Śuka’s Yoga-ascent, the Echo of ‘Bhoḥ’, and the Vaikuṇṭha Vision

Verse 1

सूत उवाच । एतच्छ्रृत्वा तु वचनं नारदो भगवानृषिः । पुनः पप्रच्छ तं विप्र शुकाभिपतनं मुनिम् ॥ १ ॥

Sūta nói: Nghe những lời ấy, bậc hiền thánh Nārada lại hỏi vị hiền giả Bà-la-môn kia—người đã đạt đến cảnh giới của Śuka.

Verse 2

नारद उवाच । भगवन्सर्वमाख्यातं त्वयाऽतिकरुणात्मना । यच्छ्रृत्वा मानसं मेऽद्य शांतिमग्र्यामुपागतम् ॥ २ ॥

Nārada thưa: “Bạch Đấng Tôn Quý, Ngài—vốn là hiện thân của lòng đại bi—đã giảng giải trọn vẹn mọi điều. Nghe xong, hôm nay tâm con đã đạt đến sự an tịnh tối thượng.”

Verse 3

पुनश्च मोक्षशास्त्रं मे त्वमादिश महामुने । नहि सम्पूर्णतामेति तृष्णा कृष्णगुणार्णवे ॥ ३ ॥

“Xin Ngài lại dạy cho con giáo pháp về giải thoát, bạch Đại Muni; vì niềm khát ngưỡng của con vẫn chưa được viên mãn trong đại dương công đức của Śrī Kṛṣṇa.”

Verse 4

ये तु संसारनिर्मुक्ता मोक्ष शास्त्रपरायणाः । कुत्र ते निवसंतीह संशयो मे महानयम् ॥ ४ ॥

“Còn những ai đã thoát khỏi luân hồi và chuyên nhất nương tựa giáo pháp giải thoát—họ cư trú ở đâu trong cõi này? Đây là mối nghi lớn của con.”

Verse 5

तं छिन्धि सुमहाभागत्वत्तो नान्यो विदांवरः । सनं. उ । धारयामास चात्मानं यथाशास्त्रं महामुनिः ॥ ५ ॥

“Xin Ngài đoạn trừ nghi hoặc ấy cho con, bậc đại phúc; vì ngoài Ngài ra không ai là bậc tối thượng trong hàng trí giả.” Nói vậy (với Sanatkumāra), vị Đại Muni liền nhiếp tâm và an trụ tự thân đúng theo khuôn phép của thánh điển.

Verse 6

पादात्प्रभृति गात्रेषु क्रमेण क्रमयोगवित् । ततः स प्राङ्मुखो विद्वानादित्येन विरोचिते ॥ ६ ॥

Bắt đầu từ bàn chân rồi lần lượt đi qua các chi thể theo đúng thứ tự, người am tường Krama-yoga nên sắp đặt tâm thức trong thiền định. Sau đó, vị hành giả uyên bác ấy quay mặt về phương Đông và thực hành trong quang huy của Thái Dương (Āditya).

Verse 7

पाणिपादं समाधाय विनीतवदुपाविशत् । न तत्र पक्षिसंघातो न शब्दो न च दर्शनम् ॥ ७ ॥

Thu tay và chân lại, ngài ngồi xuống với kỷ luật khiêm cung. Nơi ấy không có đàn chim tụ lại, không một tiếng động, và cũng chẳng có gì để thấy.

Verse 8

यत्र वैयासकिर्द्धाम्नि योक्तुं समुपचक्रमे । स ददर्श तदात्मानं सर्वसंगविनिःसृतः ॥ ८ ॥

Tại đó, khi Vaiyāsaki bắt đầu đi vào nội điện của chính mình—trạng thái nhập định—ngài thấy chính Chân Ngã của mình, sau khi đã hoàn toàn lìa mọi ràng buộc.

Verse 9

प्रजहास ततो हासं शुकः सम्प्रेक्ष्य भास्करम् । स पुनर्योगमास्थाय मोक्षमार्गोपलब्धये ॥ ९ ॥

Bấy giờ Śuka bật cười lớn, ngước nhìn Bhāskara—Thái Dương. Rồi sau đó, ngài lại nương vào Yoga, để chứng ngộ con đường giải thoát (mokṣa).

Verse 10

महायोगीश्वरो भूत्वा सोऽत्यक्रामद्विहायसम् । अंतरीक्षचरः श्रीमान्व्यासपुत्रः सुनिश्चितः ॥ १० ॥

Trở thành bậc Đại Yogīśvara, ngài vượt qua khoảng trời rộng mở. Du hành giữa hư không, người con rạng rỡ của Vyāsa tiến bước với chí nguyện kiên định.

