Adhyaya 6

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यदुक्तं भवता सूत महदाख्यानमद्भुतम् । शम्भोर्माहात्म्यकथनमशेषाघहरं परम्

Sinabi ng mga Ṛṣi: O Sūta, ang dakila at kamangha-manghang salaysay na iyong binigkas—ang paggunita sa kadakilaan ni Śambhu—ay pinakamataas, sapagkat inaalis nito ang lahat ng kasalanan nang walang natitira.

Verse 2

भूयोपि श्रोतुमिच्छामस्तदेव सुसमाहिताः । प्रदोषे भगवाञ्छंभुः पूजितस्तु महात्मभिः

Nais naming muling marinig yaon ding salaysay, na may lubos na pagtitipon ng isip—kung paanong sa oras ng Pradoṣa, ang Mapalad na Śambhu ay sinasamba ng mga dakilang-loob na deboto.

Verse 3

संप्रयच्छति कां सिद्धिमेतन्नो ब्रूहि सुव्रत । श्रुतमप्यसकृत्सूत भूयस्तृष्णा प्रवर्धते

Ihayag mo sa amin, O banal na may mabuting panata, kung anong kaganapan ang ipinagkakaloob nito. Kahit paulit-ulit na naming narinig, O Sūta, lalo lamang lumalago ang aming pananabik na muling makinig.

Verse 4

सूत उवाच । साधु पृष्टं महाप्राज्ञा भवद्भिर्लोकविश्रुतैः । अतोऽहं संप्रवक्ष्यामि शिवपूजाफलं महत्

Sinabi ni Sūta: Mabuti ang inyong tanong, O mga dakilang pantas na tanyag sa daigdig. Kaya ngayo’y ipahahayag ko ang dakilang bunga ng pagsamba kay Śiva.

Verse 5

त्रयोदश्यां तिथौ सायं प्रदोषः परिकीर्त्तितः । तत्र पूज्यो महादेवो नान्यो देवः फलार्थिभिः

Sa ikalabintatlong tithi, sa dapithapon, tinatawag na Pradoṣa ang oras. Sa sandaling iyon, si Mahādeva ang dapat sambahin ng mga naghahangad ng bunga, at hindi ang ibang diyos.

Verse 6

प्रदोषपूजामाहात्म्यं को नु वर्णयितुं क्षमः । यत्र सर्वेऽपि विबुधास्तिष्ठंति गिरिशांतिके

Sino nga ba ang may kakayahang magsalaysay ng kadakilaan ng pagsamba sa Pradoṣa—kung saan ang lahat ng mga diyos ay nakatindig na naglilingkod sa piling ni Girīśa (Śiva)?

Verse 7

प्रदोषसमये देवः कैलासे रजतालये । करोति नृत्यं विबुधैरभिष्टुतगुणोदयः

Sa oras ng Pradoṣa, ang Panginoon, sa Kailāsa—Kaniyang pilak na tahanan—ay sumasayaw ng banal na sayaw, habang ang mga diyos ay umaawit ng papuri sa sumisilang na kaluwalhatian ng Kaniyang mga katangian.

Verse 8

अतः पूजा जपो होमस्तत्कथास्तद्गुणस्तवः । कर्त्तव्यो नियतं मर्त्यैश्चतुर्वर्गफला र्थिभिः

Kaya nga, ang pagsamba, japa, homa, ang pagsasalaysay tungkol sa Kanya, at ang mga himno sa Kaniyang mga katangian ay dapat laging gawin ng mga mortal na naghahangad ng bunga ng apat na layunin ng buhay—dharma, artha, kāma, at mokṣa.

Verse 9

दारिद्यतिमिरांधानां मर्त्यानां भवभीरुणाम् । भवसागरमग्नानां प्लवोऽयं पारदर्शनः

Para sa mga mortal na binulag ng dilim ng karalitaan at nanginginig sa takot sa pag-iral sa mundo, ito (ang debosyon sa Pradoṣa) ay isang balsang tumatawid—para sa mga lumubog sa dagat ng saṃsāra, ipinakikita ang kabilang pampang.

