
Inilalahad ng Kabanata 37 ang isang aral na teolohikal na iniuugnay kay Skanda tungkol sa pagsusuri ng mabuti at masamang palatandaan ng katawan (lakṣaṇa) na tradisyunal na iniaangkop sa kababaihan para sa kapakanan ng sambahayan. Binubuksan ito sa pahayag na ang ligaya sa tahanan ay kaugnay ng asawang “may mabubuting lakṣaṇa,” kaya nararapat suriin ang mga tanda para sa kasaganaan at kagalingan. Pagkaraan, itinatakda ang walong batayan ng pagtatasa: anyo ng katawan, mga ikot/puwirl sa katawan, amoy, anino, sigla/ugali, tinig, lakad, at kutis; at sinusundan ang pagsisiyasat mula ulo hanggang paa. Tinutukoy ang mga katangian ng paa, mga daliri, kuko, bukung-bukong, binti, tuhod, hita, baywang, balakang, maselang bahagi, tiyan, pusod, tagiliran, dibdib, suso, balikat, braso, kamay at mga guhit sa palad, leeg, mukha, labi, ngipin, mata, buhok at iba pang tanda, kalakip ang mga ipinahihiwatig na bunga—yaman, katayuan, supling, o kapahamakan—sa estilong panghuhula ng palatandaan. Binabanggit din ang mga sagisag sa palad at talampakan gaya ng lotus, kabibe (conch), diskos, svastika, at ang mga “phala” ayon sa anyo ng mga guhit. Sa wakas, inirerekomenda na ang marunong ay magsuri ng mga lakṣaṇa at umiwas sa “durlakṣaṇa” sa pagpili ng mapapangasawa, at ipinahihiwatig ang paglipat sa susunod na talakayan tungkol sa mga uri ng pag-aasawa.
Verse 1
स्कंद उवाच । सदा गृही सुखं भुंक्ते स्त्री लक्षणवती यदि । अतः सुखसमृद्ध्यर्थमादौ लक्षणमीक्षयेत्
Sinabi ni Skanda: Kapag ang asawa ay may mapalad na mga katangian, ang maybahay ay laging tumatamasa ng kaligayahan. Kaya, alang-alang sa ligaya at kasaganaan, suriin muna sa simula ang mga palatandaan.
Verse 2
वपुरावर्तगंधाश्चच्छाया सत्वं स्वरो गतिः । वर्णश्चेत्यष्टधा प्रोक्ता बुधैर्लक्षणभूमिका
Anyo, ikot ng buhok, halimuyak, kinang ng kutis, likas na ugali, tinig, lakad, at kulay ng katawan—ang walong ito, wika ng marurunong, ang saligan sa paghatol ng mga tanda.
Verse 3
आपादतलमारभ्य यावन्मौलिरुहं क्रमात् । शुभाशुभानि वक्ष्यामि लक्षणानि मुने शृणु
Mula sa talampakan ng paa at sunod-sunod hanggang sa buhok sa tuktok ng ulo, ipahahayag ko ang mabubuti at masasamang tanda ng katawan. O muni, makinig.
Verse 4
आदौ पादतलं रेखास्ततोंगुष्ठांगुली नखाः । पृष्ठगुल्फद्वयं पार्ष्णी जंघे रोमाणि जानुनी
Una, ang talampakan at mga guhit nito; saka ang hinlalaki, ang ibang mga daliri at mga kuko; saka ang ibabaw ng paa, ang dalawang bukung-bukong, ang sakong, ang mga binti, ang balahibo roon, at ang mga tuhod.
Verse 5
ऊरू कटी नितंबस्फिग्भगो जघन बस्तिके । नाभिः कुक्षिद्वयं पार्श्वोदरमध्य वलित्रयम्
Pagkaraan, ang mga hita, baywang, balakang at puwitan, ang maselang bahagi, ang balakang-likod at bahagi ng balakang; ang pusod, ang magkabilang tagiliran, ang mga gilid, ang gitna ng tiyan, at ang tatlong tiklop ng tiyan.
Verse 6
रोमाली हृदयं वक्षो वक्षोजद्वयचूचुकम् । जत्रुस्कंधां सकक्षादोर्मणिबंध करद्वयम्
Pagkaraan, ang guhit ng balahibo, ang bahagi ng puso, ang dibdib, ang dalawang suso at mga utong; ang bahagi ng kuwelyo at mga balikat, kasama ang mga kilikili, mga bisig, mga pulsuhan, at ang dalawang kamay.
Verse 7
पाणिपृष्ठं पाणितलं रेखांगुष्ठांगुली नखाः । पृष्ठिः कृकाटिका कंठे चिबुकं च हनुद्वयम्
Pagmasdan ang likod ng palad, ang palad at mga guhit nito, ang hinlalaki, mga daliri at mga kuko; gayundin ang likod ng leeg, batok, lalamunan, baba, at ang dalawang panga.
Verse 8
कपोलौ वक्त्रमधरोत्तरोष्ठौ द्विजजिह्विकाः । घंटिका तालुहसितं नासिकाक्षुतमक्षिणी
Pagmasdan ang dalawang pisngi, ang mukha, ang ibaba at itaas na labi, ang mga ngipin at dila; ang uvula, ang ngalangala at ang ngiti; ang ilong at ang pagbahing, at ang mga mata.
Verse 9
पक्ष्म भ्रूकर्णभालानि मौलि सीमंतमौलिजाः । षष्टिः षडुत्तरायोषिदंगलक्षणसत्खनिः
Pagmasdan ang pilikmata, kilay, tainga, at noo; ang tuktok ng ulo, ang hati ng buhok, at ang mga buhok sa tuktok. Ito ang animnapu’t anim na mararangal na tanda ng katawan ng babae.
Verse 10
स्त्रीणां पादतलं स्निग्धं मांसलं मृदुलं समम् । अस्वेदमुष्णमरुणं बहुभोगोचितं स्मृतम्
Ang talampakan ng babae ay itinuturing na mapalad kapag ito’y makintab, malaman, malambot, at pantay; hindi labis pawisin, mainit at mapula—angkop sa saganang ligaya at kasaganaan.
