Adhyaya 201: The Battle between the Rākṣasas and Yama’s Attendant-Messengers

Verse 1

अथ राक्षसकीङ्करयुद्धम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ ततस्ते सहिताः सर्वे चान्योऽन्याभिरताः सदा ॥ नानावेषधरा दूताः कृताञ्जलिपुटास्तदा ॥

ఇప్పుడు రాక్షసుల కింకరులతో యుద్ధం ప్రారంభమగును. ఋషిపుత్రుడు పలికెను—అప్పుడు ఆ దూతలందరు కలిసి, ఎల్లప్పుడూ పరస్పర సమన్వయంతో, నానావేషాలు ధరించి, ఆ సమయంలో అంజలి ముద్రతో భక్తిగా నిలిచిరి।

Verse 2

दूता ऊचुः ॥ वयं श्रान्ताश्च क्षीणाश्च ह्यन्यान् योजितुमर्हसि ॥ वयमन्यत्करिष्यामः स्वामिन्कार्यं सुदुष्करम् ॥

దూతలు పలికిరి—మేము అలసిపోయి శక్తిహీనులమయ్యాము; మీరు ఇతరులను నియమించవలెను। ఓ స్వామీ, ఈ కార్యం అత్యంత దుష్కరం; మేము మరొక పని చేస్తాము।

Verse 3

अन्ये हि तावत्तत्कुर्युर्यथेष्टं तव सुव्रत ॥ भगवन्स्म परिक्लिष्टाः त्राहि नः परमेश्वर ॥

హే సువ్రతా, నీ ఇష్టప్రకారం ఆ పని ఇతరులూ చేయగలరు। హే భగవాన్, మేము బాగా బాధపడుతున్నాము; హే పరమేశ్వరా, మమ్మల్ని రక్షించుము।

Verse 4

ततो विवृत्तरक्ताक्षस्तेन वाक्येन रोषितः ॥ विनिःश्वस्य यथा नागो ह्यपश्यत्सर्वतो दिशम् ॥

అప్పుడు ఆ మాటలతో కోపగించి అతని కన్నులు ఎర్రబడి తిరుగుచుండెను। సర్పంలా బలంగా నిశ్వాసం విడిచి, అన్ని దిశల వైపు చూచెను।

Verse 5

अदूरे दृष्टवान्कञ्चित्पुरुषं स ह्यनाकृतिम् ॥ स तु वेगेन सम्प्राप्त इङ्गितज्ञो दुरात्मवान् ॥

అదూరంలో అతడు ఒక పురుషుణ్ణి చూచెను; అతనికి స్పష్టమైన ఆకృతి లేదు. ఆ దురాత్ముడు, సంకేతాలు-ఉద్దేశ్యాలు గ్రహించువాడు, వేగంగా పరుగెత్తి చేరెను।

Verse 6

निःसृतः स च रोषेण चित्रगुप्तेन धीमता ॥ ततः स त्वरितं गत्वा मन्देहा नाम राक्षसाः ॥

ధీమంతుడైన చిత్రగుప్తుని కోపంతో అతడు వెలివేయబడ్డాడు. ఆపై త్వరగా వెళ్లి ‘మందేహ’ అనే రాక్షసుల వద్దకు చేరాడు.

Verse 7

नानारूपधरा घोरा नानाभरणभूषिताः ॥ विनाशाय महासत्त्वो यत्र तिष्ठन्महायशाः ॥

వారు భయంకరులు, అనేక రూపాలు ధరించినవారు, నానావిధ ఆభరణాలతో అలంకరించబడినవారు; వినాశార్థం మహాయశస్సుగల మహాసత్త్వుడు నిలిచిన స్థలానికి సాగారు.

