Rig Veda Sukta 92
Mandala 10Sukta 9215 Mantras

Sukta 92

Sukta 10.92

Devata

Agni (as Hotṛ, guest, luminous ketu ascending to heaven)

บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีในฐานะสารถีแห่งยัญพิธีและปุโรหิตประจำตระกูล (โหตฤ) ผู้เป็นแขกยามราตรีซึ่งลุกโพลงผ่านเชื้อไฟแห้ง และผงาดขึ้นเป็นเกตุอันเรืองรองสู่สวรรค์ บทสวดเชิดชูอานุภาพที่ต้านทานมิได้ของท่าน—ยิ่งใหญ่ถึงขั้นทำให้นึกถึงการเคลื่อนของสุริยะและพลังดุจอินทรา—พร้อมทั้งรำลึกถึงสายธรรมของฤๅษีอังคิรัสโบราณ และถึงเครื่องมือคั้นโสมซึ่งสถาปนาหนทางอันแจ่มชัดแก่พิธีกรรมและแก่ญาณทัศนะ

Sanskrit recitationRig Veda 10.92

Mantras

Mantra 1

यज्ञस्य वो रथ्यं विश्पतिं विशां होतारमक्तोरतिथिं विभावसुम् । शोचञ्छुष्कासु हरिणीषु जर्भुरद्वृषा केतुर्यजतो द्यामशायत ॥

ข้าพเจ้าขับร้องเพื่อท่านทั้งหลายถึงสารถีแห่งยัญพิธี—เจ้าแห่งหมู่ชน โหตฤ (Hotṛ) แห่งเผ่าพงศ์ แขกแห่งราตรี ผู้ส่องสว่างทั่วทิศ. เขาเผาไหม้และตรากตรำท่ามกลางฟืนแห้ง; สัญญาณอันรุ่งโรจน์ผู้ทรงพลัง ผู้ควรบูชา ได้แผ่ตนขึ้นสู่สวรรค์.

Mantra 2

इममञ्जस्पामुभये अकृण्वत धर्माणमग्निं विदथस्य साधनम् । अक्तुं न यह्वमुषसः पुरोहितं तनूनपातमरुषस्य निंसते ॥

อัคนี (Agni) องค์นี้ ผู้รวดเร็วในการชโลมด้วยรัศมี ทั้งสองฝ่าย (ฟ้ากับดิน/สองภพ) ได้ตั้งให้เป็นผู้ทรงไว้ซึ่งธรรม (dharma) เป็นผู้บรรลุผลแห่งสภาพิธี (vidatha) ดุจเปลวไฟยามราตรี ผู้พุ่งพล่านนั้นถูกเหล่าอุษัส (Uṣas, อรุณรุ่ง) อัญเชิญไว้เบื้องหน้า; ตนูนปาต (Tanūnapāt) ผู้สืบจากผู้แดงเรื่อ ได้รับการสถาปนาให้มั่นคง.

Mantra 3

बळस्य नीथा वि पणेश्च मन्महे वया अस्य प्रहुता आसुरत्तवे । यदा घोरासो अमृतत्वमाशतादिज्जनस्य दैव्यस्य चर्किरन् ॥

เราทั้งหลายใคร่ครวญการนำพาแห่งพลังของท่าน และการผ่าเปิดพวกปาณิ (Paṇi); บรรดานก—คือพลังอันรวดเร็วของท่าน—ถูกส่งออกไปเพื่อกลืนกิน ครั้นเมื่อเหล่าผู้น่าครั่นคร้ามบรรลุอมฤตत्व (amṛtatva) แล้ว เมื่อนั้นเองพวกเขาก็ทำให้เผ่าพันธุ์ทิพย์กึกก้องด้วยเสียงโห่ชัยชนะ

Mantra 4

ऋतस्य हि प्रसितिर्द्यौरुरु व्यचो नमो मह्यरमतिः पनीयसी । इन्द्रो मित्रो वरुणः सं चिकित्रिरेऽथो भगः सविता पूतदक्षसः ॥

เพราะฟ้ากว้าง (Dyauḥ) นั้นแลคือแรงผลักดันไปข้างหน้า (prasiti) แห่งฤตะ (ṛta) อันแผ่ไกลไร้ขอบเขต ขอนอบน้อมแด่อรามติ (Aramati) ผู้ยิ่งใหญ่ ผู้ควรชื่นชมยิ่ง อินทระ (Indra) มิตร (Mitra) วรุณะ (Varuṇa) ได้หยั่งรู้ร่วมกัน; และภคะ (Bhaga) กับสวิตฤ (Savitṛ) ผู้มีญาณทัศนะอันบริสุทธิ์ก็เช่นกัน

Mantra 5

प्र रुद्रेण ययिना यन्ति सिन्धवस्तिरो महीमरमतिं दधन्विरे । येभिः परिज्मा परियन्नुरु ज्रयो वि रोरुवज्जठरे विश्वमुक्षते ॥

ด้วยรุทระ—ผู้ขับเคลื่อน—เหล่าแม่น้ำเคลื่อนไปข้างหน้า; พวกนางค้ำจุนอรามติอันยิ่งใหญ่ (Aramati, ความเลื่อมใส/ความคิดแห่งแผ่นดิน) ให้แผ่ข้ามผืนโลก. ผู้เวียนไปกับพวกนางนั้นโคจรรอบไหล่เขาอันกว้างใหญ่ กึกก้องคำราม; และหล่อเลี้ยงทุกสิ่งภายในครรภ์—ห้วงลึกที่กักเก็บไว้.

