Itinuturo ni Vasu kay Mohinī ang mga bunga ng mga ritwal, nagsisimula sa banal na pagligo sa Ilog Gaṅgā (Gaṅgā-avagāhana), na inilalarawan ang ilog bilang tagapagparami ng punya at tuwirang sasakyan sa pag-angat ng mga pitṛ (ninuno). Binibigyang-diin ng kabanata ang sandhyā sa Gaṅgā, ang pitṛ-tarpaṇa gamit ang kuśa at tila, at ang pambihirang kapangyarihang magligtas ng tubig-Gaṅgā kahit para sa mga ninunong nasa naraka. Iniuugnay rin ang pagligo sa Gaṅgā sa araw-araw na pagsamba sa Śiva-liṅga, japa ng mga mantra—Aṣṭākṣarī “Oṃ namo Nārāyaṇāya” at Pañcākṣarī “Oṃ namaḥ śivāya”—at sa paglalagak/pagpapabanal ng imahen o linga gamit ang putik mula sa pampang ng Gaṅgā, na nagsasaad ng walang-hanggang gantimpala sa araw-araw na pag-aalay at paglulubog. Itinatampok ang mga panatang pangkalendaryo sa Vaiśākha (Akṣaya-tṛtīyā) at Kārttika, na may pagpupuyat sa gabi at debosyonal na handog kay Viṣṇu, Gaṅgā, at Śambhu. Sa huli, nagiging talaan ng dāna-śāstra: pag-aalay ng ghee-cow, baka, ginto, lupa (sukat na nivartana), pagdodonasyon ng nayon, at paglikha ng kakahuyan at tirahan sa pampang ng Gaṅgā; inuugnay ang bawat dāna sa mga loka (Viṣṇu, Śiva, Brahmā, Indra, Gandharva) at nagtatapos sa jñāna at ganap na pagkakabatid sa Brahman.
Verse 1
वसुरुवाच । अथावगाहनादीनां कर्मणां फलमुच्यते । सावधाना श्रृणुष्व त्वं ब्रह्मपुत्रि नृपप्रिये ॥ १ ॥
Wika ni Vasu: “Ngayon ay ipaliliwanag ang mga bunga ng mga ritwal na nagsisimula sa banal na paglusong at pagligo (avagāhana) at iba pa. Makinig kang mabuti, O anak na babae ni Brahmā, minamahal ng hari.”
Verse 2
यैः पुण्यवाहिनी गंगा सकृद्भक्त्यावगाहिता । तेषां कुलानां लक्षं तु भवात्तारयते शिवा ॥ २ ॥
Yaong minsang lumusong sa banal at mapagpalaing Gaṅgā nang may debosyon—si Gaṅgā Devī, ang mapalad (Śivā), ay nagliligtas sa sandaang libong salinlahi ng kanilang angkan mula sa gapos ng sanlibutan.
Verse 3
सामान्यस्थानतो देवि तत्र संध्या ह्युपासिता । पुण्यं लक्षगुणं कर्तुं समर्था द्विजपावनी ॥ ३ ॥
O Diyosa, sa pook na iyon, kahit mula sa karaniwang lugar isagawa ang Sandhyā (pagsamba sa bukang-liwayway at dapithapon), kaya nitong paramihin ang kabutihang-loob nang isang daang libong ulit at dalisayin ang mga “dalawang ulit na isinilang.”
Verse 4
दत्ताः पितृभ्यो यत्रापस्तनयैः श्रद्धयान्वितैः । अक्षयां तु प्रकुर्वंति तृप्तिं मोहिनि दुर्लभाम् ॥ ४ ॥
Kung saan ang mga handog na tubig (tarpana) ay iniaalay sa mga Pitṛ (mga ninuno) nang may śraddhā ng mga debotong salinlahi, doon—O Mohinī—nagkakamit sila ng kasiyahang di-naluluma, bihirang makamtan.
Verse 5
यावंतश्च तिला मर्त्यार्गृहीताः पितृकर्मणि । तावद्वर्षसहस्राणि पितरः स्वर्गवासिनः ॥ ५ ॥
Kung ilang butil ng linga (tila) ang kinukuha ng tao sa mga ritwal para sa mga ninuno, gayon din karaming libong taon nananahan sa langit ang mga Pitṛ.
Verse 6
पितृलोकेषु ये केचित्सर्वेषां पितरः स्थिताः । तर्प्यमाणाः परां तृप्तिं यांति गंगाजलैः शुभैः ॥ ६ ॥
Ang lahat ng mga ninuno, sinuman sila, na nananahan sa mga daigdig ng Pitṛ, kapag inialayan ng libasyon, ay umaabot sa sukdulang kasiyahan sa pamamagitan ng mapalad na tubig ng Gaṅgā.
