Dhvaja-Dhāraṇa Mahātmyam: Sumati–Satyamatī, Humility, and Deliverance by Hari’s Messengers

Verse 1

नारद उवाच । भगवन्सर्वधर्मज्ञ सर्वशास्त्रार्थपारग । सर्वकर्मवरिष्टं च त्वयोक्तं ध्वजधारणम् ॥ १ ॥

Nārada thưa: “Bạch bậc tôn kính, đấng thông suốt mọi pháp (dharma) và thấu triệt ý nghĩa mọi kinh luận (śāstra)—trong mọi hạnh đạo, ngài đã tuyên rằng việc phụng trì cờ thiêng (dhvaja-dhāraṇa) là tối thượng.”

Verse 2

यस्तु वै सुमतिर्नाम ध्वजारोपपरो मुने । त्वयोक्तस्तस्य चरितं विस्तरेण ममादिश ॥ २ ॥

Bạch hiền giả, xin ngài hãy chỉ dạy cho con tường tận về cuộc đời và hạnh kiểm của người tên Sumati, kẻ một lòng phụng sự việc dựng cờ thiêng, mà ngài đã nhắc đến.

Verse 3

सनक उवाच । श्रृणुष्वैकमनाः पुण्यमितिहासं पुरातनम् । ब्रह्मणा कथितं मह्यं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ३ ॥

Sanaka nói: Hãy lắng nghe với tâm nhất điểm câu chuyện cổ xưa, thánh thiện này, do chính Phạm Thiên (Brahmā) kể lại cho ta—một chuyện có năng lực tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 4

आसीत्पुरा कृतयुगे सुमतिर्नाम भूपतिः । सोमवंशोद्भवः श्रीमान्सत्पद्वीपैकनायकः ॥ ४ ॥

Thuở xưa, vào thời Kṛta Yuga, có một vị vua tên Sumati—rạng rỡ, xuất thân từ Nguyệt tộc (Somavaṃśa), và là bậc độc tôn cai trị châu đảo cao quý mang tên Satpadvīpa.

Verse 5

धर्मात्मा सत्यसंपन्नः शुचिवंश्योऽतिथिप्रियः । सर्वलक्षणसंपन्नः सर्वसंपद्विभूषितः ॥ ५ ॥

Ngài vốn có tâm đạo, đầy đủ chân thật, sinh trong dòng dõi thanh tịnh, và ưa kính đãi khách. Mang đủ mọi tướng tốt, ngài được trang nghiêm bởi mọi phúc lộc thịnh vượng.

Verse 6

सदा हरिकथासेवी हरिपूजापरायणः । हरिभक्तिपराणां च शुश्रूषुर्निरहंकृतिः ॥ ६ ॥

Người ấy luôn chuyên cần nghe và thuật lại Hari-kathā, một lòng phụng thờ lễ bái Đức Hari; hăng hái phụng sự những ai tận hiến trong Hari-bhakti; và sống không ngã mạn, không chấp ngã.

Verse 7

पूज्यपूजारतो नित्यं समदर्शी गुणान्वितः । सर्वभूतहितः शान्तः कृतज्ञः कीर्तिमांस्तथा ॥ ७ ॥

Người ấy luôn siêng năng tôn kính những bậc đáng tôn kính, nhìn muôn loài với cái thấy bình đẳng; đầy đủ đức hạnh, hướng về lợi ích của mọi chúng sinh; an hòa, biết ơn, và có danh thơm tiếng tốt.

Verse 8

तस्य भार्या महाभागा सर्वलक्षणसंयुता । पतिव्रता पतिप्राणा नाम्रा सत्यमतिर्मुने ॥ ८ ॥

Vợ của ông là bậc đại phúc, đầy đủ mọi tướng lành; là người pativratā, một lòng thủ tiết phụng sự chồng, coi chồng như chính hơi thở của đời mình—bạch hiền giả, nàng mang tên Satyamatī.

Verse 9

तावुभौ दम्पती नित्यं हरिपूजापरायणौ । जातिस्मरौ महाभागौ सत्यज्ञौ सत्परायणौ ॥ ९ ॥

Cả hai vợ chồng ấy luôn chuyên tâm thờ phụng Đức Hari. Họ là những người nhớ được tiền kiếp (jāti-smara), đại phúc, biết chân lý, và kiên định nương theo con đường chánh thiện.

Verse 10

अन्नदानरतौ नित्यं जलदानपरायणौ । तडागारामवप्रादौ नसंख्यातान्वितेनतुः ॥ १० ॥

Họ luôn hoan hỷ bố thí thực phẩm (anna-dāna), và hết lòng bố thí nước (jala-dāna); lại còn làm vô số việc phúc như đào ao, lập vườn, xây giếng… vì lợi ích chung cho mọi người.