Verse 10

दुःखशोकभयार्त्तानां क्लेशनिर्वाणमिच्छताम् । प्रदोषे पार्वतीशस्य पूजनं मंगलायनम्

Para sa mga pinahihirapan ng dusa, dalamhati, at takot, at sa mga nagnanais mapawi ang mga pagdurusa, ang pagsamba kay Pārvatīśa (Śiva) sa Pradoṣa ay bukal at tahanan ng pagpapala.

Verse 11

दुर्बुद्धिरपि नीचोपि मन्दभाग्यः शठोऽपि वा । प्रदोषे पूज्य देवेशं विपद्भ्यः स प्रमुच्यते

Kahit ang may mahinang pag-unawa, kahit hamak—kapus-palad o mapanlinlang man—kung sasamba siya sa Panginoon ng mga diyos sa pradoṣa, siya’y napapalaya sa mga kapahamakan.

Verse 12

शत्रुभिर्हन्यमानोऽपि दश्यमानोपि पन्नगैः । शैलैराक्रम्यमाणोऽपि पतितोऽपि महांबुधौ

Kahit siya’y pinupuksa ng mga kaaway, kahit siya’y tinutuklaw ng mga ahas; kahit siya’y nadadaganan ng mga bato, kahit siya’y nahulog sa dakilang karagatan—

Verse 13

आविद्धकालदण्डोऽपि नानारोगहतोऽपि वा । न विनश्यति मर्त्योऽसौ प्रदोषे गिरिशार्चनात्

Kahit siya’y masakmal ng pamalo ng Panahon, o mapinsala ng sari-saring karamdaman, ang mortal na iyon ay hindi mapapahamak—sa pagsamba kay Girīśa sa pradoṣa.

Verse 14

दारिद्र्यं मरणं दुःखमृणभारं नगोपमम् । सद्यो विधूय संपद्भिः पूज्यते शिवपूजनात्

Ang karalitaan, panganib na parang kamatayan, dalamhati, at ang bundok-tulad na bigat ng utang—agad na naaalis; at sa kasaganaan, siya’y pinararangalan sa pagsamba kay Śiva.

Verse 15

अत्र वक्ष्ये महापुण्यमितिहासं पुरातनम् । यं श्रुत्वा मनुजाः सर्वे प्रयांति कृतकृत्यताम्

Dito’y aking isasalaysay ang sinaunang kabanal-banalang alamat na may dakilang bisa; sa pagdinig nito, ang lahat ng tao’y nakakamit ang kalagayang ganap na ang layon ng buhay.

Verse 16

आसीद्विदर्भविषये नाम्ना सत्यरथो नृपः । सर्वधर्मरतो धीरः सुशीलः सत्यसंगरः

Noong una, sa lupain ng Vidarbha, may haring nagngangalang Satyaratha; matatag sa lahat ng dharma, matapang, maginoo, at di matinag sa paninindigan sa katotohanan.

Verse 17

तस्य पालयतो भूमिं धर्मेण मुनिपुंगवाः । व्यतीयाय महान्कालः सुखेनैव महामतेः

O pinakadakila sa mga muni, habang pinamamahalaan niya ang lupa ayon sa dharma, lumipas ang mahabang panahon para sa dakilang-hangaring hari sa kapayapaan at ginhawa.

Verse 18

अथ तस्य महीभर्तुर्बभूवुः शाल्वभूभुजः । शत्रवश्चोद्धतबला दुर्मर्षणपुरोगमाः

Pagkaraan, ang mga haring Śālva ay naging mga kaaway ng panginoon ng lupa; palalo sa lakas, pinangungunahan ni Durmarṣaṇa na mahirap tiisin.

Verse 19

कदाचिदथ ते शाल्वाः संनद्धबहुसैनिकाः । विदर्भनगरीं प्राप्य रुरुधुर्विजिगीषवः

Minsan, ang mga Śālva, na may maraming kawal na nakabaluti at armado, ay dumating sa lungsod ng Vidarbha at kinubkob ito, sabik sa pananakop.