Verse 7
य इच्छेत्सफलं जन्म संततिं वा शुभानने । स पितॄंस्तर्पयेद्गंगामभिगम्य सुरांस्तथा ॥ ७ ॥
O marikit ang mukha, sinumang nagnanais ng buhay na may bunga o ng mga supling ay dapat lumapit sa Gaṅgā, mag-alay ng tarpana sa mga Pitṛ, at gayundin maghandog sa mga diyos.
Verse 8
ये मता दुर्गता मर्त्यास्तर्पितास्तत्कुलोद्भवैः । कुशैस्तिलैर्गांगजलैस्ते प्रयांति हरेः पदम् ॥ ८ ॥
Kahit yaong mga yumao na itinuturing na nagwakas sa kapahamakan—kapag sila’y napasiyahan sa handog na tarpaṇa ng mga inapo sa sariling angkan, na may damong kuśa, linga, at tubig ng Gaṅgā—nararating nila ang banal na paanan ni Hari.
Verse 9
स्वर्गसस्थाश्च ये केचित्पितरः पुण्यशीलिनः । ते तर्पिता गांगजलैर्मोक्षे यांति विधेर्वचः ॥ ९ ॥
At alinmang mga Pitṛ na matuwid at nananahan sa langit—kapag sila’y napasiyahan sa tarpaṇa na may tubig ng Gaṅgā—ayon sa utos ng batas-dharma, sila’y tumutungo sa mokṣa, ang paglaya.
Verse 10
मासं तर्पणमात्रेण पिंडसंपातनेन च । गंगायां पितरः सर्वे सुप्रीताः सूर्यवर्चसः ॥ १० ॥
Sa pamamagitan ng payak na tarpaṇa sa loob ng isang buwan, at ng pag-aalay din ng mga piṇḍa sa Gaṅgā—ang lahat ng Pitṛ ay lubos na nalulugod, nagniningning na parang liwanag ng araw.
Verse 11
अप्सरो गणणसंयुक्तान्हेमरत्नविभूषितान् । मुक्ताजालपरिच्छन्नान्वेणुवीणानिनादितान् ॥ ११ ॥
Nakita niya ang mga pangkat ng Apsarā, pinalamutian ng ginto at hiyas, nababalutan ng lambat ng mga perlas, at umaalingawngaw sa tunog ng plauta at vīṇā.
Verse 12
भेरीशंखमृदंगादिनिर्घोषान्स्रग्विभूषितान् । गन्धर्वदेहरुचिरान्दिव्यभोगसमन्वितान् ॥ १२ ॥
Sila’y may mga kuwintas ng bulaklak, umaalingawngaw sa tunog ng bhērī, śaṅkha at mṛdaṅga; maningning ang katawan na tila mga Gandharva, at pinagkalooban ng mga kaligayahang makalangit.
Verse 13
आरुह्य तु विमानाग्र्यान्ब्रह्यलोकं प्रयांति हि । गंगायां तु नरः स्नात्वा यो नित्यं लिंगमर्चयेत् ॥ १३ ॥
Tunay ngang sila’y sumasakay sa pinakadakilang sasakyang makalangit at nagtutungo sa daigdig ni Brahma. Ang taong naliligo sa Ilog Ganga at araw-araw sumasamba sa Śiva-liṅga ay makakamit ang gayong bunga.
Verse 14
एकेन जन्मना मोक्षं परमान्पोति स ध्रुवम् । अग्निहोत्राणि वेदाश्च यज्ञाश्च बहुदक्षिणाः ॥ १४ ॥
Tiyak na makakamit niya ang kataas-taasang kalayaan (moksha) sa iisang buhay. Maging ang mga ritong Agnihotra, ang mga Veda, at ang mga handog na may saganang dakṣiṇā ay (nasasaklaw o nahihigitan) ng ganitong pagtatamo.
Verse 15
गंगायां लिंगपूजायाः कोट्यंशेनापि नो समाः । पितॄनुदिश्य वा देवान्गंगांभिभिः प्रसिंचयेत् ॥ १५ ॥
Sa Ganga, ang pagsamba sa liṅga ay hindi matutumbasan kahit ng isang bahagi sa isang milyon ng ibang gawain. O kaya, kung iniaalay sa mga Pitṛ o sa mga Deva, iwisik at ihandog sa kanila ang tubig ng Ganga.
Verse 16
तृप्ताः स्युस्तस्य पितरो नरकस्थाश्च तत्क्षणात् । मृत्कुंभात्ताम्रकुंभैस्तु स्नानं दशगुणं स्मृतम् ॥ १६ ॥
Ang kanyang mga Pitṛ ay masisiyahan sa mismong sandaling iyon—kahit nasa impiyerno man. Bukod dito, ang pagligo gamit ang sisidlang tanso ay sinasabing nagdudulot ng sampung ulit na bisa kaysa sa palayok na putik.