Verse 11

सा तु सत्यमतिर्नित्यं शुचिर्विष्णुगृहे सती । नृत्यत्यत्यन्तसन्तुष्टा मनोज्ञा मञ्जुवादिनी ॥ ११ ॥

Bà Satyamatī, tâm luôn chân thật và thanh tịnh, sống như người phụ nữ hiền đức trong nhà (đền) của đức Viṣṇu. Lòng tràn hoan hỷ, bà múa trong niềm mãn nguyện, dáng vẻ khả ái và lời nói dịu ngọt.

Verse 12

सोऽपि राजा महाभागो द्वादशीद्धादशीदिने । ध्वजमारोपयत्येव मनोज्ञं बहुविस्तरम् ॥ १२ ॥

Vị vua phước đức ấy cũng vậy: vào ngày Dvādaśī (ngày mười hai âm lịch), ngài cho dựng lên một lá cờ trang nhã, rộng lớn và trải dài.

Verse 13

एवं हरिपरं नित्यं राजानं धर्मकोविदम् । प्रियां सत्यमतिं चास्य देवा अपि सदास्तुवन् ॥ १३ ॥

Vì thế, chư thiên luôn ca ngợi vị vua ấy—hằng chuyên tâm hướng về Hari, tinh thông chánh pháp—và cũng ca ngợi hoàng hậu yêu quý của ngài là Satyamatī.

Verse 14

त्रिलोके विश्रुतौ ज्ञात्वा दम्पती धर्मको विदौ । आययौ बहुभिः शिष्यैर्द्रष्टुकामो विभाण्डकः ॥ १४ ॥

Nghe rằng đôi phu thê ấy nổi danh khắp ba cõi là bậc am tường Chánh pháp, hiền sĩ Vibhāṇḍaka đã đến, cùng nhiều đệ tử, với ước nguyện được diện kiến họ.

Verse 15

तमायांतं मुनिं श्रुत्वा स तु राजा विभाण्डकम् । प्रत्युद्ययौ सपत्नीकः प्रजाभि र्बहुविस्तरम् ॥ १५ ॥

Nghe tin hiền sĩ Vibhāṇḍaka đang đến, nhà vua liền ra nghênh đón ngài, cùng hoàng hậu và một đoàn dân chúng đông đảo.

Verse 16

कृतातिथ्यक्रियं शान्तं कृतासनपरिग्रहम् । नीचासनस्थितो भूयः प्राञ्जलिर्मुनिमब्रवीत् ॥ १६ ॥

Sau khi hoàn tất nghi lễ tiếp đãi và sắp đặt chỗ ngồi cho khách, ông ngồi xuống một chỗ thấp hơn; rồi chắp tay cung kính, ông lại thưa với bậc hiền thánh.

Verse 17

राजो वाच । भगवन्कृतकृत्योऽस्मिं त्वदभ्यागमनेन वै । सतामायमनं सन्तं प्रशंसन्ति सुरवावहम् ॥ १७ ॥

Nhà vua thưa: “Bạch Đấng Tôn Quý, chỉ riêng việc Ngài quang lâm đã khiến trẫm cảm thấy đời mình viên mãn. Người hiền ca ngợi sự đến của các bậc thánh, vì điều ấy đem lại ân phúc và an lành như từ chư thiên.”

Verse 18

यत्र स्यान्महतां प्रेम तत्र स्युः सर्वसम्पदः । तेजः कीर्तिर्धनं पुत्रा इति प्राहुर्विपश्चितः ॥ १८ ॥

Nơi nào có tình thương kính giữa các bậc đại nhân, nơi ấy mọi phúc lộc đều sinh khởi—uy quang, danh tiếng, tài sản và con cháu hiền thiện—đó là lời các bậc trí giả tuyên dạy.

Verse 19

तत्र वृद्धिमुपायान्ति श्रेयांस्यनुदिनं मुने । यत्र सन्तः प्रकुर्वन्ति महतीं करुणां प्रभो ॥ १९ ॥

Bạch hiền giả, nơi nào các bậc thiện nhân luôn thực hành lòng đại bi, nơi ấy phúc lành và lợi ích chân thật tăng trưởng từng ngày, ôi bậc tôn chủ.

Verse 20

यो मृर्ध्नि धारयेदूह्यन्महत्पादजलं रजः । स स्नातः सर्वतीर्थेषु पुण्यात्मा नात्र संशयः ॥ २० ॥

Ai với lòng cung kính đội trên đỉnh đầu bụi thiêng được thấm bởi nước rửa chân của bậc đại thánh—người ấy như đã tắm gội ở mọi thánh địa; thật là bậc có công đức, không còn nghi ngờ gì.

Verse 21

मम पुत्राश्च दाराश्च संपत्त्वयि समर्पिताः । मामाज्ञापय विप्रेन्द्र किं प्रियं करवाणि ते ॥ २१ ॥

Con trai, vợ và toàn bộ tài sản của tôi đều đã ký thác nơi ngài. Ôi bậc Bà-la-môn tối thắng, xin hãy truyền dạy—tôi phải làm gì để làm đẹp lòng ngài?

