तौ तस्थतुर्देवं शतबाहुद्विजोत्तमौ । मासार्धेन मृतो राजा शतबाहुर्महामनाः

Trong khi quán niệm Đấng Thần, cả hai—vua Śatabāhu và vị Bà-la-môn tối thắng—vẫn kiên trụ. Sau nửa tháng, đức vua Śatabāhu, bậc đại tâm, đã qua đời.

Verse 82

किङ्कणीजालशोभाढ्यं विमानं तत्र चागतम् । साधु साधु नृपश्रेष्ठ विमानारोहणं कुरु

Tại đó, một cỗ vimāna đến, rực rỡ với những lưới chuông leng keng. “Sādhu, sādhu! Hỡi bậc vua tối thượng, hãy lên vimāna!”

Verse 83

। अध्याय

Hết chương (dấu kết).

Verse 84

अप्सरस ऊचुः । लोभावृतो ह्ययं विप्रो लोभात्पापस्य संग्रहः । हनूमन्तेश्वरे राजन्ये मृताः सत्त्वमास्थिताः

Các Apsara thưa rằng: “Vị Bà-la-môn này quả thật bị lòng tham che phủ; từ tham dục mà tội lỗi tích tụ. Nhưng những người thuộc dòng dõi vương gia chết tại Hanūmanteśvara đã đạt được sự kiên trú nơi sattva (đức hạnh vững bền).”

Verse 85

ते यान्ति शांकरे लोके सर्वपापक्षयंकरे । नैव पापक्षयश्चास्य ब्राह्मणस्य नरेश्वर

Họ đạt đến cõi của Śaṅkara, nơi tiêu trừ mọi tội lỗi. Nhưng, ôi bậc chúa của loài người, đối với vị Bà-la-môn này, sự đoạn tận tội vẫn chưa xảy ra.

Verse 86

गृहं च गृहिणी चित्ते ब्राह्मणस्य प्रवर्तते । शतबाहुस्ततो विप्रमुवाच विनयान्वितः

Trong tâm vị Bà-la-môn, ý niệm về “nhà” và “người vợ” lại khởi lên. Bấy giờ Śatabāhu, với lòng khiêm cung, lên tiếng thưa cùng vị Bà-la-môn.

Verse 87

त्यज मूलमनर्थस्य लोभमेनं द्विजोत्तम । इत्युक्त्वा स्वर्ययौ राजा स्वर्गकन्यासमावृतः

“Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, hãy từ bỏ lòng tham này; chính nó là gốc của mọi tai ương.” Nói xong, nhà vua lên cõi trời, được các thiên nữ vây quanh.

Verse 88

दिनैः कैश्चिद्गतो विप्रः स्वर्गं वैतालिकैर्वृतः । बर्ही च काशीराजस्य पुत्रस्तीर्थप्रभावतः

Sau ít ngày, vị Bà-la-môn ấy lên cõi trời, được các vaitālika—nhạc sĩ thiên giới—tháp tùng. Và Barhī, con trai vua Kāśī, cũng đạt được điều ấy nhờ oai lực của thánh địa (tīrtha) đó.

Verse 89

आत्मानं कन्यया दत्तं पूर्वजन्म व्यचिन्तयन् । सा च तं प्रौढमालोक्य पितुराज्ञामवाप्य च । स्वयंवरे स्वभर्तारं लेभे साध्वी नृपात्मजम्

Nhớ lại tiền kiếp, chàng suy ngẫm việc mình đã từng được nàng thiếu nữ “trao gửi” như thế nào. Còn nàng, thấy chàng nay đã trưởng thành và được phụ vương chuẩn thuận, liền trong lễ svayaṃvara chọn vị vương tử hiền đức ấy làm phu quân.

Verse 90

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एतद्वृत्तान्तमभवत्तस्मिंस्तीर्थे नृपोत्तम । एतस्मात्कारणान्मेध्यं तीर्थमेतत्सदा नृप

Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Hỡi bậc vương thượng, toàn bộ sự tích này đã xảy ra tại chính thánh địa (tīrtha) ấy. Vì lẽ đó, tâu Đại vương, nơi ấy luôn là medhya—thanh tịnh và có năng lực tẩy tịnh.”