Verse 17
रौप्यैः शतगुणं पुण्यं हेमैः कोटिगुणं स्मृतम् । एवमर्घे च नैवेद्ये बलिपूजादिषु क्रमात् ॥ १७ ॥
Sinasabing ang bisa ng kabutihan ay nagiging sandaang ulit kapag pilak ang gamit, at inaalaala na nagiging kasinglaki ng isang koṭi ang ulit kapag ginto. Gayundin, sa pag-aalay ng arghya, sa naivedya, at sa bali, pagsamba at mga kaugnay na ritwal—ang pagdami ng bunga ay sumusunod nang sunod-sunod ayon sa kaayusan.
Verse 18
पात्रां तरविशेषेण फलं चैवोत्तरोत्तरम् । विभवे सति यो मोहान्न कुर्याद्विधिविस्तरम् ॥ १८ ॥
Kahit ang tumatanggap ay hindi natatanging pātra, ang bunga ng pag-aalay ay patuloy na tumataas ayon sa kadakilaan ng handog. Ngunit ang may kakayahan na dahil sa kamangmangan ay hindi nagsasagawa ng ritwal nang ganap at ayon sa batas, ay hindi makakamit ang mas mataas na bunga.
Verse 19
न स तत्कर्मफलभाग्देवद्रोही प्रकीर्त्यते । देवानां दर्शनं पुण्यं दर्शनात्स्पर्शनं वरम् ॥ १९ ॥
Ang sinumang laban sa mga deva ay hindi itinuturing na nakikibahagi sa bunga ng ritwal na iyon. Ang makita ang mga deva ay may dakilang bisa; at higit pa sa pagtingin ang paghipo sa kanilang banal na presensya.
Verse 20
स्पर्शनादर्चनं श्रेष्ठं घृतस्नानमतः परम् । प्राहुर्गंगाजलैः स्नानं घृतस्नानसमं बुधाः ॥ २० ॥
Higit sa paghipo ang pagsamba (arcana); at higit pa roon ang pagligo sa ghee. Sinasabi ng mga pantas na ang pagligo sa tubig ng Ilog Gaṅgā ay kapantay ng bisa ng pagligo sa ghee.
Verse 21
अर्घ्यं द्रव्यविशेषेण गंगातोयेन यः सकृत् । मागधप्रस्थमात्रेण ताम्रपात्रस्थितेन च ॥ २१ ॥
Sinumang kahit minsan ay maghandog ng arghya ayon sa itinakdang sangkap—gamit ang tubig ng Gaṅgā, sukat na isang Magadha prastha at nasa sisidlang tanso—ay magkakamit ng itinakdang bisa at gantimpala.
Verse 22
देवताभ्यः प्रदद्यात्तु स्वकीयपितृभिः सह । पुत्रपौत्रैश्च संयुक्तः स च वै स्वर्गमाप्नुयात् । आपः क्षीरं कुशाग्राणि घृतं दधि तथा मधु ॥ २२ ॥
Dapat maghandog sa mga deva, at kasabay nito’y mag-alay din para sa sariling mga pitṛ (ninuno). Ang taong iyon, na kasama ang mga anak at apo, ay tunay na makaaabot sa langit. Kabilang sa mga handog ang tubig, gatas, dulo ng damong kuśa, ghee, curd, at pulot.
Verse 23
रक्तानि करवीराणि तथा वै रक्तचन्दनम् । अष्टाङ्गैरेष युक्तोऽर्घो भानवे परिकीर्तितः ॥ २३ ॥
Isama ang pulang bulaklak ng karavīra at pulang sandalwood; ang arghya na may walong sangkap ay ipinahayag na siyang nararapat na handog para kay Bhānu (ang Araw).
Verse 24
विष्णोः शिवस्य सूर्य्यस्य दुर्गाया ब्रह्मणस्तथा । गंगातीरे प्रतिष्ठां तु यः करोति नरोत्तमः ॥ २४ ॥
Ang pinakamainam sa mga tao na nagsasagawa ng pag-aanyaya at paglalagak (pratiṣṭhā) sa pampang ng Gaṅgā para kina Viṣṇu, Śiva, Sūrya, Durgā, at gayundin kay Brahmā, ay nagkakamit ng dakilang kabanalan.
Verse 25
तथैवायतनान्येषां कारयत्यपि शक्तितः । अन्यतीर्थेषु करणात्कोटिगुणं भवेत् ॥ २५ ॥
Gayundin, kung magpagawa siya ng iba pang mga dambana (āyatana) ayon sa kaya, kung ito’y gawin sa ibang tīrtha, ang kabanalan ay magiging isang krore ang ibayong dami.