Verse 8

चित्रगुप्तो महाबाहुः सर्वलोकार्थचिन्तकः ॥ समः सर्वेषु भूतेषु भूतानां च समादिशत् ॥

మహాబాహువైన చిత్రగుప్తుడు, సమస్త లోకాల హితాన్ని చింతించేవాడు, సమస్త భూతాల పట్ల సమదృష్టి కలవాడు; ఆ భూతాల విషయమై ఆజ్ఞాపించాడు.

Verse 9

ततस्ते विविधाकाराः राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ उपरुह्य तथा सर्वे मातङ्गांश्च हयं तथा ॥

అప్పుడు వివిధ ఆకారాల మాంసభక్షక రాక్షసులు అందరూ ఏనుగులపై ఎక్కి, అలాగే గుర్రాలపై కూడా అధిరోహించారు.

Verse 10

ब्रुवन्तश्च पुनर्हृष्टाः शीघ्रमाज्ञापय प्रभो ॥ तव सन्देशकर्त्तारः कस्य कृन्तामजीवितम् ॥

మళ్లీ హర్షంతో వారు అన్నారు—“ప్రభూ, త్వరగా ఆజ్ఞాపించండి. మేము మీ సందేశవాహకులం; ఎవరి ప్రాణాన్ని ఛేదించాలి?”

Verse 11

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा चित्रगुप्तो ह्यभाषत ॥ रोषगद्गदया वाचा निःश्वसन् वै मुहुर्मुहुः ॥

వారి మాటలు విని చిత్రగుప్తుడు పలికెను—కోపంతో గద్గదమైన స్వరంతో, మళ్లీ మళ్లీ దీర్ఘ నిశ్వాసాలు విడిచెను।

Verse 12

भो भो मन्देहका वीराः मम चित्तानुपालकाः ॥ एतान्बध्नीत गृह्णीत भूताराक्षसपुङ्गवाः ॥

“హో హో! ఓ మందేహక వీరులారా, నా సంకల్పాన్ని కాపాడువారలారా! వీరిని బంధించండి, పట్టుకోండి—ఓ భూతరాక్షస శ్రేష్ఠులారా!”

Verse 13

एवं हत्वा च बद्ध्वा च ह्यागच्छत पुनर्यथा ॥ हन्तारः सर्वभूतानां कृतज्ञा दृढ विक्रमा ॥

“ఇలా సంహరించి బంధించి, మునుపటిలాగే మళ్లీ రండి—మీరు సమస్త భూతాల సంహారకులు, కృతజ్ఞులు, దృఢ పరాక్రములు.”

Verse 14

हत्वा वै पापकानेतान्मम विप्रियकारिणः ॥ एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य वचनं चेदमब्रुवन् ॥

“నిజంగా నా ఇష్టానికి విరుద్ధంగా చేసిన ఈ పాపులను సంహరించండి”—అని అతని మాటలు విని వారు ఈ విధంగా ప్రత్యుత్తరం పలికిరి।

Verse 15

राक्षसाः ऊचुः ॥ श्रान्ता वा क्षुधिता वापि दुःखिता वा तपोधनाः ॥ अमात्याः एव ज्ञातव्याः भृत्याः शतसहस्रशः ॥

రాక్షసులు పలికిరి—“వారు అలసిపోయినా, ఆకలితో ఉన్నా, దుఃఖితులైనా—తపోధనులను మంత్రులుగానే గుర్తించాలి; సేవకులు అయితే లక్షల సంఖ్యలో ఉంటారు.”

Verse 16

एते वधार्थं निर्दिष्टास्त्वयैव च महात्मना ॥ न युक्तं विविधाकाराः ह्यस्माकं नाशनाय वै ॥

హే మహాత్మా, వీరు వధార్థమై నీ చేతనే నియమింపబడ్డారు. మా వినాశనార్థం నానారూపధారులను నియోగించడం యుక్తం కాదు.

