Adhyaya 22

Verse 1

सूत उवाच । एवं शिवतमः पंथाः शिवेनैव प्रदर्शितः । नृणां संसृतिबद्धानां सद्योमुक्तिकरः परः

Sinabi ni Sūta: Sa gayon, ang landas na puspos ng Śiva ay ipinakita mismo ni Śiva; para sa mga taong nakagapos sa saṃsāra, ito ang kataas-taasan at nagbibigay ng agarang paglaya.

Verse 2

अथ दुर्मेधसां पुंसां वेदेष्वनधिकारिणाम् । स्त्रीणां द्विजातिबंधूनां सर्वेषां च शरीरिणाम्

Ngayon, para sa mga lalaking mapurol ang pag-unawa at walang karapatan sa mga Veda, para sa mga babae, para sa mga kaugnay ng mga dvija ngunit wala sa Vedic na karapatan, at tunay nga para sa lahat ng may katawan—

Verse 3

एष साधारणः पंथाः साक्षात्कैवल्यसाधनः । महामुनिजनैः सेव्यो देवैरपि सुपूजितः

Ito ang pangkalahatang landas—tuwirang paraan tungo sa kaivalya, ang ganap na paglaya. Ito’y sinusunod ng dakilang mga muni at lubhang iginagalang maging ng mga diyos.

Verse 4

यत्कथाश्रवणं शंभोः संसारभयनाशनम् । सद्योमुक्तिकरं श्लाघ्यं पवित्रं सर्वदेहिनाम्

Ang pakikinig sa banal na salaysay ni Śambhu, O Panginoon, ay pumupuksa sa takot sa saṃsāra. Nagdudulot ito ng agarang paglaya, karapat-dapat purihin, at nagpapabanal sa lahat ng may katawan.

Verse 5

अज्ञानतिमिरांधानां दीपोऽयं ज्ञानसिद्धिदः । भवरोगनिबद्धानां सुसेव्यं परमौषधम्

Sa mga nabulag ng dilim ng kamangmangan, ito’y isang ilaw na nagkakaloob ng ganap na kaalaman. Sa mga nakagapos sa sakit ng pag-iral sa mundo, ito ang kataas-taasang gamot na dapat laging lapitan.

Verse 6

महापातकशैलानां वज्रघातसुदारुणम् । भर्जनं कर्मबीजानां साधनं सर्व संपदाम्

Ito’y tulad ng napakabagsik na hampas ng kulog sa mga bundok ng mabibigat na kasalanan. Sinusunog nito ang mga binhi ng karma at nagiging paraan tungo sa lahat ng mapalad na kaganapan.

Verse 7

ये शृण्वंति सदा शम्भोः कथां भुवनपावनीम् । ते वै मनुष्या लोकेस्मिन्रुद्रा एव न संशयः

Yaong laging nakikinig sa salaysay ni Śambhu na nagpapabanal sa mga daigdig—ang mga taong iyon sa mundong ito ay tunay na mga Rudra; walang pag-aalinlangan.

Verse 8

शृण्वतां शूलिनो गाथां तथा कीर्तयतां सताम् । तेषां पादरजांस्येव तीर्थानि मुनयो जगुः

Sa mga banal na nakikinig sa salaysay ng Maytaglay ng Trisula at umaawit din nito, ipinahayag ng mga muni na maging ang alikabok ng kanilang mga paa ay nagiging isang tīrtha, banal na tawiran.

Verse 9

तस्मान्निश्रेयसं गन्तुं येभिवांछंति देहिनः । ते शृण्वंतु सदा भक्त्या शैवीं पौराणिकीं कथाम्

Kaya ang mga nilalang na may katawan na nagnanais marating ang pinakadakilang kabutihan (niḥśreyasa) ay dapat laging makinig, nang may debosyon, sa Śaiva na salaysay na Purāṇiko.

Verse 10

यद्यशक्तः सदा श्रोतुं कथां पौराणिकीं नरः । मुहूर्तं वापि शृणुयान्नियतात्मा दिनेदिने

Kung ang tao’y hindi kayang laging makinig sa salaysay na Purāṇiko, siya—na may pagpipigil sa sarili—ay makinig man lamang kahit isang muhūrta, araw-araw.

Verse 11

अथ प्रतिदिनं श्रोतुमशक्तो यदि मानवः । पुण्यमासेषु वा पुण्ये दिने पुण्यतिथिष्वपि

At kung ang tao’y hindi kayang makinig araw-araw, makinig siya sa mga banal na buwan, o sa mga mapalad na araw, at gayundin sa mga tithing may bisa ng kabutihan.

Verse 12

यः शृणोति कथां रम्यां पुराणैः समुदीरिताम् । स निस्तरति संसारं दग्ध्वा कर्ममहाटवीम्

Ang sinumang nakikinig sa kaaya-ayang salaysay na ipinahayag ng mga Purāṇa, siya’y tumatawid lampas sa saṃsāra, matapos sunugin ang malawak na gubat ng karma.

Verse 13

मुहूर्त्तं वा तदर्द्धं वा क्षणं वा पावनीं कथाम् । ये शृण्वंति सदा भक्त्या न तेषामस्ति दुर्गतिः

Kahit isang muhūrta, kalahati nito, o kahit isang saglit lamang—yaong palaging nakikinig nang may debosyon sa nagpapabanal na banal na salaysay ay hindi kailanman mapapasa masamang kapalaran.