Verse 26
गंगातीरसमुद्भूतमृदा लिगानि शक्तितः । सलक्षणानि कृत्वा तु प्रतिष्ठाप्य दिने दिने ॥ २६ ॥
Gamit ang luwad na nagmula sa pampang ng Gaṅgā, ayon sa kaya, dapat humubog ng mga Śiva-liṅga na may wastong mga tanda, at saka itatag (pratiṣṭhā) araw-araw.
Verse 27
मंत्रेश्च पत्रपुष्पाद्यैः पूजयित्वा च शक्तितः । गंगायां निक्षिपेन्नित्यं तस्य पुण्यमनंतकम् ॥ २७ ॥
Pagkaraang sumamba ayon sa kaya sa pamamagitan ng mga mantra at ng mga dahon, bulaklak, at iba pa, araw-araw ay ilagak sa Gaṅgā; ang kabanalang mula rito ay walang hanggan.
Verse 28
सर्वानंदप्रदायिन्यां गंगायां यो नरोत्तमः । अष्टाक्षरं जपेद्भक्त्य मुक्तिस्तस्य करे स्थिता ॥ २८ ॥
Ang pinakamainam na tao na nasa Ilog Gaṅgā, ang tagapagkaloob ng lahat ng kaligayahan, kapag taimtim na inuulit ang walong-pantig na mantra, ang kalayaan (moksha) ay wari’y nasa palad na niya.
Verse 29
नमो नारायणायेति प्रणवाद्यं नियम्य च । षण्मासं जपतः सर्वा ह्युपतिष्ठंति सिद्धयः ॥ २९ ॥
Kapag inayos at sinunod ang mantra na nagsisimula sa Praṇava—“Om, namo Nārāyaṇāya”—ang sinumang mag-japa nito sa loob ng anim na buwan, lahat ng siddhi ay tunay na darating at tatayong handang maglingkod.
Verse 30
नमः शिवायेति मंत्रं सतारं विधिना तु यः । चतुर्विशतिलक्षं वै जपेत्साक्षात्सशंकरः ॥ ३० ॥
Sinumang, ayon sa wastong ritwal, mag-japa ng mantra na “Oṃ namaḥ śivāya” na may kasamang Praṇava, at tunay na makakumpleto ng dalawampu’t apat na lakhs, siya’y nagiging si Śaṅkara mismo sa hayag na anyo.
Verse 31
पंचाक्षरी सिद्धविद्या शिव एव न संशयः । अपवित्रः पवित्रो वा जपन्निष्पातको भवेत् ॥ ३१ ॥
Ang limang-pantig na mantra ay ganap na vidyā; tunay na si Śiva mismo, walang pag-aalinlangan. Marumi man o malinis, ang sinumang mag-japa nito ay nagiging malaya sa kasalanan.
Verse 32
पूजितायां तु गंगायां पूजिताः सर्व देवताः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजयेदमरापगाम् ॥ ३२ ॥
Kapag sinamba ang Diyosa Gaṅgā, ang lahat ng mga deva ay nasasamba rin. Kaya, sa buong pagsisikap, nararapat sambahin ang banal na ilog, ang makalangit na Gaṅgā (Amarāpagā).
Verse 33
चतुर्भुजां त्रिनेत्रां च सर्वावयवशोभिताम् । रत्नकुंभसितांभोजवराभयकरं शुभाम् ॥ ३३ ॥
Mapalad at maningning sa bawat sangkap, siya’y may apat na bisig at tatlong mata; tangan ang banga ng hiyas at puting lotus, at ipinakikita ang mudra ng pagbibigay-biyaya at ng kawalang-takot.
Verse 34
श्वेतवस्त्रपरीधानां मुक्तामणिविभूषिताम् । सुप्रसन्नां सुवदनां करुणार्द्रहृदंबुजाम् ॥ ३४ ॥
Nakasuot ng puting kasuotan at pinalamutian ng perlas at hiyas, siya’y lubhang payapa at may magandang mukha; ang kanyang pusong tulad ng lotus ay pinalalambot ng habag.
Verse 35
सुधाप्लावितभूपृष्ठां त्रैलोक्यनमितां सदा । ध्यात्वा जलमयीं गंगां पूजयन्पुण्यभाग्भवेत् ॥ ३५ ॥
Ang sinumang magnilay sa Ilog Gaṅgā—na ang tubig ay naghuhugas sa lupa na parang amṛta at laging iginagalang ng tatlong daigdig—at sumamba sa kanya sa anyong tubig, ay tatanggap ng dakilang kabanalan.