Verse 17

यथा ह्येते समुत्पन्नाः सर्वधर्मानुचिन्तकाः ॥ तथा वयं समुत्पन्नास्तदर्थं हि भवानपि ॥

ఎలా వీరు సమస్త ధర్మాలను విచారించువారిగా ఉద్భవించారో, అలాగే మేము కూడా ఉద్భవించాము; అదే ప్రయోజనార్థం నీవు కూడా (ఉద్భవించావు).

Verse 18

मा च मिथ्या प्रतिज्ञातं धर्मिष्ठस्य भवत्विति ॥ अस्माकं विग्रहे वीर मुच्यन्तां यदि मन्यसे ॥

ధర్మిష్ఠునికి తగిన నీ ప్రతిజ్ఞ మిథ్యగా కాకూడదు. హే వీరా, నీవు సముచితమని భావిస్తే మా యుద్ధంలో వారిని విముక్తులను చేయుము.

Verse 19

एवमुक्त्वा ततो घोरा व्याधयः कामरूपिणः ॥ सन्नद्धास्त्वरितं शूरा भीमरूपा भयानकाः ॥

ఇలా చెప్పిన తరువాత, భయంకరమైన వ్యాధులు—ఇష్టరూపధారులు—వేగంగా సన్నద్ధులయ్యారు; వారు శూరులు, భీమరూపులు, భయానకులు.

Verse 20

गजैरन्ये तथा चाश्वै रथैश्चापि महाबलाः ॥ कण्टकैस्तुरगैर्हंसैरन्ये सिंहैस्तथापरे ॥

కొంతమంది మహాబలులు గజాలతో, అలాగే అశ్వాలతో మరియు రథాలతో కూడి ఉన్నారు; మరికొందరు కంటకయుక్త జీవులతో, తురగాలతో, హంసలతో; ఇంకొందరు సింహాలతో కూడి ఉన్నారు.

Verse 21

मृगैः सृगालैर्महिषैर्व्याघ्रैर्मेषैस्तथापरे ॥ गृध्रैः श्येनैर्मयूरैश्च सर्पगर्दभकुक्कुटैः ॥

ఇతరులు జింకలు, నక్కలు, మహిషాలు, పులులు, గొర్రెలతో వచ్చారు; అలాగే గద్దలు, గద్దపక్షులు, నెమళ్లు, సర్పాలు, గాడిదలు, కోళ్లు తోడుగా కూడా వచ్చారు.

Verse 22

एवं वाहनसंयुक्ता नानाप्रहरणोद्यताः ॥ समागताः महासत्त्वा अन्योन्यमभिकाङ्क्षिणः ॥

ఇలా వాహనాలతో కూడి, నానావిధ ఆయుధాలు ఎత్తి సిద్ధంగా ఉన్న మహాసత్త్వులు సమాగమమయ్యారు—ఒకరినొకరు ఎదుర్కోవాలని ఆకాంక్షిస్తూ.

Verse 23

तूर्यक्श्वेडितसंघुष्टैर्बलितास्फोटितैरपि ॥ जयार्थिनो द्रुतं वीराश्चालयन्तश्च मेदिनीम् ॥

వాద్యాల ఘోష, యుద్ధనాదాలు, గర్జనలు, చప్పట్లతో కూడి, విజయాన్ని కోరిన వీరులు వేగంగా ముందుకు సాగి భూమినే కంపింపజేశారు.

Verse 24

ततः समभवद्युद्धं तस्मिंस्तमसि सन्तते ॥ मुकुटैरङ्गदैश्चित्रैः केयूरैः पट्टिशासिकैः ॥

అక్కడ చీకటి వ్యాపించినప్పుడు యుద్ధం ప్రారంభమైంది—మకుటాలు, విచిత్ర అంగదాలు, కేయూరాలు, అలాగే గొడ్డళ్లు మరియు ఖడ్గాల మధ్య.

