Yamapatha (The Road of Yama), Dāna-Phala, and the Imperishable Fruition of Karma

Verse 1

नारद उवाच । कथितो भवता सम्यग्वर्णाश्रमविधिर्मुने । इदानीं श्रोतुमिच्छामि यममार्गं सुदुर्गमम् ॥ १ ॥

Nārada thưa: “Bạch hiền giả, ngài đã trình bày rõ ràng các quy định đúng đắn về varṇa và āśrama. Nay con muốn được nghe về con đường của Yama—nẻo đường vô cùng khó vượt qua.”

Verse 2

सनक उवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि यममार्गं सुदुर्गमम् । सुखदं पुण्यशीलानां पापिनां भयदायकम् ॥ २ ॥

Sanaka đáp: “Này brāhmaṇa, hãy lắng nghe—ta sẽ nói về con đường của Yama, vô cùng khó đi. Nó đem an lạc cho người sống theo hạnh thiện, nhưng gây kinh hãi cho kẻ tội lỗi.”

Verse 3

षडशीतिसहस्त्राणि योजनार्निनि मुनीश्वर । यममार्गस्य विस्तारः कथितः पूर्वसूरिभिः ॥ ३ ॥

Bạch bậc tôn quý giữa các hiền triết, độ dài của con đường Yama được các bậc thánh hiền thời xưa nói là tám mươi sáu nghìn yojana.

Verse 4

ये नरा दानशीलास्तु ते यांति सुखिनो द्विज । धर्मशून्या नरा यांति दुःखेन भृशमर्दिताः ॥ ४ ॥

Bạch đấng nhị sinh, những người chuyên tâm bố thí ra đi trong an vui; còn những kẻ không có dharma thì ra đi trong khổ não, bị đau khổ nghiền nát dữ dội.

Verse 5

अतिभीता विवश्त्राश्च शुष्ककंठौष्ठतालुकाः । क्रदंतो विस्तरं दीनाः पापिनो यांति तत्पथि ॥ ५ ॥

Run rẩy vì kinh hãi, mất hết tự chủ, cổ họng, môi và vòm miệng khô rát; những kẻ mang tội lỗi kêu gào thảm thiết, khốn cùng tột độ, cứ theo con đường ấy mà đi.

Verse 6

हन्यमाना यमभटैः प्रतोदाद्यैस्तथायुधैः ॥ ६ ॥

Họ bị các sứ giả của Diêm Vương đánh đập, bị thúc bằng roi nhọn và những thứ vũ khí khác, chịu dày vò không ngừng.

Verse 7

इतस्ततः प्रधावंतो यांति दुःखेन तत्पथि । क्वचित्पंकः क्वचिदूह्निः क्वचित्सेतप्तसैकतम् । क्वचिद्वै दावरुपेणः तीक्ष्णधाराः शिलाः क्वचित् ॥ ७ ॥

Chạy ngược chạy xuôi, họ lê bước nhọc nhằn trên con đường ấy: chỗ thì bùn lầy, chỗ thì dốc đứng, chỗ thì cát nóng bỏng; chỗ thì lửa rừng bừng cháy, chỗ thì đá sắc như lưỡi dao.

Verse 8

क्वचित्कंटकवृक्षाश्च दुःखारोहशिला नगाः । गाढांधकाराश्च गुहाः कंटकावरणं महत् ॥ ८ ॥

Có nơi là cây gai góc; có nơi là núi với sườn đá khiến việc leo trèo đau đớn. Lại có những hang động chìm trong bóng tối dày đặc, và những vùng rộng lớn bị gai nhọn phủ kín.

Verse 9

वप्राग्रारोहणं चैव कन्दरस्य प्रवेशनम् । शर्कराश्च तथा लोष्टाः सूचीतुल्याश्च कण्टकाः ॥ ९ ॥

Họ phải leo lên đỉnh bờ đắp, rồi chui vào khe núi; vấp phải sỏi đá và những cục đất; lại bị gai nhọn sắc như kim đâm xuyên—đó là những khổ nạn trên con đường ấy.