Verse 11

तमुंद्यंतं द्विजश्रेष्टं वैनतेयसमद्युतिम् । ददृशुः सर्वभूतानि मनोमारुतरंहसम् ॥ ११ ॥

Muôn loài đều trông thấy bậc thượng thủ trong hàng Bà-la-môn hiền thánh khi Ngài đứng dậy—rực sáng như Vainateya (Garuda), mau lẹ như gió và như tâm ý.

Verse 12

यथाशक्ति यथान्यायं पूजयांचक्रिरे तथा । पुष्प वर्षैश्च दिव्यैस्तमवचक्रुर्दिवौकसः ॥ १२ ॥

Rồi họ tùy theo khả năng và đúng theo phép tắc mà cử hành lễ bái; chư thiên nơi cõi trời lại rải xuống Ngài những cơn mưa hoa nhiệm mầu.

Verse 13

तं दृष्ट्वा विस्मिताः सर्वे गंधर्वाप्सरसां गणाः । ऋषयश्चैव संसिद्धाः कोऽयं सिद्धिमुपागतः ॥ १३ ॥

Thấy Ngài, toàn thể đoàn Gandharva và Apsara đều kinh ngạc; các bậc hiền thánh đã viên mãn cũng tự hỏi: “Người này là ai mà đạt đến sự thành tựu tâm linh như thế?”

Verse 14

ततोऽसौ स्वाह्रयं तेभ्यः कथयामास नारद । उवाच च महातेजास्तानृषीन्संप्रहर्षितः ॥ १४ ॥

Bấy giờ Nārada thuật lại cho họ chính trải nghiệm và câu chuyện của mình; vị hiền thánh đầy oai quang ấy, hoan hỷ vô cùng, liền nói với các ṛṣi.

Verse 15

पिता यद्यनुगच्छेन्मां क्रोशमानः शुकेति वै । तस्मै प्रतिवचोदेयं भवद्भिस्तु समाहितैः ॥ १५ ॥

Nếu phụ thân ta có chạy theo ta, vừa kêu khóc: “Ôi Śuka!”, thì các vị—giữ tâm an định và chú niệm—hãy đáp lại người bằng lời lẽ thích đáng.

Verse 16

बाढमुक्तस्ततस्तैस्तु लोकान्हित्वा चतुर्विधान् । तमो ह्यष्टविधं त्यक्त्वा जहौ पञ्चविधं रजः ॥ १६ ॥

Được giải thoát hoàn toàn khỏi những trói buộc ấy, người ấy lìa bỏ bốn cõi; gạt bỏ tám thứ u tối (tamas), rồi tiếp đó buông xả năm thứ rajas—đam động và xao động.

Verse 17

ततः सत्वं जहौ धीमांस्तदद्भुतमिवाभवत् । ततस्तस्मिन्पदे नित्ये निर्गुणे लिंगपूजिते ॥ १७ ॥

Rồi bậc trí giả còn buông bỏ cả sattva (đức tính thanh tịnh); điều ấy hiện ra như một kỳ diệu. Sau đó, người an trụ nơi cảnh giới vĩnh hằng, vô guṇa—vượt ngoài ba guṇa—được tôn kính qua sự thờ phụng liṅga.

Verse 18

ततः स श्रृङ्गेऽप्रतिमे हिमवन्मेरुसन्निभे । संश्लिष्टे श्वेतपीते च रुक्मरूप्यमये शुभे ॥ १८ ॥

Rồi người ấy đến một đỉnh núi vô song, tựa như Himavat và Meru—cát tường, khít liền vững chắc, sắc trắng và vàng, như được kết bằng vàng và bạc.

Verse 19

शतयोजनविस्तारे तिर्यागूर्द्ध्च नारद । सोऽविशंकेन मनसा तथैवाभ्यपतच्छुकः ॥ १९ ॥

Hỡi Nārada, trên bề rộng một trăm do-tuần—cả ngang lẫn cao—con vẹt, với tâm không nghi hoặc, vẫn nhảy vút (và bay) như thế.

Verse 20

ते श्रृङ्गेऽत्यंतसंश्लिष्टे सहसैव द्विधाकृते । अदृश्येतां द्विजश्रेष्ट तदद्भुतमिवाभवत् ॥ २० ॥

Bạch bậc tối thắng trong hàng lưỡng sinh, khi hai mỏm sừng ấy vốn khít chặt bỗng chốc tách làm đôi, chúng liền biến mất khỏi tầm mắt; thật như một điều kỳ diệu.

Verse 21

ततः पर्वतश्रृंगाभ्यां सहसैव विनिःसृतः । न च प्रतिजघानास्य स गतिं पर्वतोत्तमः ॥ २१ ॥

Bấy giờ, Ngài bỗng vụt thoát ra giữa hai đỉnh núi; và ngọn núi tối thượng ấy cũng không thể ngăn cản hay đánh bật được đà tiến của Ngài.