Verse 25

सकुण्डलैः शिरोभिश्च भ्राजते वसुधातलम् ॥ बहुभिश्च सकेयूरैश्छत्रैश्च मणिभूषणैः

కుండలాలు ధరించిన శిరస్సులతో, అలాగే అనేక కేయూరాలు, ఛత్రాలు, మణిభూషణాలతో భూమితలం ప్రకాశించింది.

Verse 26

शूलशक्तिप्रहारीश्च यष्टितोमरपट्टिशैः ॥ असिखड्गप्रहारीश्च बलप्राणसमीritaiḥ

శూలశక్తులతో దెబ్బలు, యష్టి, తోమర, పట్టిశాలతో ప్రహారాలు; అలాగే అసి-ఖడ్గాలతో కోయుటలు—బలప్రాణవేగంతో ప్రేరితమైనవి।

Verse 27

अभवद्दारुणं युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् ॥ नखैर्दन्तैश्च पादैश्च तेऽन्योऽन्यमभिजघ्निरे

అప్పుడు యుద్ధం అత్యంత దారుణంగా, ఘోర కలకలంగా, రోమాంచకంగా మారింది; వారు గోర్లు, పళ్లు, పాదాలతో కూడ పరస్పరం కొట్టుకున్నారు।

Verse 28

ततस्ते राक्षसा भग्ना दूतैर्घोरपराक्रमैः ॥ देहि देहि वदन्त्येव भिन्धि गृह्णीष्व तिष्ठ च

అప్పుడు ఘోర పరాక్రమముగల దూతలచే ఓడింపబడిన ఆ రాక్షసులు పదేపదే అరచారు—“ఇవ్వు! ఇవ్వు! చీల్చు! పట్టుకో! నిలబడు!”

Verse 29

वध्यमानाः पिशाचास्ते ये निवृत्ता रणार्दिताः ॥ आहूयन्त प्रतिबयात्क्रोधसंरक्तलोचनाः

యుద్ధంలో బాధపడి వెనుదిరిగిన ఆ పిశాచులు, చంపబడుతూనే ఉన్నప్పటికీ భయంతో మళ్లీ పిలువబడ్డారు; కోపంతో వారి కన్నులు ఎర్రబడినవి।

Verse 30

तिष्ठ तिष्ठ क्व यासीति न गच्छामि दृढो भव ॥ मया मुक्तमिदं शस्त्रं तव देहविनाशनम्

“ఆగు, ఆగు—ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?” “నేను వెళ్లను; నీవు దృఢంగా నిలబడు. నేను విసిరిన ఈ శస్త్రం నీ దేహనాశకము.”

Verse 31

किन्तु मूढ त्वया शस्त्रं न मुक्तं मे रुजाकरम् ॥ मया क्षिप्तास्तु इषवः प्रतीच्छ क्व पलायसे

కానీ ఓ మూఢుడా! నీవు విడిచిన ఆయుధం నాకు బాధ కలిగించేది కాదు. నా చేత విడిచిన బాణాలను స్వీకరించు; నీవు ఎక్కడికి పారిపోతున్నావు?

Verse 32

किं त्वं वदसि दुर्बुद्धे एषोऽहं पारगो रणे ॥ मम बाहु विमुक्तस्तु यदि जीवस्यतो वद

ఓ దుర్బుద్ధీ! నీవేమి అంటున్నావు? ఇదిగో, నేను యుద్ధంలో నిపుణుడను. నా భుజం విముక్తమైంది; జీవించాలనుకుంటే (శరణాగతి) మాట చెప్పు.

Verse 33

तत्र ते सहसा घोरा राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ मन्देहा नाम नाम्ना ते वध्यमानाः सहस्रशः

అక్కడ అకస్మాత్తుగా భయంకరమైన, మాంసభక్షక రాక్షసులు ప్రత్యక్షమయ్యారు. వారు ‘మందేహ’ అనే పేరుతో పిలువబడుతూ వేల సంఖ్యలో సంహరింపబడుతున్నారు.

