Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 48

Devanagari script

समैः समांसैर्मृदुभिर्योषिन्मग्नास्थिभिः शुभैः । पार्श्वेः सौभाग्यसुखयोर्निधानं स्यादसंशयम्

Transliteration

samaiḥ samāṃsairmṛdubhiryoṣinmagnāsthibhiḥ śubhaiḥ | pārśveḥ saubhāgyasukhayornidhānaṃ syādasaṃśayam

Translation

Ang babae na ang mga tagiliran ay pantay, may laman, malambot at mapalad—na ang mga buto’y hindi nakausli kundi maayos ang pagkakalagay—ay walang alinlangang isang sisidlan ng suwerte at ligaya.

Word by Word

• समैः: with even/smooth (ones)
• समैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्; विशेषणम्

• समांसैः: with well-fleshed (ones)
• समांसैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: स-मांस (प्रातिपदिक; सम् + मांस)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• मृदुभिः: with soft (ones)
• मृदुभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: मृदु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• योषित्: a woman
• योषित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योषित् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• मग्न: sunken/embedded
• मग्न: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: मग्न (कृदन्त; √मग्/मज्ज् (धातु) क्त-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (अस्थिभिः इत्यस्य)

• अस्थिभिः: with bones
• अस्थिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्थि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• शुभैः: with auspicious (ones)
• शुभैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• पार्श्वे: in the side/flank
• पार्श्वे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पार्श्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्

• सौभाग्य: good fortune
• सौभाग्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सु-भाग्य (प्रातिपदिक; सु + भाग्य)
• Form: नपुंसकलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, द्विवचनम् (सुखयोः सह समाहार-द्वन्द्वे षष्ठी)

• सुखयोः: of happiness
• सुखयोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, द्विवचनम्

• निधानम्: a treasure/store
• निधानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• स्यात्: would be/is to be
• स्यात्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• असंशयम्: undoubtedly
• असंशयम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अ-संशय (प्रातिपदिक; नञ् + संशय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (निश्चयार्थे)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A didactic scene in Kāśī: a learned narrator describing auspicious feminine ‘lakṣaṇas’ to listeners, with the city’s ghāṭs and temples suggested in the background.

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Wholeness, softness, and balance are celebrated as outward metaphors for inner harmony that supports sukha and saubhāgya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sits within the Kāśī Khaṇḍa’s Kāśī-focused compilation, though it does not name a particular tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.