Verse 14

यत्फलं सर्वयज्ञेषु सर्वदानेषु यत्फलम् । सकृत्पुराणश्रवणात्तत्फलं विंदते नरः

Anumang bunga ang nakukuha sa lahat ng yajña at anumang bunga sa lahat ng pag-aalay—sa minsang pagdinig lamang ng Purāṇa, natatamo ng tao ang gayon ding bunga.

Verse 15

कलौ युगे विशेषेण पुराणश्रवणादृते । नास्ति धर्मः परः पुंसां नास्ति मुक्तिपथः परः

Lalo na sa yugto ng Kali, bukod sa pakikinig sa Purāṇa, wala nang mas mataas na dharma para sa mga tao, at wala nang mas mataas na landas tungo sa kalayaan (mokṣa).

Verse 16

पुराणश्रवणाच्छंभोर्नास्ति संकीर्तनं परम् । अत एव मनुष्याणां कल्पद्रुममहाफलम्

Para kay Śambhu (Śiva), walang higit na pagpupuri kaysa sa pakikinig sa Purāṇa; kaya para sa mga tao ito’y dakilang bunga, gaya ng bunga ng punong tumutupad ng hiling.

Verse 17

कलौ हीनायुषो मर्त्या दुर्बलाः श्रमपीडिताः । दुर्मेधसो दुःखभाजो धर्माचारविवर्जिताः

Sa Kali Yuga, ang mga mortal ay maikli ang buhay, mahihina at pinahihirapan ng pagod; mapurol ang isip, kabahagi ng pagdurusa, at salat sa pagsasabuhay ng dharma.

Verse 18

इति संचिंत्य कृपया भगवान्बादरायणः । हिताय तेषां विदधे पुराणाख्यं सुधारसम्

Sa gayon, matapos pagnilayan nang may habag, ang mapalad na Bādarāyaṇa (Vyāsa), alang-alang sa kanilang kapakanan, ay bumuo ng Purāṇa—isang katas na tila nektar.

Verse 19

पिबन्नेवामृतं यत्नादेतत्स्यादजरामरः । शम्भोः कथामृतं कुर्यात्कुलमेवाजरामरम्

Sa masikap na pag-inom ng amṛta, ang tao’y nagiging malaya sa pagtanda at kamatayan; gayundin, ang nektar ng banal na salaysay ni Śambhu ay ginagawang di-naluluma at di-namamatay maging ang angkan.

Verse 20

बालो युवा दरिद्रो वा वृद्धो वा दुर्बलोऽपि वा । पुराणज्ञः सदा वन्द्यः पूज्यश्च सुकृतार्थिभिः

Maging bata, binata, dukha, matanda, o kahit mahina—ang nakaaalam ng Purāṇa ay laging karapat-dapat igalang at sambahin ng mga naghahangad ng kabutihang-gawa.

Verse 21

नीचबुद्धिं न कुर्वीत पुराणज्ञे कदाचन । यस्य वक्त्रांबुजाद्वाणी कामधेनुः शरीरिणाम्

Huwag kailanman mag-isip nang hamak tungkol sa nakaaalam ng Purāṇa; sapagkat mula sa lotus ng kanyang bibig, ang wika’y dumadaloy na parang Kāmadhenū na tumutupad ng ninanais ng mga may katawan.

Verse 22

गुरवः संति लोकेषु जन्मतो गुणतस्तथा । तेषामपि च सर्वेषां पुराणज्ञः परो गुरुः

May mga guru sa daigdig—sa kapanganakan at sa kabutihang-asal; ngunit sa kanilang lahat, ang nakaaalam ng Purāṇa ang pinakadakilang guru.

Verse 23

भवकोटिसहस्रेषु भूत्वाभूत्वावसीदति । यो ददात्यपुनर्वृत्तिं कोऽन्यस्तस्मात्परो गुरुः

Sa di-mabilang na libo-libong koro ng mga pag-iral, paulit-ulit na isinisilang at namamatay, ang nilalang ay napapahapay. Siya na nagbibigay ng “di-muling-pagbalik” (kalayaan sa muling pagsilang)—sino pa ang Gurong hihigit sa Kanya?

Verse 24

पुराणज्ञः शुचिर्दांतः शांतो विजितमत्सरः । साधुः कारुण्यवान्वाग्मी वदेत्पुण्यकथां सुधी

Ang marunong na tagapagsalaysay ay magsalita ng mapagpalang banal na salaysay—yaong nakaaalam ng mga Purāṇa, dalisay, mapagpigil-sa-sarili, payapa, walang inggit, banal ang asal, mahabagin, at mahusay magsalita.

Verse 25

व्यासासनं समारूढो यदा पौराणिको द्विजः । असमाप्तप्रसंगश्च नमस्कुर्यान्न कस्य चित्

Kapag ang paurāṇika na dvija ay umakyat na sa upuang Vyāsa at ang pangangaral ay hindi pa natatapos, hindi siya dapat tumindig upang magbigay-galang sa sinuman.

Verse 26

ये धूर्ता ये च दुर्वृत्ता ये चान्ये विजिगीषवः । तेषां कुटिलवृत्तीनामग्रे नैव वदेत्कथाम्

Sa harap ng mga tuso, ng masasama ang asal, at ng iba pang uhaw sa pananaig, hindi dapat bigkasin ang banal na salaysay—lalo na sa piling ng may baluktot na gawi.

Verse 27

न दुर्जनसमाकीर्णे न शूद्रश्वापदावृते । देशे न द्यूतसदने वदेत्पुण्यकथां सुधीः

Hindi dapat bigkasin ng marunong ang mapagpalang banal na salaysay sa pook na siksik ng masasama, ni sa lupang nilalaganap ng mga itinakwil at mababangis na hayop, ni sa bahay-sugalan.