Verse 34

ततो भग्ना यदा ते तु राक्षसाः कामरूपिणः ॥ प्रत्यपद्यन्त ते मायां तामसीं तमसावृताः

అప్పుడు ఆ కామరూప రాక్షసులు ఓడిపోయి, చీకటితో కప్పబడి, తామస మాయను ఆశ్రయించారు.

Verse 35

अदृश्याश्चैव दृश्याश्च तद्बलं तमसावृताः ॥ ततस्ते शरणं जग्मुर्ज्वरं परमभीषणम् ॥

అదృశ్యమూ దృశ్యమూ అయిన ఆ బలం చీకటితో కప్పబడి ఉంది. అప్పుడు వారు పరమ భయంకరుడైన ‘జ్వర’ుని శరణు పొందారు.

Verse 36

शूलपाणिं विरूपाक्षं सर्वप्राणिप्रणाशनम् ॥ मन्देहा नाम नाम्ना वै राक्षसाः पिशिताशनाः ॥

వారు త్రిశూలధారి, విరూపాక్షుడు, సమస్త ప్రాణుల వినాశకుడు అని వర్ణించారు; అలాగే ‘మందేహ’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన మాంసభక్షక రాక్షసులను కూడా పేర్కొన్నారు।

Verse 37

वयमद्य महाभाग त्रायस्व जगतः पते ॥ ततस्तेषां वचः श्रुत्वा दूतानां कामरूपिणाम् ॥

“ఈ రోజు మేము మీ శరణు కోరుతున్నాము, మహాభాగ! జగత్పతే, మమ్మల్ని రక్షించండి।” అప్పుడు ఇష్టరూపధారులైన ఆ దూతల మాటలు విని…

Verse 38

ज्वरः क्रुद्धो महातेजा योधानां तु सहस्रशः ॥ कालो मुण्डः केकराक्षो लोहयष्टिपरिग्रहः ॥

క్రోధంతో మహాతేజస్సుగల జ్వరుడు సహస్రాల సంఖ్యలో యోధులను (సమీకరించాడు)—వారిలో కాల, ముండ, కేకరాక్ష, లోహయష్టిపరిగ్రహ (మొదలైనవారు) ఉన్నారు।

Verse 39

विविधान्सन्दिदेशात्र पुरुषानग्निवर्चसः ॥ बद्धाञ्जलिपुटान्सर्वानिदमाह सुरेश्वरः ॥

అక్కడ అతడు అగ్నివర్ణ తేజస్సుతో ప్రకాశించే వివిధ పురుషులను పంపించాడు. అంజలి బద్ధంగా నిలిచిన వారందరితో దేవేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు।

Verse 40

पच शीघ्रमिमान्पापान्योगेन च बलेन च ॥ ततस्ते त्वरितं गत्वा यत्र ते पिशिताशनाः ॥

“ఈ పాపులను త్వరగా దహించండి—యోగశక్తితోను బలంతోను.” అప్పుడు వారు వేగంగా వెళ్లి, ఆ మాంసభక్షకులు ఉన్న చోటుకు చేరారు।

Verse 41

ज्वराज्ञया च ते सर्वे जीमूतघननिःस्वनाः ॥ बहूंस्ते राक्षसान्घोरान्दर्पोत्सिक्तान् सहस्रशः ॥

జ్వరుని ఆజ్ఞచేత వారు అందరూ ఘన మేఘగర్జనవలె నినదిస్తూ, గర్వోన్మత్తులైన అనేక భయంకర రాక్షసులపై సహస్రాలుగా దాడి చేశారు।

Verse 42

बहुशस्त्रप्रहारैश्च शस्त्रैश्च विविधोज्ज्वलैः ॥ तरसा राक्षसा विग्ना रुधिरेण परिप्लुताः ॥