Verse 11
रूक्षं विवर्णं परुषं खंडितप्रतिबिंबकम् । शूर्पाकारं विशुष्कं च दुःखदौर्भाग्यसूचकम्
Ngunit ang (talampakang) magaspang, kupas ang kulay, matigas, may putol-putol na mga tanda, hugis-bilao, at labis na tuyo—ito’y sinasabing palatandaan ng dalamhati at kamalasan.
Verse 12
चक्र स्वस्तिक शंखाब्ज ध्वजमीनातपत्रवत् । यस्याः पादतले रेखा सा भवेत्क्षितिपांगना
Ang babaeng ang talampakan ay may mga guhit na wari’y cakra, svastika, kabibe, lotus, watawat, isda, o payong—siya’y nagiging maharlikang ginang, kabiyak ng hari.
Verse 13
भवेदखंडभोगायोर्द्ध्वामध्यांगुलिसंगता । रेखाखु सर्पकाकाभा दुःखदारिद्र्यसूचिका
Kung ang guhit sa paa’y tuluy-tuloy at sumasapit sa gitnang daliri, sinasabing tanda ito ng walang putol na pagdiriwang ng ginhawa; ngunit ang guhit na anyong daga, ahas, o uwak ay palatandaang naghuhudyat ng dalamhati at karalitaan.
Verse 14
उन्नतो मांसलोंगुष्ठो वर्तुलोतुलभोगदः । वक्रो ह्रस्वश्च चिपिटः सुखसौभाग्यभंजकः
Ang hinlalaking daliri na nakaangat, malaman, at bilugan ang anyo ay sinasabing nagbibigay ng di-mapapantayang mga kaligayahan; ngunit kung ito’y baluktot, maikli, o patag, inilalarawan itong sumisira sa ligaya at mabuting kapalaran.
Verse 15
विधवा विपुलेन स्याद्दीर्घांगुष्ठेन दुर्भगा । मृदवोंगुलयः शस्ता घनावृत्ताः समुन्नताः
Kapag labis na malapad ang hinlalaki, sinasabing magiging balo siya; kapag labis na mahaba ang hinlalaki, tinatawag siyang salat sa kapalaran. Pinupuri ang malalambot na mga daliri—lalo na yaong siksik, bilugan, at bahagyang nakaangat.
Verse 16
दीर्घांगुलीभिः कुलटा कृशाभिरतिनिर्धना । ह्रस्वायुष्या च ह्रस्वाभिर्भुग्नाभिर्भुग्नवर्तिनी
Sa napakahahabang mga daliri sa paa, inilalarawan siyang malandi; sa payat at butuhing mga daliri, lubhang maralita. Sa maiikling daliri, sinasabing maikli ang buhay; at sa baluktot na mga daliri, ang landas ng buhay ay itinuturing na balisa at baluktot din.
Verse 17
चिपिटाभिर्भवेद्दासी विरलाभिर्दरिद्रिणी । परस्परं समारूढाः पादांगुल्यो भवंति हि
Kapag patag ang mga daliri ng paa, sinasabing nagiging alipin; kapag malalayo ang pagitan ng mga daliri, nagiging dukha. Tunay, may mga daliring nagkakapatong-patong sa paa.
Verse 18
हत्वा बहूनपि पतीन्परप्रेष्या तदा भवेत् । यस्याः पथि समायांत्या रजोभूमेः समुच्छलेत्
Matapos ipapatay ang marami niyang asawa, siya’y nagiging utusang ipinadadala sa utos ng iba. Siya yaong babae na, habang naglalakad sa daan, ang alikabok ng lupa’y umaalimbukay sa kanyang landas.
Verse 19
सा पांसुला प्रजायेत कुलत्रयविनाशिनी । यस्याः कनिष्ठिका भूमिं न गच्छंत्याः परिस्पृशेत्
Siya’y isisilang bilang ‘Pāṃsulā’, tagapuksa ng tatlong salinlahi ng angkan—yaong ang munting daliri ng paa, kahit sa paglakad, ay hindi maayos na sumasayad sa lupa.
Verse 20
सा निहत्य पतिं योषा द्वितीयं कुरुते पतिम् । अनामिका च मध्या च यस्या भूमिं न संस्पृशेत्
Ang babaeng yaon, matapos ipapatay ang asawa, ay kumukuha ng ikalawang asawa—yaong ang daliring singsing at gitnang daliri ng paa ay hindi sumasayad sa lupa.
Verse 21
पतिद्वयं निहंत्याद्या द्वितीया च पतित्रयम् । पतिहीनत्वकारिण्यौ हीने ते द्वे इमे यदि
Ang unang palatandaan ay nagdudulot ng pagkamatay ng dalawang asawa; ang ikalawa naman, ng tatlo. Ang dalawang ito, kapag may kapintasan, ay sinasabing nagbubunga ng pagkabalo—pagkawala ng asawa.
Verse 22
प्रदेशिनी भवेद्यस्या अंगुष्ठाव्यतिरेकिणी । कन्यैव कुलटा सा स्यादेष एव विनिश्चयः
Kapag ang hintuturo sa paa ng babae ay lumalampas sa hinlalaki, siya’y tinatawag na Pradeśinī. Kahit dalaga pa, itinuturing siyang di-matinô—ito ang tiyak na pasya.
Verse 23
स्निग्धाः समुन्नतास्ताम्रा वृत्ताः पादनखाः शुभाः
Ang mga kuko sa paa na makinis, bahagyang nakaangat, mapulang-tanso, at bilugan ay itinuturing na mapalad at mabuting palatandaan.
Verse 24
राज्ञीत्वसूचकं स्त्रीणां पादपृष्ठं समुन्नतम् । अस्वेदमशिराढ्यं च मसृणं मृदुमांसलम्
Sa babae, ang nakaangat na ibabaw ng paa ay tanda ng maharlikang kapalaran. Pinupuri rin ang paa na hindi pawisin, hindi litaw ang ugat, makinis, malambot, at may laman—palatandaan ng kasaganaan.