Verse 28

सद्ग्रामे सुजनाकीर्णे सुक्षेत्रे देवतालये । पुण्ये नदनदीतीरे वदेत्पुण्यकथां सुधीः

Ang marunong ay dapat magsalaysay ng banal at mapagpalang kathang-dharma sa mabuting nayon na hitik sa mabubuting tao, sa banal na pook at sagradong lupain, sa templo ng mga diyos, at sa pinagpalang pampang ng mga ilog at batis.

Verse 29

शिवभक्तिसमायुक्ता नान्यकार्येषु लालसा । वाग्यताः सुश्रवोऽव्यग्राः श्रोतारः पुण्यभागिनः

Ang mga tagapakinig na puspos ng debosyon kay Śiva, hindi sakim sa ibang gawain, mahinahon sa pananalita, masigasig sa pakikinig at di-naliligalig—sila ang tunay na kabahagi ng kabutihang-loob at gantimpala.

Verse 30

अभक्ता ये कथां पुण्यां शृण्वंति मनुजाधमाः । तेषां पुण्यफलं नास्ति दुःखं स्याज्जन्मजन्मनि

Yaong mga walang pananampalataya—hamak sa mga tao—na nakikinig sa mapagpalang banal na salaysay, ay walang napapalang bunga ng kabutihan; dalamhati ang susunod sa kanila sa bawat kapanganakan.

Verse 31

पुराणं ये त्वसंपूज्य तांबूलाद्यैरुपायनैः । शृण्वंति च कथां भक्त्या दरिद्राः स्युर्न पापिनः

Kahit hindi nila maparangalan ang Purāṇa sa pamamagitan ng mga handog gaya ng nganga at iba pang kaloob, yaong nakikinig sa salaysay nang may debosyon ay maaaring dukha, ngunit hindi makasalanan.

Verse 32

कथायां कीर्त्यमानायां ये गच्छंत्यन्यतो नराः । भोगांतरे प्रणश्यंति तेषां दाराश्च संपदः

Kapag ipinahahayag ang banal na salaysay, ang mga lalaking umaalis at pumaparoon sa iba—sa gitna ng kanilang mga kalayawan, napapahamak ang kanilang mga asawa at kanilang kayamanan.

Verse 33

सोष्णीषमस्तका ये च कथां शृण्वंति पावनीम् । ते बलाकाः प्रजायन्ते पापिनो मनुजाधमाः

Yaong mga makasalanan, hamak sa mga tao, na nakikinig sa nagpapadalisay na banal na salaysay na may takip pa ang ulo (sa kawalang-galang), ay muling isinisilang bilang mga ibong balākā—tagak/garza.

Verse 34

तांबूलं भक्षयन्तो ये कथां शृण्वंति पावनीम् । स्वविष्ठां खादयंत्येतान्नरके यमकिंकराः

Yaong ngumunguya ng tāmbūla (nganga/betel) habang nakikinig sa nagpapadalisay na banal na katha—sa impiyerno, pinakakain sila ng mga lingkod ni Yama ng sarili nilang dumi.

Verse 35

ये च तुंगासनारूढाः कथां शृण्वंति दांभिकाः । अक्षयान्नरकान्भुक्त्वा ते भवंत्येव वायसाः

At yaong mga mapagpaimbabaw na nakikinig sa banal na salaysay habang nakaupo sa mataas na luklukan—pagkaraang danasin ang ‘di-mauubos’ na mga impiyerno, tunay na isinisilang silang muli bilang mga uwak.

Verse 36

ये च वीरासनारूढा ये च मंचकसंस्थिताः । शृण्वंति सत्कथां ते वै भवंत्यनृजुपादपाः

Yaong nakikinig sa banal na salaysay habang nakaupo sa vīrāsana, o nakaupo/nakahiga sa papag—ang gayong mga tao ay nagiging mga punong may baluktot na mga paa, mga punong tabingi ang katawan at sanga.

Verse 37

असंप्रणम्य शृण्वंतो विषवृक्षा भवंति ते । कथां शयानाः शृण्वन्तो भवंत्यजगरा नराः

Yaong nakikinig nang hindi man lamang yumuyuko sa paggalang ay nagiging mga punong makamandag. At ang mga lalaking nakikinig sa salaysay habang nakahiga ay nagiging mga ahas na ajagara—malalaking sawa.

Verse 38

यः शृणोति कथां वक्तुः समानासनमाश्रितः । गुरुतल्पसमं पापं संप्राप्य नरकं व्रजेत्

Sinumang nakikinig sa banal na salaysay na nakaupo sa kapantay na upuan ng tagapagsalita, nagkakamit ng kasalanang kasingbigat ng paglapastangan sa higaan ng guru, at dahil dito’y tutungo sa impiyerno.

Verse 39

ये निंदंति पुराणज्ञं कथां वा पापहारिणीम् । ते वै जन्मशतं मर्त्याः शुनका संभवंति च

Yaong naninirang-puri sa nakaaalam ng mga Purana, o sa mismong banal na salaysay na pumapawi ng kasalanan—ang mga mortal na iyon ay isisilang bilang mga aso sa sandaang kapanganakan.

Verse 40

कथायां वर्तमानायां ये वदंति नराधमाः । ते गर्दभाः प्रजायन्ते कृकलासास्ततः परम्

Ang mga hamak na taong nagsasalita habang isinasagawa ang banal na salaysay ay isisilang na mga asno; at pagkaraan pa, magiging mga butiki.