Verse 10

शैवालं च क्वचिन्मार्गे क्वचित्कीचकपंक्तयः । क्वचिव्द्याव्राश्च गर्जंते वर्धंते च क्वचिज्ज्वराः ॥ १० ॥

Ở một số nơi trên đường có tảo nhớt; nơi khác có những hàng lau sậy. Có nơi thú dữ gầm thét, và có nơi những cơn sốt bùng phát dữ dội.

Verse 11

एवं बहुविधक्लेशाः पापिनो यांति नारद । क्रोशंतश्च रुदन्तश्च म्लायंतश्चैव पापिनः ॥ ११ ॥

Như vậy, chịu đựng nhiều loại khổ hình, những kẻ tội lỗi cứ đi, hỡi Nārada—kêu la, khóc lóc và héo hon tàn tạ.

Verse 12

पाशेन यंत्रिताः केचित्कृष्यमाणास्तथांकुशैः । शास्त्रास्त्रैस्ताड्यमानाश्च पृष्टतो यांति पापिनः ॥ १२ ॥

Một số kẻ tội lỗi, bị trói chặt bằng thòng lọng, bị kéo lê bằng gậy nhọn; bị đánh từ phía sau bằng vũ khí, những kẻ ác bị lùa đi tới.

Verse 13

नासाग्रपाशकृष्टाश्च केचिदंत्रैश्च बधिताः । वहंतश्चायसां भारं शिश्राग्रेण प्रयांति वै ॥ १३ ॥

Có kẻ bị kéo đi bằng thòng lọng buộc vào đầu mũi; kẻ khác bị trói bằng chính ruột của mình. Mang những khối sắt nặng nề, họ bị bắt phải đi tiếp, bị kéo bằng đầu dương vật.

Verse 14

अयोभारद्वयं केचिन्नासाग्रेण तथापरे । कर्णाभ्यां च तथा केचिद्वहंतो यांति पापिनः ॥ १४ ॥

Một số kẻ tội lỗi đi mà phải mang hai khối sắt bằng đầu mũi; những kẻ khác cũng mang như vậy. Và có kẻ mang chúng bằng cả hai tai, tiếp tục đi tới.

Verse 15

केचिच्च स्खलिता यांति ताड्यमानास्तथापरे । अत्यर्थोच्ङ्वसिताः केचित्केचिदाच्छत्रलोचनाः ॥ १५ ॥

Có kẻ vấp ngã rồi vẫn lê bước, có kẻ vừa đi vừa bị đánh phạt. Có kẻ thở dốc trong khổ não tột cùng, có kẻ đôi mắt như bị màn che phủ.

Verse 16

छायाजलविहीने तु पथि यांत्यतिदुःखिताः । शोचन्तः स्वानि कर्मणि ज्ञानाज्ञानकृतानि च ॥ १६ ॥

Nhưng trên con đường không bóng mát, không nước, họ đi trong khổ đau tột độ, than khóc những nghiệp mình đã tạo—cả việc làm trong biết và việc làm trong vô minh.

Verse 17

ये तु नारद धर्मिष्ठा दानशीला सुबुद्धयः । अतीव सुखसंपन्नास्ते यांति धर्ममंदिरम् ॥ १७ ॥

Còn những ai, hỡi Nārada, vững lập trong dharma, ưa làm bố thí và sáng suốt trí tuệ, được đầy đủ an lạc, thì đi đến ngôi nhà của Dharma.

Verse 18

अन्नदास्तु मुनुश्रेष्ट भुंजंतः स्वादु यांति वै । नीरदा यांति सुखिनः पिबंतः क्षीरमुत्तममम् । तक्रदा दधिदाश्चैव तत्तद्भोगं लभंति वै । घृतदा मधुदाश्चैव क्षीरदाश्च द्विजोत्तम ॥ १८ ॥

Bạch bậc hiền thánh tối thượng, người bố thí thức ăn quả thật đến nơi được thọ hưởng món ngon ngọt. Người bố thí nước đi trong an lạc, được uống sữa thượng hảo. Người bố thí sữa bơ (takra) và người bố thí sữa chua (dadhi) đều được hưởng đúng những thứ ấy. Cũng vậy, bạch bậc tối thượng trong hàng hai lần sinh, người bố thí bơ tinh (ghṛta), mật ong và sữa đều đạt sự thọ hưởng tương ứng với lễ thí của mình.