Verse 20

दृष्ट्वा निरुद्ध्यमानां तां विदर्भाधिपतिः पुरीम् । योद्धुमभ्याययौ तूर्णं बलेन महता वृतः

Nang makita niyang kinukubkob ang kanyang lungsod, ang panginoon ng Vidarbha ay agad na lumabas upang makipaglaban, napapaligiran ng isang napakalaking hukbo.

Verse 21

तस्य तैरभवयुद्धं शाल्वैरपि बलोद्धतैः । पाताले पन्नगेन्द्रस्य गन्धर्वैरिव दुर्मदैः

At sumiklab ang labanan sa pagitan niya at ng mga Śālva, na namamaga sa lakas—gaya ng mababangis na Gandharva na nakikipagsagupaan sa panginoon ng mga ahas sa Pātāla.

Verse 22

विदर्भनृपतिः सोऽथ कृत्वा युद्धं सुदारुणम् । प्रनष्टोरुबलैः शाल्वैर्निहतो रणमूर्धनि

Pagkaraang makipagdigma nang lubhang kakila-kilabot, ang haring iyon ng Vidarbha ay napatay sa tuktok mismo ng labanan ng mga Śālva, na ang kanilang malalakas na hukbo’y hindi nagupo.

Verse 23

तस्मिन्महारथे वीरे निहते मंत्रिभिः सह । दुद्रुवुः समरे भग्ना हतशेषाश्च सैनिकाः

Nang mapatay ang bayaning dakilang mandirigmang nakasakay sa karwahe, kasama ang kanyang mga ministro, ang natitirang mga kawal—wasak sa labanan—ay nagsitakas mula sa larangan.

Verse 24

अथ युद्धेभिविरते नदत्सु रिपुमंत्रिषु । नगर्यां युद्ध्यमानायां जाते कोलाहले रवे

Pagkaraang humupa ang labanan, habang sumisigaw ang mga ministro ng kaaway, at habang ang lungsod ay nagkakagulo, sumiklab ang isang malaking ingay at alingawngaw.

Verse 25

तस्य सत्यरथस्यैका विदर्भाधिपतेः सती । भूरिशोकसमाविष्टा क्वचिद्यत्नाद्विनिर्ययौ

Pagkatapos, ang tapat na reyna ni Satyaratha, ang panginoon ng Vidarbha—nilamon ng matinding dalamhati—ay kahit paano’y nakalabas sa pamamagitan ng malaking pagsisikap.

Verse 26

सा निशासमये यत्नादंतर्वत्नी नृपांगना । निर्गता शोक संतप्ता प्रतीचीं प्रययौ दिशम्

Pagsapit ng gabi, ang maharlikang ginang ng hari—nagdadala ng sanggol—ay lumabas na may matinding pagsisikap; nililiyab sa dalamhati at pighati, tumungo siya sa kanlurang dako.

Verse 27

अथ प्रभाते मार्गेण गच्छन्ती शनकैः सती । अतीत्य दूरमध्वानं ददर्श विमलं सरः

Pagsikat ng araw, ang banal na babae’y dahan-dahang lumakad sa daan; matapos tawirin ang mahabang paglalakbay, nasilayan niya ang isang dalisay na lawa.

Verse 28

तत्रागत्य वरारोहा तप्ता तापेन भूयसा । विलसंतं सरस्तीरे छायावृक्षं समाश्रयत्

Pagdating doon, ang marangal na ginang—labis na pinahihirapan ng init—ay sumilong sa isang punong may lilim, luntiang namamayani sa pampang ng lawa.

Verse 29

तत्र दैववशाद्राज्ञी विजने तरुकुट्टिमे । असूत तनयं साध्वी मूहूर्ते सद्गुणान्विते

Doon, sa bisa ng tadhana, ang reyna—nag-iisa sa liblib na kakahuyan—ay nagsilang ng isang anak na lalaki, ang banal na babae, sa isang mapalad na sandaling hitik sa mabubuting katangian.

Verse 30

अथ सा राजमहिषी पिपासाभिहता भृशम् । सरोऽवतीर्णा चार्वंगी ग्रस्ता ग्राहेण भूयसा

Pagkaraan, ang maharlikang asawa, labis na pinahihirapan ng uhaw, ay lumusong sa lawa; ang magandang pangangatawang ginang ay biglang sinunggaban nang mariin ng isang buwaya.