Verse 36
मासार्द्धमपि यस्त्वेवं नैरंतर्येण पूजयेत् । स एव देवसदृशो बहुकाले फलाधिकः ॥ ३६ ॥
Kahit kalahating buwan lamang na tuluy-tuloy na sumamba sa ganitong paraan, ang taong iyon ay nagiging tulad ng mga deva; at sa paglipas ng mahabang panahon, matatamo pa ang higit na dakilang bunga.
Verse 37
वैशाखशुक्लसप्तम्यां जह्नुना जाह्नवी पुरा । क्रोधात्पीता पुनस्त्यक्ता कर्णरंघ्रात्तु दक्षिणात् ॥ ३७ ॥
Noong unang panahon, sa ikapitong araw (saptamī) ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Vaiśākha, si Jahnavī (Gaṅgā) ay dahil sa galit ay ininom ng rishi na si Jahnu; at muli siyang pinalaya, lumitaw mula sa butas ng kanang tainga niya.
Verse 38
तां तत्र पूजयेद्देवीं गंगां गगनमेखलाम् । अक्षयायां तु वैशाखे कार्तिकेऽपि शुभानने ॥ ३८ ॥
Doon ay sambahin doon ang Diyosaṅ Gaṅgā—si Gaṅgā na tila sinturon ng kalangitan—lalo na sa Akṣayā (Akṣaya-tṛtīyā) sa buwan ng Vaiśākha, at gayundin sa Kārttika, O may magandang mukha.
Verse 39
रात्रौ जागरणं कृत्वा यवान्नैश्च तिलैस्तथा । विष्णुं गंगां च शंभुं च पूजयेद्भक्ति भावतः ॥ ३९ ॥
Pagkatapos magpuyat at magbantay sa buong gabi, at maghandog ng pagkain mula sa sebada at gayundin ng linga, dapat sambahin si Viṣṇu, si Gaṅgā, at si Śambhu nang may pusong puspos ng bhakti.
Verse 40
तथा सुगंधैः कुसुमैः कुंकुमागरुमंदनैः । तुलसीबिल्वपत्राद्यैर्मातुलुंगफलादिभिः ॥ ४० ॥
Gayundin, (sumamba) sa pamamagitan ng mababangong bulaklak, ng kuṅkuma (safron), ng agaru at paste ng sandal, ng mga dahon ng tulasī at bilva at iba pa, at ng bungang mātuluṅga (citron) at iba pang handog.
Verse 41
धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैर्यथा विभवविस्तरैः । कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च ॥ ४१ ॥
Sa pamamagitan ng insenso, mga ilawan, at naivedya (handog na pagkain), ayon sa kaya at yaman ng tao—ang bunga ng kabutihan ay nananatili sa loob ng libu-libong koṭi ng mga kalpa, at maging sa daan-daang koṭi ng mga kalpa.
Verse 42
दिव्यं विमानमास्थाय विष्णुलोके महीयते । ततो महीतलं प्राप्य राजा भवति धार्मिकः ॥ ४२ ॥
Sakay ng isang banal na vimāna, siya’y pinararangalan sa daigdig ni Viṣṇu; at pagkabalik sa lupa, siya’y nagiging isang haring matuwid, namumuhay ayon sa Dharma.
Verse 43
भुक्त्वा विविधसौख्यानि रूपशीलगुणान्वितः । देहांते ज्ञानवान्भूत्वा शिवसायुज्यमाप्नुयात् ॥ ४३ ॥
Matapos tamasahin ang sari-saring kaligayahan, taglay ang kagandahan, mabuting asal, at mga birtud, sa wakas ng katawan (sa kamatayan) siya’y nagkakamit ng tunay na kaalaman at umaabot sa pakikiisa kay Śiva (Śiva-sāyujya).
Verse 44
यज्ञो दानं तपो जप्यं श्राद्धं च सुरपूजनम् । गंगायां तु कृतं सर्वं कोटिकोटिगुणं भवेत् ॥ ४४ ॥
Ang yajña, kawanggawa, pag-aayuno at pagtitika, pagbigkas ng mga banal na mantra, mga ritong śrāddha para sa ninuno, at pagsamba sa mga deva—anumang gawin sa Ilog Gaṅgā ay dumarami ang bunga nang crores sa crores.
Verse 45
यस्त्वक्षयतृतीयायां गंगातीरे ददाति वै । घृतधेनुं विधानेन तस्य पुण्यफलं श्रृणु ॥ ४५ ॥
Ngunit sinumang sa Akṣaya Tṛtīyā, sa pampang ng Gaṅgā, ay maayos na nag-aalay ng “ghṛta-dhenu” (handog na ritwal na kumakatawan sa baka na may nilinaw na mantikilya)—pakinggan ngayon ang bungang-punyá ng gawaing iyon.
