Opening the text

Sukta 10.93
Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)
Gāyatrī/Anuṣṭubh not applicable; likely Triṣṭubh/related (needs verification for 10.93.1 specifically)
บทสวดนี้อัญเชิญทฺยาวาปฤถิวี—ฟ้าและแผ่นดิน—ในฐานะคู่ยิ่งใหญ่ดุจมารดา ผู้ค้ำจุนโลกทั้งหลาย และประทานความคุ้มครองอย่างต่อเนื่องจากพลังอันครอบงำและความรุนแรง เมื่อบทสวดดำเนินไป คำอธิษฐานแผ่กว้างเป็นทัศนะของอำนาจอันเป็นระเบียบ: พิธีกลายเป็นสิ่งที่ “เหนือมนุษย์” และการจัดวางเชิงจักรวาลของพลังนานาประการได้รับการยืนยันว่าได้ถูกสถาปนาไว้แล้วเพื่อความผาสุกของผู้บูชายัญ
Mantra 1
महि द्यावापृथिवी भूतमुर्वी नारी यह्वी न रोदसी सदं नः । तेभिर्नः पातं सह्यस एभिर्नः पातं शूषणि ॥
ยิ่งใหญ่หนอ ฟ้าและดินได้เป็นอันกว้างไพศาล—ดุจมารดาผู้เกื้อกูล ดุจนางเทพผู้ทรงพลัง; สองโลกนี้ดำรงเพื่อเราทั้งหลายเสมอ ด้วยท่านทั้งสองขอจงคุ้มครองเราให้พ้นจากกำลังที่กดทับ; ด้วยท่านทั้งสองขอจงคุ้มครองเราให้พ้นจากความรุนแรงที่กรูกระหน่ำ
Mantra 2
यज्ञेयज्ञे स मर्त्यो देवान्त्सपर्यति । यः सुम्नैर्दीर्घश्रुत्तम आविवासत्येनान् ॥
ในยัญญะแล้วในยัญญะเล่า มนุษย์ผู้มรรตยะนั้นย่อมบูชาเทวะทั้งหลายโดยแท้; ด้วยพระกรุณาอันเป็นสุมนัสของทวยเทพ เขากลายเป็นผู้ได้ยินไกลยิ่ง และด้วยการต้อนรับอันซื่อสัตย์ทำให้ทวยเทพปรากฏอยู่เนืองนิตย์.
Mantra 3
विश्वेषामिरज्यवो देवानां वार्महः । विश्वे हि विश्वमहसो विश्वे यज्ञेषु यज्ञियाः ॥
โอ้บรรดาพลังอันสว่างไสวและเร่าร้อนทั้งปวง ท่านทั้งหลายคือพลังคุ้มครองอันไพศาลของเหล่าเทวะ; เพราะท่านทั้งปวงล้วนมีฤทธานุภาพอันครอบคลุมสากล และท่านทั้งปวงล้วนควรถูกอัญเชิญและให้บรรลุในยัญญะภายใน.
Mantra 4
ते घा राजानो अमृतस्य मन्द्रा अर्यमा मित्रो वरुणः परिज्मा । कद्रुद्रो नृणां स्तुतो मरुतः पूषणो भगः ॥
เหล่านี้แลคือราชาผู้รื่นรมย์แห่งอมฤตะ—อรยมัน มิทรา วรุณะผู้เวียนรอบสรรพสิ่ง; และรุทระผู้มนุษย์สรรเสริญ มรุตทั้งหลาย ปูษัน และภคะ—พลังทั้งปวงนี้ทรงปกครองและแจกจ่ายความกว้างใหญ่ที่ไม่ตายในภายในเรา.
Mantra 5
उत नो नक्तमपां वृषण्वसू सूर्यामासा सदनाय सधन्या । सचा यत्साद्येषामहिर्बुध्नेषु बुध्न्यः ॥
ขอให้ราตรีพร้อมด้วยสายน้ำทั้งหลายมาถึงเรา; ขอให้ผู้ประทานพลังทั้งสอง—สุริยะและจันทรา—มาสู่ที่นั่งแห่งความตื่นรู้ของเรา เพื่อความได้อันแท้จริง. เมื่อท่านทั้งสองประทับร่วมกันแล้ว พลังงูในห้วงลึกย่อมตื่นขึ้น ณ รากฐานของมัน.