Verse 31

जातमात्रः कुमारोऽपि विनष्टपितृमातृकः । रुरोदोच्चैः सरस्तीरे क्षुत्पिपासार्दितोऽबलः

Bagaman bagong-silang pa lamang, ang batang lalaki—ulila sa ama’t ina—ay umiyak nang malakas sa pampang ng lawa, nanghihina at pinahihirapan ng gutom at uhaw.

Verse 32

तस्मिन्नेवं क्रन्दमाने जातमात्रे कुमारके । काचिदभ्याययौ शीघ्रं दिष्ट्या विप्रवरांगना

Samantalang gayon ang pag-iyak ng bagong-silang na sanggol, sa mabuting palad ay may isang marangal na babaeng brāhmaṇa na nagmadaling lumapit sa kanya.

Verse 33

साप्येकहायनं बालमुद्वहन्ती निजात्मजम् । अधना भर्तृरहिता याचमाना गृहेगृहे

Siya rin ay may kargang sariling anak, isang taong gulang na sanggol; dukha at walang asawa, siya’y namamalimos sa bawat bahay.

Verse 34

एकात्मजा बंधुहीना याञ्चामार्गवशंगता । उमानाम द्विजसतीददर्श नृपनंदनम्

Iisa lamang ang anak at wala ni isang kamag-anak, itinulak sa landas ng pamamalimos, nakita ng malinis na babaeng brāhmaṇa na si Umā ang anak ng hari.

Verse 35

सा दृष्ट्वा राजतनयं सूर्यबिंवमिव च्युतम् । अनाथमेनं क्रंदंतं चिंतयामास भूरिशः

Nang makita niya ang anak ng hari na tila nahulog na diskong-araw, at marinig ang kanyang iyak bilang ulila at walang masandalan, siya’y nagmuni-muni nang malalim at matagal.

Verse 36

अहो सुमहदाश्चर्यमिदं दृष्टं मयाधुना । अच्छिन्ननाभिसूत्रोऽयं शिशुर्माता क्व वा गता

“Aba—napakalaking kababalaghan ang aking nasaksihan ngayon! Ang sanggol na ito’y hindi pa napuputol ang pusod. Saan nga ba naparoon ang ina?”

Verse 37

पिता नास्ति न चान्योस्ति नास्ति बंधुजनोऽपि वा । अनाथः कृपणो बालः शेते केवल भूतले

“Walang ama, ni iba pang kasama; wala man lamang mga kamag-anak. Ang kaawa-awang ulilang bata’y nakahiga, walang magawa, sa hubad na lupa.”

Verse 38

एष चांडालजो वापि शूद्रजो वैश्यजोपि वा । विप्रात्मजो वा नृपजो ज्ञायते कथमर्भकः

“Ang munting batang ito—anak kaya ng caṇḍāla, o ng śūdra, o ng vaiśya, o ng brāhmaṇa, o maging ng isang hari? Paano malalaman ang angkan ng sanggol?”

Verse 39

शिशुमेनं समुद्धृत्य पुष्णाम्यौरसवद्ध्रुवम् । किं त्वविज्ञातकुलजं नोत्सहे स्प्रष्टुमुत्तमम्

“Tiyak na bubuhatin ko ang sanggol na ito at palalakihin na parang tunay kong anak. Ngunit yamang siya’y mula sa di-kilalang angkan, hindi ko magawang hipuin siya nang buong katiyakan.”

Verse 40

इति मीमांसमानायां तस्यां विप्रवरस्त्रियाम्

“Habang ang dakilang babaeng brāhmaṇa ay ganyan ang pagninilay at pagtitimbang…”

Verse 42

रक्षैनं बालकं सुभ्रुर्विसृज्य हृदि संशयम् । अनेन परमं श्रेयः प्राप्स्यसे ह्यचिरादेिह

“Ingatan mo ang sanggol na ito, O may magandang kilay; iwaksi ang pag-aalinlangan sa iyong puso. Sa pamamagitan niya, matatamo mo ang pinakamataas na kabutihan dito mismo, at sa lalong madaling panahon.”