Verse 41

कदाचिदपि ये पुण्यां न शृण्वंति कथां नराः । ते भुक्त्वा नरकान्घोरान्भ वंति वनसूकराः

Ang mga taong ni minsan ay hindi nakikinig sa mapagpalang banal na salaysay, matapos magdusa sa kakila-kilabot na mga impiyerno, ay nagiging mga mailap na baboy-damo.

Verse 42

ये कथामनुमोदन्ते कीर्त्यमानां नरोत्तमाः । अशृण्वंतोऽपि ते यांति शाश्वतं परमं पदम्

Ang pinakamabubuting tao na nagagalak at sumasang-ayon sa banal na salaysay habang ito’y binibigkas—kahit hindi man nila ito tunay na naririnig—ay nakakamit ang walang hanggan at kataas-taasang kalagayan.

Verse 43

कथायां कीर्त्यमानायां विघ्नं कुर्वंति ये शठाः । कोट्यब्दान्नरकान्भुक्त्वा भवंति ग्रामसूकराः

Yaong mga mapanlinlang na humahadlang kapag binibigkas ang banal na kuwentong Purāṇa, matapos magdusa sa mga impiyerno sa loob ng isang kṛoṛa ng mga taon, ay muling isisilang bilang mga baboy sa nayon.

Verse 44

ये श्रावयंति मनुजान्पुण्यां पौराणिकीं कथाम् । कल्पकोटिशतं साग्रं तिष्ठंति ब्रह्मणः पदम्

Yaong nagpaparinig sa mga tao ng banal at mapagpalang kuwentong Purāṇiko ay nananahan sa kalagayan ni Brahmā sa loob ng buong sandaang kṛoṛa ng mga kalpa.

Verse 45

आसनार्थं प्रयच्छंति पुराणज्ञस्य ये नराः । कम्बलाजिनवासांसि मञ्चं फलकमेव च

Yaong nagbibigay ng upuan sa nakaaalam ng mga Purāṇa—nag-aalay ng kumot, balat ng usa, kasuotan, isang higaan, o kahit isang tabla—ay nagkakamit ng dakilang kabutihan.

Verse 46

स्वर्गलोकं समासाद्य भुक्त्वा भोगान्यथेप्सितान् । स्थित्वा ब्रह्मादिलोकेषु पदं यांति निरामयम्

Pagdating sa langit, tinatamasa ang ninanais na kaluguran; at matapos manahan sa mga daigdig nina Brahmā at iba pa, sa wakas ay nararating nila ang dalisay at walang dalamhating kataas-taasang kalagayan.

Verse 47

पुराणज्ञस्य यच्छंति ये सूत्रवसनं नवम् । भोगिनो ज्ञानसंपन्नास्ते भवंति भवेभवे

Yaong nag-aalay sa nakaaalam ng mga Purāṇa ng bagong kasuotan, sa bawat kapanganakan ay nagiging masagana sa tinatamasang biyaya at pinagkakalooban ng kaalaman.

Verse 48

ये महापातकैर्युक्ता उपपातकिनश्च ये । पुराणश्रवणादेव ते यांति परमं पदम्

Kahit yaong nabibigatan ng malalaking kasalanan, at maging ang may munting sala, sa pagdinig lamang sa Purāṇa ay nakaaabot sa kataas-taasang kalagayan.

Verse 49

अत्र वक्ष्ये महापुण्यमितिहासं द्विजोत्तमाः । शृण्वतां सर्वपापघ्नं विचित्रं सुमनोहरम्

Dito’y isasalaysay ko, O pinakamahuhusay sa mga dvija, ang isang lubhang mapagpala at banal na kasaysayan—na pumupuksa sa lahat ng kasalanan ng mga nakikinig, kamangha-mangha at kaaya-ayang pakinggan.

Verse 50

दक्षिणापथमध्ये वै ग्रामो बाष्कलसंज्ञितः । तत्र संति जनाः सर्वे मूढाः कर्मविवर्जिताः

Sa gitna ng Dakṣiṇāpatha, ang katimugang lupain, may isang nayon na tinatawag na Bāṣkala. Doon, ang lahat ng tao’y nalilinlang at salat sa wastong tungkuling panrelihiyon.

Verse 51

न तत्र ब्राह्मणाचाराः श्रुतिस्मृतिपराङ्मुखाः । जपस्वाध्यायरहिताः परस्त्री विषयातुराः

Doon ay wala ang mga pagtalima sa asal ng mga brāhmaṇa; tumatalikod sila sa Śruti at Smṛti, salat sa japa at sariling pag-aaral, at pinahihirapan ng pagnanasa sa asawa ng iba at sa mga bagay ng pandama.

Verse 52

कृषीवलाः शस्त्रधरा निर्देवा जिह्मवृत्तयः । न जानंति परं धर्मं ज्ञानवैराग्यलक्षणम्

Sila’y mga magsasaka lamang at tagapagdala ng sandata, walang debosyon sa mga diyos at baluktot ang asal; hindi nila nalalaman ang mas mataas na dharma na may tanda ng kaalaman at pagwawalang-kapit.

Verse 53

स्त्रियश्च पापनिरताः स्वैरि ण्यः कामलालसाः । दुर्बुद्धयः कुटिलगाः सद्गताचारवर्जिताः

At may mga babae ring nalululong sa kasalanan—mapagpasya sa sarili, sabik sa pita ng laman; baluktot ang paghatol at tuso ang lakad, salat sa disiplina ng matuwid na asal at mabuting landas.