Mantra 6
उत नो देवावश्विना शुभस्पती धामभिर्मित्रावरुणा उरुष्यताम् । महः स राय एषतेऽति धन्वेव दुरिता ॥
ขอให้เทพอัศวิน (Aśvin) ผู้เป็นเจ้าแห่งความผาสุกอันสว่างไสว และมิตร–วรุณะ (Mitra-Varuṇa) คุ้มครองเราด้วยฤทธานุภาพแห่งแสงที่ตั้งมั่น. แล้วความเต็มเปี่ยมอันยิ่งใหญ่แห่งภาวะย่อมรุดหน้า และข้ามพ้นความยากลำบาก ดุจผู้ข้ามทุ่งกันดารอันกว้างใหญ่.
Mantra 7
उत नो रुद्रा चिन्मृळतामश्विना विश्वे देवासो रथस्पतिर्भगः । ऋभुर्वाज ऋभुक्षणः परिज्मा विश्ववेदसः ॥
ขอให้เหล่ารุทระ (Rudra) ก็ทรงเมตตาแก่เราด้วย; ขอให้อัศวิน (Aśvin) เทพทั้งปวง เจ้าแห่งทางรถศึก และภคะ (Bhaga) ผู้ประทานส่วนบุญ; ขอให้เหล่าฤภุ (R̥bhu)—วาชะ (Vāja), ฤภุกษัน (R̥bhukṣan) และผู้เวียนไปทั่ว (Parijman)—ผู้รู้ทั่วสากล มาช่วยเรา และจัดรูปพลังของเราให้ถูกต้องเหมาะควร.
Mantra 8
ऋभुॠभुक्षा ऋभुर्विधतो मद आ ते हरी जूजुवानस्य वाजिना । दुष्टरं यस्य साम चिदृधग्यज्ञो न मानुषः ॥
ฤภุ (R̥bhu), ฤภุกษะ (R̥bhukṣa), ฤภุ—ความปีติเมามายของผู้จัดวางพิธีบูชาก็เกิดขึ้น; โอ้เจ้าแห่งความอุดมสมบูรณ์ ม้าคู่ของท่านถูกเทียมไว้เพื่อการเคลื่อนอันเร่งร้อน. บทสามัน (sāman) อันกลมกลืนของเขานั้นข้ามได้ยาก และยัชญะ (yajña) กลายเป็นพลังที่แยกออกไป มิใช่มนุษย์—เป็นการกระทำที่ยกพ้นจิตสามัญ.
Mantra 9
कृधी नो अह्रयो देव सवितः स च स्तुषे मघोनाम् । सहो न इन्द्रो वह्निभिर्न्येषां चर्षणीनां चक्रं रश्मिं न योयुवे ॥
โอ้เทพสวิตฤ (Savitar) โปรดทำให้เราไม่เร่งร้อน; และข้าพเจ้าสรรเสริญผู้อุดมในหมู่ผู้ให้ทั้งหลาย. ขอให้อินทระ (Indra) พร้อมด้วยไฟผู้แบกพา วางพลังของชนเหล่านี้ไว้ในเรา—ดุจขอบล้อ ดุจลำแสงที่ถูกคุมให้อยู่ในทางอันถูกต้อง—เพื่อให้การเคลื่อนของเรามีระเบียบและมีชัย.
Mantra 10
ऐषु द्यावापृथिवी धातं महदस्मे वीरेषु विश्वचर्षणि श्रवः । पृक्षं वाजस्य सातये पृक्षं रायोत तुर्वणे ॥
ในกิจเหล่านี้ โอ้ท้องฟ้าและแผ่นดิน (Dyāvā-Pṛthivī) โปรดวางไว้แก่เรา ซึ่งเกียรติยศอันยิ่งใหญ่และค้ำจุนสรรพชน (śrávas) ท่ามกลางพลังนักรบของเรา: ความหนุนให้ชนะวาชะ (vāja), ความหนุนให้ความมั่งคั่งเต็มเปี่ยม, และความหนุนเพื่อการฝ่าฟันอันมีชัย.