Verse 22

ततो मंदाकिनीं दिव्या मुपरिष्टादभिव्रजन् । शुको ददर्श धर्मात्मा पुष्पितद्रुमकाननम् ॥ २२ ॥

Rồi, khi đi ở phía trên dòng Mandākinī thiêng liêng, bậc có tâm hồn chánh pháp là Śuka trông thấy một khu rừng rậm, nơi cây cối nở hoa rực rỡ.

Verse 23

तस्यां क्रीडासु निरताः स्नांति चैवाप्सरोगणाः । निराकारं तु साकाराददृशुस्तं विवाससः ॥ २३ ॥

Tại đó, đoàn Apsarā mải mê vui đùa cũng tắm gội; và tuy các nàng có thân hình, không y phục, vẫn chiêm kiến Đấng Vô Tướng, vượt ngoài mọi hình tướng.

Verse 24

तं प्रक्रमंतमाज्ञाय पिता स्नेहसमन्वितः । उत्तमां गतिमास्थाय पृष्टतोऽनुससार ह ॥ २४ ॥

Biết rằng con đã lên đường, người cha đầy thương mến liền nương theo con đường cao thượng và theo sau Ngài.

Verse 25

शुकस्तु मारुतादूर्द्ध्वं गतिं कृत्वां तरिक्षगाम् । दर्शयित्वा प्रभावं स्वं सर्वभूतोऽभवत्तदा ॥ २५ ॥

Nhưng Śuka vươn lên vượt cả gió, đi xuyên qua khoảng trung không; Ngài phô bày uy lực phi thường của mình, rồi ngay lúc ấy hiện hữu như trong muôn loài chúng sinh.

Verse 26

अथ योगगतिं व्यासः समास्थाय महातपाः । निमेषांतरमात्रेण शुकाभिपतनं ययौ ॥ २६ ॥

Bấy giờ, đại khổ hạnh Vyāsa an trụ vào thần hành của yoga; chỉ trong khoảnh khắc một cái chớp mắt, Ngài đã đến nơi Śuka vừa hạ xuống.

Verse 27

स ददर्श द्विधा कृत्वा पर्वताग्रं गतं शुकम् । शशंसुर्मुनयः सिद्धा गतिं तस्मै सुतस्य ताम् ॥ २७ ॥

Ngài thấy Śuka như thể phân đôi lộ trình mà lên tới đỉnh núi; các bậc siddha và hiền triết liền tán dương, thuật lại cho Ngài chính con đường mà người con ấy đã đạt được.

Verse 28

ततः शुकेतिशब्देन दीर्घेण क्रंदितं तदाः । स्वयं पित्रा स्वरेणोञ्चैस्त्रींल्लोकाननुनाद्य वै ॥ २८ ॥

Rồi bấy giờ, với tiếng kêu kéo dài “Śuketi!”, chính người cha cất tiếng gọi vang cao, làm rung động âm vang khắp ba cõi.

Verse 29

शुकः सर्वगतिर्भूत्वा सर्वात्मा सर्वतोमुखः । प्रत्यभाषत धर्मात्मा भोः शब्देनानुनादयन् ॥ २९ ॥

Śuka—trở nên tự tại đi khắp mọi nẻo, đồng nhất với Chân Ngã của muôn loài và hướng mặt về mọi phương—liền đáp lại. Bậc có tâm hồn chính pháp ấy cất tiếng “bhoḥ!” vang dội khi nói.

Verse 30

तत एकाक्षरं नादं भोरित्येवमुदीरयन् । प्रत्याहरज्जगत्सर्वमुञ्चैः स्थावरजंगमम् ॥ ३० ॥

Rồi Ngài cất lên âm một chữ “bho”, gọi vang lớn, như thu nhiếp lại toàn thể thế gian—cả loài bất động lẫn loài hữu động—về trong tiếng gọi ấy.

Verse 31

ततः प्रभृति वाऽद्यापि शब्दानुञ्चारितान्पृथक् । गिरिगह्वरपृष्टेषु व्याजहार शुकं प्रति ॥ ३१ ॥

Từ thuở ấy—cho đến tận hôm nay—những âm lời được phát ra rành rẽ vẫn vang dội, tách từng tiếng, dọc theo vách hang và khe núi, như thể đang đáp lời và gọi đến Śuka.

Verse 32

अंतर्हितप्रभावं तं दर्शयित्वा शुकस्तदा । गुणान्संत्यज्य सत्त्वादीन्पदमध्यगमत्परम् ॥ ३२ ॥

Bấy giờ, Śuka, sau khi hiển lộ uy lực thần diệu vốn ẩn kín ấy, liền xả bỏ các guṇa bắt đầu từ sattva, và chứng đạt cảnh giới tối thượng—đạo vị cao nhất.