Verse 19

सुधापानं प्रकुर्वंतो यांति वै धर्ममंदिरम् । शाकदाः पायसं भुंजंन्दीपदो ज्वलयन्दिशः ॥ १९ ॥

Người dâng thức uống như cam lộ thật sự đi đến ngôi điện của Dharma. Người bố thí rau quả được thọ hưởng món cơm sữa ngọt (pāyasa), còn người bố thí đèn làm cho mười phương rực sáng.

Verse 20

वस्त्रदो मुनुशार्दूल याति दिव्याम्बरावृतः । पुराकरप्रदो याति स्तूयमानोऽमरैः पथि ॥ २० ॥

Hỡi bậc hổ giữa loài người, người bố thí y phục tiến bước, thân khoác thiên y. Người dâng “purā-kara” (cống nạp/thuế trước—tức tài vật) đi trên con đường được chư thiên bất tử ca ngợi.

Verse 21

गोदानेन नरो याति सर्वसौख्यसमन्वितः । भूमिदो गृहदश्चैव विमाने सर्वसंपदि ॥ २१ ॥

Nhờ bố thí một con bò, người ấy ra đi (sang đời sau) đầy đủ mọi an lạc. Người hiến đất, hay hiến tặng một ngôi nhà, cũng đạt được vimāna (xe cung trời) cùng mọi phú quý.

Verse 22

अप्सरोगणसंकीर्णे क्रीडन्याति वृषालयम् । हयदो यानदश्चापि गजदश्च द्विजोत्तम ॥ २२ ॥

Trong chốn vui chơi đông nghịt các đoàn Apsarā, người ấy đi đến nơi ở của Đấng Ngưu (Śiva). Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, người bố thí ngựa, bố thí xe cộ, và bố thí voi cũng được quả báo như vậy.

Verse 23

धर्मालयं विमानेन याति भोगान्वितेन वै । अनडुद्दो मुनिश्रेष्ट यानारुढः प्रयाति वै ॥ २३ ॥

Quả thật, người hiến tặng bò đực đi đến nơi ở của Dharma bằng vimāna tràn đầy hưởng lạc. Hỡi bậc thánh hiền tối thượng, người ấy lên xe và ra đi như vậy.

Verse 24

फलदः पुष्पदश्चापि याति संतोषसंयुतः । तांबूलदो नरो याति प्रहृष्टो धर्ममंदिरम् ॥ २४ ॥

Người bố thí trái quả, và người bố thí hoa, đều ra đi với tâm mãn nguyện. Người dâng tāmbūla (trầu cau cúng dường) hân hoan đi đến ngôi đền của Dharma.

Verse 25

मातापित्रोश्च शुश्रूषां कृतवान्यो नरोत्तमः । स याति परितुष्टात्मा पूज्यमानो दिविस्थितैः ॥ २५ ॥

Người bậc nhất trong loài người, đã tận tâm phụng sự cha mẹ, sẽ tiến bước với tâm hồn mãn nguyện, được chư thiên nơi cõi trời tôn kính và lễ bái.

Verse 26

शुश्रूषां कुरुते यस्तु यतीनां व्रतचारिणाम् । द्विजाग्र्यब्राह्मणानां च स यात्यतिसुखान्वितः ॥ २६ ॥

Còn ai tận tâm phụng sự các bậc yati khổ hạnh giữ giới nguyện, cùng các vị Bà-la-môn tối thượng, người ấy đạt đến cảnh giới tràn đầy an lạc vô cùng.

Verse 27

सर्वभूतदयायुक्तः पूज्यमानोऽमरैर्द्विजः । सर्वभोगान्वितेनासौ विमानेन प्रयाति च ॥ २७ ॥

Vị nhị sinh ấy, đầy lòng từ bi đối với mọi loài, được các bậc bất tử tôn kính, rồi ra đi trên cỗ thiên xa (vimāna) trang nghiêm đủ mọi hưởng thụ.