Mantra 11
एतं शंसमिन्द्रास्मयुष्ट्वं कूचित्सन्तं सहसावन्नभिष्टये । सदा पाह्यभिष्टये मेदतां वेदता वसो ॥
โอ้อินทระ บทสรรเสริญนี้ของพวกเรา ผู้ใฝ่หาท่าน—แม้ดูเล็กน้อย—ขอท่านผู้ทรงพลังจงรับไว้เพื่อความคุ้มครองอันแท้จริงของเรา ขอท่านจงพิทักษ์เราเสมอเพื่อความสำเร็จที่มุ่งหมาย โอ้วสุ จงทำให้เราเจริญทั้งในทรัพย์และในความรู้แจ้ง
Mantra 12
एतं मे स्तोमं तना न सूर्ये द्युतद्यामानं वावृधन्त नृणाम् । संवननं नाश्व्यं तष्टेवानपच्युतम् ॥
บทสรรเสริญของข้าพเจ้านี้ พวกเขาได้ทำให้เจริญขึ้นดุจวิถีอันส่องไกลของสุริยะที่ทอประกายท่ามกลางมนุษย์ เป็นการประสานรวมกัน—ดุจงานรถศึกที่ช่างสลักสร้างอย่างประณีต—มั่นคงไม่ลื่นไถล เพื่อให้ความเป็นหนึ่งภายในของพลังทั้งหลายของเรามั่นคงและยืนยาว
Mantra 13
वावर्त येषां राया युक्तैषां हिरण्ययी । नेमधिता न पौंस्या वृथेव विष्टान्ता ॥
ความบริบูรณ์แห่งภาวะของเขาทั้งหลายหมุนเวียนมาสู่การเทียมแอกอันถูกต้อง; สำหรับเขาทั้งหลาย รัศมีทองคำถูกผูกประสานไว้ พลังอันองอาจของเขามิได้ถูกกักไว้เพียงครึ่งส่วน มิได้กระจัดกระจายอย่างไร้ผล หากไปถึงที่สุดอันตั้งมั่น
Mantra 14
प्र तद्दुःशीमे पृथवाने वेने प्र रामे वोचमसुरे मघवत्सु । ये युक्त्वाय पञ्च शतास्मयु पथा विश्राव्येषाम् ॥
ข้าพเจ้าประกาศสิ่งนั้น—ทั้งในช่องคับอันยากลำบากและในความกว้างไพศาล; ในความใฝ่หาอันนำความรื่นรมย์ ท่ามกลางเหล่าเจ้าแห่งพลังผู้ยิ่งใหญ่ (อสุระ). ข้าพเจ้ากล่าวถึงผู้ที่เพื่อการเทียมแอก ได้ทำให้หนทางห้าร้อยแห่งความมุ่งหมายของเราถูกเลื่องลือไปไกล.
Mantra 15
अधीन्न्वत्र सप्ततिं च सप्त च । सद्यो दिदिष्ट तान्वः सद्यो दिदिष्ट पार्थ्यः सद्यो दिदिष्ट मायवः ॥
ท่านได้ตั้งไว้ ณ ที่นี้ ทั้งเจ็ดสิบและเจ็ด; แล้วท่านก็จัดวางให้พวกท่านโดยพลัน—โดยพลันคือรากฐานแห่งแผ่นดิน โดยพลันคือพลังผู้ก่อรูปแห่งจิตสำนึกที่ทำงาน (มายวะ).
They are Heaven and Earth addressed together as the ‘Two Worlds’—vast parental powers that uphold life and provide protection and stability for the worshipper and the sacrifice.
The hymn chiefly asks Heaven and Earth to protect the sacrificer from overpowering pressures and violent attack, and to keep the ritual action firmly supported within cosmic order.
It means that when the rite is rightly harmonized and ‘arranged,’ it becomes larger than personal effort—an objective, uplifting power that carries the practitioner beyond ordinary limitation.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.