Rig Veda 6.13.2 — Mandala 6, Sukta 13, Mantra 2
Sukta 6.13
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Agni (identified with Bhaga and Mitra functions)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं भगो न आ हि रत्नमिषे परिज्मेव क्षयसि दस्मवर्चाः । अग्ने मित्रो न बृहत ऋतस्यासि क्षत्ता वामस्य देव भूरेः ॥
Transliteration
tváṃ bhágo na ā́ hí rátnam íṣe párijma iva kṣáyasi dasmávarcāḥ | ágne mitró ná bṛhatá ṛtásyā́si kṣattā́ vā́masya deva bhū́reḥ ||
Translation
ท่านเป็นดุจภคะ (Bhaga) แก่พวกเรา นำอัญมณีทรัพย์มาสู่ความรื่นรมย์ ดุจผู้ท่องไปทั่ว ท่านสถิตและปกครอง โอผู้มีเปลวเพลิงน่าอัศจรรย์ อัคนีเอ๋ย ดุจมิตร (Mitra) ท่านเป็นผู้พิทักษ์อันกว้างใหญ่แห่งฤตะ (Ṛta) คือระเบียบอันเที่ยงธรรมของจักรวาล ท่านเป็นผู้จัดสรรสิ่งพึงปรารถนา โอเทพผู้มั่งคั่งไพบูลย์
Word by Word
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भगःBhaga (the bestower), lord of bounty
भगः:
कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
रत्नम्treasure, precious gift
रत्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
इषेfor refreshment/nourishment
इषे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइष् (धातु) / इष (प्रातिपदिक ‘refreshment’)
परिज्माa wheel/rim (of a chariot), felly
परिज्मा:
उपमान (इव-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपरिज्मन् (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
क्षयसिthou dwellest/abidest
क्षयसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootक्षि (धातु) ‘to dwell, abide’
दस्मवर्चाःof wondrous/brilliant splendour
दस्मवर्चाः:
विशेषण (अग्ने/त्वम्)
TypeAdjective
Rootदस्म-वर्चस् (प्रातिपदिक; समास)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
मित्रःMitra (the Friend-god)
मित्रः:
कर्तृ (उपमान)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
नlike
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
बृहतःof the great
बृहतः:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootबृहत् (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order, truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
असिthou art
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु) ‘to be’
क्षत्ताdispenser, apportioner (steward)
क्षत्ता:
कर्तृ (असि-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षत्तृ (प्रातिपदिक; agent-noun from √क्षद्/क्षद् ‘to apportion/serve’ in Vedic usage)
वामस्यof good things / of favour
वामस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवाम (प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
भूरेःof abundance, of much (wealth)
भूरेः:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootभूरि (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.