Mantra 6

क्राणा रुद्रा मरुतो विश्वकृष्टयो दिवः श्येनासो असुरस्य नीळयः । तेभिश्चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमेन्द्रो देवेभिरर्वशेभिरर्वशः ॥

รุทระผู้แข็งแกร่ง เหล่ามรุท (Maruts) แห่งชนทั้งปวง เหยี่ยวแห่งฟ้า และพลังผู้เป็นที่พำนักของอสุระ (Asura)—ด้วยพวกเขานั้น วรุณะเพ่งดู มิตร อริยมัน และอินทระก็เพ่งดู; ด้วยเหล่าเทพ ด้วยผู้ว่องไว—ว่องไวอยู่เสมอ.

Mantra 7

इन्द्रे भुजं शशमानास आशत सूरो दृशीके वृषणश्च पौंस्ये । प्र ये न्वस्यार्हणा ततक्षिरे युजं वज्रं नृषदनेषु कारवः ॥

ในอินทระ พวกเขาบรรลุพลัง อันเติบโตในความเป็นนาย; สุริยะปรากฏในทัศนะ และโคผู้เป็นพลังปรากฏในฤทธิ์ชายชาตรี. ช่างผู้สมควรเหล่านั้นได้ตีขึ้นเพื่อพระองค์ วัชระ (vajra) อันผูกเทียมแล้ว ในที่นั่งแห่งจิตวิญญาณมนุษย์.

Mantra 8

सूरश्चिदा हरितो अस्य रीरमदिन्द्रादा कश्चिद्भयते तवीयसः । भीमस्य वृष्णो जठरादभिश्वसो दिवेदिवे सहुरिः स्तन्नबाधितः ॥

แม้สุริยะผู้ส่องสว่างและม้าศึกผู้ว่องไวของเขา ก็ถูกเขาขับเคลื่อนให้เคลื่อนไป; ต่อหน้าพลังอันยิ่งยวดของอินทระ (Indra) ใครเล่าจะยืนอยู่โดยไม่หวาดหวั่น? จากครรภ์แห่งพฤษภผู้เกรียงไกร (vṛṣan) ลมหายใจอันแรงกล้าแห่งพลังพลุ่งขึ้น; วันแล้ววันเล่า อำนาจอันทรหดเร่งรุดไปข้างหน้า ไม่ถูกปราบ ไม่อาจพิชิตได้.

Mantra 9

स्तोमं वो अद्य रुद्राय शिक्वसे क्षयद्वीराय नमसा दिदिष्टन । येभिः शिवः स्ववाँ एवयावभिर्दिवः सिषक्ति स्वयशा निकामभिः ॥

วันนี้พวกท่านจงร้อยเรียงบทสรรเสริญ (stoma) แด่รุทระ (Rudra) ผู้รู้แจ้ง แด่เจ้าแห่งผู้สถาปนาความเป็นวีรบุรุษ จงถวายด้วยนมัสการ (namas) อันนอบน้อม. ด้วยพลังเหล่านั้นที่ทำให้ท่านเป็นศิวะ (śiva) ผู้เกื้อกูล และเป็นผู้ครองตน ท่านแผ่พลังอันส่องสว่างด้วยตนเองจากสวรรค์ ให้ดำเนินไปตามความปรารถนาแท้ (nikāma) แห่งจิตวิญญาณ.

Mantra 10

ते हि प्रजाया अभरन्त वि श्रवो बृहस्पतिर्वृषभः सोमजामयः । यज्ञैरथर्वा प्रथमो वि धारयद्देवा दक्षैर्भृगवः सं चिकित्रिरे ॥

พวกเขาแท้จริงแล้วได้นำพาและก่อให้เกิดเกียรติคุณอันกว้างไกลแห่ง ‘วจ’ (Vāc, พระวาจา) เพื่อความเป็นไปของมนุษย์: พฤหสปติ (Bṛhaspati) พฤษภผู้ทรงพลัง ผู้เป็นญาติแห่งโสมะ (Soma). ด้วยยัญพิธี อถรรวัน (Atharvan) เป็นผู้แรกที่สถาปนาระเบียบแห่งการทำงานทั้งหลาย; เหล่าเทพด้วยทักษะ และเหล่าภฤคุ (Bhṛgu) จึงบรรลุความรู้แจ้งอันครบถ้วน.