Verse 54

तत्रैको विदुरो नाम दुरात्मा ब्राह्मणाधमः । आसीद्वेश्यापतिर्योऽसौ सदारोऽपि कुमार्गगः

Doon ay may isang lalaking nagngangalang Vidura—masama ang loob, hamak sa mga brāhmaṇa. Siya’y naging tagapangalaga ng isang patutot, at bagaman may asawa, patuloy pa ring lumalakad sa landas ng maling gawi.

Verse 55

स्वपत्नीं बंदुलां नाम हित्वा प्रतिनिशं तथा । वेश्याभवनमासाद्य रमते स्मरपीडितः

Iniwan niya ang sariling asawa na si Bandulā, at gabi-gabi’y nagtutungo sa bahay ng mga courtesan at doon naglilibang—pinahihirapan at itinutulak ng diyos ng pagnanasa, si Kāma.

Verse 56

सापि तस्यांगना रात्रौ वियुक्ता नवयौवना । असहंती स्मरावेशं रेमे जारेण संगता

Ang batang asawa naman niya, na gabi-gabing naiiwan at nahiwalay, at di makatiis sa bugso ng pagnanasa, ay nagpakasaya—nakipagniig sa isang kalaguyo.

Verse 57

तां कदाचिद्दुराचारां जारेण सह संगताम् । दृष्ट्वा तस्याः पतिः क्रोधादभि दुद्राव सत्वरः

Minsan, nang makita niyang ang babaeng yaon na masama ang asal ay kasama at nakikipagniig sa kalaguyo, ang kanyang asawa—sa tindi ng galit—ay biglang sumugod sa kanila.

Verse 58

जारे पलायिते पत्नीं गृहीत्वा स दुराशयः । संताड्य मुष्टिबंधेन मुहुर्मुहुरताडयत्

Nang tumakas ang kalaguyo, hinuli ng masamang lalaki ang kanyang asawa at, sa pamamagitan ng kanyang mga kamao, ay paulit-ulit siyang binugbog.

Verse 59

सा नारी पीडिता भर्त्रा कुपिता प्राह निर्भया । भवान्प्रतिनिशं वेश्यां रमते का गतिर्मम

Nasaktan man ng kanyang asawa, ang babaeng iyon—galit ngunit walang takot—ay nagsalita: "Gabi-gabi kang nagpapakasaya sa isang babaeng bayaran; ano naman ang mangyayari sa akin?"

Verse 60

अहं रूपवती योषा नवयौवनशालिनी । कथं सहिष्ये कामार्ता तव संगतिवर्जिता

Ako ay isang magandang babae, na pinalamutian ng sariwang kabataan. Paano ako makatitiis, na pinahihirapan ng pagnanasa, kung ako ay pinagkaitan ng iyong piling?

Verse 61

इत्युक्तः स तया तन्व्या प्रोवाच ब्राह्मणाधमः । युक्तमेव त्वयोक्तं हि तस्माद्वक्ष्यामि ते हितम्

Matapos pagsabihan ng balingkinitang dalaga, sumagot ang hamak na Brahmin: "Tunay nga, ang iyong sinabi ay tama; kaya sasabihin ko sa iyo kung ano ang makabubuti para sa iyo."

Verse 62

जारेभ्यो धनमाकृष्य तेभ्यो देहि परां रतिम् । तद्धनं देहि मे सर्वं पण्यस्त्रीणां ददामि तत्

Pagkatapos kumuha ng kayamanan mula sa mga bawal na mangingibig, bigyan mo sila ng matinding ligaya. Pagkatapos ay ibigay mo sa akin ang lahat ng kayamanang iyon; ibibigay ko ito sa mga babaeng bayaran.

Verse 63

एवं संपूर्यते कामो ममापि च वरानने । तथेति भर्तृवचनं प्रतिजग्राह सा वधूः

“Sa gayon, matutupad din ang aking hangarin, O marikit ang mukha.” Nang marinig ang salita ng kaniyang asawa, tinanggap iyon ng nobya at nagsabi, “Mangyari nawa.”

Verse 64

एवं तयोस्तु दंपत्योर्दुराचारप्रवृत्तयोः । कालेन निधनंप्राप्तः स विप्रो वृषलीपतिः

Sa gayon, habang ang mag-asawang yaon ay nagpapatuloy sa masamang asal, sa paglipas ng panahon ang brāhmaṇa—na asawa ng babaeng mababang kalagayan—ay inabot ng kamatayan.

Verse 65

मृते भर्तरि सा नारी पुत्रैः सह निजालये । उवास सुचिरं कालं किंचिदुत्क्रांतयौवना

Nang mamatay ang kaniyang asawa, ang babaeng iyon ay nanirahan sa sarili niyang tahanan kasama ang kaniyang mga anak sa mahabang panahon, at ang kaniyang kabataan ay bahagyang lumipas na.

Verse 66

एकदा दैवयोगेन संप्राप्ते पुण्यपर्वणि । सा नारी बंधुभिः सार्धं गोकर्णं क्षेत्र माययौ

Isang araw, sa bisa ng tadhana, nang dumating ang isang banal na araw ng kapistahan, ang babaeng iyon ay nagtungo kasama ang kaniyang mga kamag-anak sa banal na kṣetra ng Gokarṇa.