Verse 25
दरिद्रा मध्यनम्रेण शिरालेन सदाध्वगा । रोमाढ्येन भवेद्दासी निर्मांसेन च दुर्भगा
Kung ang paa’y lubog sa gitna, siya’y sinasabing maralita; kung litaw ang mga ugat, siya’y laging pagala. Kung labis ang balahibo, siya’y magiging alipin; at kung payat at walang laman, siya’y itinuturing na malas.
Verse 26
गूढौ गुल्फौ शिवायोक्तावशिरालौ सुवर्तुलौ । स्थपुटौ शिथिलौ दृश्यौ स्यातां दौर्भाग्यसूचकौ
Ang mga bukung-bukong na nakalubog at maayos ang pagkakaupo—gaya ng itinuro ni Śivā—na hindi litaw ang ugat at bilugang maganda, ay pinupuri. Ngunit kung ang mga ito’y mukhang makapal at maluwag, sinasabing tanda iyon ng kamalasan.
Verse 27
समपार्ष्णिः शुभा नारी पृथुपार्ष्णिश्च दुर्भगा । कुलटोन्नतपार्ष्णि स्याद्दीर्घपार्ष्णिश्च दुःखभाक्
Ang babaeng pantay ang sakong ay mapalad; ang may malapad na sakong ay malas. Ang may nakataas na sakong ay itinuturing na malandi, at ang may mahabang sakong ay tagapagdala ng dalamhati.
Verse 28
रोमहीने समे स्निग्धे यज्जंघे क्रमवर्तुले । सा राजपत्नी भवति विशिरेसुमनोहरे
Kung ang binti (ibabang bahagi) ng babae ay walang balahibo, pantay, makinis, at unti-unting bilugan ang hubog—kaaya-ayang pagmasdan—siya’y nagiging asawa ng hari.
Verse 29
एकरोमा राजपत्नी द्विरोमा च सुखावहा । त्रिरोमा रोमकूपेषु भवेद्वैधव्यदुःखभाक्
Kung sa bawat butas ng balahibo ay iisa ang buhok, siya’y nagiging asawa ng hari; kung dalawa, siya’y tagapagdala ng ligaya. Ngunit kung tatlo ang buhok sa mga butas, siya’y magdurusa sa dalamhati ng pagkabalo.
Verse 30
वृत्तं पिशितसंलग्नं जानुयुग्मं प्रशस्यते । निर्मांसं स्वैरचारिण्या दरिद्रा याश्च विश्लथम्
Pinupuri ang magkaparis na tuhod na bilugan at may laman. Ngunit ang tuhod na walang laman ay palatandaan ng babaeng maluwag ang asal; at ang malambot at di-matatag na tuhod ay sinasabing tanda ng karalitaan.
Verse 31
विशिरैः करभाकारैरूरुभिर्मसृणैर्घनैः । सुवृत्तैरोमरहितैर्भवेयुर्भूपवल्लभाः
Ang mga babaeng may malalapad at maayos na hubog na hita, tulad ng anyo ng punong-sungay ng elepante—makinis, matatag, magandang bilugan, at walang balahibo—ay nagiging minamahal ng mga hari.
Verse 32
वैधव्यं रोमशैरुक्तं दौर्भाग्यं चिपिटैरपि । मध्यच्छिद्रैर्महादुःखं दारिद्र्यं कठिनत्वचैः
Sinasabi ng mga pantas: ang pagkabalo’y nahihiwatig ng magaspang at tumatayong buhok; ang kamalasan naman ng mga mukhang pipi o lapad. Ang malaking dalamhati’y tanda ng guwang sa gitna, at ang karalitaan ng matigas na balat.
Verse 33
चतुर्भिरंगुलैः शस्ता कटिर्विंशतिसंयुतैः । समुन्नतनितंबाढ्या चतुरस्रा मृगीदृशाम्
Pinupuri ang baywang na may sukat na dalawampung lapad-ng-daliri. Yaong may balakang na hitik at bahagyang nakaangat ang puwitan, at ang anyo’y apat-na-panig na maayos ang proporsiyon—ganyan ang mga babaeng may matang gaya ng usa.
Verse 34
विनता चिपिटा दीर्घा निर्मांसासंकटाकटिः । ह्रस्वा रोमयुता नार्या दुःखवैधव्यसूचिका
Ang babaeng kuba, pipi ang anyo, mahahaba ang mga biyas, payat at masikip ang baywang; pandak at mabalahibo—ang gayong mga tanda’y sinasabing nagpapahiwatig ng dalamhati at pagkabalo.
Verse 35
नितंबबिंबो नारीणामुन्नतो मांसलः पृथुः । महाभोगाय संप्रोक्तस्तदन्योऽशर्मणे मतः
Sa mga babae, ang puwit na mataas, malaman, at malapad ay ipinahahayag na nagdudulot ng dakilang kaluguran; ang iba pang anyo’y itinuturing na humahantong sa di-kaginhawahan.
Verse 36
कपित्थफलवद्वृत्तौ मृदुलौ मांसलौ घनौ । स्फिचौ वलिविनिर्मुक्तौ रतिसौख्यविवर्धनौ
Ang puwit na bilog na gaya ng bungang kapīttha (wood-apple), malambot, malaman, at siksik; at walang mga tupi—sinasabing nagpapalago ng kaligayahan sa pag-ibig.
Verse 37
शुभः कमठपृष्ठाभो गजस्कंधोपमो भगः । वामोन्नतस्तु कन्याजः पुत्रजो दक्षिणोन्नतः
Ang mapalad at mapagpala na yoni ay inihahambing sa likod ng pagong o sa balikat ng elepante. Kapag higit na nakaangat sa kaliwa, sinasabing nagbubunga ng mga anak na babae; kapag higit na nakaangat sa kanan, sinasabing nagbubunga ng mga anak na lalaki.
Verse 38
आखुरोमा गूढमणिः सुश्लिष्टः संहतः पृथुः । तुंगः कमलपर्णाभः शुभोश्वत्थदलाकृतिः
May buhok na tila sa daga, at ang hiyas (klitoris) ay maingat na natatago; mahigpit na magkadikit, siksik at malapad; nakaangat na gaya ng talulot ng lotus—mapagpala, na may anyong dahon ng aśvattha.