Mantra 11

ते हि द्यावापृथिवी भूरिरेतसा नराशंसश्चतुरङ्गो यमोऽदितिः । देवस्त्वष्टा द्रविणोदा ऋभुक्षणः प्र रोदसी मरुतो विष्णुरर्हिरे ॥

แท้จริงคือท่านเหล่านั้น—ฟ้ากับดินผู้มั่งด้วยพลังแห่งเมล็ดกำเนิด, นาราศัมสะ (Nārāśaṃsa), พลังสี่อวัยวะ, ยมะ (Yama) และ อทิติ (Aditi); ทวัสฏฤ (Tvaṣṭṛ) ช่างผู้ปั้นแต่งอันเป็นเทพ, ผู้ประทานทรัพย์อุดม, ฤภุกษัน (Ṛbhukṣan); ทั้งมรุต (Maruts) และวิษณุ (Viṣṇu)—ล้วนได้มาซึ่งและค้ำจุนโลกคู่กว้างใหญ่ เพื่อดวงจิตผู้ก้าวหน้าไปข้างหน้า.

Mantra 12

उत स्य न उशिजामुर्विया कविरहिः शृणोतु बुध्न्यो हवीमनि । सूर्यामासा विचरन्ता दिविक्षिता धिया शमीनहुषी अस्य बोधतम् ॥

และขอให้ฤๅษีผู้เที่ยวไกล—ผู้เป็นนาค—ได้ยินเรา ณ กาลแห่งการบูชา: พุธนยะ (Budhnya). ขอให้สุริยะและจันทรา ผู้โคจรอยู่ในที่พำนักแห่งฟ้า ด้วยความคิดอันสว่างไสวของศมี (Śamī) และนะหุษะ (Nahuṣa) จงตื่นรู้ต่อสิ่งนี้ (เสียงเรียกของเรา) และทำให้มันเป็นความรู้สึกตัวในเรา.

Mantra 13

प्र नः पूषा चरथं विश्वदेव्योऽपां नपादवतु वायुरिष्टये । आत्मानं वस्यो अभि वातमर्चत तदश्विना सुहवा यामनि श्रुतम् ॥

ขอให้ปูษัน (Pūṣan) นำการเดินทางของเราก้าวไปข้างหน้า; ขอให้หมู่เทพทั้งปวง (Viśvadeva) คุ้มครอง; ขอให้อปาม นปาต (Apāṃ Napāt) พิทักษ์; ขอให้วายุ (Vāyu) เกื้อหนุนการแสวงหาที่เราเลือก. จงสรรเสริญลมหายใจ/อาตมัน (Ātman) ผู้หันสู่ความดีอันสว่างยิ่งกว่า; และขอให้อัศวินทั้งคู่ (Aśvins) ผู้เรียกได้โดยง่าย ได้ยินถ้อยคำนี้ในยามเสด็จไปตามทางของท่าน.

Mantra 14

विशामासामभयानामधिक्षितं गीर्भिरु स्वयशसं गृणीमसि । ग्नाभिर्विश्वाभिरदितिमनर्वणमक्तोर्युवानं नृमणा अधा पतिम् ॥

เราทั้งหลายสรรเสริญด้วยถ้อยคำอันมีแรงดลใจ ถึงผู้ส่องสว่างด้วยตนเอง ผู้ประทับเหนือหมู่ชนผู้ไร้ความหวาดกลัวเหล่านี้ ด้วยพลังศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวง (gnā) เราขอยืนยันอทิติ (Aditi) ผู้ไม่บาดเจ็บ ไม่ล้มลง—เยาว์วัยในยามอรุณรุ่ง—ผู้ยินดีในมนุษย์ เป็นเจ้าแท้จริง

Mantra 15

रेभदत्र जनुषा पूर्वो अङ्गिरा ग्रावाण ऊर्ध्वा अभि चक्षुरध्वरम् । येभिर्विहाया अभवद्विचक्षणः पाथः सुमेकं स्वधितिर्वनन्वति ॥

ณ ที่นี้ อังคิรัส (Aṅgiras) ผู้ดั้งเดิมโดยกำเนิด เปล่งเสียงเร้าแรงดลใจ; หินคั้นที่ชูขึ้นสูงเพ่งไปยังพิธีบูชา ด้วยสิ่งเหล่านี้ ผู้กว้างใหญ่จึงเป็นผู้เห็นแจ้ง; หนทางจึงมั่นคง—ดุจขวานแห่งการหยั่งรู้ภายใน (svadhiti) ฟันฝ่าพงพฤกษ์ที่งอกงาม

Frequently Asked Questions

Agni is the main deity—praised as the Hotṛ (chief ritual priest), the welcomed guest, and a radiant ketu (luminous sign) rising toward heaven.

Because Agni is ritually ‘received’ and tended, especially in evening or night-kindling; the fire is treated like an honored guest whose presence brings light, protection, and ritual success.

It recalls the ancient seer-line associated with discovering and establishing sacred fire and ritual knowledge, implying that today’s sacrifice follows a proven, well-made path that also awakens inner insight.

Ask anything about Sukta 92 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App