Verse 28

विद्यादानरतो याति पूज्यमानोऽब्जसूनुभिः । पुराणपठको याति स्तूयमानो मुनीश्वरैः ॥ २८ ॥

Người chuyên tâm bố thí tri thức sẽ rời đi lên cõi cao, được các vị con của Đấng Sinh từ Hoa Sen (Phạm Thiên) tôn kính. Còn người tụng đọc Purāṇa sẽ ra đi trong lời ca ngợi của các bậc thánh hiền tối thượng.

Verse 29

एवं धर्मपरा यांति सुखं धर्मस्य मंदिरम् । यमश्चतुर्मुखो भूत्वा शंखचक्रगदासिभृत् ॥ २९ ॥

Vì thế, những ai chí tâm với Dharma sẽ hoan hỷ đến nơi cư ngụ của Dharma. Và chính Yama, hóa hiện bốn mặt, tay cầm loa ốc, bánh xe, chùy và kiếm, hiện ra trong hình tướng thần linh.

Verse 30

पुण्यकर्मरतं सम्यक्स्नेहान्मित्रमिवार्चति । भो भो बुद्धिमतां श्रेष्ठानरकक्लेषभीरवः ॥ ३० ॥

Vì lòng thương mến chân thành, người ấy kính trọng kẻ chuyên làm công đức như kính một người bạn—hỡi bậc tối thượng trong hàng trí giả—do sợ các khổ hình nơi địa ngục.

Verse 31

युष्माभिः साधितं पुण्यमत्रामुत्रसुखावहम् । मनुष्य जन्म यः प्राप्य सुकृतं न करोति च ॥ ३१ ॥

Công đức các ngươi đã thành tựu đem lại an lạc cả đời này lẫn đời sau. Nhưng kẻ nào được thân người mà không làm việc thiện, không tạo công đức, thì thật đã uổng phí cơ hội hiếm có ấy.

Verse 32

स एव पापिनां श्रेष्ट आत्मघातं करोति च । अनित्यं प्राप्य मानुष्यं नित्यं यस्तु न साधयेत् ॥ ३२ ॥

Trong hàng kẻ tội lỗi, người ấy là bậc đầu—quả thật tự hủy diệt mình—kẻ đã được đời người vô thường mà không nỗ lực chứng ngộ Đấng Vĩnh Hằng.

Verse 33

स याति नरकं घोरं कोऽन्यस्तस्मादचेतनः । शरीरं यातनारुपं मलाद्यैः परिदूषितम् ॥ ३३ ॥

Người ấy rơi vào địa ngục ghê rợn—còn ai mê muội hơn thế? Vì người ấy bám chấp thân này, vốn là hình thái của khổ hình, bị ô uế bởi nhơ bẩn và bao thứ bất tịnh.

Verse 34

तस्मिन्यो याति विश्वासं तं विद्यादात्मघातकम् । सर्वेषु प्राणिनः श्रेष्टास्तेषु वै बुद्धिजीविनः ॥ ३४ ॥

Hãy biết kẻ đặt niềm tin vào điều ấy (không đáng tin) là kẻ sát hại chính mình. Trong mọi loài hữu tình, con người là bậc tối thắng; và trong loài người, những ai sống bằng trí tuệ chánh đáng mới thật là tối thắng.

Verse 35

बुद्धिमस्तु नराः श्रेष्टा नरेषु ब्राह्मणास्तथा । ब्राह्मणेषु च विद्वांसो विद्वत्सु कृतबुद्धयः ॥ ३५ ॥

Trong loài người, bậc trí là tối thượng; trong hàng người, Bà-la-môn cũng đứng đầu. Trong Bà-la-môn, người học rộng hiểu sâu nổi bật; và trong người học rộng, kẻ có trí tuệ được rèn luyện, thành tựu viên mãn là bậc tối cao.

Verse 36

कृतबुद्धिषु कर्त्तारः कर्तृषु ब्रह्मवादिनः । ब्रह्मवादिष्वपि तथा श्रेष्टो निर्मम उच्यते ॥ ३६ ॥

Trong những người có trí tuệ đã được rèn luyện, bậc hành giả (người làm) là đứng đầu; trong những người làm, bậc thuyết giảng về Phạm (Brahman) là đứng đầu. Và ngay cả trong các bậc thuyết Phạm, người không chấp “của ta”, lìa tâm sở hữu, được nói là tối thắng.