Verse 22

विनञ्चवनतं भूपं स निरीक्ष्य मुनीश्वरः । स्पृशन्करेण तं प्रीत्युवाचातिहर्षितः ॥ २२ ॥

Thấy nhà vua cúi mình khiêm cung, bậc đại thánh nhân nhìn ngài; rồi với lòng thương mến, chạm tay lên ngài và cất lời, tràn đầy hoan hỷ.

Verse 23

ऋषिरुवाच । गजन्यदुक्तं भवता तत्सर्वं त्वत्कुलोचितम् । विनयावनतः सर्वो बहुश्रेयो लभेदिह ॥ २३ ॥

Vị hiền triết nói: “Hỡi Gajanya, mọi điều ngươi đã thưa đều xứng đáng với dòng dõi cao quý của ngươi. Quả thật, ai cúi mình trong khiêm hạ thì ngay trong đời này được lợi ích tâm linh lớn lao.”

Verse 24

धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्च नृपसत्तम । विनयाल्लभते मर्त्यो दुर्लभं किं महात्मनाम् ॥ २४ ॥

Hỡi bậc vua tối thượng, nhờ vinaya—khiêm cung và tự chế—người phàm đạt được dharma, artha, kāma, và cả mokṣa. Với bậc đại tâm, có điều gì là khó đạt?

Verse 25

प्रीतोऽस्मि तव भूपाल सन्मार्गपरिवर्त्तिनः । स्वस्ति ते सततं भूयाद्यत्पृच्छामि तदुच्यताम् ॥ २५ ॥

Hỡi đại vương, ta hài lòng về ngươi vì ngươi đã quay về con đường chánh. Nguyện điềm lành luôn ở cùng ngươi. Nay, hãy đáp điều ta hỏi.

Verse 26

पूजा बहुविधाः सन्ति हरितुष्टिविधायिकाः । तासु नित्यं ध्वजारोपे वर्त्त्से त्वं सदोद्यतः ॥ २६ ॥

Sự thờ phụng có nhiều cách, tất cả đều làm Hāri (Hari) hoan hỷ. Nhưng trong các pháp ấy, ngươi luôn siêng năng không ngừng, mỗi ngày dựng lên lá cờ thiêng (dhvaja) để tôn vinh Ngài.

Verse 27

भार्यापि तव साध्वीयं नित्यं नृत्यपरायणा । किमर्थमेतद्वृत्तान्तं यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ २७ ॥

Ngay cả hiền thê của ngươi cũng là người phụ nữ đức hạnh, luôn chuyên tâm vào vũ điệu. Vậy vì cớ gì sự việc này lại xảy ra? Ngươi nên thuật lại câu chuyện ấy cho đúng như thật.

Verse 28

राजोवाच । श्रृणुष्व भगवन्सर्वं यत्पृच्छसि वदामि तत् । आश्चर्यभूतं लोकानामावयोश्चरितं त्विह ॥ २८ ॥

Nhà vua thưa: “Bậc Thánh giả, xin lắng nghe—điều gì Ngài hỏi, trẫm sẽ nói trọn vẹn. Tại đây, trẫm sẽ kể lại câu chuyện kỳ diệu về những việc làm của chúng trẫm, điều đã trở thành sự kinh ngạc cho muôn người.”

Verse 29

अहमासं पुरा शूद्रो मालिनिर्नाम सत्तम । कुमार्गनिरतो नित्यं सर्वलोकाहिते रतः ॥ २९ ॥

Hỡi bậc trượng phu ưu tú, thuở trước ta là một người phụ nữ thuộc giai cấp Śūdra, tên là Mālinī. Ta thường theo đường tà, nhưng vẫn miệt mài làm những điều mà ta tưởng là vì lợi ích của mọi người.

Verse 30

पिशुनो धर्मविद्वेषी देवद्रव्यापहारकः । गोध्नश्च ब्रह्महा चौरः सर्वप्राणिवधे रतः ॥ ३० ॥

Kẻ gièm pha, kẻ thù ghét dharma, kẻ trộm đoạt tài vật đã hiến dâng cho chư thiên; kẻ giết bò, kẻ sát hại một brāhmaṇa, kẻ trộm cướp, và kẻ vui thích trong việc giết hại mọi loài hữu tình—người như thế bị kể vào hàng tội lỗi nặng nề.

Verse 31

नित्यं निष्ठुरवक्ता च पापी वेश्यापरायणः । एवं स्थितः कियत्कालमनाहत्यं महदृचः ॥ ३१ ॥

Hắn luôn nói lời cay nghiệt, là kẻ tội lỗi, lại mê đắm kỹ nữ. Ở trong tình trạng như thế, hắn còn có thể kéo dài bao lâu mà chưa bị đại pháp lệnh của nghiệp báo giáng xuống?