Verse 43

एतावदुक्त्वा त्वरितो भिक्षुः कारुणिको ययौ । अथ तस्मिन्गते भिक्षौ विश्रब्धा विप्रभामिनी

“Pagkasabi nito, ang mahabaging pulubi ay nagmadaling lumisan. At nang makaalis na ang pulubi, ang ginang na brāhmaṇa ay napawi ang pangamba at napanatag.”

Verse 44

तमर्भकं समादाय निजमेव गृहं ययौ । भिक्षुवाक्येन विश्रब्धा सा राज तनयं सती

“Kinuha niya ang munting bata at umuwi sa sarili niyang tahanan. Napanatag sa salita ng pulubi, ang banal at marangal na babae—anak ng hari—…”

Verse 47

ब्राह्मणैः कृतसंस्कारौ ववृधाते सुपूजितौ कृतोपनयनौ काले बालकौ नियमे स्थितौ

“Sa mga brāhmaṇa isinagawa ang mga saṃskāra, at ang dalawang batang lalaki ay lumaking pinararangalan. Sa takdang panahon, isinagawa ang upanayana, at nanatili silang matatag sa disiplina at pagpipigil.”

Verse 48

भिक्षार्थं चेरतुस्तत्र मात्रा सह दिनेदिने । ताभ्यां कदाचिद्बालाभ्यां सा विप्रवनिता सह

“Araw-araw, doon sila naglalakad upang mamalimos, kasama ang kanilang ina. Minsan, ang ginang na brāhmaṇa ay sumama sa dalawang batang iyon…”

Verse 49

आत्मपुत्रेण सदृशं कृपया पर्यपोषयत् । एकचक्राह्वये रम्ये ग्रामे कृतनिकेतना

Sa habag na inaruga siya na wari’y sariling anak, at nanirahan siya sa kaaya-ayang nayong tinatawag na Ekacakrā.

Verse 50

तौ दृष्ट्वा बालकौ धीमाञ्छांडिल्यो मुनिरब्रवीत् । अहो दैवबलं चित्रमहो कर्म दुरत्ययम्

Nang makita ang dalawang batang lalaki, sinabi ng marunong na muni na si Śāṇḍilya: “Kay hiwaga ng lakas ng tadhana; kay di-matakas ang karma!”

Verse 51

एष बालोऽन्यजननीं श्रितो भैक्ष्येण जीवति । इमामेव द्विजवधूं प्राप्य मातरमुत्तमाम्

“Ang batang ito, kumupkop sa ibang ina, ay nabubuhay sa limos; at nang makamtan ang mismong babaeng brāhmaṇa na ito bilang dakilang ina….”

Verse 52

सहैव द्विजपुत्रेण द्विजभावं समाश्रितः । इति श्रुत्वा मुनेर्वाक्यं शांडिल्यस्य द्विजांगना

“…kasama rin ng anak ng brāhmaṇa, tinanggap niya ang kalagayan at asal ng dalawang-beses-na-isinilang.” Nang marinig ang mga salita ng muni na si Śāṇḍilya, ang babaeng brāhmaṇa…

Verse 53

सा प्रणम्य सभामध्ये पर्यपृच्छत्सविस्मया । ब्रह्मन्नेषोर्भको नीतो मया भिक्षोर्गिरा गृहम्

Siya’y yumukod sa gitna ng kapulungan at nagtanong na may pagkamangha: “O Brāhmaṇa, ang batang ito’y dinala ko sa bahay sa salita ng isang pulubi.”

Verse 54

अविज्ञातकुलोद्यापि सुतवत्परिपोष्यते । कस्मिन्कुले प्रसूतोऽयं का माता जनकोस्य कः

Bagaman hindi pa nalalaman ang kanyang angkan, inaaruga siya na parang sariling anak. Saang pamilya siya isinilang? Sino ang kanyang ina, at sino ang kanyang ama?

Verse 55

सर्वं विज्ञातुमिच्छामि भवतो ज्ञानचक्षुषः

Nais kong malaman ang lahat mula sa iyo, O ikaw na may mga matang nakakakita sa kaalaman.