Verse 33

महिमानं तु तं दृष्ट्वा पुत्रस्यामिततेजसः । सोऽनुनीतो भगवता व्यासो रुद्रेण नारद ॥ ३३ ॥

Nhưng khi chứng kiến uy nghi vĩ đại của người con rực sáng vô lượng, Vyāsa—hỡi Nārada—được Đức Bhagavān Rudra an ủi, khiến lòng ông được hòa giải và yên định.

Verse 34

किमु त्वं ताम्यसि मुने पुत्रं प्रति समाकुलः । पश्यसि विप्र नायांतं ब्रह्यभूतं निजांतिरे ॥ ३४ ॥

Sao ngài còn sầu khổ, hỡi bậc hiền triết, lòng rối bời vì con? Hỡi brāhmaṇa, chẳng phải ngài thấy người ấy ngay đây sao—đã hòa làm một với Brahman—ở sát bên chính ngài?

Verse 35

इत्येवमनुनीतोऽसौ व्यासः पुनरुप्राव्रजत् । श्वाश्रमं स शुको ब्रह्मभूतो लोकांश्चचार ह ॥ ३५ ॥

Thế rồi, được an ủi và khuyên giải như vậy, Vyāsa lại lên đường trở về đạo thất của mình. Còn Śuka—an trụ trong Brahman—tự do du hành khắp các cõi thế gian.

Verse 36

तत कालांतरे ब्रह्मन्व्यासः सत्यवतीसुतः । नरनारायणौ द्रष्टुं ययौ बदरिकाश्रमम् ॥ ३६ ॥

Sau một thời gian, hỡi Bà-la-môn, Vyāsa—con của Satyavatī—đã đến ẩn viện Badarī để chiêm bái Nara và Nārāyaṇa.

Verse 37

तत्र दृष्ट्वा तु तौ देवौ तप्यमानो महत्तपः । स्वयं च तत्र तपसि स्थितः शुकमनुस्मरन् ॥ ३७ ॥

Tại đó, sau khi thấy hai đấng thiêng liêng ấy, vị đại khổ hạnh vẫn tiếp tục tu khổ hạnh mãnh liệt; và chính ngài an trụ trong pháp tu ấy, luôn tưởng niệm Śuka.

Verse 38

यावत्तत्र स्थितो व्यासः शुकः परमयोगवित् । श्वेतद्वीपं गतस्तात यत्र त्वमगमः पुरा ॥ ३८ ॥

Trong thời gian Vyāsa còn ở đó, Śuka—bậc thấu triệt Yoga tối thượng—đã đi đến Śvetadvīpa, hỡi con yêu, chính nơi mà trước kia con đã từng đến.

Verse 39

तत्र दृष्टप्रभावस्तु श्रीमान्नारायणः प्रभुः । दृष्टः श्रुतिविमृग्यो हि देवदेवो जनार्दनः ॥ ३९ ॥

Tại đó, đức Nārāyaṇa vinh quang—Đấng có uy lực được chứng kiến trực tiếp—đã hiện ra; vì Janārdana, Thượng Đế của chư thiên, chính là Đấng mà Veda tìm cầu để biết, nhưng Ngài lại hiển lộ cho người mộ đạo.

Verse 40

स्तुतश्च शुकदेवेन प्रसन्नः प्राह नारद । श्रीभगवानुवाच । त्वया दृष्टोऽस्मि योगीन्द्र सर्वदेवरहःस्थितः ॥ ४० ॥

Được Śukadeva tán thán, đức Chúa hoan hỷ và nói với Nārada. Đấng Thế Tôn phán: “Hỡi bậc chúa tể các yogin, ngươi quả đã thấy Ta—Ta an trụ trong sự hiện diện nhiệm mật của hết thảy chư thiên.”

Verse 41

सनत्कुमारादिष्टेन सिद्धो योगेन वाडव । त्वं सदागतिमार्गस्थो लोकान्पश्य यथेच्छया ॥ ४१ ॥

Hỡi Vāḍava, nhờ yoga do Sanatkumāra truyền dạy mà ngươi đã viên thành; nay ngươi đứng vững trên con đường chánh hằng hữu. Vậy hãy tùy ý mà chiêm ngưỡng các thế giới, theo đúng ý nguyện của mình.

Verse 42

इत्युक्तो वासुदेवेन तं नत्वारणिसंभवः । वैकुंठं प्रययौ विप्र सर्वलोकनमस्कृतम् ॥ ४२ ॥

Được Vāsudeva phán như thế, vị sinh từ araṇi (hai thanh gỗ nhóm lửa) liền cúi đầu đảnh lễ Ngài; rồi, hỡi brāhmaṇa, ngài lên đường về Vaikuṇṭha—cõi được muôn thế giới kính lễ.