Verse 32

सर्वबन्धुपरित्यक्तो दुःखी वनमुपागतः । मृगमांसाशनो नित्यं तथा पान्थाविलुम्पकः ॥ ३२ ॥

Bị tất cả thân quyến ruồng bỏ, đau khổ sầu não, hắn vào rừng. Hắn thường xuyên ăn thịt thú rừng, lại trở thành kẻ cướp bóc lữ khách trên đường.

Verse 33

एकाकी दुःखबहुलो न्यवसन्निर्जने वने । एकदा क्षुत्परिश्रान्तो निदाघार्त्तः पिपासितः ॥ ३३ ॥

Một mình, ngập tràn khổ não, hắn sống trong khu rừng hoang vắng. Có lần, kiệt sức vì đói, bị cái nóng mùa hạ hành hạ, hắn khát nước.

Verse 34

जीर्णं देवालयं विष्णोरपश्यं विजने वने । हंसकारण्डवाकीर्णं तत्समीपे महत्सरः ॥ ३४ ॥

Trong khu rừng vắng, ta thấy một ngôi đền Viṣṇu đổ nát. Gần đó có một hồ lớn, đầy thiên nga và chim kāraṇḍava.

Verse 35

पर्यन्तवनपुष्पौघच्छादितं तन्मुनीश्वर । अपिबं तत्र पानीयं तत्तीरे विगतश्रमः ॥ ३५ ॥

Ôi bậc hiền thánh tối thượng, nơi ấy bốn bề phủ đầy từng đợt hoa rừng. Ta uống nước tại đó, rồi nghỉ trên bờ hồ, nhờ vậy mệt nhọc liền tiêu tan.

Verse 36

फलानि जग्ध्वा शीर्णानि स्वयं क्षुच्च निवारिता । तस्मिञ्जीर्णीलये विष्णोनर्निवासं कृतकवानहम् ॥ ३६ ॥

Ta ăn những trái rụng đã quá chín để tự dập tắt cơn đói; rồi trong căn nhà xiêu vẹo ấy, ta lập chỗ ở, sống như một người đời nhưng một lòng sùng kính Đức Viṣṇu.

Verse 37

जीर्णस्फुटितसंधानं तस्य नित्यमकारिषम् । पर्णैस्तृणैश्च काष्ठैघै र्गृहं सम्यक् प्रकल्पितम् ॥ ३७ ॥

Ta thường xuyên vá víu, nối lại những chỗ trong căn nhà ấy đã mục nát hay nứt vỡ; rồi dùng lá, cỏ và bó củi, ta sửa sang túp lều cho ngay ngắn, chu toàn.

Verse 38

स्वसुऱार्थं तु तद्भमिर्मया लिप्ता मुनीश्वर । तत्राहं व्याधवृत्तिस्थो हत्वा बहुविधान्मृगान् ॥ ३८ ॥

Nhưng, ô bậc tối thượng giữa các hiền triết, vì lợi ích của cha vợ, ta đã trét sửa, chuẩn bị nền đất ấy; và tại đó, sống theo nghề thợ săn, ta đã giết nhiều loài nai khác nhau.

Verse 39

आजीवं वर्तय न्नित्यं वर्षाणां विंशतिः स्थितः । अथेयमागता साध्वी विन्ध्यदेशसमुद्भवा ॥ ३९ ॥

Sống theo cách ấy và ngày ngày duy trì kế sinh nhai, người ấy ở như vậy suốt hai mươi năm. Rồi một người phụ nữ hiền đức, sinh từ miền Vindhya, đã đến.

Verse 40

निषादकुलजा विप्रा नान्मा ख्याताऽवकोकिला । बन्धुवर्गपरित्यक्ता दुःखिता जीर्णविग्रहा ॥ ४० ॥

Đó là một người phụ nữ brāhmaṇa sinh trong dòng Niṣāda, nổi tiếng với danh xưng Avakokilā; bị họ hàng ruồng bỏ, sầu khổ, thân thể hao mòn tiều tụy.

Verse 41

क्षुत्तृड्घर्मपरिश्रान्ता शोचन्ती स्वकृतं ह्यघम् । दैवयोगाकत्समायाताभ्रमन्ती विजने वने ॥ ४१ ॥

Kiệt sức vì đói, khát và nắng nóng, nàng than khóc tội lỗi do chính mình gây nên; và bởi sức mạnh của định mệnh, nàng đã đến nơi ấy—lang thang trong khu rừng hoang vắng, cô liêu.

Verse 42

ग्रीष्मतापार्द्दिता बाह्ये स्वान्ते चाधिनिपूडिता । इमां दुःखार्दितां दृष्ट्वा जाता मे विपुला दया ॥ ४२ ॥

Bị nắng hè thiêu đốt bên ngoài, và trong lòng cũng bị đè nặng khổ đau; thấy nàng bị dày vò như thế, nơi ta dấy lên lòng đại bi.