అనేక శస్త్రప్రహారాలతోను, వివిధ ప్రకాశవంతమైన ఆయుధాలతోను రాక్షసులు ఉగ్రవేగంగా అడ్డుకోబడి, రక్తంతో ముంచెత్తబడ్డారు।

Verse 43

मोचयामास संग्रामं स्वयमेव यमस्ततः ॥ राक्षसान्मोचयित्वाऽथ हन्यमानान्समन्ततः ॥

అప్పుడు యముడు స్వయంగా యుద్ధాన్ని నిలిపివేశాడు; చుట్టూరా హతమవుతున్న రాక్షసులను విడిపించి…

Verse 44

गत्वा ज्वरं महाभागं विनयात्सान्त्वयन्मुहुः ॥ पूजयन् वै ज्वरं दिव्यं गृहीय हस्ते महायशाः ॥

ఓ మహాభాగా! అతడు జ్వరుని సమీపించి వినయంతో పదేపదే శాంతింపజేశాడు; దివ్య జ్వరుని పూజిస్తూ ఆ మహాయశస్సు గలవాడు అతని చేతిని పట్టుకున్నాడు।

Verse 45

प्रविवेश गृहं स्वं तु सम्भ्रमेणेदृशेन तु ॥ आननं तु समुत्प्रोष्छ्य सङ्ग्रामे स्वेदबिन्दुवत् ॥

అతడు అటువంటి కలవరంతో తన ఇంటిలో ప్రవేశించాడు; ముఖాన్ని పైకి ఎత్తగా, యుద్ధంలో చెమట బిందువులతో కప్పబడినవాడిలా కనిపించాడు।

Verse 46

रोषायासकरं चैव सर्वलोकनमस्कृतः ॥ अहं त्वं चैव देवेश इमं लोकं चराचरम् ॥

ఆయన క్రోధమును శ్రమను కలిగించువాడైనను, సమస్త లోకములచే నమస్కరింపబడువాడు. ఓ దేవేశా! నేను నీవు ఈ చరాచర లోకమును పాలించుచున్నాము.

Verse 47

शासेमहि यथाकामं यथादृष्टं यथाश्रुतम् ॥ त्वया ग्राह्यो ह्यहं देव मृत्युना च सुसंवृतः ॥

మన ఇష్టానుసారంగా—చూసినదానిని, విన్నదానిని అనుసరించి—పాలన/న్యాయ నిర్ణయం చేద్దాం. కానీ ఓ దేవా! నేను నీచేత గ్రహింపబడవలసినవాడను; మరణముచేత కూడా బలంగా ఆవరించబడ్డాను.

Verse 48

लोकान्सर्वानहं हन्मि सर्वघाती न संशयः ॥ गच्छ गच्छ यथास्थानं युद्धं च त्यजतु स्वयम् ॥

నేను సమస్త లోకములను సంహరిస్తాను; నేను సర్వఘాతిని—సందేహం లేదు. వెళ్ళు, వెళ్ళు, నీ స్థానమునకు; అతడు స్వయంగా యుద్ధమును విడిచిపెట్టుగాక.

Verse 49

राक्षसानां हतास्तत्र षष्टिकोट्यो रणाजिरे ॥ अमराश्चाक्षयाश्चैव न हि त्वां प्रापयन्ति वै ॥

అక్కడ రణభూమిలో అరవై కోట్లు రాక్షసులు హతమయ్యారు; అమరులూ అక్షయులూ కూడ నిజంగా నిన్ను చేరలేరు (నిన్ను జయించలేరు).

Verse 50

ततो ह्युपरतं युद्धं धर्मराजो यमः स्वयम् ॥ दूतानां चित्रगुप्तेन सख्यमेकमकारयत् ॥

అప్పుడు యుద్ధము నిజంగా ఆగిపోయెను; ధర్మరాజుడైన యముడు స్వయంగా దూతల విషయమున చిత్రగుప్తునితో ఒకే సఖ్యత/సంధిని ఏర్పరచెను.