Verse 56

इति पृष्टो मुनिः सोथ ज्ञानदृष्टिर्द्विजस्त्रियां । आचख्यौ तस्य बालस्य जन्म कर्म च पौर्विकम्

Nang siya’y tanungin nang gayon, ang muni—na may pananaw ng kaalaman—ay isinalaysay sa babaeng brāhmaṇa ang kapanganakan ng bata at ang kanyang mga dating gawa, nang buo.

Verse 57

विदर्भराजपुत्रस्तु तत्पितुः समरे मृतिम् । तन्मातुर्नक्रहरणं साकल्येन न्यवेदयत्

Isinalaysay niya nang buo na ang bata’y anak ng hari ng Vidarbha—kung paanong namatay sa digmaan ang kanyang ama, at kung paanong ang kanyang ina’y tinangay ng buwaya.

Verse 58

अथ सा विस्मिता नारी पुनः प्रपच्छ तं मुनिम् । स राजा सकलान्भोगान्हित्वा युद्धे कथं मृतः

Pagkaraan, ang nagtatakang babae ay muling nagtanong sa muni: “Paano namatay sa digmaan ang haring iyon, na iniwan ang lahat ng kaligayahan at luho?”

Verse 59

दारिद्र्यमस्य बालस्य कथं प्राप्तं महामुने । दारिद्र्यं पुनरुद्धूय कथं राज्यमवाप्स्यति

O dakilang muni, paano napasapit sa karalitaan ang batang ito? At matapos iwaksi ang karalitaan, paano niya muling matatamo ang paghahari at palad ng kaharian?

Verse 60

अस्यापि मम पुत्रस्य भिक्षान्नेनैव जीवतः । दारिद्र्यशमनोपायमुपदेष्टुं त्वमर्हसि

Ang anak kong ito man ay nabubuhay lamang sa pagkaing nakukuha sa pamamalimos. Nararapat na ituro mo sa amin ang paraan upang mapayapa at maalis ang karalitaan.

Verse 61

शांडिल्य उवाच । अमुष्य बालस्य पिता स विदर्भमहीपतिः । पूर्वजन्मनि पांड्येशो बभूव नृपसत्तमः

Sinabi ni Śāṇḍilya: Ang ama ng batang ito ay ang hari ng lupain ng Vidarbha. Sa nakaraang kapanganakan, siya ang namuno sa bansa ng Pāṇḍya—isang dakilang hari sa mga tao.

Verse 62

स राजा सर्वधर्मज्ञः पालयन्सकलां महीम् । प्रदोषसमये शंभुं कदा चित्प्रत्यपूजयत्

Ang haring iyon, na ganap na nakaaalam ng dharma, habang pinamamahalaan ang buong daigdig, minsan ay sumamba kay Śambhu sa oras ng Pradoṣa.

Verse 63

तस्य पूजयतो भक्त्या देवं त्रिभुवनेश्वरम् । आसीत्कलकलारावः सर्वत्र नगरे महान्

Habang siya’y debotong sumasamba sa Diyos na Panginoon ng tatlong daigdig, isang malakas na kaguluhan at ingay ang sumiklab sa buong lungsod.

Verse 64

श्रुत्वा तमुत्कटं शब्दं राजा त्यक्तशिवार्चनः । निर्ययौ राजभवनान्नगरक्षोभशंकया

Nang marinig ng hari ang kakila-kilabot na ugong, iniwan niya ang pagsamba kay Śiva at lumabas mula sa palasyong maharlika, sa pangambang magkakagulo ang lungsod.

Verse 65

एतस्मिन्नेव समये तस्यामात्यो महाबलः । शत्रुं गृहीत्वा सामंतं राजांतिकमुपागमत्

Sa mismong sandaling iyon, ang kaniyang makapangyarihang ministro ay dinakip ang kaaway na pinunong samanta at lumapit sa harap ng hari.

Verse 66

अमात्येन समानीतं शत्रुं सामंतमुद्धतम् । दृष्ट्वा क्रोधेन नृपतिः शिरच्छेदमकारयत्

Nang makita ng hari ang palalong kaaway na samanta na dinala ng ministro, sa galit ay ipinag-utos niya ang pagpugot ng ulo nito.