Verse 37

एतेभ्योऽपि परो ज्ञेयो नित्यं ध्यानपरायणः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कर्त्तव्यो धर्मसंग्रहः ॥ ३७ ॥

Cao hơn tất cả những bậc ấy, phải biết người luôn nương nơi thiền định. Vì vậy, với mọi nỗ lực, hãy biên tập, gìn giữ và thực hành một “tổng tập dharma” — chánh hạnh và bổn phận thiêng liêng.

Verse 38

सर्वत्र पूज्यते जंतुर्धर्मवान्नात्र संशयः । गच्छ स्वपुण्यैर्मत्स्थानं सर्वभोगसमन्वितम् ॥ ३८ ॥

Hữu tình có dharma được tôn kính khắp nơi—không chút nghi ngờ. Hãy đi, nhờ oai lực công đức của chính ngươi, đến trú xứ của Ta, nơi đầy đủ mọi an lạc và thọ hưởng.

Verse 39

अस्ति चेद्दुष्कृतं किंचित्पश्चादत्रैव भोक्ष्यसे । एवं यमस्तमभ्यर्च्य प्रापयित्वा च सद्गतिम् ॥ ३९ ॥

“Nếu còn sót lại dù chỉ một chút ác nghiệp, về sau ngươi sẽ phải thọ quả ngay tại đây.” Như vậy, Diêm Vương (Yama) kính lễ người ấy, rồi dẫn đi tiếp, khiến đạt đến thiện thú, nơi đến tốt lành.

Verse 40

आहूय पापिनश्चैव कालदंडेन तर्जयेत् । प्रलयांबुदनिर्घोषो ह्यंजनाद्रिसमप्रभः ॥ ४० ॥

Ngài triệu gọi những kẻ tội lỗi, rồi dùng cây gậy của Thời Gian mà răn đe và trừng phạt. Tiếng gầm của Ngài như sấm mây trong thời đại đại hủy diệt, và quang huy rực rỡ như núi Añjana.

Verse 41

विद्युत्प्र भायुर्घोर्भीमो द्वात्रिंशद्भुजसंयुतः । योजनत्रयविस्तारो रक्ताक्षो दीर्घनासिकः ॥ ४१ ॥

Ngài đáng sợ và dữ dằn, rực sáng như tia chớp; có đủ ba mươi hai cánh tay. Thân hình bề ngang ba yojana, mắt đỏ và mũi dài.

Verse 42

दंष्ट्राकरालवदनो वापीतुल्योग्रलोचनः । मृत्युज्वरादिभिर्युक्तश्चित्रगुत्पोऽपि भीषणः ॥ ४२ ॥

Miệng Ngài ghê rợn vì nanh lộ ra, đôi mắt dữ như những hố sâu. Ngay cả Citragupta cũng hiện lên đáng sợ, khi có Thần Chết, cơn sốt và các khổ não khác theo hầu.

Verse 43

सर्वे दूताश्च गर्जंति यमतुल्यविभीषणाः । ततो ब्रवीति तान्सर्वान्कंपमानांश्च पापिनः ॥ ४३ ॥

Tất cả các sứ giả đều gầm vang, đáng sợ như Yama. Rồi Ngài cất lời với những kẻ tội lỗi đang run rẩy ấy.

Verse 44

शोचन्तः स्वानि कर्माणि चित्रगुत्पो यमाज्ञया । भो भो पापा दुराचारा अहंकारप्रदूषिताः ॥ ४४ ॥

Họ than khóc về chính nghiệp mình. Citragupta, theo lệnh của Yama, cất tiếng: “Này, này những kẻ tội lỗi, bọn hạnh kiểm ác, những kẻ bị ô nhiễm bởi ngã mạn!”