Verse 51

सम्भाषन्ते ततो दूताश्चित्रगुप्तं तथैव च ॥ नियुञ्जस्व मया पूर्वं सर्वकर्माणि जन्तुषु ॥

అప్పుడు దూతలు చిత్రగుప్తునితో కూడ సంభాషించారు— “నేను ముందుగా ఎలా నియమించానో అలాగే సమస్త జీవుల సమస్త కర్మాలను నియోగించు (లిఖించు).”

Verse 52

स्वकर्मगुणभूतानि ह्यशुभानि शुभानि च ॥ रुद्रं दूताः समागम्य चित्रगुप्तस्य पार्श्वतः ॥

స్వకర్మముల నుండి జనించిన గుణరూపమైన శుభాశుభ కర్మాలను పరిగణించి, దూతలు రుద్రుని సమీపించి చిత్రగుప్తుని పక్కన నిలిచారు.

Verse 53

उपस्थानं च कुर्वन्ति कालचिन्तकमब्रुवन् ॥ यथा लोका यथा राजा यथा मृत्युḥ सनातनः ॥

వారు ఉపస్థానం (సేవ) చేసి కాలచింతకునితో ఇలా అన్నారు— “ఎలా లోకాలు, ఎలా రాజు, అలాగే మరణం సనాతనం.”

Verse 54

तदैवोत्तिष्ठ तिष्ठेति क्षम्यतां क्षम्यतां प्रभो

అదే సమయంలో వారు అన్నారు— “లేచి నిలువు, నిలువు”; అలాగే— “క్షమించుము, క్షమించుము, ప్రభూ.”

Verse 55

बद्धगोधाङ्गुलित्राणा नानायुधधरास्तथा ॥ अग्रतः किंकराः कृत्वा तिष्ठन्पादाभिवन्दनम् ॥

బద్ధమైన గోదా (ఇగువానా) వేళ్ల కవచాలను ధరించి, నానావిధ ఆయుధాలు పట్టుకొని, ముందుగా కింకరులను నిలిపి, పాదాభివందనంతో వారు అక్కడ నిలిచారు.

Verse 56

परित्रायस्व नो वीर किंकराणां महाबलान् ॥ हन्यमानान्हि रक्षोभिरस्मानद्य रणाजिरे ॥

హే వీరా! మమ్మల్ని రక్షించుము—మేము నీ మహాబలమైన కింకరులము; నేడు రణభూమిలో రాక్షసులు మమ్మల్ని కొడుతూ సంహరిస్తున్నారు.

Verse 57

बाहुभिः समनुप्राप्तः केशाकेशि ततः परम् ॥ अयुक्तमतुलं युद्धं तेषां वै समजायत ॥

వారు భుజబలంతో దగ్గరికి చేరి పట్టుబడ్డారు; ఆపై కేశాకేశి జరిగింది. వారి మధ్య నియంత్రణలేని, అపూర్వమైన యుద్ధం ఉద్భవించింది.

Verse 58

खादन्ति चैव घ्नन्ति स्म चित्रगुप्तेन चोदिताः ॥ व्याधीनां च सहस्राणि दूतानां च महाबलाः ॥

చిత్రగుప్తుని ప్రేరణతో వారు భక్షించి కొడుతూ సంహరిస్తారు; అక్కడ వ్యాధుల వేల రూపాలు, అలాగే మహాబలమైన దూతలూ ఉన్నారు.

Verse 59

धर्मराजोऽथ विश्रान्तं कालभूतं महाज्वरम् ॥ किंकिं वृत्तमिदं देव व्यापिनस्त्वं महातपाः ॥

అప్పుడు ధర్మరాజు విశ్రాంతిగా ఉన్న కాలస్వరూప మహాజ్వరునితో అన్నాడు—“హే దేవా! ఇది ఏమేమి జరిగింది? నీవు సర్వవ్యాపివి, హే మహాతపస్వీ!”