Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 69

Devanagari script

जन्मांतरे स नृपतिर्विदर्भक्षितिपोऽभवत् । शिवार्चनांतरायेण परैर्भोगांतरे हतः

Transliteration

janmāṃtare sa nṛpatirvidarbhakṣitipo'bhavat | śivārcanāṃtarāyeṇa parairbhogāṃtare hataḥ

Translation

Sa ibang kapanganakan, siya’y naging hari—ang pinuno ng Vidarbha. Ngunit dahil siya’y naging hadlang sa pagsamba kay Śiva, siya’y pinaslang ng iba sa gitna ng kaniyang mga kalayawan.

Word by Word

• जन्म-अन्तरे: in another birth
• जन्म-अन्तरे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्म (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; जन्मनि अन्यस्मिन् अन्तरे इति (locative of time)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• नृपतिः: a king
• नृपतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नृपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• विदर्भ-क्षितिपः: the ruler of Vidarbha
• विदर्भ-क्षितिपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विदर्भ (प्रातिपदिक) + क्षितिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विदर्भस्य क्षितिपः (genitive-tatpurusha)

• अभवत्: became
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• शिव-अर्चना-अन्तरायेण: due to obstruction of Śiva-worship
• शिव-अर्चना-अन्तरायेण: Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + अर्चना (प्रातिपदिक) + अन्तराय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; शिवस्य अर्चनायाः अन्तरायः तेन (instrumental/cause)

• परैः: by others
• परैः: Kartr (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन

• भोग-अन्तरे: in the midst of enjoyment
• भोग-अन्तरे: Adhikarana (Time/State/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भोग (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; भोगस्य अन्तरे (locative of time/state)

• हतः: killed
• हतः: Kriya (Result/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः

Speaker

Unknown (section narrator; likely a Purāṇic narrator addressing a listener within Brahmottarakhaṇḍa)

Skanda Dialogue

Listener: A lady addressed as 'bhavatyai' in the surrounding passage (explicit in v.72)

Visual Art Cues

Scene: A Vidarbha king amid palace pleasures is suddenly attacked and slain—his downfall framed as karmic consequence for obstructing Śiva worship; distant temple lamps and a halted pūjā implied in the background.

Characters & Entities

• Śiva
• Vidarbha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Obstructing devotion—especially Śiva-arcana—creates severe karmic reactions that can destroy even royal prosperity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; the emphasis is on the dharma of Śiva worship (especially connected to Pradoṣa in this adhyāya).

What ritualistic prescription is mentioned?

Indirectly, it warns against creating obstacles to Śiva-arcana (Śiva worship).