Prashna 6

Verse 6.1

अथ हैनं सुकेशा भारद्वाजः पप्रच्छ । भगवन् हिरण्यनाभः कौसल्यो राजपुत्रो मामुपेत्यैतं प्रश्नमपृच्छत । षोडशकलं भारद्वाज पुरुषं वेत्थ । तमहं कुमारम्ब्रुवं नाहमिमं वेद । यध्यहमिममवेदिषं कथं ते नावक्ष्यमिति ...

จากนั้นสุเกษะภารทวาชะท่านได้ถามท่านว่า 'ข้าแต่อาจารย์ หิรัณยนาภะ เกาสลยะ ผู้เป็นโอรสกษัตริย์ได้มาหาข้าและถามคำถามนี้ว่า

Verse 6.2

तस्मै स होवाच । इहैवान्तःशरीरे सोम्य स पुरुषो यस्मिन्नताः षोडशकलाः प्रभवन्तीति ॥२॥

ท่านตรัสแก่เขาว่า 'ณ ที่นี้เอง ภายในกาย โอ้ที่รัก คือปุรุษะผู้ซึ่งส่วนทั้งสิบหกนี้บังเกิดขึ้นมา'

Verse 6.3

स ईक्षाचक्रे । कस्मिन्नहमुत्क्रान्त उत्क्रान्तो भविष्यामि कस्मिन्वा प्रतिष्टिते प्रतिष्टस्यामीति ॥३॥

ท่าน (ปุรุษะ) ทรงตรึกตรองว่า 'ข้าพเจ้าจากสิ่งใดมา? เมื่อจากมาแล้ว ข้าพเจ้าจะอยู่ในสิ่งใด? หรือตั้งมั่นอยู่ในสิ่งใด ข้าพเจ้าจะตั้งมั่นอยู่?'

Verse 6.4

स प्राणमसृजत प्राणाच्छ्रद्धां खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवीन्द्रियं मनः । अन्नमन्नाद्वीर्यं तपो मन्त्राः कर्म लोका लोकेषु च नाम च ॥४॥

ท่านทรงสร้างปราณ; จากปราณ ศรัทธา; อวกาศ; ลม; แสงสว่าง; น้ำ; แผ่นดิน; อินทรีย์; จิตใจ; อาหาร; จากอาหาร พลังชีวิต; การบำเพ็ญตบะ; มนตรา; การกระทำ; โลกทั้งหลาย; และในโลกทั้งหลาย ชื่อทั้งหลาย

Verse 6.5

स यथेमा नध्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिध्येते तासां नामरुपे समुद्र इत्येवं प्रोच्यते । एवमेवास्य परिद्रष्टुरिमाः षोडशकलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिध्येत...

ดังที่แม่น้ำที่ไหลเหล่านี้ เคลื่อนไปสู่มหาสมุทร เมื่อถึงมหาสมุทรแล้วก็หายไป และชื่อกับรูปของมันสลายไป — เขาเรียกว่า 'มหาสมุทร' — เช่นเดียวกัน ของผู้เห็นนี้ ส่วนทั้งสิบหกนี้ เคลื่อนไปสู่ปุรุษะ เมื่อถึงปุรุษะแล้วก็หายไป และชื่อกับรูปของมันสลายไป — เขาเรียกว่า 'ปุรุษะ' ท่านผู้นั้นกลายเป็นผู้ไร้ส่วนและอมระ นี้คือโศลกนั้น

Verse 6.6

अरा इव रथनाभौ कला यस्मिन्प्रतिष्टिताः । तं वेध्यं पुरुषं वेद यथा मा वो मृत्युः परिव्यथा इति ॥६॥

ดั่งก้านล้อที่ติดตั้งอยู่ในดุมล้อรถศึก กลา (ส่วนต่างๆ) ทั้งหมดตั้งอยู่ในพระองค์ จงรู้ซึ่งปุรุษะผู้ควรรู้นั้น เพื่อว่ามัจจุราชจักไม่ก่อให้เกิดความเดือดร้อนแก่ท่าน ดังนี้แลที่กล่าวไว้

Verse 6.7

तान् होवाचैतावदेवाहमेतत् परं ब्रह्म वेद । नातः परमस्तीति ॥७॥

ท่านได้กล่าวแก่พวกเขาว่า 'เราทราบแต่เพียงเท่านี้เกี่ยวกับพรหมันอันสูงสุด ไม่มีสิ่งใดเหนือกว่านี้แล้ว'

Verse 6.8

ते तमर्चयन्तस्त्वं हि नः पिता योऽस्माकमविद्यायाः परं परं तारयसीति । नमः परमऋषिभ्यो नमः परमऋषिभ्यः ॥८॥

พวกเขาทำความเคารพท่าน กล่าวว่า 'ท่านคือบิดาของเราแท้ๆ ผู้ข้ามพาดพวกเราไปยังฝั่งอีกฟาก อันเหนือกว่าสิ่งที่เหนือ จากความไม่รู้ของเรา' นมัสการแด่ฤาษีผู้สูงสุด นมัสการแด่ฤาษีผู้สูงสุด