Verse 43

दत्तं मया जलं चास्यै मांसं वन्यफलानि च । गतश्रमात्वियं ब्रह्मन्मया पृष्टा यथा तथम् ॥ ४३ ॥

Ta đã cho nàng nước uống, lại cho cả thịt và trái rừng. Khi nàng đã nguôi mệt, hỡi Bà-la-môn, ta hỏi nàng tùy theo điều hợp cảnh.

Verse 44

अवेदयत्स्ववृत्तान्तं तच्छृणुष्व महामुने । नान्मावकोकिला चाहं निषादकुलसम्भवा ॥ ४४ ॥

Rồi nàng kể lại chuyện đời mình: “Xin hãy lắng nghe, hỡi bậc Đại Muni. Ta không phải chim cuốc; ta sinh ra trong dòng Niṣāda, kẻ cư ngụ rừng sâu.”

Verse 45

दारुकस्य सुता चाहं विन्ध्यपर्वतवासिनी । परस्वहारिणी नित्यं सदा पैशुन्यवादिनी ॥ ४५ ॥

“Ta là con gái của Dāruka, sống nơi núi Vindhya—thường xuyên trộm đoạt của người, và luôn buông lời gièm pha độc ác.”

Verse 46

पुंश्चलूत्येवमुक्त्वा तु बन्धुवर्गैः समुज्झिता । कियत्कालं ततः पत्या भृताहं लोकनिन्दिता ॥ ४६ ॥

Sau khi bị gọi như thế là “người đàn bà dâm đãng”, ta bị chính họ hàng ruột thịt ruồng bỏ. Một thời gian sau, ta được chồng nuôi dưỡng, nhưng vẫn sống dưới lời chê trách của thế gian.

Verse 47

दैवात्सोऽपि गतो लोकं यमस्यात्र विहाय माम् । कान्तारे विजने चैका भ्रमन्ती दुःखपीडिता ॥ ४७ ॥

Do số mệnh, chàng cũng đã đi về cõi của Diêm Vương, bỏ ta lại nơi đây. Một mình ta lang thang trong chốn hoang vu vắng vẻ, bị nỗi sầu khổ giày vò.

Verse 48

दैवात्त्वत्सविधं प्राप्ता जीविताहं त्वयाधुना । इत्येवं स्वकृतं कर्म मह्यं सर्वं न्यवेदयत् ॥ ४८ ॥

“Do số mệnh, con đã đến trước mặt ngài, và nay con còn sống là nhờ ngài.” Nói vậy, nàng thuật lại cho ta trọn vẹn mọi việc làm do chính nàng đã gây nên.

Verse 49

ततो देवालये तस्मिन्दम्पतीभावमाश्रितौ । स्थितौ वर्षाणि दश च आवां मांसफलाशिनौ ॥ ४९ ॥

Rồi ngay trong ngôi đền ấy, chúng ta nương theo thân phận vợ chồng mà ở lại. Suốt mười năm, chúng ta sống nơi đó, lấy thịt và trái cây làm thức ăn.

Verse 50

एकदा मद्यपानेन प्रमत्तौ निर्भरैमुने । तत्र देवालये रात्रौ मुदितौ मांसभोजनात् ॥ ५० ॥

Một lần kia, ô bậc hiền triết, cả hai vì uống rượu mà trở nên buông thả, không còn dè giữ. Đêm ấy trong đền, họ vui sướng vì đã ăn thịt.

Verse 51

तनुवस्त्रापरिज्ञानौ नृत्यं चकृव मोहितौ । प्रारब्धकर्म भोगान्तमावां युगपदागतौ ॥ ५१ ॥

Vì mê muội, chúng ta mất ý thức về thân mình và y phục, rồi bắt đầu nhảy múa. Và khi cùng đến một lúc, chúng ta đã đi đến chỗ tận cùng của sự thọ hưởng nghiệp đã khởi (prārabdha).

Verse 52

यमदूतास्तदायाताः पाशहस्ता भयंकराः । नेतुमावां नृत्यरतौ सुधोरां यमयातनाम् ॥ ५२ ॥

Rồi các sứ giả của Diêm Vương (Yama) đến—đáng sợ, tay cầm thòng lọng—để bắt chúng ta, khi đang say mê nhảy múa, đưa đến Sudhorā, nơi chịu hình phạt của Yama.

Verse 53

ततः प्रसन्नो भगवान्कर्मणा मम मानद । देवावसथसंस्कारसंज्ञितेन कृतेन नः ॥ ५३ ॥

Bấy giờ Đức Thế Tôn hoan hỷ trước hành vi của ta, hỡi bậc ban danh dự, khi chúng ta cử hành nghi lễ gọi là “thánh hóa nơi cư trú của chư thiên” (devāvasatha-saṃskāra).

Verse 54

स्वदूतान्प्रेषयामास स्वभक्तावनतत्परः । ते दूता देवदेवस्य शङ्खचक्र गदाधराः ॥ ५४ ॥

Luôn chuyên tâm hộ trì các tín đồ của Ngài, Đức Chúa đã sai chính các sứ giả của Ngài đến. Những sứ giả của Đấng Thần của các thần mang theo loa ốc, đĩa thần (chakra) và chùy (gadā).