Verse 45

किमर्थमर्जितं पापं युष्माभिरविवेकिभिः । कामक्तोधादिदृष्टेन सगर्वेण तु चेतसा ॥ ४५ ॥

Vì cớ gì các ngươi, kẻ thiếu minh tri, lại tích tụ tội lỗi—tâm bị dục vọng che mờ và phồng lên bởi ngã mạn?

Verse 46

यद्यत्पापतरं तत्तत्किमर्थं चरितं जनाः । कृतवंतः पुरा पापान्यत्यंतहर्षिताः ॥ ४६ ॥

Vì sao con người lại làm đúng những việc càng tội lỗi hơn—thậm chí tội lỗi nhất? Thuở trước họ đã phạm tội, lại còn vui mừng quá độ khi làm vậy.

Verse 47

तथैव यातना भोज्याः किं वृथा ह्यतिदुरिवताः । भृत्यमित्रकलत्रार्थं दुष्कृतं चरितं यथा ॥ ४७ ॥

Cũng vậy, những khổ hình ấy hẳn phải chịu—cớ sao lại tự chuốc lấy nỗi khốn khổ vô ích đến thế? Vì tôi tớ, bạn bè và vợ chồng mà người ta làm điều ác, rồi phải chịu quả báo tương xứng.

Verse 48

तथा कर्मवशात्प्राप्ता यूयमत्रातिदुःखिताः । युष्माभिः पोषिता ये तु पुत्राद्या अन्यतोगताः ॥ ४८ ॥

Cũng thế, do sức mạnh của nghiệp đã tạo, các ngươi đến đây và vô cùng khổ não. Những kẻ các ngươi từng nuôi dưỡng—con trai và những người khác—đã đi về nơi khác.

Verse 49

युष्माकमेव तत्पापं प्राप्तं किं दुःखकारणम् । यथा कृतानि पापानि युष्माभिः सुबहूनि वै ॥ ४९ ॥

Tội ấy chỉ giáng lên chính các ngươi—còn nguyên nhân nào khác của khổ đau nữa? Vì các ngươi quả đã phạm vô số tội lỗi.

Verse 50

तथा प्राप्तनि दुःखानि किमर्थमिह दुःखिताः । विचारयध्वं यूयं तु युष्माभिश्चारितं पुरा ॥ ५० ॥

Khi những khổ đau ấy đã đến với các ngươi, cớ sao còn sầu muộn nơi đây? Hãy cùng nhau quán xét—chính các ngươi xưa kia đã tự gây nên điều ấy.

Verse 51

यमः करिष्यते दंडमिति किं न विचारितम् । दरिद्रेऽपि च मूर्खे च पंडिते वा श्रियान्विते ॥ ५१ ॥

Các ngươi chẳng suy xét rằng Diêm Vương chắc chắn sẽ thi hành hình phạt sao—dù là kẻ nghèo, kẻ ngu, người học rộng, hay kẻ giàu sang phú quý?

Verse 52

कांदिशीके च वीरे च समवर्तीः यमः स्मृतः । चित्रगुप्तेरितं वाक्यं श्रुत्वा ते पापिनस्तदा ॥ ५२ ॥

Tại Kāṃdiśīka và tại Vīra, Diêm Vương được nhớ đến như Samavartin, đấng định đoạt công bằng. Nghe lời do Citragupta thốt ra, bọn tội nhân khi ấy liền run sợ và bị khuất phục.

Verse 53

शौचंतः स्वानि कर्मणि तूष्णीं तिष्टंति भीषिताः । यमाज्ञाकारिणः क्रूरश्चंडा दूता भयानकाः ॥ ५३ ॥

Kinh hãi, chúng đứng lặng trong im lặng, chăm lo phần việc của mình—những sứ giả ghê rợn, hung bạo, tàn nhẫn, thi hành mệnh lệnh của Diêm Vương.

Verse 54

चंडलाद्याः प्रसह्यैतान्नरकेषु क्षिपंति च । स्वदुष्कर्मफलं ते तु भुक्त्वांते पापशेषतः ॥ ५४ ॥

Rồi bọn Caṇḍāla và những kẻ khác dùng sức bắt lấy chúng, quăng vào các địa ngục. Ở đó chúng chịu quả báo của chính nghiệp ác mình; khi quả ấy đã tiêu hết, chỉ còn lại phần dư của tội lỗi.

