Rig Veda 4.39.5: Mandala 4, Sukta 39, Mantra 5
Sukta 4.39
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Mitra-Varuṇa as bestowers; Dadhikrāvan as the gifted power; Indra as comparison-model
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रमिवेदुभये वि ह्वयन्त उदीराणा यज्ञमुपप्रयन्तः । दधिक्रामु सूदनं मर्त्याय ददथुर्मित्रावरुणा नो अश्वम् ॥
Transliteration
índram ivéd ubháye ví hvayanta udī́rāṇā yajñám upaprayántaḥ | dadhikrā́m u sū́danaṃ mártyāya dadáthur mitrā́varuṇā no aśvám ||
Translation
جیسے اندر کو پکارتے ہوئے، دونوں طرف پکارتے ہیں، اٹھ کر قربانی کی طرف بڑھتے ہوئے۔ متر اور ورن نے ہمیں فاتح بنانے والے گھوڑے دادھیکراون کو موت کے سفر کے لیے عطا کیا ہے۔
Word by Word
इन्द्रम्Indra (as object of calling)
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
इद्indeed, just
इद्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
उभयेboth (of you two)
उभये:
कर्तृ
TypeAdjective/Pronoun
Rootउभय (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विapart, forth (intensifier with verb)
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
ह्वयन्तेthey call/invoke
ह्वयन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति)
उदीराणाःraising/uttering (aloud)
उदीराणाः:
कर्तृ (ह्वयन्ते-कर्तृविशेषण)
TypeParticiple
Rootउद् + √ईर् (ईरयति/ईरते) → उदीराण (कृदन्त)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
उपtowards, near
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
प्रयन्तःgoing forth/approaching
प्रयन्तः:
कर्तृ (ह्वयन्ते-कर्तृविशेषण)
TypeParticiple
Rootप्र + √इ (एति) → प्रयन्त् (कृदन्त)
दधिक्राम्Dadhikrāvan (the divine steed)
दधिक्राम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदधिक्रावन् (प्रातिपदिक; अश्वदेवता)
सूदनम्victorious/impelling, winning
सूदनम्:
कर्म (विशेष्य-समन्वयात्)
TypeAdjective
Rootसूदन (प्रातिपदिक; √सू/सूद् ‘to drive/impel, to win’ से)
मर्त्यायfor the mortal
मर्त्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
ददथुःyou two have given
ददथुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√दा (ददाति)
मित्रावरुणाMitra and Varuṇa
मित्रावरुणा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र + वरुण (द्वन्द्व-समास प्रातिपदिक)
नःour, to us
नः:
सम्बन्ध (स्वाम्य/सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अश्वम्a horse
अश्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.