Verse 55

सहस्रसूर्यासंकाशाः सर्वे चारुचतुर्भुजाः । किरीटकुण्डलधरा हारिणो वनमालिनः ॥ ५५ ॥

Tất cả đều rực sáng như hào quang của ngàn mặt trời; mỗi vị đều đẹp đẽ, bốn tay, đội vương miện và đeo hoa tai—dáng vẻ khả ái, lại khoác vòng hoa rừng.

Verse 56

दिशो वितिमिरा विप्र कुर्वन्तः स्वेन तेजसा । भयंकरान्याशहस्तान्दंष्ट्रिणो यमकिङ्करान् ॥ ५६ ॥

Hỡi Bà-la-môn, nhờ chính quang huy của mình, họ làm cho bốn phương không còn bóng tối—những kẻ hầu cận của Diêm Vương, đáng sợ, tay nhanh như gió, răng nanh sắc nhọn.

Verse 57

आवयोग्राहणे यत्तानृचुः कृष्णपरायणाः ॥ ५७ ॥

Vào lúc thọ nhận và học thuộc lời tụng thánh, những người sùng kính nương tựa trọn vẹn nơi Kṛṣṇa đã tụng đọc các bài Ṛk ấy đúng theo nghi thức.

Verse 58

विष्णुदूता ऊचुः । भो भो क्रूरा दूराचारा विवेकपरिवर्जिताः । मुञ्चध्वमेतौ निष्पापौ दम्पती हरिवल्लभौ ॥ ५८ ॥

Các sứ giả của Viṣṇu nói: “Hô! Hô! Bọn các ngươi tàn bạo, hạnh kiểm đê tiện, không có phân biệt—hãy thả đôi vợ chồng vô tội này; họ là người được Hari yêu mến.”

Verse 59

विवेकस्त्रिषु लोकेषु संपदामादिकारणम् । अपापे पापधीर्यस्तु तं विद्यात्पुरुषाधमम् ॥ ५९ ॥

Trong ba cõi, viveka—sự phân biệt sáng suốt—là nguyên nhân đầu tiên của mọi phú quý chân thật. Nhưng kẻ nghi ngờ tội lỗi nơi không có tội—hãy biết đó là hạng người thấp kém nhất.

Verse 60

पापे त्वपापधीर्यस्तु तं विद्यादधमाधमम् ॥ ६० ॥

Còn kẻ đang ở giữa tội lỗi mà vẫn cho mình vô tội—hãy biết đó là hạng thấp kém nhất trong những kẻ thấp kém.

Verse 61

यमदूता ऊचुः । युष्माभिः सत्यमेवोक्तं किं त्वेतौ पापिसत्तमौ । यमेन पापिनो दण्ड्यास्तन्नेष्यामो वयं त्विमौ ॥ ६१ ॥

Các sứ giả của Diêm Vương nói: “Điều các ngươi nói quả thật là đúng; nhưng hai kẻ này là hạng tội nhân tệ hại nhất. Tội nhân phải bị Diêm Vương trừng phạt; vì thế chúng ta sẽ dẫn hai kẻ này đi.”

Verse 62

श्रुतिप्रणिहितो धर्मो ह्यधर्मस्तद्विपर्ययः । धर्माधर्मविवेकोऽयं तन्नेष्यामो यमान्तिकम् ॥ ६२ ॥

“Dharma là điều được Śruti (Veda) truyền dạy; adharma là điều trái ngược với đó. Đây là sự phân biệt giữa dharma và adharma; vì thế chúng ta sẽ dẫn người ấy đến trước Diêm Vương.”

Verse 63

एतच्त्छुवातिकुपिता विष्णुदूता महौजसः । प्रत्यूचूस्तान्यमभटानधर्मे धर्ममानिनः ॥ ६३ ॥

Nghe vậy, các sứ giả oai lực của Viṣṇu nổi giận dữ dội và đáp lại bọn thuộc hạ của Diêm Vương—những kẻ hành xử phi pháp mà vẫn tự cho mình là chính pháp.

Verse 64

विष्णदूता ऊचुः । अहो कष्टं धर्मदृशामधर्मः स्पृशते सभाम् । सम्यग्विवेकशून्यानां निदानं ह्यापदां महत् ॥ ६४ ॥

Các sứ giả của Viṣṇu nói: “Than ôi, thật thảm khốc! Ngay trong hội chúng của những kẻ tự nhận thấy và giữ gìn dharma, adharma cũng đã len vào. Quả thật, với người thiếu chánh phân biệt, đó là nguyên nhân của tai ương lớn.”