Verse 55

महीतलं च संप्राप्य भवंति स्थावरादयः । नारद उवाच । भगवन्संशयो जातो मच्चेतसि दयानिधे ॥ ५५ ॥

Khi đã đến bề mặt địa cầu, họ trở thành những loài bất động như cây cỏ và các loài tương tự. Nārada thưa: “Bạch Đấng Thế Tôn, bậc đại dương từ mẫn, trong tâm con đã khởi lên một mối nghi.”

Verse 56

त्वं समर्थोऽसि तच्छेत्तुं यतो नो ह्यग्रजो भवान् । धर्माश्च विविधाः प्रोक्ताः पापान्यपि बहूनि च ॥ ५६ ॥

Ngài có thể đoạn trừ điều ấy, vì quả thật Ngài là bậc trưởng thượng của chúng con. Nhiều loại dharma đã được giảng dạy, và cũng có vô số loại tội lỗi được nêu ra.

Verse 57

चिरभोज्यं फलं तेषामुक्तं बहुविदा त्वया । दिनांते ब्रह्मणः प्रोक्तो नाशो लोकत्रयस्य वै ॥ ५७ ॥

Ngài đã giảng giải bằng nhiều cách về quả báo bền lâu mà họ sẽ thọ hưởng; và Ngài cũng tuyên bố rằng vào lúc kết thúc một ngày của Phạm Thiên (Brahmā), sự hủy diệt của ba cõi quả thật xảy ra.

Verse 58

परार्द्धद्वितयांते तु ब्रह्माण्डस्यापि संक्षयः । ग्रामदानादिपुण्यानां त्वयैव विधिनंदन ॥ ५८ ॥

Đến cuối hai parārdha, ngay cả “quả trứng vũ trụ” (brahmāṇḍa) cũng tan rã. Nhưng công đức phát sinh từ bố thí—như hiến tặng một ngôi làng v.v.—chính Ngài đã quy định, hỡi con của Vidhi (Brahmā).

Verse 59

कल्पकोटिसहस्त्रेषु महान्भोग उदाहृतः । सर्वेषामेव लोकानां विनाशः प्राकृते लये ॥ ५९ ॥

Dẫu trải qua hàng ngàn ức kiếp (kalpa), người ta vẫn nói đến “đại lạc” ấy; nhưng vào thời kỳ đại tan rã nguyên sơ (prākṛta-laya), sự hủy diệt của mọi thế giới quả thật xảy ra.

Verse 60

एकः शिष्यत एवेति त्वया प्रोक्तं जनार्दनः । एष मे संशयो जातस्तं भवाञ्छेत्तुमर्हति ॥ ६० ॥

Ôi Janārdana, Ngài đã nói rằng chỉ còn “một” người ở lại làm đệ tử. Trong lòng con khởi lên nghi vấn về điều ấy—xin Ngài từ bi giải tỏ cho con.

Verse 61

पुण्यपापोपभोगानां समाप्तिर्नास्य संप्लवे । सनक उवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ गुह्याद्गुह्यतमं त्विदम् ॥ ६१ ॥

Đối với người ấy, sự tiêu tận của những quả báo do phước và tội đã thọ hưởng cũng không xảy ra, dù vào lúc đại kiếp hoại. Sanaka nói: “Hay lắm, hay lắm, bậc đại trí! Đây quả thật là điều bí mật nhất trong mọi bí mật.”

Verse 62

पृष्टं तत्तेऽभिधास्यामि श्रृणुष्व सुसमाहितः । नारायणोऽक्षरोऽनंतः परं ज्योतिः सनातनः ॥ ६२ ॥

Điều con đã hỏi, ta sẽ tuyên nói—hãy lắng nghe với tâm chuyên nhất. Nārāyaṇa là Đấng Bất Hoại, Vô Biên, là Ánh Sáng tối thượng và vĩnh hằng.