Verse 91

अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां सर्वकालं नरेश्वर । विशेषाच्चाश्विने मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशीम्

Hỡi bậc chúa tể nhân gian, vào ngày mồng tám hoặc ngày mười bốn theo lịch trăng—bất kỳ lúc nào—nhưng đặc biệt là ngày mười bốn của nửa tháng tối (kṛṣṇa-pakṣa) trong tháng Āśvina.

Verse 92

स्नापयेदीश्वरं भक्त्या क्षौद्रक्षीरेण सर्पिषा । दध्ना च खण्डयुक्तेन कुशतोयेन वै पुनः

Với lòng sùng kính, hãy tắm gội Đức Chúa—bằng mật ong và sữa, bằng bơ tinh (ghee), bằng sữa chua hòa đường, rồi lại tắm bằng nước được thanh tịnh nhờ cỏ kuśa.

Verse 93

श्रीखण्डेन सुगन्धेन गुण्ठयेच्च महेश्वरम् । ततः सुगन्धपुष्पैश्च बिल्वपत्रैश्च पूजयेत्

Hãy xức lên Maheśvara bằng bột đàn hương thơm ngát. Rồi hãy thờ phụng bằng hoa thơm và lá bilva.

Verse 94

मुचकुन्देन कदेन जातीकाशकुशोद्भवैः । उन्मत्तमुनिपुष्पौघैः पुष्पैस्तत्कालसम्भवैः

Với hoa mucakunda, hoa kadā, hoa lài, cùng những hoa sinh từ cỏ kāśa và kuśa—lại với vô số hoa ‘unmattamuni’, và bất cứ loài hoa nào có trong mùa ấy—

Verse 95

अर्चयेत्परया भक्त्या हनूमन्तेश्वरं शिवम् । घृतेन दापयेद्दीपं तैलेन तदभावतः

Với lòng sùng kính tối thượng, hãy thờ phụng Śiva dưới danh hiệu Hanūmanteśvara. Hãy dâng đèn bằng bơ ghee; nếu không có ghee thì dâng bằng dầu.

Verse 96

श्राद्धं च कारयेत्तत्र ब्राह्मणैर्वेदपारगैः । सर्वलक्षणसम्पूर्णैः कुलीनैर्गृहपालकैः

Và tại đó, hãy cho cử hành lễ śrāddha bởi các Brāhmaṇa tinh thông Veda—đầy đủ mọi phẩm hạnh, thuộc dòng dõi tốt, và nghiêm trì kỷ cương gia đạo.

Verse 97

तर्पयेद्ब्राह्मणान् भक्त्या वसनान्नहिरण्यतः । नरकस्था दिवं यान्तु प्रोच्येति प्रणमेद्द्विजान्

Với lòng sùng kính, hãy làm thỏa lòng các Brāhmaṇa bằng sự bố thí y phục, thực phẩm và vàng. Nói rằng: “Nguyện những ai ở địa ngục được lên cõi trời,” rồi đảnh lễ các dvija.

Verse 98

पतितान् वर्जयेद्विप्रान् वृषली यस्य गेहिनी । स्ववृषं चापरित्यज्य वृषैरन्यैर्वृषायते

Nên tránh xa các Bà-la-môn sa đọa; và cũng nên tránh người có vợ là vṛṣalī—người đàn bà bỏ chồng mình rồi sống như ‘vợ’ của những người đàn ông khác.

Verse 99

वृषलीं तां विदुर्देवा न शूद्री वृषली भवेत् । ब्रह्महत्या सुरापानं गुरुदारनिषेवणम्

Chư thiên biết rõ người ấy là vṛṣalī; người nữ thuộc giai cấp Śūdra không trở thành vṛṣalī chỉ vì sinh ra như vậy. Danh xưng ấy gắn với trọng tội như sát hại Bà-la-môn, uống rượu, và xâm phạm vợ của thầy (guru).

Verse 100

सुवर्णहरणन्यासमित्रद्रोहोद्भवं तथा । नश्यते पातकं सर्वमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

Cũng vậy, các tội do trộm vàng, phản bội của ký thác (tín thác), và bội bạc với bạn hữu—thật ra mọi tội lỗi—đều tiêu tan: đó là lời Śaṅkara (Śiva) đã phán.