Verse 65

तर्काणाद्यविशेषेण नरकाध्यक्षतां गताः । यूयं किमर्थमद्यापि कर्त्तुं पापानि सोद्यमाः ॥ ६५ ॥

Do tranh biện xảo thuật và những điều tương tự—không có sự phân biệt chân chánh—các ngươi đã thành kẻ cai quản địa ngục. Vì sao đến nay các ngươi vẫn còn hăm hở gây tạo tội lỗi?

Verse 66

स्वकर्मक्षयपर्यन्तं महापातकिनोऽपि च । तिष्टन्ति नरके घोरे यावच्चन्द्रार्कतारकम् ॥ ६६ ॥

Ngay cả những kẻ phạm đại tội (mahāpātakin) cũng phải ở trong địa ngục ghê rợn cho đến khi quả báo của chính nghiệp mình tiêu tận—lâu bền như khi trăng, mặt trời và các vì sao còn tồn tại.

Verse 67

पूर्वसंचितपापानामदृष्ट्वा निष्कृतिं वृथा । किमर्थं पापकर्माणि करिष्येऽथ पुनः पुनः ॥ ६७ ॥

Nếu ta không thấy một sự sám hối–tẩy tội chân thật cho những tội lỗi đã tích tụ từ quá khứ, thì mọi điều đều vô ích. Vậy cớ sao ta còn làm nghiệp ác hết lần này đến lần khác?

Verse 68

श्रुतिप्रणिहितो धर्मः सत्यं सत्यं न संशयः । किन्त्वाभ्यां चरितान्धर्मान्प्रवक्ष्यामो यथातथम् ॥ ६८ ॥

Dharma quả thật được thiết lập bởi Śruti (Veda)—đúng vậy, đúng vậy, không chút nghi ngờ. Tuy nhiên, nay chúng tôi sẽ thuật lại đúng như đã diễn ra những pháp hạnh mà hai vị ấy đã thực sự hành trì.

Verse 69

एतौ पापविनिर्मुक्तौ हरिशुश्रूषणे रतौ । हरिणात्रायमाणौ च मुञ्चध्वमविलम्बितम् ॥ ६९ ॥

Hai người này đã thoát khỏi tội lỗi, chuyên tâm phụng sự Hari, và chính Hari đang che chở họ—hãy thả họ ngay, chớ chần chừ.

Verse 70

एषा च नर्तनं चक्रे तथैव ध्वजरोषणम् । अन्तकाले विष्णुगृहे तेन निष्पापतां गतौ ॥ ७० ॥

Nàng đã múa, và cũng làm cho lá cờ được dựng lên (hoặc khiến trụ cờ vang động). Vào lúc lâm chung, nhờ hành vi ấy, nàng đạt đến ngôi nhà của Viṣṇu và trở nên sạch tội.

Verse 71

अन्तकाले तु यन्नाम श्रुत्वोक्त्वापि च वै सकृत् । लभते परमं स्थानं किमु शूश्रूषणे रताः ॥ ७१ ॥

Vào lúc lâm chung, chỉ cần nghe và dù chỉ một lần xưng danh Thánh Danh ấy cũng được đến cảnh giới tối thượng—huống chi những ai chuyên tâm phụng sự và hầu cận không gián đoạn đối với Chúa và các bậc bhakta của Ngài?

Verse 72

महापातकयुक्तो वा युक्तो वाप्युपपातकैः । कृष्णसेवी नरोऽन्तेऽपि लभते परमां गतिम् ॥ ७२ ॥

Dù mang trọng tội hay vướng những lỗi nhỏ, người chuyên phụng sự Kṛṣṇa vẫn đạt cảnh giới tối thượng—ngay cả vào phút cuối đời.

Verse 73

यतीनां विष्णुभक्तानां परिचर्या परायणाः । ते दूताः सहसा यान्ति पापिनोऽपि परां गतिम् ॥ ७३ ॥

Những ai tận tâm phụng sự các vị yati (ẩn tu) là bhakta của Viṣṇu—họ như những sứ giả của Ngài, mau chóng đạt đến cảnh giới tối thượng, dù trước đó có là kẻ tội lỗi.

Verse 74

मुहुर्तं वा मुहुर्तार्द्धं यस्तिष्टोद्धरिमन्दिरे । सोऽपि याति परं स्थानं किमुद्वात्रघिंशवत्सरान् ॥ ७४ ॥

Dù chỉ ở trong đền thờ Hari một muhūrta—thậm chí nửa muhūrta—cũng được đến nơi tối thượng; huống chi người ở đó suốt nhiều năm thì phước báo biết bao!

Verse 75

उपलेपनकर्त्तारौ संमार्जनपरायणौ । एतौ हरिगृहे नित्यं जीर्णशीर्णाधिरोपकौ ॥ ७५ ॥

Họ là những người chuyên tâm trát vữa và quét dọn; trong ngôi đền của Hari mỗi ngày, họ siêng năng tu bổ và phục hồi những gì đã cũ nát, hư hỏng.