Verse 43

वैमानिकैः सुरैर्जुष्टं विरजापरिचेष्टितम् । यं भांतमनुभांत्येते लोकाः सर्वेऽपि नारद ॥ ४३ ॥

Hỡi Nārada, Thực Tại Tối Thượng ấy được chư thiên ngự trên các vimāna phụng sự, và không hề bị động bởi hoạt dụng của rajas (dục động). Khi Ngài chiếu sáng, mọi thế giới này đều rạng ngời theo Ngài.

Verse 44

यत्र विदुमसोपानाः स्वर्णरत्नविचित्रिताः । वाप्य उत्पलंसंछन्नाः सुरस्त्रीक्रीडनाकुलाः ॥ ४४ ॥

Tại đó, các bậc thềm bằng san hô, điểm trang vàng và châu báu rực rỡ; những hồ nước phủ kín hoa sen, đầy các thiên nữ vui đùa trong cuộc chơi thần diệu.

Verse 45

दिव्यैर्हंसकुलैर्घुष्टाः स्वच्छांबुनिभृताः सदा । तत्र द्वाःस्थैश्चतुर्हस्तेनार्नाभरणभूषितैः ॥ ४५ ॥

Những hồ ấy vang rền tiếng đàn thiên nga thần diệu, và luôn đầy nước trong vắt. Nơi cổng vào, các hộ vệ đứng canh, bốn tay uy nghi, trang sức bằng châu báu lấp lánh.

Verse 46

विष्वक्सेनानुगैः सिद्धैः कुमुदाद्यैरवा रितः । प्रविश्याभ्यांतरं तत्र देवदेवं चतुर्भुजम् ॥ ४६ ॥

Không bị các bậc Siddha theo Viṣvaksena—như Kumuda và những vị khác—ngăn trở, ông bước vào bên trong, và tại đó chiêm ngưỡng Đấng Thần của chư thần, bốn tay uy nghi.

Verse 47

शांतं प्रसन्नवदनं पीतकौशेयवाससम् । शंखचक्रगदापद्मैर्मूर्तिमद्भिरुपासितम् ॥ ४७ ॥

Ngài an tịnh, hiền hòa, gương mặt rạng ngời từ ái, khoác lụa vàng; Ngài được thờ phụng trong hình tướng hữu thể, tay cầm ốc, luân, chùy và hoa sen.

Verse 48

वक्षस्थलस्थया लक्ष्म्या कौस्तुभेन विराजितम् । कटीसूत्रब्रह्मसूत्रकटकांगदभूषितम् ॥ ४८ ॥

Ngài rực rỡ với Lakṣmī ngự nơi ngực và viên bảo châu Kaustubha; lại được trang sức bằng đai lưng, thánh tuyến, vòng tay và vòng bắp tay.

Verse 49

भ्राजत्किरीटवलयं मणिनूपुरशोभितम् । ददर्श सिद्धनि करैः सेव्यमानमहर्निशम् ॥ ४९ ॥

Ông chiêm ngưỡng Đấng rực rỡ ấy, đội mũ miện chói sáng, trang sức vòng tay, đẹp thêm bởi lục lạc chân nạm ngọc; và Ngài được đoàn Siddha phụng sự không ngừng, suốt ngày đêm.

Verse 50

तं दृष्ट्वा भक्तिभावेन तुष्टाव मधुसूदनम् । शुक उवाच । नमस्ते वासुदेवाय सर्वलोकैकसाक्षिणे ॥ ५० ॥

Vừa thấy Ngài, ông liền ca tụng Madhusūdana với lòng đầy bhakti. Śuka nói: “Kính lễ Vāsudeva, Đấng Chứng tri duy nhất của muôn cõi.”

Verse 51

जगद्बीजस्वरूपाय पूर्णाय निभृतात्मने । हरये वासुकिस्थाय श्वेतद्वीपनिवासिने ॥ ५१ ॥

Kính lễ Đức Hari—Đấng là hạt giống của vũ trụ, viên mãn trọn đầy, tự tánh an tịnh nội tại; Đấng ngự trên Vāsuki và cư trú tại Śvetadvīpa.

Verse 52

हंसाय मत्स्यरूपाय वाराहतनुधारिणे । नृसिंहाय ध्रुवेज्याय सांख्ययोगेश्वराय च ॥ ५२ ॥

Kính lễ Chúa trong hình tướng Haṃsa; kính lễ Đấng mang hình Cá (Matsya); kính lễ Đấng khoác thân Heo rừng (Varāha); kính lễ Narasiṃha; kính lễ Thần linh được Dhruva tôn thờ; và kính lễ Đấng Tối thượng của Sāṅkhya và Yoga.