Verse 101

श्रीमार्कण्डेय उवाच । वाक्प्रलापेन भो वत्स बहुनोक्तेन किं मया । सर्वपातकसंयुक्तो दद्याद्दानं द्विजन्मने

Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Này con, nói nhiều chỉ là lời suông thì ích gì? Dẫu kẻ mang đủ mọi tội lỗi, cũng nên bố thí (dāna) cho dvija, tức Bà-la-môn.”

Verse 102

गोदानं च प्रकर्तव्यमस्मिंस्तीर्थे विशेषतः । गोदानं हि यतः पार्थ सर्वदानाधिकं स्मृतम्

Và nhất định nên thực hành go-dāna (cúng dường bò), đặc biệt tại thánh địa này. Vì, hỡi Pārtha, go-dāna được ghi nhớ là vượt trội hơn mọi sự bố thí khác.

Verse 103

सर्वदेवमया गावः सर्वे देवास्तदात्मकाः । शृङ्गाग्रेषु महीपाल शक्रो वसति नित्यशः

Bò là nơi thấm nhuần mọi thần linh; hết thảy chư thiên đều hiện thân trong đó. Hỡi bậc hộ trì địa cầu, trên đầu mút sừng bò, Śakra (Indra) ngự mãi đời đời.

Verse 104

उरः स्कन्दः शिरो ब्रह्मा ललाटे वृषभध्वजः । चन्द्रार्कौ लोचने देवौ जिह्वायां च सरस्वती

Trong ngực nàng có Skanda; trên đầu có Brahmā; và nơi trán là Đấng mang cờ bò (Śiva). Trăng và Mặt Trời là hai thần ở đôi mắt, còn Sarasvatī ngự trên lưỡi nàng.

Verse 105

मरुद्गणाः सदा साध्या यस्या दन्ता नरेश्वर । हुङ्कारे चतुरो वेदान् विद्यात्साङ्गपदक्रमान्

Hỡi chúa của loài người, nơi răng nàng, các Marut luôn hiện diện, và các Sādhya cũng trú ngụ tại đó. Từ tiếng ‘huṅ’—tiếng rống thiêng—nên nhận biết bốn Veda, cùng các bộ trợ phần và phép tụng theo thứ tự từng từ (padakrama).

Verse 106

ऋषयो रोमकूपेषु ह्यसंख्यातास्तपस्विनः । दण्डहस्तो महाकायः कृष्णो महिषवाहनः

Trong các lỗ chân lông của nàng, vô số hiền thánh ṛṣi khổ hạnh cư ngụ. Lại có vị Chúa cầm trượng, thân hình vĩ đại, sắc đen—cưỡi trâu nước—hiện diện nơi ấy.

Verse 107

यमः पृष्ठस्थितो नित्यं शुभाशुभपरीक्षकः । चत्वारः सागराः पुण्याः क्षीरधाराः स्तनेषु च

Trên lưng nàng, Yama luôn ngự, vị thẩm tra các nghiệp thiện và ác. Và bốn biển cả thanh tịnh hiện thành những dòng sữa nơi bầu vú của nàng.

Verse 108

विष्णुपादोद्भवा गङ्गा दर्शनात्पापनाशनी । प्रस्रावे संस्थिता यस्मात्तस्माद्वन्द्या सदा बुधैः

Sông Hằng, sinh từ bàn chân của Viṣṇu, chỉ cần được chiêm ngưỡng cũng diệt trừ tội lỗi. Vì Ngài an trụ trong dòng gomūtra (nước tiểu bò), nên bậc hiền trí luôn cúi đầu đảnh lễ như đối tượng đáng tôn thờ.

Verse 109

लक्ष्मीश्च गोमये नित्यं पवित्रा सर्वमङ्गला । गोमयालेपनं तस्मात्कर्तव्यं पाण्डुनन्दन

Nữ thần Lakṣmī hằng ngự trong phân bò—thanh tịnh và ban mọi điều cát tường. Vì vậy, hỡi con của Pāṇḍu, nên trát phân bò để được tẩy uế thanh sạch.