Verse 39
कुरंगखुररूपोयश्चुल्लिकोदरसन्निभः । रोमशो विवृतास्यश्च दृश्यनासोतिदुर्भगः
Yaong may anyong kuko ng usa, na kahawig ng tiyan ng munting banga; labis ang buhok, labis na nakabuka ang ‘bibig’, at litaw ang ‘ilong’—ito’y inilalarawang lubhang di-mapalad.
Verse 40
शंखावर्तो भगो यस्याः सा गर्भमिह नेच्छति । चिपिटः खर्पराकारः किंकरी पददो भगः
Yaong ang yoni ay paikot na tila kabibe ng śaṅkha, sinasabing hindi nagnanais ng pagdadalang-tao sa mundong ito. Ang patag na anyong mangkok ay sinasabing nagiging sanhi ng pagkaalipin; gayundin, ang yoni na anyong paa ay inilalarawang di-mapalad.
Verse 41
वंशवेतसपत्राभो गजरोमोच्चनासिकः । विकटः कुटिलाकारो लंबगल्लस्तथाऽशुभः
Yaong kahawig ng dahon ng kawayan o tambo, may buhok na tila sa elepante at litaw ang ‘ilong’; pangit at nakalilihis ang anyo, at may nakalaylay na ‘pisngi’—ito man ay di-mapalad.
Verse 42
भगस्य भालं जघनं विस्तीर्णं तुंगमांसलम् । मृदुलं मृदुलोमाढ्यं दक्षिणावर्तमीडितम्
Ang “noo” at hulihang bahagi ng yoni—malapad, bahagyang nakaangat at malaman; malambot, may pinong balahibo, at umiikot pakanan—ay pinupuri.
Verse 43
वामावर्तं च निर्मांसं भुग्नवैधव्यसूचकम् । संकटस्थपुटं रूक्षं जघनं दुःखदं सदा
Ang anyong umiikot pakaliwa, walang laman, at may kapansanan—sinasabing palatandaan ng pagkabalo; at ang masikip, magaspang, at naiipit na balakang ay laging ipinahahayag na pinagmumulan ng dalamhati.
Verse 44
बस्तिः प्रशस्ता विपुला मृद्वीस्तोकसमुन्नता । रोमशा च शिराला च रेखांका नैव शोभना
Pinupuri ang ibabang tiyan/baywang kapag malapad, malambot, at bahagyang nakaangat; ngunit kung labis ang balahibo, litaw ang mga ugat, o may kapansin-pansing guhit at bakas, sinasabing hindi kanais-nais ang anyo.
Verse 45
गंभीरा दक्षिणावर्ता नाभी स्यात्सुखसंपदे । वामावर्ता समुत्ताना व्यक्तग्रंथिर्न शोभना
Ang pusod na malalim at umiikot pakanan ay sinasabing nagdudulot ng ligaya at kasaganaan; ngunit ang pusod na pakaliwa ang ikot, nakausli, at may lantad na buhol ay hindi itinuturing na mapalad.
Verse 46
सूते सुतान्बहून्नारी पृथुकुक्षिः सुखास्पदम् । क्षितीशं जनयेत्पुत्रं मंडूकाभेन कुक्षिणा
Ang babaeng may malapad na tiyan—tahanan ng ginhawa—ay sinasabing nagsisilang ng maraming anak; at kung ang tiyan ay hugis-palaka, sinasabing magsisilang siya ng anak na lalaki na magiging pinuno ng daigdig.
Verse 47
उन्नतेन वलीभाजा सावर्तेनापि कुक्षिणा । वंध्या प्रव्रजिता दासी क्रमाद्योषा भवेदिह
Ngunit kung ang tiyan ay nakaangat, hitik sa mga tupi, at may di-mapalad na pagkakabaluktot, ang babae rito ay sinasabing unti-unting nagiging baog, saka tumatalikod sa tahanan, at sa huli’y nagiging aliping lingkod.
Verse 48
समैः समांसैर्मृदुभिर्योषिन्मग्नास्थिभिः शुभैः । पार्श्वेः सौभाग्यसुखयोर्निधानं स्यादसंशयम्
Ang babae na ang mga tagiliran ay pantay, may laman, malambot at mapalad—na ang mga buto’y hindi nakausli kundi maayos ang pagkakalagay—ay walang alinlangang isang sisidlan ng suwerte at ligaya.
Verse 49
यस्यादृश्य शिरे पार्श्वे उन्नते रोमसंयुते । निरपत्या च दुःशीला सा भवेद्दुःखशेवधिः
Ngunit kung ang mga tagiliran ay nakaangat, nababalutan ng balahibo, at ang mga buto’y hayag na nakausli, siya’y sinasabing walang anak at masamang ugali—nagiging imbakan ng dalamhati.
Verse 50
उदरेणातितुच्छेन विशिरेण मृदुत्वचा । योषिद्भवति भोगाढ्या नित्यं मिष्टान्नसेविनी
Kung ang tiyan ay labis na maliit, ang mga buto’y nakausli, at ang balat ay malambot, ang babae’y sinasabing sagana sa mga kaluguran at laging tumitikim ng matatamis na pagkain.
Verse 51
कुंभाकारं दरिद्राया जठरं च मृदंगवत् । कूष्मांडाभं यवाभं च दुष्पूरं जायते स्त्रियाः
Ang tiyan na hugis-banga ay sinasabing sa dukhang babae; at ang tiyan na gaya ng tambol—gaya ng kalabasa o gaya ng sebada—ay nagiging mahirap punuin, laging naghahangad, sa isang babae.
Verse 52
सुविशालोदरी नारी निरपत्या च दुर्भगा । प्रलंबजठरा हंति श्वशुरं चापि देवरम्
Ang babaeng labis ang laki ng tiyan ay itinuturing na walang supling at kapus-palad; at yaong may nakalaylay na puson ay sinasabing nagdadala ng kapahamakan maging sa biyenan at sa bayaw.