Verse 53

चतुःसनाय कूर्माय पृथवे स्वसुरवात्मने । नाभेयाय जगद्धात्रे विधात्रेंऽतकारय च ॥ ५३ ॥

Kính lễ bốn Kumāra (Catuḥsana); kính lễ Kūrma, hóa thân Rùa; kính lễ Pṛthu; kính lễ Tự Ngã là tinh túy của chư thiên; kính lễ Nābhēya; kính lễ Đấng nâng đỡ thế gian; kính lễ Vidhātṛ, Đấng an bài; và kính lễ Antakāra, Đấng tạo nên sự kết thúc.

Verse 54

भार्गवेंद्राय रामाय राघवाय पराय च । कृष्णाय वेदकर्त्रे च बुद्धकल्किस्वरूपिणे ॥ ५४ ॥

Kính lễ bậc tối thượng trong dòng Bhārgava—Rāma (Paraśurāma); kính lễ Rāma; kính lễ Rāghava; và kính lễ Đấng Tối thượng. Kính lễ Kṛṣṇa nữa—Đấng biên soạn Veda—và Đấng mang các hình tướng Buddha và Kalki.

Verse 55

चतुर्व्युहाय वेद्याय ध्येयाय परमात्मने । नरनारायणाख्याय शिषिविष्टाय विष्णवे ॥ ५५ ॥

Kính lễ Viṣṇu—Đấng được nhận biết qua giáo lý bốn Vyūha, Đấng đáng được biết và đáng được quán niệm, là Paramātman. Ngài nổi danh là Nara–Nārāyaṇa và ngự trong người đệ tử như bậc chỉ đạo nội tâm.

Verse 56

ऋतधाम्ने विधाम्ने च सुपर्णाय स्वरोचिषे । ऋभवे सुव्रताख्याय सुधाम्ने चाजिताय च ॥ ५६ ॥

Kính lễ Đấng có trú xứ là Chân Lý, Đấng an bài mọi định luật; kính lễ Chúa có cánh cao quý, tự rực sáng bằng quang huy của chính Ngài; kính lễ Bậc tôn quý, nổi danh bởi những thánh nguyện thanh tịnh; kính lễ Đấng có trú xứ là hỷ lạc như cam lộ; và kính lễ A-jita—Đấng Bất Khả Chiến Bại.

Verse 57

विश्वरूपाय विश्वाय सृष्टिस्थित्यंतकारिणे । यज्ञाय यज्ञभोक्ते च स्थविष्ठायाणवेऽर्थिने ॥ ५७ ॥

Kính lễ Đấng mang hình tướng của toàn vũ trụ, chính Ngài là vũ trụ; Đấng thực hiện sự sáng tạo, gìn giữ và tiêu dung. Kính lễ Đấng là chính tế lễ (yajña) và cũng là Đấng thọ hưởng tế lễ. Kính lễ Đấng vừa bao la nhất lại vừa vi tế nhất—nền tảng và ý nghĩa của muôn loài vạn vật.

Verse 58

आदित्यसोमनेत्राय सहओजोबलाय च । ईज्याय साक्षिणेऽजायबहुशीर्षांघ्रिबाहवे ॥ ५८ ॥

Kính lễ Đấng có Mặt Trời và Mặt Trăng làm đôi mắt; kính lễ Đấng đầy đủ uy lực, tinh lực và sức mạnh. Kính lễ Đấng đáng thờ phụng, Đấng Chứng Tri. Kính lễ A-ja—Đấng Vô Sinh—có nhiều đầu, nhiều chân và nhiều tay.

Verse 59

श्रीशाय श्रीनिवासाय भक्तवश्याय शार्ङ्गिणे । अष्टप्रकृत्यधीशाय ब्रह्मणेऽनंतसक्तये ॥ ५९ ॥

Kính lễ Śrīśa—Chúa của Śrī, và Śrīnivāsa—Nơi ngự của Śrī; kính lễ Đấng bị chinh phục bởi lòng sùng kính của người mộ đạo; kính lễ Đấng cầm cung Śārṅga; kính lễ Đấng làm chủ tám mặt Prakṛti; kính lễ Brahman—Đấng có năng lực vô tận, không bờ bến.

Verse 60

बृहदारण्यवेद्याय हृषीकेशाय वेधसे । पुंडरीकनिभाक्षाय क्षेत्रज्ञाय विभासिने ॥ ६० ॥

Kính lễ Đấng được nhận biết qua Upaniṣad Bṛhadāraṇyaka; kính lễ Hṛṣīkeśa, Chúa tể các căn; kính lễ Vedhas, Đấng Tạo Hóa. Kính lễ Đấng có đôi mắt như hoa sen; kính lễ Kṣetrajña, Đấng biết “cánh đồng” (thân-tâm), Tự Ngã nội tại; và kính lễ Đấng Rực Sáng, soi chiếu muôn loài.