Verse 67

तत्र तीर्थजले स्नात्वा कस्मिंश्चिद्देवतालये । शुश्राव देवमुख्यानां पुण्यां पौराणिकीं कथाम्

Doon, matapos maligo sa tubig ng tīrtha, sa isang templo ay napakinggan niya ang isang banal na salaysay na Purāṇiko tungkol sa pinakadakila sa mga diyos.

Verse 68

योषितां जारसक्तानां नरके यमकिंकराः । संतप्तलोहपरिघं क्षिपंति स्मरमंदिरे

Sa impiyerno, inihahagis ng mga lingkod ni Yama ang nagbabagang pulang pamalong bakal sa mga babaeng alipin ng bawal na mangingibig—sa “bahay ni Kāma,” ang pahirap na bunga ng pita.

Verse 69

इति पौराणिकेनोक्तां सा श्रुत्वा धर्मसंहिताम् । तमुवाच रहस्येषा भीता ब्राह्मणपुंगवम्

Nang marinig niya ang kalipunan ng dharma na binigkas ng tagapagsalaysay ng Purāṇa, siya—nanginig sa takot—ay lihim na nagsalita sa pinakadakilang brāhmaṇa.

Verse 70

ब्रह्मन्पापमजानंत्या मयाचरितमुल्बणम् । यौवने कामचारेण कौटिल्येन प्रवर्तितम्

“O brāhmaṇa, hindi ko nalalamang kasalanan iyon, kaya sa aking kabataan ay nagawa ko ang mabigat na gawa—itinulak ng pita at ng mapanlinlang na asal.”

Verse 71

इदं त्वद्वचनं श्रुत्वापुराणार्थविजृंभि तम् । भीतिर्मे महती जाता शरीरं वेपते मुहुः

“Nang marinig ko ang iyong mga salita na nagpapaliwanag ng diwa ng Purāṇa, sumiklab sa akin ang matinding takot; ang aking katawan ay paulit-ulit na nanginginig.”

Verse 72

धिङ्मां दुरिंद्रियासक्तां पापां स्मरविमोहिताम् । अल्पस्य यत्सुखस्यार्थे घोरां यास्यामि दुर्गतिम्

“Kasuklam-suklam ako—makasalanan, alipin ng masasamang pandama, nilinlang ng pagnanasa! Para sa munting ligaya, mahuhulog ako sa kakila-kilabot na kapahamakan.”

Verse 73

कथं पश्यामि मरणे यमदूतान्भयंकरान् । कथं पाशैर्बलात्कंठे बध्यमाना धृतिं लभे

Paano ko, sa oras ng kamatayan, matititigan ang nakapanghihilakbot na mga sugo ni Yama? At kapag sa lakas ay tinalian nila ng kanilang lubid sa aking leeg, paano pa ako magkakamit ng tibay ng loob?

Verse 74

कथं सहिष्ये नरके खंडशो देहकृंतनम । पुनः कथं पतिष्यामि संतप्ता क्षारकर्दमे

Paano ko matitiis sa naraka ang paghiwa-hiwa sa aking katawan? At muli, kapag ako’y sinusunog sa tindi ng sakit, paano ako ipabubulid sa mapanuyang, maalat na putik?

Verse 75

कथं च योनिलक्षेषु क्रिमिकीटखगादिषु । परिभ्रमामि दुःखौघात्पीड्यमाना निरंतरम्

At paano ako maglalagalag sa daan-daang libong kapanganakan—sa mga uod, kulisap, ibon, at iba pa—na walang tigil na dinadaganan ng rumaragasang dagat ng pagdurusa?

Verse 76

कथं च रोचते मह्यमद्यप्रभृति भोजनम् । रात्रौ कथं च सेविष्ये निद्रां दुःखपरिप्लुता

At paano pa magiging kaaya-aya sa akin ang pagkain mula sa araw na ito? At sa gabi, paano ko haharapin ang pagtulog, kung ako’y nilulunod ng dalamhati?

Verse 77

हाहा हतास्मि दग्धास्मि विदीर्णहृदयास्मि च । हा विधे मां महापापे दत्त्वा बुद्धिमपातयः

Ay, ay! Ako’y napuksa; ako’y nasunog; at ang aking puso’y nagkadurug-durog. O Kapalaran, matapos mo akong bigyan ng pag-unawa, bakit mo ako ibinagsak sa malaking kasalanan?

Verse 78

पततस्तुंगशैलाग्राच्छूलाक्रांतस्य देहिनः । यद्दुःखं जायते घोरं तस्मात्कोटिगुणं मम

Ang kakilakilabot na sakit na dumarating sa isang nilalang na nahuhulog mula sa tuktok ng mataas na bundok at nasasaksak sa sibat—ang aking pagdurusa ay makakoting ulit na higit pa roon.

Verse 79

अश्वमेधायुतं कृत्वा गंगां स्नात्वा शतं समाः । न शुद्धिर्जायते प्रायो मत्पापस्य गरीयसः

Kahit magsagawa pa ako ng sampung libong Aśvamedha at maligo sa banal na Gaṅgā sa loob ng sandaang taon, halos hindi pa rin sisibol ang paglilinis sa aking mabigat na kasalanan.

Verse 80

किं करोमि क्व गच्छामि कं वा शरणमाश्रये । को वा मां त्रायते लोके पतंती नरकार्णवे

Ano ang gagawin ko—saan ako tutungo—at kaninong kanlungan ako aasa? Sino sa mundong ito ang magliligtas sa akin habang lumulubog ako sa dagat ng impiyerno?