Verse 46
कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च । सहस्रादित्यसंकाशः सर्वकामसमन्वितः ॥ ४६ ॥
Sa loob ng libu-libong crore ng mga kalpa, at maging daan-daang crore ng mga kalpa rin, (siya/iyon) ay nagniningning na tila isang libong araw at taglay ang kaganapan ng lahat ng ninanais.
Verse 47
हेमरत्न मये चित्रे विमाने हंसभूषिते । स्वकीयपितृभिः सार्द्धं ब्रह्मलोके महीयते ॥ ४७ ॥
Sa Brahmaloka, siya’y pinararangalan kasama ng sarili niyang mga ninuno, sakay ng isang kahanga-hangang vimāna na yari sa ginto at mga hiyas, at pinalamutian ng mga gansa (haṃsa).
Verse 48
ततस्तु जायते विप्रो गंगातीरे धनान्वितः । अंते तु ब्रह्मविद्भूत्वा मोक्षमाप्नोत्यसंशयः ॥ ४८ ॥
Pagkaraan nito, siya’y isinisilang bilang isang brāhmaṇa sa pampang ng Ilog Gaṅgā, pinagkalooban ng yaman; at sa huli, bilang nakakakilala sa Brahman, tiyak na nakakamit ang mokṣa (kalayaan).
Verse 49
तथैव गोप्रदानं च विधिना कुरुते तु यः । गोलोमसंख्यवर्षाणि स्वर्गलोके महीयते ॥ ४९ ॥
Gayundin, sinumang magsagawa ng pag-aalay ng baka (go-dāna) ayon sa wastong ritwal, ay pararangalan sa kahariang makalangit sa loob ng mga taong kasindami ng balahibo sa katawan ng baka.
Verse 50
जायते च कुले पश्चाद्धनधान्यसमाकुले । रत्नकांचनभूपूर्णे शीलविद्यायशोन्विते ॥ ५० ॥
Pagkaraan, siya’y isinisilang sa angkang sagana sa yaman at ani, punô ng hiyas at ginto, at pinagkalooban ng mabuting asal, karunungan, at dangal na pangalan.
Verse 51
स भुक्त्वा विपुलान्भोगान्पुत्रपौत्रसमन्वितः । मोक्षभागी भवेन्नृनं नात्रकार्या विचारणा ॥ ५१ ॥
Matapos tamasahin ang saganang kaluguran sa daigdig at pagpalain ng mga anak at apo, ang tao’y nagiging karapat-dapat sa mokṣa; sa bagay na ito, wala nang dapat pagtalunan pa.
Verse 52
कपिला यदि दत्ता स्याद्विधिना वेदपारगे । नरकस्थान्पितॄन्सर्वान्स्वर्गं नयति वै तदा ॥ ५२ ॥
Kung ang isang kapilā na baka (kulay kayumangging ginto) ay ihandog ayon sa itinakdang ritwal sa isang brāhmaṇa na bihasa sa mga Veda, tunay ngang inaakay nito ang lahat ng ninunong nasa kalagayang mala-impyerno tungo sa langit.
Verse 53
भूमिं निवर्तनमितां गंगातीरे ददाति यः । भूमिरेणुप्रमाणाब्दं ब्रह्मविष्णुशिवातिगः ॥ ५३ ॥
Sinumang maghandog sa pampang ng Ilog Gaṅgā ng isang lupang sukat na isang nivartana—hihigitan niya maging sina Brahmā, Viṣṇu, at Śiva sa loob ng mga taon na kasindami ng alikabok sa lupang iyon.
Verse 54
जायते च पुनर्भूमौ सप्तद्वीपपतिर्भवेत् । भेरीशंखादिनिर्घोषैर्गीतवादित्रनिःस्वनैः ॥ ५४ ॥
Muling isisilang siya sa daigdig at magiging makapangyarihang hari sa pitong kontinente, sa gitna ng dagundong ng mga tambol at pag-ihip ng kabibe, at ng alingawngaw ng awit at mga tugtugin.
Verse 55
स्तुतिभिर्मागघानां च सुप्तोऽसौ प्रतिबुध्यते । सर्वसौख्यान्यवाप्येह सर्वधर्मपरायणः ॥ ५५ ॥
Sa mga papuri ng mga makatang Māgadha, ang natutulog na siya ay nagigising; tapat sa lahat ng dharma, tinatamo niya rito mismo sa mundong ito ang lahat ng kaginhawahan.
Verse 56
नरकस्थान्पितॄन्सर्वान्प्रापयित्वा दिवं तथा । स्वर्गस्थितान्मोक्षयित्वा स्वयं ज्ञानी च मोहिनि ॥ ५६ ॥
Matapos ihatid sa langit ang lahat ng mga ninunong nasa impiyerno, at gayundin palayain maging ang mga nasa langit tungo sa ganap na paglaya (mokṣa), ang tao ay nagiging isang nakaaalam (jñānī), O Mohinī.