Verse 53
मध्यक्षामा च सुभगा भोगाढ्या सवलित्रया । ऋज्वी तन्वी च रोमाली यस्याः सा शर्मनर्मभूः
Ang babaeng ang guhit ng buhok ay katamtamang payat, mapalad, hitik sa ginhawa, may banayad na alon, tuwid, maselan, at may malambot na balahibo—siya’y nagiging bukal ng aliw at ligaya sa tahanan.
Verse 54
कपिला कुटिला स्थूला विच्छिन्ना रोमराजिका । चौर वैधव्य दौर्भाग्यं विदध्यादिह योषिताम्
Kung ang guhit ng buhok ng babae ay mapusyaw na kayumanggi, baluktot, makapal, o putol-putol, sinasabing nagbubunga ito—sa mundong ito—ng pakikisama sa magnanakaw, pagkabalo, at kamalasan.
Verse 55
निर्लोमहृदयं यस्याः समं निम्नत्व वर्जितम् । ऐश्वर्यं चाप्यवैधव्यं प्रियप्रेम च सा लभेत्
Ang babaeng ang dibdib ay makinis (walang balahibo), pantay at walang paglubog ay sinasabing magkakamit ng kasaganaan, hindi mababalo, at tatamasa ng mapagmahal na pag-ibig ng minamahal.
Verse 56
विस्तीर्णहृदया योषा पुंश्चली निर्दया तथा । उद्भिन्नरोमहृदया पतिं हंति विनिश्चितम्
Ang babaeng labis na malapad ang dibdib ay sinasabing pabagu-bago at walang-awa; at yaong ang dibdib ay may tumitindig na balahibo ay tiyak na ipinahahayag na ikapapahamak ng kanyang asawa.
Verse 57
अष्टादशांगुलततमुरः पीवरमुन्नतम् । सुखाय दुःखाय भवेद्रोमशं विषमं पृथु
Ang dibdib na may sukat na labingwalong aṅgula, hitik at nakaangat, ay maaaring maghatid ng ligaya o dalamhati—ayon sa kung pantay o hindi pantay, at kung malapad ang pagkakalat ng balahibo sa katawan.
Verse 58
घनौ वृत्तौ दृढौ पीनौ समौ शस्तौ पयोधरौ । स्थूलाग्रौ विरलौ शुष्कौ वामोरूणां न शर्मदौ
Ang mga suso na siksik, bilugan, matatag, hitik, pantay at maayos ang hubog ay pinupuri. Ngunit kung makapal ang dulo, kalat-kalat o tuyot—para sa mga babaeng may mapuputing hita, sinasabing hindi ito nagbibigay-ginhawa.
Verse 59
दक्षिणोन्नत वक्षोजा पुत्रिणी त्वग्रणीर्मता । वामोन्नतकुचा सूते कन्यां सौभाग्यसुंदरीम्
Ang babaeng mas mataas ang kanang suso ay itinuturing na pangunahing ina ng mga anak na lalaki; ngunit ang mas mataas ang kaliwang suso ay nagsisilang ng anak na babae—maganda at pinagkalooban ng mabuting kapalaran.
Verse 60
अरघट्टघटीतुल्यौ कुचौ दौःशील्यसूचकौ । पीवरास्यौ सांतरालौ पृथूपांतौ न शोभनौ
Ang mga suso na kahawig ng mga banga ng araghaṭṭa (gulong-pantubig) ay palatandaan ng masamang asal. Kapag mabigat ang unahan, may malaking pagitan sa gitna, at malapad ang mga tagiliran, sinasabing hindi kaaya-aya.
Verse 61
मूले स्थूलौ क्रमकृशावग्रे तीक्ष्णौ पयोधरौ । सुखदौ पूर्वकाले तु पश्चादत्यंत दुःखदौ
Ang mga suso na makapal sa ugat, unti-unting numinipis, at matulis sa dulo ay nagbibigay-ginhawa sa unang panahon; ngunit sa bandang huli ay nagiging lubhang masakit.
Verse 62
सुदृढं चूचुकयुगं शस्तं श्यामं सुवर्तुलम् । अंतर्मग्नं च दीर्घं च कृशं क्लेशाय जायते
Ang magkapares na utong na matibay, kanais-nais, maitim, at bilugang maganda ay pinupuri; ngunit kung ito’y nakalubog, mahaba, at payat, nagdudulot ito ng dalamhati.
Verse 63
पीवराभ्यां च जत्रुभ्यां धनधान्यनिधिर्वधूः । श्लथास्थिभ्यां च निम्नाभ्यां विषमाभ्यां दरिद्रिणी
Ang babaeng ang bahaging may clavicle ay hitik at maayos ang hubog ay nagiging sisidlan ng yaman at butil; ngunit yaong maluwag ang mga buto, lubog ang anyo, at hindi pantay ang katawan ay tinatawag na tatak ng karalitaan.
Verse 64
अबद्धावनतौ स्कंधावदीर्घावकृशौ शुभौ । वक्रौ स्थूलौ च रोमाढ्यौ प्रेष्य वैधव्यसूचकौ
Kung ang mga balikat ay maluwag at banayad ang bagsak—hindi nakatali ni nakataas—mahaba at payat, ito’y mapalad; ngunit kung baluktot, makapal, at labis ang balahibo, nagpapahiwatig ito ng pagkaalipin at itinuturing na tanda ng pagkabalo.
Verse 65
निगूढसंधी स्रस्ताग्रौ शुभावंसौ सुसंहतौ । वैधव्यदौ समुच्चाग्रौ निर्मांसावतिदुःखदौ
Kapag ang mga kasukasuan ay natatago nang maayos at ang mga dulo’y bahagyang nakalaylay, at ang mga balikat ay kanais-nais at siksik ang hubog, ito’y pinupuri; ngunit ang balikat na labis ang taas ng dulo, o yaong halos walang laman, ay sinasabing nagdudulot ng pagkabalo at matinding pagdurusa.
Verse 66
कक्षेसु सूक्ष्मरोमे तु तुंगे स्निग्धे च मांसले । शस्तेन शस्ते गंभीरे शिराले स्वेदमेदुरे
Kung ang mga kilikili ay may pinong balahibo, bahagyang nakaangat, makinis at may laman, itinuturing itong napakahusay—malalim, maayos ang hubog, may mga ugat na litaw, na may wastong pagpapawis at lambot.