Verse 61

गोविंदाय जगत्कर्त्रे जगन्नाथाय योगिने । सत्याय सत्यसंधाय वैकुंठायाच्युताय च ॥ ६१ ॥

Kính lễ Govinda—Đấng tạo tác vũ trụ; kính lễ Jagannātha, Chúa tể muôn loài, bậc Yogī tối thượng; kính lễ Chân Lý, Đấng có lời nguyện luôn chân thật; kính lễ Vaikuṇṭha và Acyuta, Chúa không bao giờ suy chuyển.

Verse 62

अधोक्षजाय धर्माय वामनाय त्रिधातवे । घृतार्चिषे विष्णवे तेऽनंताय कपिलायय च ॥ ६२ ॥

Kính lễ Ngài—Adhokṣaja, Đấng siêu việt ngoài giác quan, chính là Dharma; kính lễ Vāmana, Chúa tể của ba thành phần; kính lễ Đấng rực sáng như bơ tinh khiết (ghṛta), kính lễ Viṣṇu; kính lễ Ananta vô biên, và cũng kính lễ Kapila.

Verse 63

विरिंचये त्रिककुदे ऋग्यजुःसामरूपिणे । एकश्रृंगाय च शुचिश्रवसे शास्त्रयोनये ॥ ६३ ॥

Kính lễ Viriñca (Brahmā), Đấng ba đỉnh; kính lễ Đấng mang hình thể của Ṛg, Yajus và Sāman; kính lễ Đấng Một-sừng, danh tiếng thanh tịnh, chính là nguồn thai của mọi kinh điển.

Verse 64

वृषाकपय ऋद्धाय प्रभवे विश्वकर्मणे । भूर्भुवुःस्वःस्वरूपाय दैत्यघ्ने निर्गुणाय च ॥ ६४ ॥

Kính lễ Chúa—được gọi là Vṛṣākapi—Đấng viên mãn và thịnh vượng; kính lễ Đấng Tối Thượng, người Thợ cả của vũ trụ; kính lễ Đấng có tự thể là ba cõi (bhūr, bhuvaḥ, svaḥ); kính lễ Đấng diệt Daitya; và kính lễ Đấng vượt ngoài mọi phẩm tính (nirguṇa).

Verse 65

निरंजनाय नित्याय ह्यव्ययायाक्षराय च । नमस्ते पाहि मामीश शरणागतवत्सल ॥ ६५ ॥

Kính lễ Ngài—Đấng vô nhiễm, thường hằng, không suy hoại, bất hoại. Ôi Chúa tể, xin che chở con; ôi Đấng thương yêu người nương tựa, con đã đến quy y nơi Ngài.

Verse 66

इति स्तुतः स भगवाञ्च्छंखचक्रगदाधरः । आरणेयमुवाचेदं भृशं प्रणतवत्सलः ॥ ६६ ॥

Được tán thán như vậy, Đức Thế Tôn—Đấng cầm ốc tù và, đĩa thần và chùy—vốn vô cùng thương mến những ai cúi mình quy phục, liền nói những lời này với Āraṇeya.

Verse 67

श्रीभगवानुवाच । व्यासपुत्र महाभाग प्रीतोऽस्मि तव सुव्रत । विद्यामाप्नुहि भक्तिं च ज्ञानी त्वं मम रूपधृक् ॥ ६७ ॥

Đức Thế Tôn phán: “Hỡi con của Vyāsa, bậc đại phúc, người giữ giới nguyện thanh cao, Ta hài lòng về con. Hãy đạt được minh tri và bhakti; con là bậc trí, mang chính hình tướng của Ta.”

Verse 68

यद्रूपं मम दृष्टं प्राक् श्वेतद्वीपे त्वया द्विज । सोऽहमेवावतारार्थं स्थितो विश्वंभरात्मकः ॥ ६८ ॥

Hỡi bậc nhị sinh, chính hình tướng mà ngươi đã thấy trước kia tại Śvetadvīpa—đó chính là Ta. Nay Ta an trụ nơi đây vì mục đích giáng thế, với bản tính là Đấng Nâng Đỡ muôn loài, gìn giữ vũ trụ.

Verse 69

सिद्धोऽसि त्वं महाभाग मोक्षधर्मानुनुचिंतया । वरलोकान्यथा वायुर्यथा रवं सविता तथा ॥ ६९ ॥

Hỡi bậc đại phúc, nhờ luôn quán niệm về pháp giải thoát, con đã thành tựu viên mãn. Như gió vươn tới các cõi cao, như Mặt Trời tỏa rạng, cũng vậy con đạt đến những cảnh giới thù thắng ấy.