Verse 57
अंते ज्ञानासिना छित्वा अविद्यां पंचपर्विकाम् । परं वैराग्यमापन्नः परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ ५७ ॥
Sa wakas, sa pamamagitan ng tabak ng kaalaman, pinuputol niya ang kamangmangan na may limang dugtungan; at nang marating ang sukdulang pagwawalang-pagkapit (vairāgya), nararating niya ang Kataas-taasang Brahman.
Verse 58
सप्तहस्तेन दंडेन त्रिंशद्दंडा निवर्तनम् । त्रिभागहीनं गोचर्म मानमाह विधिः स्वयम् ॥ ५८ ॥
Sa panukat na tungkod na pitong siko ang haba, tatlumpung tungkod ang bumubuo ng isang nivartana; at ang “go-carma” (sukat ng lupang tulad ng ‘balat ng baka’) ay ipinahayag mismo ni Vidhi (Brahmā) na yaong sukat na nabawasan ng isang katlo.
Verse 59
ग्रामं गंगातटे यो वै ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति । ब्रह्मविष्णुशिवप्रीत्ये दुर्गाया भास्करस्य च ॥ ५९ ॥
Sinumang maghandog ng isang nayon sa pampang ng Ilog Gaṅgā sa mga Brahmin—ginagawa ito upang kalugdan nina Brahmā, Viṣṇu, at Śiva, at gayundin ni Durgā at ng Araw (Bhāskara)—ay nagkakamit ng dakilang kabanalan.
Verse 60
सर्वदानेषु यत्पुण्यं सर्वयज्ञेषु यत्फलम् । तपोव्रतेषु पुण्येषु यत्फलं परिकीर्तितम् ॥ ६० ॥
Anumang kabanalang nagmumula sa lahat ng pagbibigay, anumang bunga na nakukuha sa lahat ng paghahandog (yajña), at anumang gantimpalang ipinahahayag mula sa banal na pag-aayuno at mga panata—ang lahat ng iyon (ay nakakamtan dito).
Verse 61
सहस्रगुणितं तत्तु विज्ञेयं ग्रामदायिनः । सूर्यकोटिप्रतीकाशे विमाने वैष्णवे पुरे ॥ ६१ ॥
Ngunit alamin: ang kabanalang iyon para sa nagkakaloob ng isang nayon ay dapat maunawaang napaparami nang sanlibong ulit; at ang naghandog ay makararatíng sa isang lungsod na Vaishnava, sakay ng makalangit na sasakyang nagniningning na tila sampung milyong araw.
Verse 62
क्रीडते शांकरे वापि स्तुतो देवादिभिर्मुदा । भूमिरेण्वब्दसंख्याकं कालं स्थित्वा च तत्र सः ॥ ६२ ॥
Doon, siya’y naglalaro at nagagalak maging sa kaharian ni Śaṅkara, at masayang pinupuri ng mga deva at iba pang nilalang sa langit; at matapos manahan doon sa panahong sinusukat sa mga taon na kasindami ng alikabok ng lupa, nananatili pa rin siya sa gayong dako.
Verse 63
अणिमादिगुणैर्युक्ते योगिनां जायते कुले । अक्षयायां तु यो देवि स्वर्णं षोडशमासिकम् ॥ ६३ ॥
O Diyosa, ang sinumang sa araw ng Akṣayā (Akṣaya-tṛtīyā) ay nagkakaloob ng ginto na may bigat na labing-anim na māṣa, ay isisilang sa angkan ng mga yogin na may mga kapangyarihang siddhi na nagsisimula sa aṇimā.
Verse 64
ददाति द्विजमुख्याय सोऽपि लोकेषु पूज्यते । अन्नदानाद्विष्णुलोकं शैवं वै तिलदानतः ॥ ६४ ॥
Ang nagkakaloob sa isang dakilang Brāhmaṇa ay pinararangalan din sa mga daigdig. Sa pag-aalay ng pagkain, nararating ang daigdig ni Viṣṇu; at tunay, sa pag-aalay ng linga (sesame), nararating ang daigdig ni Śiva.
Verse 65
ब्राह्मं रत्नप्रदानेन गोहिरण्येन वासवम् । गांधर्वं स्वर्णवासोभिः कीर्तिं कन्याप्रदानतः ॥ ६५ ॥
Sa pag-aalay ng mga hiyas, nararating ang daigdig ni Brahmā; sa pag-aalay ng mga baka at ginto, nararating ang daigdig ni Vāsava (Indra). Sa pag-aalay ng ginto at kasuotan, nararating ang daigdig ng mga Gandharva; at sa pagpapakasal ng isang dalaga, nakakamit ang pangmatagalang karangalan.