Verse 67

स तथैव महीपालो विसृज्य शिवपूजनम् । असमाप्तात्मनियमश्चकार निशि भोजनम्

Kaya ang pinunong iyon, iniwan ang pagsamba kay Śiva; at hindi natapos ang sariling panatang disiplina, siya’y kumain sa gabi.

Verse 68

तत्पुत्रोपि तथा चक्रे प्रदोषसमये शिवम् । अनर्चयित्वा मूढात्मा भुक्त्वा सुष्वाप दुर्मदः

Gayon din ang kaniyang anak: sa oras ng Pradoṣa, hindi niya sinamba si Śiva; ang naliligaw at palalong iyon ay kumain at saka natulog.

Verse 69

जन्मांतरे स नृपतिर्विदर्भक्षितिपोऽभवत् । शिवार्चनांतरायेण परैर्भोगांतरे हतः

Sa ibang kapanganakan, siya’y naging hari—ang pinuno ng Vidarbha. Ngunit dahil siya’y naging hadlang sa pagsamba kay Śiva, siya’y pinaslang ng iba sa gitna ng kaniyang mga kalayawan.

Verse 70

तत्पुत्रो यः पूर्वभवे सोस्मिञ्जन्मनि तत्सुतः । भूत्वा दारिद्र्यमापन्नः शिवपूजाव्यतिक्रमात्

Ang naging anak niya sa dating buhay ay siya ring naging anak niya sa buhay na ito; at dahil sa pagpapabaya sa pagsamba kay Śiva, siya’y nahulog sa karalitaan.

Verse 71

अस्य माता पूर्वभवे सपत्नीं छद्मनाहनत् । तेन पापेन महता ग्राहेणास्मिन्भवे हता

Ang kaniyang ina, sa dating buhay, ay mapanlinlang na pumatay sa kaniyang kapwa-asawa. Dahil sa malaking kasalanang iyon, siya’y napatay sa buhay na ito ng isang buwaya.

Verse 72

एषा प्रवृत्तिरेतेषां भवत्यै समुदाहृता । अनर्चितशिवा मर्त्याः प्राप्नुवंति दरिद्रताम्

Ganyan, O ginang, ang daloy ng mga pangyayari sa kanila ay naipaliwanag. Ang mga mortal na hindi sumasamba kay Śiva ay dumarating sa karalitaan.

Verse 73

सत्यं ब्रवीमि परलोकहितं ब्रवीमि सारं ब्रवीम्युपनिषद्धृदयं ब्रवीमि । संसारमुल्बणमसारमवाप्य जंतोः सारो यमीश्वरपदांबुरुहस्य सेवा

Katotohanan ang aking sinasabi; ang kapakinabangan sa kabilang daigdig ang aking sinasabi; ang diwa ang aking sinasabi; ang pinakasentro ng mga Upaniṣad ang aking sinasabi. Sa nilalang na napasok sa mabagsik at hungkag na ikot ng saṃsāra, ang tunay na diwa ay ang paglilingkod sa mga paang-loto ng Panginoon ni Yama—si Śiva.

Verse 74

ये नार्चयंति गिरिशं समये प्रदोषे ये नार्चितं शिवमपि प्रणमंति चान्ये । एतत्कथां श्रुतिपुटैर्न पिबंति मूढास्ते जन्मजन्मसु भवंति नरा दरिद्राः

Yaong hindi sumasamba kay Giriśa sa oras ng Pradoṣa, at yaong hindi man lamang yumuyuko kay Śiva kapag Siya’y sinasamba; at ang mga nalilinlang na hindi iniinom ng kanilang pandinig ang salaysay na ito—ang gayong mga tao’y nagiging dukha sa bawat kapanganakan.

Verse 75

ये वै प्रदोषसमये परमेश्वरस्य कुर्वंत्यनन्यमनसोंऽघ्रिसरोजपूजाम् । नित्यं प्रवृद्धधन धान्यकलत्रपुत्रसौभाग्यसंपदधिकास्त इहैव लोके

Yaong sa oras ng Pradoṣa ay sumasamba sa mga talampakang-loto ni Parameśvara nang di nahahati ang isip—sila, sa mundong ito mismo, ay laging sumasagana sa yaman, ani, kabiyak, mga anak, magandang kapalaran, at kasaganaan.