Verse 67
स्यातां दोषौ सुनिर्दोषौ गूढास्थि ग्रंथिकोमलौ । विशिरौ च विरोमाणौ सरलौ हरिणीदृशाम्
Ang mga kilikili ay nararapat na walang kapintasan—lubos na dalisay—may nakatagong buto, may malalambot na munting bukol ng laman; walang litaw na ugat at kakaunti ang balahibo; tuwid at maayos ang hubog—ganyan ang pinupuri sa mga babaeng matang-gaya ng usa.
Verse 68
वैधव्यं स्थूलरोमाणौ ह्रस्वौ दौर्भाग्यसूचकौ । परिक्लेशाय नारीणां परिदृश्यशिरौ भुजौ
Ang mga bisig na maiikli at nababalutan ng magaspang na balahibo ay sinasabing palatandaan ng pagkabalo at kamalasan. At ang mga bisig na lantad na lantad ang mga dulo o kasukasuan ay ipinahahayag na nagdadala ng paghihirap sa mga babae.
Verse 69
अंभोज मुकुलाकारमंगुष्ठांगुलिसंमुखम् । हस्तद्वयं मृगाक्षीणां बहुभोगाय जायते
Sa mga babaeng matang-gaya ng usa, ang dalawang kamay na hugis-usbong ng lotus—na maayos ang ayos ng hinlalaki at mga daliri—ay sinasabing nagdudulot ng saganang ginhawa, ligaya, at kasaganaan sa buhay.
Verse 70
मृदुमध्योन्नतं रक्तं तलं पाण्योररंध्रकम् । प्रशस्तं शस्तरेखाढ्यमल्परेखं शुभश्रियम्
Pinupuri ang palad na malambot, bahagyang nakaumbok sa gitna, mapula, at walang bitak. Kapag ito’y may magagandang mapalad na guhit—ngunit hindi labis ang dami—itinuturing itong nagkakaloob ng mabuting kapalaran at mapagpalang kasaganaan.
Verse 71
विधवा बहुरेखेण विरेखेण दरिद्रिणी । भिक्षुकी सुशिराढ्येन नारी करतलेन वै
Sinasabing ang babae’y magiging balo kapag ang palad ay labis ang dami ng guhit; at magiging dukha kapag ang mga guhit ay putol-putol at salungatan. Kung ang palad ay hitik sa mga butas o litaw na ugat, inilalarawan siyang nakatakdang mabuhay sa pamamalimos.
Verse 72
विरोम विशिरं शस्तं पाणिपृष्ठंसमुन्नतम् । वैधव्यहेतुरोमाढ्यं निर्मांसं स्नायुमत्त्यजेत्
Pinupuri ang kamay na walang balahibo at hindi litaw ang mga ugat; at ang likod ng palad na bahagyang nakataas ay itinuturing na mapalad. Datapwat talikdan ang palad na labis ang balahibo—na sinasabing sanhi ng pagkabalo—o yaong payat na walang laman at litaw ang litid.
Verse 73
रक्ता व्यक्ता गभीरा च स्निग्धा पूर्णा च वर्तुला । कररेखांगना याः स्याच्छुभा भाग्यानुसारतः
Ang babae na ang mga guhit sa palad ay mapula, malinaw, malalim, makinis, hitik at bilugan—siya’y itinuturing na mapalad, at nagbubunga ayon sa kanyang mabuting kapalaran.
Verse 74
मत्स्येन सुभगा नारी स्वस्तिकेन वसुप्रदा । पद्मेन भूपतेः पत्नी जनयेद्भूपतिं सुतम्
Kung makita ang tanda ng isda, ang babae’y mapalad; sa tanda ng svastika, siya’y nagiging tagapagkaloob ng yaman. Sa tanda ng lotus, siya’y nagiging asawa ng hari at nagsisilang ng anak na maharlikang hari.
Verse 75
चक्रवर्तिस्त्रियाः पाणौ नंद्यावर्तः प्रदक्षिणः । शंखातपत्रक मठा नृपमातृत्वसूचकाः
Sa palad ng asawa ng isang chakravartin (pangkalahatang monarka), lumilitaw ang nandyāvarta na pakanan ang ikot; at ang mga tandang kahawig ng kabibe, maharlikang payong, o pabiliong-hari ay mga palatandaang nagsasaad ng pagiging ina ng isang hari.
Verse 76
तुलामानाकृतीरेखे वणिक्पत्नीत्वहेतुके । गजवाजिवृषाकाराः करे वामे मृगीदृशाम्
Ang mga guhit na anyong timbangan o panukat ay nagiging sanhi ng pagiging asawa ng isang mangangalakal. At ang mga anyong elepante, kabayo, o toro sa kaliwang kamay ng babaeng may matang gaya ng usa ay itinuturing ding mahahalagang palatandaan.
Verse 77
रेखा प्रासादवज्राभा ब्रूयुस्तीर्थकरं सुतम् । कृषीवलस्य पत्नी स्याच्छकटेन युगेन वा
Ang guhit na wari’y palasyo o kidlat ay sinasabing tanda ng anak na magtatatag ng mga banal na tawiran (tīrtha). Kung ang mga tanda’y gaya ng kariton o pamatok, siya’y nagiging asawa ng magsasaka.
Verse 78
चामरांकुशकोदंडै राजपत्नी भवेद्ध्रुवम् । अंगुष्ठमूलान्निर्गत्य रेखा याति कनिष्ठिकाम्
Kung may mga tanda na wari’y pamaypay na chāmara, pang-udyok ng elepante, o busog, tiyak na siya’y magiging asawa ng hari. Inilalarawan din ang isang guhit na mula sa ugat ng hinlalaki at tumutungo sa kalingkingan.
Verse 79
यदि सा पतिहंत्री स्याद्दूरतस्तां त्यजेत्सुधीः । त्रिशूलासिगदाशक्ति दुंदुभ्याकृति रेखया । नितंबिनी कीर्तिमती त्यागेन पृथिवीतले
Kung siya’y tagapuksa ng asawa, dapat siyang layuan at talikdan ng marunong. Sa mga guhit na anyong trishula, tabak, pamalo, sibat, o tambol, ang babaeng may malapad na balakang ay sumisikat sa daigdig dahil sa pagtalikod (o paghihiwalay).