Verse 110

गन्धर्वाप्सरसो नागाः खुराग्रेषु व्यवस्थिताः । पृथिव्यां सागरान्तायां यानि तीर्थानि भारत । तानि सर्वाणि जानीयाद्गौर्गव्यं तेन पावनम्

Gandharva, Apsaras và Nāga an trú nơi đầu móng của nàng. Hỡi Bhārata, mọi thánh địa (tīrtha) trên cõi đất, đến tận bờ biển bao quanh, hãy biết đều hiện diện trong con bò; vì thế mọi vật phát sinh từ bò đều có năng lực tẩy tịnh.

Verse 111

युधिष्ठिर उवाच । सर्वदेवमयी धेनुर्गीर्वाणाद्यैरलंकृता । एतत्कथय मे तात कस्माद्गोषु समाश्रिताः

Yudhiṣṭhira thưa: ‘Bò cái (dhenu) là nơi hội tụ của hết thảy chư thiên, lại được các bậc thiên giới và những vị khác trang nghiêm. Bạch bậc tôn kính như cha, xin nói cho con biết—vì sao chư thiên nương tựa nơi loài bò?’

Verse 112

श्रीमार्कण्डेय उवाच । सर्वदेवमयो विष्णुर्गावो विष्णुशरीरजाः । देवास्तदुभयात्तस्मात्कल्पिता विविधा जनैः

Śrī Mārkaṇḍeya đáp: ‘Viṣṇu là Đấng gồm đủ hết thảy chư thiên, và loài bò sinh ra từ chính thân thể của Viṣṇu. Do vậy, dựa trên hai chân lý ấy, con người theo nhiều cách mà nhận biết sự hiện diện của chư thiên nơi con bò.’

Verse 113

श्वेता वा कपिला वापि क्षीरिणी पाण्डुनन्दन । सवत्सा च सुशीला च सितवस्त्रावगुण्ठिता

Dù là bò trắng hay bò vàng nâu, hỡi con của Pāṇḍu, đầy dẫy sữa; có bê con kề bên, tính nết hiền hòa, lại được phủ bằng tấm vải trắng—bò như thế xứng đáng đem hiến dâng làm bố thí.

Verse 114

कांस्यदोहनिका देया स्वर्णशृङ्गी सुभूषिता । हनूमन्तेश्वरस्याग्रे भक्त्या विप्राय दापयेत्

Nên dâng cả bình vắt sữa bằng đồng; và trang sức cho bò với cặp sừng mạ vàng cùng các đồ trang sức đẹp đẽ. Trước Hanūmanteśvara, với lòng bhakti, hãy khiến việc bố thí ấy được trao cho một vị bà-la-môn.

Verse 115

नियमस्थेन सा देया स्वर्गमानन्त्यमिच्छता । असमर्थाय ये दद्युर्विष्णुलोके प्रयान्ति ते

Người an trú trong niyama, mong cầu sự vô tận của cõi trời, nên thực hiện sự bố thí ấy. Những ai bố thí cho kẻ thiếu thốn, không có phương tiện, sẽ đạt đến thế giới của Viṣṇu.

Verse 116

असौ लोके च्युतो राजन्भूतले द्विजमन्दिरे । कुशलो जायते पुत्रो गुणविद्याधनर्द्धिमान्

Tâu Đại vương, khi người ấy từ cõi kia rơi xuống và tái sinh trên mặt đất, liền sinh trong nhà một dvija (bà-la-môn). Người ấy trở thành người con tài năng, đầy đủ đức hạnh, học vấn, của cải và thịnh vượng.

Verse 117

सर्वपापहरं तीर्थं हनूमन्तेश्वरं नृप । शृण्वन्विमुच्यते पापाद्वर्णसंकरसंभवात्

Tâu Đại vương, Hanūmanteśvara là thánh địa (tīrtha) diệt trừ mọi tội lỗi. Chỉ cần nghe danh và công đức của Ngài, người ta được giải thoát khỏi tội—kể cả vết nhơ phát sinh từ varṇa-saṅkara.

Verse 118

दूरस्थश्चिन्तयन् पश्यन्मुच्यते नात्र संशयः

Dẫu ở nơi xa, ai khởi niệm quán tưởng và chiêm bái (thực tại linh thiêng ấy) thì được giải thoát—điều này không hề nghi ngờ.