Verse 81

त्वमेव मे गुरुर्ब्रह्मंस्त्वं माता त्वं पितासि च । उद्धरोद्धर मां दीनां त्वामेव शरणं गताम्

Ikaw lamang ang aking guro, O Brahman; ikaw ang aking ina, at ikaw rin ang aking ama. Iahon mo ako—iahon mo akong abang—na sa iyo lamang lumapit bilang kanlungan.

Verse 82

इति तां जातनिर्वेदां पतितां चरणद्वये । उत्थाप्य कृपया धीमान्बभाषे द्विजपुंगवः

Sa gayon, nang makita niyang siya’y puno ng pagsisisi at nakalugmok sa kanyang dalawang paa, ang marunong na pinakadakila sa mga brāhmaṇa ay mahabaging iniangat siya at nagsalita.

Verse 83

ब्राह्मण उवाच । दिष्ट्या काले प्रबुद्धासि श्रुत्वेमां महतीं कथाम् । मा भैषीस्तव वक्ष्यामि गतिं चैव सुखावहाम्

Wika ng Brāhmaṇa: “Sa mabuting palad, nagising ka sa tamang panahon matapos marinig ang dakilang banal na salaysay na ito. Huwag kang matakot; sasabihin ko sa iyo ang landas at hantungan na nagdudulot ng tunay na kaligayahan.”

Verse 84

सत्कथाश्रवणादेव जाता ते मतिरीदृशी । इंद्रियार्थेषु वैराग्यं पश्चात्तापो महानभूत्

“Sa pakikinig lamang sa isang tunay at banal na salaysay, sumibol sa iyo ang ganitong pagkaunawa; lumitaw ang paglayo sa mga bagay ng pandama, at isinilang ang dakilang pagsisisi.”

Verse 85

पश्चात्तापो हि सर्वेषामघानां निष्कृतिः परा । तेनैव कुरुते सद्यः प्रायश्चित्तं सुधीर्नरः

“Tunay nga, ang pagsisisi ang pinakamataas na pag-alis-sala sa lahat ng kasalanan. Sa mismong pagsisising iyon, ang marunong na tao ay agad na nakagaganap ng wagas na pagtubos.”

Verse 86

प्रायश्चित्तानि सर्वाणि कृत्वा च विधिवत्पुनः । अपश्चात्तापिनो नार्या न यांति गतिमुत्तमाम्

“Kahit maisagawa nang wasto ang lahat ng itinakdang pag-alis-sala, yaong mga walang pagsisisi ay hindi nakaaabot sa pinakamataas na kalagayan.”

Verse 87

सत्कथाश्रवणान्नित्यं संयाति परमां गतिम् । पुण्यक्षेत्रनिवासाच्च चित्तशुद्धिः प्रजायते

“Sa palagiang pakikinig sa banal na salaysay, nararating ang sukdulang hantungan; at sa paninirahan sa banal na pook (puṇya-kṣetra), sumisilang ang kadalisayan ng isip.”

Verse 88

यथा सत्कथया नित्यं संयाति परमां गतिम् । तथान्यैः सद्व्रतैर्जंतोर्नभवेन्मतिरुत्तमा

Kung paanong sa walang patid na banal na salaysay ay nararating ang sukdulang hantungan, gayon din, sa iba pang mabubuting panata lamang, hindi nagiging tunay na dakila ang pag-unawa ng tao.

Verse 89

यथा मुहुः शोध्यमानो दर्पणो निर्मलो भवेत् । तथा सत्कथया चेतो विशुद्धिं परमां व्रजेत्

Kung paanong ang salamin ay nagiging walang dungis kapag paulit-ulit na nililinis, gayon din, sa pamamagitan ng banal na salaysay, ang isipan ay umaabot sa sukdulang kadalisayan.

Verse 90

विशुद्धे चेतसि नृणां ध्यानं सिध्यत्युमापतेः । ध्यानेन सर्वं मलिनं मनोवाक्कायसंभृतम्

Kapag nalinis ang isipan ng mga tao, nagtatagumpay ang pagninilay kay Umāpati (Śiva, Panginoon ni Umā). Sa pagninilay, napapawi ang lahat ng karumihang naipon sa isip, salita, at katawan.

Verse 91

सद्यो विधूय कृतिनो यांति शम्भोः परं पदम् । अतः संन्यस्तपुण्यानां सत्कथा साधनं परम्

Agad na naaalis ang karumihan, at ang mga pinagpala ay dumarating sa pinakamataas na tahanan ni Śambhu (Śiva). Kaya para sa mga tumalikod sa pag-asa sa sariling kabutihang-gawa lamang, ang banal na salaysay ang pinakadakilang paraan.

Verse 92

कथया सिध्यति ध्यानं ध्यानात्कैवल्यमुत्तमम् । असिद्धपरमध्यानः कथामेतां शृणोति यः । सोऽन्यजन्मनि संप्राप्य ध्यानं याति परां गतिम्

Sa banal na salaysay, nagiging ganap ang pagninilay; mula sa pagninilay, sumisilang ang pinakamataas na Kaivalya, ang paglaya sa ganap na pag-iisa. Kahit yaong hindi pa nakakamtan ang sukdulang pagninilay—kung makikinig siya sa salaysay na ito—sa ibang kapanganakan, matatamo niya ang pagninilay at mararating ang pinakamataas na hantungan.