Verse 80
कंक जंबूक मंडूक वृक वृश्चिक भोगिनः । रासभोष्ट्र बिडालाः स्युः करस्था दुःखदाः स्त्रियाः
Kung sa kamay ay may mga tanda na wari’y tagak, asong-gubat, palaka, lobo, alakdan, ahas, asno, kamelyo, o pusa, ang gayong mga babae’y sinasabing nagdadala ng dalamhati.
Verse 81
शुभदः सरलोंगुष्ठो वृत्तो वृत्तनखो मृदुः
Ang mapalad na hinlalaki ay tuwid, bilugan, may bilugang kuko, at malambot.
Verse 82
अंगुल्यश्च सुपर्वाणो दीर्घावृत्ताः क्रमात्कृशाः । चिपिटाःस्थपुटा रूक्षाः पृष्ठरोमयुजोऽशुभाः
Ang mga daliring may maayos na mga kasukasuan, mahahaba at bilugan, at unti-unting numinipis ay mapalad; datapwat ang mga daliring patag, siksik at makapal, magaspang, at may balahibo sa likod ay di-mapalad.
Verse 83
अतिह्रस्वाः कृशा वक्रा विरला रोगहेतुकाः । दुःखायांगुलयः स्त्रीणां बहुपर्वसमन्विताः
Sa mga babae, ang mga daliring labis na maiikli, payat, baluktot, kalat-kalat, at may maraming kasukasuan ay sinasabing sanhi ng karamdaman at nagdudulot ng dalamhati.
Verse 84
अरुणाः सशिखास्तुंगाः करजाः सुदृशांशुभाः । निम्ना विवर्णाः शुक्त्याभाः पीता दारिद्र्यदायकाः
Ang mga kuko na mapulang-tingkad, may dulo na tila may tuktok, at bahagyang nakaangat ay itinuturing na mapalad at kaaya-ayang pagmasdan; ngunit ang mga kukong nakalubog, kupas ang kulay, mapusyaw na kumikislap na gaya ng kabibe, o naninilaw ay sinasabing nagdudulot ng karalitaan.
Verse 85
नखेषु बिंदवः श्वेताः प्रायः स्युः स्वैरिणी स्त्रियाः । पुरुषा अपि जायंते दुःखिनः पुष्पितैर्नखैः
Ang mga puting tuldok sa mga kuko ay karaniwang sinasabing palatandaan ng babaeng ligaw ang asal; at maging ang mga lalaki, kapag ang kanilang mga kuko ay tila ‘namumulaklak’ sa mga batik, ay sinasabing isinisilang sa dalamhati.
Verse 86
अंतर्निमग्नवंशास्थिः पृष्ठिः स्यान्मांसला शुभा । पृष्ठेन रोमयुक्तेन वैधव्यं लभते ध्रुवम्
Ang likod na ang buto ng gulugod ay hindi nakausli, bagkus ay tila nakalubog sa loob, at may sapat na laman, ay itinuturing na mapalad; ngunit ang likod na may balahibo ay sinasabing tiyak na humahantong sa pagkabalo.
Verse 87
भुग्नेन विनतेनापि सशिरेणापि दुःखिता । ऋज्वी कृकाटिका श्रेष्ठा समांसा च समुन्नता
Kung ang batok ay baluktot, nakalaylay, o may bukol, siya’y itinuturing na malungkot. Ang pinakamainam na batok ay tuwid, pantay ang laman, at bahagyang nakaangat.
Verse 88
शुष्का शिराला रोमाढ्या विशाला कुटिलाशुभा । मांसलो वर्तुलः कंठः प्रशस्तश्चतुरंगुलः
Ang lalamunang tuyo, litaw ang ugat, mabalahibo, malapad, o baluktot ay di-mapalad. Pinupuri ang lalamunang bilugan at malaman, na may sukat na apat na lapad ng daliri, bilang mapalad.
Verse 89
शस्ता ग्रीवा त्रिरेखांका त्वव्यक्तास्थिः सुसंहता । निर्मांसा चिपिटा दीर्घास्थपुटा न शुभप्रदा
Pinupuri ang leeg na may tatlong guhit, hindi litaw ang mga buto, at maayos ang pagkakabuo. Ngunit ang leeg na walang laman, patag, at mahahaba ang buto ay hindi nagdudulot ng mabuting kapalaran.
Verse 90
स्थूलग्रीवा च विधवा वक्रग्रीवा च किंकरी । वंध्या द्विचिपिटग्रीवा ह्रस्वग्रीवा च निःसुता
Ang babaeng makapal ang leeg ay sinasabing magiging balo; ang baluktot ang leeg ay magiging alipin. Ang may leeg na dobleng patag ay sinasabing baog; at ang maiksi ang leeg ay sinasabing walang supling.
Verse 91
चिबुकंद्वयंगुलं शस्तं वृत्तं पीनं सुकोमलम् । स्थूलं द्विधा संविभक्तमायतं रोमशं त्यजेत्
Pinupuri ang baba na may sukat na dalawang lapad ng daliri, bilugan, malaman, at napakalambot. Ngunit ang baba na sobrang laki, nahahati sa dalawa, pahaba, o mabalahibo ay dapat talikdan.
Verse 92
हनुश्चिबुकसंलग्ना निर्लोमा सुघनाशुभा । वक्रा स्थूला कृशा ह्रस्वा रोमशा न शुभप्रदा
Ang panga na maayos ang pagkakadugtong sa baba—walang balahibo at matatag, siksik—ay mapalad. Ngunit ang panga na baluktot, labis na makapal, masyadong payat, masyadong maikli, o mabalahibo ay hindi nagdudulot ng kabutihang‑palad.
Verse 93
शस्तौ कपोलौ वामाक्ष्याः पीनौ वृत्तौ समुन्नतौ । रोमशौ परुषौ निम्नौ निर्मांसौ परिवर्जयेत्
Sa babaeng may mapalad na mga palatandaan, pinupuri ang mga pisngi kapag sila’y malaman, bilugan, at bahagyang nakaangat. Ngunit ang pisnging mabalahibo, magaspang, lubog, o walang laman ay dapat iwasan bilang di‑mapalad.