Verse 76

कैलासशैलभवने त्रिजगजनित्रीं गौरीं निवेश्य कनकांचितरत्नपीठे । नृत्यं विधातु मभिवाञ्छति शूलपाणौ देवाः प्रदोषसमयेऽनुभजंति सर्वे

Sa palasyo sa Bundok Kailāsa, matapos paupuin si Gaurī—ang Ina ng tatlong daigdig—sa trono ng hiyas na may gintong inlay, kapag ninanais ni Śūlapāṇi na simulan ang Kaniyang sayaw, ang lahat ng mga diyos ay nagtitipon at naglilingkod sa Kaniya sa oras ng Pradoṣa.

Verse 77

वाग्देवी धृतवल्लकी शतमखो वेणुं दधत्पद्मजस्तालोन्निद्रकरो रमा भगवती गेयप्रयोगान्विता । विष्णुः सांद्रमृदंगवादनपटुर्देवाः समंतात्स्थिताः सेवंते तमनु प्रदोषसमये देवं मृडानीपतिम्

Si Vāgdevī ay may hawak na vīṇā; si Śatamakha (Indra) ay may dalang plauta; si Padmaja (Brahmā) ay nagtatakda ng kumpas na nakataas ang mga kamay; at ang mapalad na diyosang Ramā (Lakṣmī) ay bihasa sa pag-awit. Si Viṣṇu ay dalubhasa sa pagtugtog ng umaalingawngaw na mṛdaṅga; at ang mga diyos ay nakapaligid—sa oras ng Pradoṣa, ganito nila pinaglilingkuran ang Panginoon, ang asawa ni Mṛḍānī (Pārvatī).

Verse 78

गंधर्वयक्षपतगोरगसिद्ध साध्या विद्याधरामरवराप्सरसां गणाश्च । येऽन्ये त्रिलोकनिलयाः सह भूतवर्गाः प्राप्ते प्रदोषसमये हरपार्थसंस्थाः

Mga pangkat ng Gandharva, Yakṣa, mga ibon, Nāga, Siddha, at Sādhya; mga hanay ng Vidyādhara, mga diyos, at pinakadakilang Apsaras; at ang lahat pang nananahan sa tatlong daigdig kasama ang mga pulutong ng nilalang—pagdating ng Pradoṣa, pumupuwesto silang lahat upang dumalo at maglingkod kay Hara kasama si Pārvatī.

Verse 79

अतः प्रदोषे शिव एक एव पूज्योऽथ नान्ये हरिपद्मजाद्याः । तस्मिन्महेशे विधिनेज्यमाने सर्वे प्रसीदंति सुराधिनाथाः

Kaya sa oras ng Pradoṣa, si Śiva lamang ang dapat sambahin—hindi ang iba gaya nina Hari (Viṣṇu), Padmaja (Brahmā), at iba pa. Kapag si Maheśa ay sinasamba ayon sa wastong tuntunin, nagiging mapagpala ang lahat ng mga panginoon ng mga deva.

Verse 80

एष ते तनयः पूर्वजन्मनि ब्राह्मणोत्तमः । प्रतिग्रहैर्वयो निन्ये न यज्ञाद्यैः सुकर्मभिः

Ang anak mo, noong nakaraang kapanganakan, ay isang dakilang brāhmaṇa. Ngunit ginugol niya ang buhay sa pamumuhay sa pagtanggap ng mga kaloob, hindi sa mabubuting gawa gaya ng mga yajña at iba pang matuwid na gawain.

Verse 81

अतो दारिद्र्यमापन्नः पुत्रस्ते द्विजभामिनि । तद्दोष परिहारार्थं शरणं यातु शंकरम्

Kaya ang iyong anak ay napasadsad sa karalitaan, O marangal na ginang na brāhmaṇa. Upang maalis ang kapintasang iyon, magtungo siya sa kanlungan ni Śaṅkara.