Verse 93

नामोच्चारणमात्रेण जप्त्वा मंत्रमजामिलः । पश्चात्तापसमायुक्तस्त्ववाप परमां गतिम्

Sa pagbigkas lamang ng Banal na Pangalan, si Ajāmila ay tila nag-japa ng mantra; at pagkaraan, puspos ng pagsisisi, nakamtan niya ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 94

सर्वेषां श्रेयसां बीजं सत्कथाश्रवणं नृणाम् । यस्तद्विहीनः स पशुः कथं मुच्येत बन्धनात्

Sa mga tao, ang binhi ng lahat ng tunay na kapakanan ay ang pakikinig sa banal na salaysay. Ang walang ganito ay gaya ng hayop—paano siya makakalaya sa pagkagapos?

Verse 95

अतस्त्वमपि सर्वेभ्यो विषयेभ्यो निवृत्तधीः । भक्तिं परां समाधाय सत्कथां शृणु सर्वदा । शृण्वंत्याः सत्कथां नित्यं चेतस्ते शुद्धिमेष्यति

Kaya ikaw man, ilayo ang isip sa lahat ng bagay na pandama; itatag ang kataas-taasang debosyon at laging makinig sa banal na salaysay. Sa araw-araw na pakikinig, lilinisin ang iyong puso’t diwa.

Verse 96

तेन ध्यायसि विश्वेशं ततो मुक्तिमवाप्स्यसि । ध्यायतः शिवपादाब्जं मुक्तिरेकेन जन्मना

Sa gayon ay magninilay ka kay Viśveśa, ang Panginoon ng sansinukob, at saka makakamtan ang kalayaan. Sa nagmumuni sa lotus-na-paa ni Śiva, dumarating ang mokṣa sa iisang buhay.

Verse 97

भविष्यति न सन्देहः सत्यं सत्यं वदाम्यहम् । इत्युक्ता तेन विप्रेण सा नारी बाष्पसंकुला

“Mangyayari ito—walang pag-aalinlangan; katotohanan, katotohanan ang sinasabi ko.” Nang masabi ito ng brāhmaṇa, ang babae’y napuno ng luha.

Verse 98

पतित्वा पादयोस्तस्य कृतार्थास्मीत्यभाषत । तस्मिन्नेव महाक्षेत्रे तस्मादेव द्विजोत्तमात्

Nagpatirapa siya sa paanan niya at nagsabi, “Natamo ko na ang aking layon.” Sa yaong dakilang banal na kṣetra ring iyon, mula sa yaong pinakadakilang brāhmaṇa, tumanggap pa siya ng patnubay.

Verse 99

शुश्राव सत्कथां साध्वीं कैवल्यफल दायिनी । स उवाच द्विजस्तस्यै कथां वैराग्यबृंहिताम्

Pinakinggan niya ang banal at marangal na salaysay na nagkakaloob ng bunga ng kaivalya—ganap na kalayaan. Pagkaraan, ang brāhmaṇa ay nagsalita sa kanya ng aral na pinatibay ng vairāgya, ang pagtalikod sa pagnanasa.

Verse 100

यां श्रुत्वा मनुजः सद्यस्त्यजेद्विषयवासनाम् । तस्याश्चित्तं यथा शुद्धं वैराग्यरसगं यथा

Sa pagdinig niyon, ang tao’y agad tatalikdan ang mga pagnanasa sa mga bagay ng mundo. At ang kanyang isipan ay luminis—na waring nalubog sa mismong lasa ng vairāgya, ang pagtalikod sa pagnanasa.

Verse 110

इत्थं प्रतिदिनं भक्त्या प्रार्थयंती महेश्वरम् । शृण्वंती सत्कथां सम्यक्कर्मबंधं समाच्छिनत्

Sa ganitong paraan, araw-araw, may debosyon siyang nananalangin kay Maheśvara; at sa masusing pakikinig sa banal na salaysay, ganap niyang pinutol ang gapos ng karma.

Verse 120

देव्युवाच । सोऽस्मत्कथां महापुण्यां कदाचिच्छृणुयाद्यदि । निस्तीर्य दुर्गतिं सर्वामिमं लोकं प्रयास्यति

Sinabi ng Diyosa: “Kung sinuman ang makarinig kailanman ng aming lubhang mapagpala at dakilang salaysay, malalampasan niya ang lahat ng kapahamakan at masamang tadhana, at mararating ang pinagpalang daigdig na ito.”

Verse 130

विमानमारुह्य स दिव्यरूपधृक्स तुंबुरुः पार्श्वगतः स्वकांतया । गायन्महेशस्य गुणान्मनोरमाञ्जगाम कैवल्यपदं सनातनम्

Sumakay sa makalangit na vimāna, si Tumburu—nagniningning sa banal na anyo—ay lumakad na kasama sa tabi ang kanyang minamahal. Umaawit ng kaibig-ibig na mga kadakilaan ni Maheśa (Śiva), narating niya ang walang-hanggang kalagayan ng kaivalya, ang ganap na paglaya.

Verse 136

विविधगुणविभेदैर्नित्यमस्पृष्टरूपं जगति च बहिरंतर्वा समानं महिम्ना । स्वमहसि विहरंतं वाङ्मनोवृत्तिदूरं परमशिवमनंतानंदसांद्रं प्रपद्ये

Ako’y sumasaklolo kay Paramaśiva—na ang anyo’y laging di nadadapuan ng pagkakaiba-iba ng mga guṇa; na ang Kanyang karangalan ay iisa sa loob at labas ng sanlibutan; na naglalaro sa sariling liwanag, lampas sa salita at galaw ng isip—puspos ng walang-hanggang kaligayahan.