Verse 94
समं समांसं सुस्निग्धं स्वामोदं वर्तुलं मुखम् । जनेतृवदनच्छायं धन्यानामिह जायते
Ang mukhang pantay ang anyo, may sapat na laman, makinis at maningning, likás na mabango, at bilugan—na may banayad na liwanag na wari’y mukha ng ina—ay lumilitaw dito bilang tanda ng mga pinagpala.
Verse 95
पाटलो वर्तुलः स्निग्धो लेखाभूषितमध्यभूः । सीमंतिनी नामधरो धराजानि प्रियो भवेत्
Ang may palatandaang kulay‑rosas na gaya ng lotus, bilugan at makintab, at ang gitnang bahagi’y pinalamutian ng mga guhit, ay nagiging kaibig‑ibig sa mga babae; siya’y tinatawag na ‘sīmaṃtinī‑nāma‑dhara’, tagapagdala ng tandang sīmaṃtinī.
Verse 96
कृशः प्रलंबः स्फुटितो रूक्षो दौर्भाग्यसूचकः । श्यावः स्थूलोऽधरोष्ठः स्याद्वैधव्य कलहप्रदः
Kapag ang (labi) ay payat, labis na mahaba, bitak‑bitak at tuyo, sinasabing palatandaan ito ng kamalasan. Ang ibabang labi na maitim at makapal ay sinasabing nagdudulot ng pagkabalo at pinagmumulan ng alitan.
Verse 97
मसृणो मत्तकाशिन्याश्चोत्तरोष्ठः सुभोगदः । किंचिन्मध्योन्नतोऽरोमा विपरीतो विरुद्धकृत्
Ang makinis na pang-itaas na labi, na kumikislap sa masiglang ningning, ay nagkakaloob ng mabuting ligaya at ginhawa. Ngunit kung ito’y bahagyang nakaangat sa gitna, walang balahibo, at saliwa ang anyo, sinasabing humahantong sa pagsalungat at paggawa ng masama.
Verse 98
गोक्षीरसन्निभाः स्निग्धा द्वात्रिंशद्दशनाः शुभाः । अधस्तादुपरिष्टाच्च समाः स्तोकसमुन्नताः
Ang mga ngiping kahawig ng gatas ng baka sa kaputian, makintab, at tatlumpu’t dalawa ang bilang ay mapalad. Yaong pantay sa itaas at ibaba, at bahagyang nakaangat lamang, ay itinuturing na kanais-nais.
Verse 99
पीताः श्यावाश्च दशनाः स्थूलादीर्घाद्विपंक्तयः । शुक्त्याकाराश्च विरला दुःखदौर्भाग्यकारणम्
Ang mga ngiping dilaw o maitim, makapal at labis ang haba, na tila dalawang hanay na hindi pantay, hugis-kabibe at kalat-kalat—sinasabing sanhi ng pagdurusa at kamalasan.
Verse 100
अधस्तादधिकैर्दंतैर्मातरं भक्षयेत्स्फुटम् । पतिहीना च विकटैः कुलटा विरलैर्भवेत्
Kung ang mga ngipin sa ibabang panga ay labis, sinasabing—tahasang—‘nilalamon ang ina,’ na nagdudulot ng kapahamakan sa ina. At kung ang mga ngipin ay pangit at malalayo ang pagitan, ang babae’y sinasabing mawawalan ng asawa at magiging saliwa ang asal.
Verse 110
गोक्षीरवर्णविशदे सुस्निग्धे कृष्णपक्ष्मणी । उन्नताक्षी न दीर्घायुर्वृत्ताक्षी कुलटा भवेत्
Pinupuri ang mga matang malinaw na tila kulay ng gatas ng baka, lubhang maningning, at may maiitim na pilikmata. Ngunit ang may labis na nakausling mga mata ay sinasabing hindi hahaba ang buhay; ang may labis na bilog na mga mata ay sinasabing magiging di-matinong asal.
Verse 120
रोमशेन शिरालेन प्रांशुना रोगिणी मता
Ang babaeng mabalahibo, litaw ang mga ugat, at labis ang tangkad ay itinuturing na may karamdaman.
Verse 130
कृष्णः स एव भर्तृघ्न्याः पुंश्चल्याश्च प्रकीर्तितः । नाभेरधस्तात्तिलकं मशको लांछनं शुभम्
Ang gayong maitim na tanda ay ipinapahayag na palatandaan ng pumapatay sa asawa at ng babaeng mapagpakasasa. Ngunit ang tandang gaya ng tilaka sa ibaba ng pusod—at ang mapalad na nunal na anyong lamok—ay binibilang na mabubuting palatandaan.
Verse 140
सा पतिं हंति वर्षेण यस्या मध्ये कृकाटिकम् । प्रदक्षिणो वा वामो वा रोम्णामावर्त्तकः स्त्रियाः
Ang babaeng may tandang ‘kṛkāṭikā’ sa gitna ay sinasabing papatay sa kaniyang asawa sa loob ng isang taon. Gayundin, kung ang ikot ng buhok ng babae ay pakanan man o pakaliwa, itinuturing itong mahalagang pangitain.
Verse 150
अतः सुलक्षणा योषा परिणेया विचक्षणैः । लक्षणानि परीक्ष्यादौ हित्वा दुर्लक्षणान्यपि
Kaya nga, ang babaeng may mabubuting palatandaan ay nararapat ipakasal ng mga marunong, matapos munang siyasatin ang mga tanda at itakwil maging yaong may masasamang pahiwatig.
Verse 151
लक्षणानि मयोक्तानि सुखाय गृहमेधिनाम् । विवाहानपि वक्ष्यामि तन्निबोध घटोद्भव
Ang mga palatandaang ito ay sinabi ko para sa kaligayahan ng mga maybahay. Ngayon ay ipaliliwanag ko rin ang mga uri ng pag-aasawa—makinig kang mabuti, O Ghaṭodbhava (Agastya).