Verse 76

जलसेचनकर्त्तारौ दीपदौ हरिमन्दिरे । कथमेतौ महाभागौ यातनाभोगमर्हथ ॥ ७६ ॥

Họ là những người rảy nước thanh tịnh và dâng đèn trong đền thờ Hari; làm sao hai bậc hữu phúc ấy lại đáng phải nếm trải sự hành hạ nơi các cõi trừng phạt?

Verse 77

इत्युक्ता विष्णुदूतास्ते च्छित्वा पाशांस्तदैव हि । आरोप्यावां विमानाग्रयं ययुर्विष्णोः परं पदम् ॥ ७७ ॥

Nghe vậy, các sứ giả của Viṣṇu liền tức khắc chém đứt những thòng lọng, đặt hai người lên cỗ thiên xa tối thượng và ra đi đến cảnh giới tối cao của Viṣṇu.

Verse 78

तत्र सामीप्यमापन्नौ देवदेवस्य चक्रिणः । दिव्यान्भोगान्भुक्तवन्तौ तावत्कालं मुनीश्वर ॥ ७८ ॥

Tại đó, hai người được ở gần kề Đấng Chúa của chư thiên, bậc cầm Luân xa; và trong đúng khoảng thời gian ấy, họ thọ hưởng các lạc thú thiên giới, hỡi bậc hiền thánh tối thượng.

Verse 79

दिव्यान्भोगांस्तु तत्रापि भुक्त्वा यातौ महीमिमाम् । अत्रापि संपदतुला हरिसेवाप्रसादतः ॥ ७९ ॥

Dẫu ở nơi ấy, sau khi thọ hưởng các lạc thú thiên giới, họ lại trở về cõi đất này; và ngay tại đây nữa, nhờ ân phúc phát sinh từ việc phụng sự Hari, họ đạt được phú quý sánh ngang với trạng thái ấy.

Verse 80

अनिच्छया कृतेनापि सेवनेन हरेर्मुने । प्राप्तमीदृक् फलं विप्र देवानामपि दुर्लभम् ॥ ८० ॥

Hỡi bậc hiền thánh, ngay cả việc phụng sự Hari được làm không vì mong cầu cũng đem lại quả báo như thế—hỡi brāhmaṇa—một phần thưởng mà ngay cả chư thiên cũng khó đạt được.

Verse 81

इच्छयाराध्य विश्वेशं भक्तिभावेन माधवम् । प्राप्स्यावः परमं श्रेय इति हेतुर्निरुपितः ॥ ८१ ॥

Với ý nguyện tự do của mình và tâm bhakti chân thành, chúng ta thờ phụng Mādhava, Chúa Tể của vũ trụ; nhờ vậy sẽ đạt được thiện ích tối thượng—nguyên nhân chân thật đã được xác lập rõ ràng.

Verse 82

अवशेनापि यत्कर्म कृतं स्यात्सुमहत्फलम् । जायते भूमिदेवेन्द्र किं पुनः श्रद्धया कृतम् ॥ ८२ ॥

Hỡi chúa tể cõi đất, ngay cả một việc làm do vô ý cũng có thể sinh quả báo vô cùng lớn; huống chi khi được thực hiện với lòng tin (śraddhā) và sự kính ngưỡng!

Verse 83

एतदुक्तं निशम्यासौ स मुनीन्द्रो विभण्डकः । प्रशस्य दम्पती तौ तु प्रययौ स्वतपोवनम् ॥ ८३ ॥

Nghe những lời ấy, bậc đại hiền Vibhaṇḍaka khen ngợi đôi vợ chồng kia, rồi lên đường trở về khu rừng-ẩn viện tu khổ hạnh của chính mình.

Verse 84

तस्माज्जानीहि देवर्षे देवदेवस्य चक्रिणः । परिचर्या तु सर्वेषां कामधेनूपमा स्मृता ॥ ८४ ॥

Vì thế, hỡi Devarṣi, hãy biết rằng: sự phụng sự (paricaryā) đối với Thần của các thần, Đấng mang Luân (cakra), được ghi nhớ như Kamadhenu—bò như ý—cho muôn loài, ban mọi điều lành mong cầu.

Verse 85

हरिपूजापराणां तु हरिरेव सनातनः । ददाति परमं श्रेयः सर्वकामफलमप्रदः ॥ ८५ ॥

Đối với những ai chuyên tâm thờ phụng Hari, chỉ chính Hari vĩnh cửu ban cho thiện ích tối thượng; Ngài không bao giờ là Đấng ngăn giữ quả lành của mọi ước nguyện chính đáng.

Verse 86

य इदं पुण्यमाख्यानं सर्वपापप्रणाशनम् । पठेच्च श्रृणुयाद्वापि सोऽपि याति परां रातिम् ॥ ८६ ॥

Ai tụng đọc câu chuyện thánh thiện này, có công đức và diệt trừ mọi tội lỗi—hoặc chỉ lắng nghe—người ấy cũng đạt đến cảnh giới tối thượng.