Verse 66
विद्यया मुक्तिदं ज्ञानं प्राप्य यायान्निरंजनम् । गंगातीरे नरो यस्तु नानावृक्षैः समन्वितम् ॥ ६६ ॥
Sa pamamagitan ng banal na pag-aaral, matapos makamtan ang kaalamang nagbibigay ng mokṣa, ang tao ay dapat tumungo sa Walang-Dungis na Kataas-taasan. Ganyan ang taong nananahan sa pampang ng Gaṅgā, sa lugar na pinalalamutian ng sari-saring punò.
Verse 67
आरामं कारयेद्भक्त्या गृहं चोपवनान्वितम् । कदलीनारिकेरैश्च कपित्थाशोकचंपकैः ॥ ६७ ॥
Sa debosyon (bhakti), dapat magpagawa ng isang ārāma, isang harding pahingahan, at magpatayo rin ng bahay na may kasamang halamanan—na may saging, niyog, kapiththa, aśoka, at campaka.
Verse 68
पनसैर्बिल्ववृक्षैश्च कदंबाश्वत्थपाटलैः । आम्रैस्तालैर्नागरंगैर्वृक्षैरन्यैश्च संयुतम् ॥ ६८ ॥
Ang pook na iyon ay pinalamutian ng mga punong langka at bilva, kasama ang kadamba, aśvattha, at pāṭala; may mga punong mangga, palma, nāgaraṅga (sitron/kahel), at marami pang ibang uri ng punò.
Verse 69
जातीविजयसंयुक्तं तथा पाटलराजितम् । निचितं कारयित्वैवमावासं पुष्पशोभितम् ॥ ६९ ॥
Kaya nga, ipinagawa niya ang isang tahanan—maayos ang pagkakaayos at saganang pinalamutian—na dinikitan ng mga bulaklak na jāti (sampaguita) at vijayā, at pinaganda pa ng mga bulaklak na pāṭala, upang maging maringal ang tirahan sa kariktan ng mga bulaklak.
Verse 70
शिवाय विष्णवे वापि दुर्गायै भास्कराय च । प्रयच्छति तथा भक्त्या सर्वार्थं परिकल्प्य च ॥ ७० ॥
Sa debosyon, nararapat na maghandog nang wasto kay Śiva o kay Viṣṇu, kay Durgā, at gayundin sa Diyos ng Araw; at matapos maihanda nang maayos ang lahat ng kailangan, isagawa ang pag-aalay ayon sa nararapat.
Verse 71
तस्य पुण्यफलं वक्ष्ये संक्षेपान्नतु विस्तरात् । यावंति तेषां वृक्षाणां पुष्पमूलफलानि च ॥ ७१ ॥
Ngayon ay sasabihin ko ang bungang-pala ng kabutihang iyon, sa maikling paraan at hindi sa mahabang paliwanag: kasingdami ng mga bulaklak, ugat, at bunga ng mga punong iyon, gayon din karami ang gantimpala ng kabutihan.
Verse 72
बीजानि च विचित्राणि तेषां मूलानि वै तथा । तावत्कल्पसहस्राणि तेषां लोकेषु संस्थितिः ॥ ७२ ॥
Ang mga binhi nila ay sari-sari, gayundin ang mga ugat; at sa gayong bilang ng libu-libong kalpa, nananatiling matatag ang kanilang pag-iral sa mga daigdig.
Verse 73
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीवसुसंवादे गङ्गामाहात्म्ये दानादिविधिवर्णनं नामैकचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः ॥ ४१ ॥
Sa ganito nagtatapos ang ika-apatnapu’t isang kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng mga tuntunin ng kawanggawa (dāna) at mga kaugnay na ritwal,” sa Gaṅgā-māhātmya, sa pag-uusap nina Mohinī at Vasu, sa Uttara-bhāga ng Śrī Bṛhan-Nāradīya Purāṇa.
Because the chapter treats Gaṅgā-jala as a tīrtha-substance that immediately gratifies pitṛs regardless of their state—even if they are said to be in naraka—and can elevate them to Hari’s abode or even to liberation when offered according to vidhi with faith and prescribed materials (tila, kuśa, arghya/tarpaṇa).
Daily Gaṅgā-snānā followed by Śiva-liṅga worship and disciplined mantra-japa is presented as surpassing many elaborate rites, with claims of attaining liberation within a single lifetime, while also integrating deva-offerings and pitṛ-rites as a complete dharma package.
Worship at the Gaṅgā with night-vigil (jāgaraṇa), offerings including barley-food and sesame, and devotion to Viṣṇu, Gaṅgā, and Śambhu; Vaiśākha and Kārttika are singled out as especially potent months, with Akṣaya-tṛtīyā as a peak day for dāna.