Verse 70

नित्यमुक्तस्वरूपस्त्वं पूज्यमानः सुरैर्नरैः । भक्तिर्हि दुर्लभा लोके मयि सर्वपरायणे ॥ ७० ॥

Con mang bản tính giải thoát vĩnh hằng, được chư thiên và loài người tôn thờ. Vì bhakti ở đời thật khó gặp—bhakti hướng về Ta, Đấng là nơi nương tựa tối thượng của muôn loài.

Verse 71

तां लब्ध्वा नापरं किंचिल्लब्धव्यमवशिष्यते । आकल्पांतः तपः संस्थौ नरनारायणावृषी ॥ ७१ ॥

Khi đã đạt được Thực Tại ấy, không còn điều gì khác cần đạt nữa. Hai bậc hiền thánh Nara và Nārāyaṇa, kiên trú trong khổ hạnh, an trụ như vậy cho đến tận cuối kiếp.

Verse 72

तयोर्निदेशतो व्यासो जनक स्तव सुव्रतः । कर्ता भागवतं शास्त्रं तदधीष्व भुवं व्रज ॥ ७२ ॥

Theo chỉ dạy của hai vị ấy, Vyāsa—hỡi Janaka, người giữ giới nguyện thanh tịnh, người đã soạn bài tán tụng ca ngợi ngài—đã trở thành tác giả của thánh điển Bhāgavata. Hãy học lấy kinh ấy, rồi hãy đi khắp cõi đời.

Verse 73

स तप्यति तपस्त्वद्य पर्वते गंधमादने । त्वद्वियोगेन खिन्नात्मा तं प्रसादय मत्प्रियम् ॥ ७३ ॥

Ngay lúc này, người ấy vẫn đang tu khổ hạnh trên núi Gandhamādana. Vì xa cách ngài mà tâm hồn người đau khổ—xin ngài hãy ban ân, vì người ấy là kẻ thân yêu đối với ta.

Verse 74

एवमुक्तः शुको विप्र नमस्कृत्य चतुर्भुजम् । यथागतं निवृत्तोऽसौ पितुरंतिकमागमत् ॥ ७४ ॥

Được dạy như thế, hỡi bà-la-môn, Śuka cúi lạy Đấng có bốn tay; rồi trở lại theo đúng con đường đã đến, và đi về bên phụ thân mình.

Verse 75

अथ तं स्वंतिके दृष्ट्वा पाराशर्य्यः प्रतापवान् । पुत्रं प्राप्य प्रहृष्टात्मा तपसो निववर्त ह ॥ ७५ ॥

Bấy giờ, người con rạng danh của Parāśara, bậc oai lực, thấy con ở gần; được gặp lại con trai, lòng hoan hỷ và thôi không tiếp tục khổ hạnh nữa.

Verse 76

नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । आरणेयसमायुक्तः स्वाश्रमं समुपागमत् ॥ ७६ ॥

Sau khi đảnh lễ Nārāyaṇa và cả Nara—bậc tối thượng trong loài người—ngài, cùng Āraṇeya tháp tùng, trở về am thất của mình.

Verse 77

नारायणनियोगात्तु त्वन्मुखेन मुनीश्वर । चकार संहितां दिव्यां नानाख्यानसमन्विताम् ॥ ७७ ॥

Nhưng theo mệnh lệnh của Nārāyaṇa, ô bậc tôn quý giữa các hiền triết, qua chính lời của ngài, người ấy đã soạn nên một bộ tuyển tập thiêng liêng, phong phú với muôn chuyện tích.

Verse 78

वेदतुल्यां भागवतीं हरिभक्तिविवर्द्धिनीम् । निवृत्तिनिरतं पुत्रं शुकमध्यापयञ्च ताम् ॥ ७८ ॥

Ngài cũng truyền dạy kinh Bhāgavatī—ngang hàng với Veda và làm tăng trưởng lòng sùng kính Hari—cho con trai là Śuka, người chuyên tâm nơi hạnh ly tham, xuất thế.

Verse 79

आत्मारामोऽपि भगवान्पाराशर्यात्मजः शुकः । अधीतवान्संहितां वै नित्यं विष्णुजनप्रियाम् ॥ ७९ ॥

Ngay cả bậc Thánh Śuka—con của Vyāsa, cháu của Parāśara—dẫu là người tự tại trong tự ngã, vẫn thường xuyên học tụng bộ tuyển tập này, vốn được những người mến kính Viṣṇu yêu quý.

Verse 80

एवमेते समाख्याता मोक्षधर्मास्तवानध । पठतां श्रृण्वतां चापि हरिभक्तिविवर्द्धनाः ॥ ८० ॥

Vì thế, hỡi người vô tội, những pháp môn giải thoát này đã được giảng cho ngài; ai tụng đọc và ai lắng nghe cũng đều làm tăng trưởng lòng sùng kính Hari (Viṣṇu).