Verse 63

विशुद्धो निर्गुणो नित्यो मायामोहविवर्जितः । निर्गुणोऽपि परानन्दो गुणवानिव भाति यः ॥ ६३ ॥

Ngài hoàn toàn thanh tịnh, vượt ngoài mọi phẩm tính, thường hằng, lìa xa mê lầm do māyā. Tuy thật là nirguṇa, Ngài là an lạc tối thượng và vẫn hiện bày như thể có các guṇa.

Verse 64

ब्रह्मविष्णुशिवाद्यैस्तु भेदवानिव लक्ष्यते । गुणोपाधिकभेदेषु त्रिष्वेतेषु सनातन ॥ ६४ ॥

Dẫu là Đấng vĩnh hằng, Ngài vẫn được nhận thấy như thể có sai biệt qua Brahmā, Viṣṇu, Śiva và các vị khác—do những phân biệt phát sinh từ các hạn định (upādhi) của ba guṇa.

Verse 65

संयोज्य मायामखिलं जगत्कार्यं करोति च । ब्रह्मरुपेण सृजति विष्णुरुपेण पाति च ॥ ६५ ॥

Kết hợp Thánh Māyā, Ngài làm phát khởi mọi vận hành của vũ trụ; trong hình tướng Phạm Thiên (Brahmā) Ngài sáng tạo, và trong hình tướng Viṣṇu Ngài gìn giữ, hộ trì.

Verse 66

अंते च रुद्ररुपेण सर्वमत्तीति निश्चितम् । प्रसयांते समुत्थाय ब्रह्मरुपी जनार्दनः ॥ ६६ ॥

Đến lúc tận cùng của một chu kỳ, Ngài chắc chắn nuốt trọn muôn loài trong hình tướng Rudra. Rồi vào thời khai sáng, Janārdana lại hiện khởi, mang hình tướng Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 67

चराचरात्मकं विश्वं यथापूर्वमकल्पयत् । स्थावराद्याश्च विप्रेंद्र यत्र यत्र व्यवस्थिताः ॥ ६७ ॥

Ngài tái lập vũ trụ gồm cả hữu tình và vô tình đúng như thuở trước; và, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, các loài bất động cùng muôn loài khác lại được an trí vào đúng chỗ của mình, nơi nào xưa kia đã ở.

Verse 68

ब्रह्मा तत्तज्जगत्सर्वं यथापूर्वं करोति वै । तस्मात्कृतानां पापानां पुण्यानां चैव सत्तम ॥ ६८ ॥

Phạm Thiên (Brahmā) quả thật tái tạo toàn thể thế giới ấy đúng như trước. Vì vậy, hỡi bậc thiện đức tối thượng, quả báo của các nghiệp đã làm—cả tội lẫn phước—ắt nối tiếp mà đến.

Verse 69

अवश्यमेव भोक्तव्यं कर्मणां ह्यक्षयं फलम् । नाभुक्तं क्षीयते कर्म कल्पकोटिशतैरपि ॥ ६९ ॥

Quả báo bất hoại của nghiệp nhất định phải thọ nhận; nghiệp chưa được thọ quả thì không tiêu mất, dẫu trải qua hàng trăm ức kiếp.

Verse 70

अवश्यमेव भोक्तव्यं कृतं कर्म शुभाशुभम् । यो देवः सर्वलोकानामंतरात्मा जगन्मयः । सर्वकर्मफलं भुक्ते परिपूर्णः सनातनः ॥ ७० ॥

Bất cứ hành nghiệp nào đã làm—thiện hay ác—ắt phải tự mình thọ nhận quả báo. Vị Deva là Tự Ngã nội tại của mọi cõi, trùm khắp vũ trụ, khiến cho quả của mọi nghiệp đều được thọ lãnh—Ngài là Đấng vĩnh hằng, viên mãn trọn đầy.

Verse 71

योऽसौ विश्वंभरो देवो गुणमेदव्यवस्थितः । सूजत्यवति चात्त्येतत्सर्वं सर्वभुगव्ययः ॥ ७१ ॥

Vị Thần nâng đỡ vũ trụ ấy, an trụ trong sự sắp đặt đa dạng của các guṇa, tạo dựng toàn thể thế gian này, gìn giữ và cũng thu nhiếp trở lại—Ngài là Đấng thọ hưởng tất cả, bất hoại, bất tận.