Rig Veda 6.13.1: Mandala 6, Sukta 13, Mantra 1

Sukta 6.13

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for 6.13)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वद्विश्वा सुभग सौभगान्यग्ने वि यन्ति वनिनो न वयाः । श्रुष्टी रयिर्वाजो वृत्रतूर्ये दिवो वृष्टिरीड्यो रीतिरपाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 6.13.1

Transliteration

tvád viśvā́ subhaga saúbhagāny agne ví yanti vaníno ná vayā́ḥ | śruṣṭī́ rayír vā́jo vṛtra-tū́rye divó vṛṣṭír ī́ḍyo rītír apā́m ||

Translation

సుభగ అగ్నీ! నీ నుండే సమస్త సౌభాగ్యాలు అడవిలోనుండి పక్షులు ఎగిరిపోవునట్లు వ్యాపిస్తాయి. శ్రుష్టి (శ్రవణ-ఆజ్ఞాపాలన), రయి (సమృద్ధి), వాజ (బల-పరిపూర్ణత) వృత్రతూర్యే (ఆవరణకర్తతో యుద్ధం) లో; దివో వృష్టి (ఆకాశవర్షం), ఈడ్య (పూజ్య) మరియు అపాం రీతి (జలప్రవాహ నియమం)—ఇవి నీ ప్రస్రవణాలు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वत्: from you
• त्वत्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वानि: all (things), all (boons)
• विश्वानि: Kartā
• Type: Adjective (substantivized) / Noun
• Root: विश्व- (प्रातिपदिक)

• सुभग: O fortunate one
• सुभग: (Sambodhana)
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: सु- + भग (प्रातिपदिक)

• सौभगानि: good fortunes, prosperities
• सौभगानि: Kartā (apposition to विश्वानि)
• Type: Noun
• Root: सौभग- (भग → सौभग, भाव/सम्बन्ध)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (Sambodhana)
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth, widely
• वि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• यन्ति: go, proceed, come forth
• यन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• वनिनः: the seekers/winners
• वनिनः: Kartā (simile-subject)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वनिन्- (प्रातिपदिक; ‘वन’/‘वन्’ + इन्, ‘one who wins/desires/strives’)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• वयाः: birds
• वयाः: Kartā (upamāna)
• Type: Noun
• Root: वयस्- (प्रातिपदिक)

• श्रुष्टी: obedience/ready attention
• श्रुष्टी: Kartā (enumerated boon)
• Type: Noun
• Root: श्रुष्टि- (प्रातिपदिक; √श्रु/श्रुष् ‘to hear/obey’ → ‘obedience/attention’)

• रयिः: wealth
• रयिः: Kartā (enumerated boon)
• Type: Noun
• Root: रयि- (प्रातिपदिक)

• वाजः: prize, strength, (victory-)booty
• वाजः: Kartā (enumerated boon)
• Type: Noun
• Root: वाज- (प्रातिपदिक)

• वृत्रतूर्ये: in the Vṛtra-slaying contest/battle
• वृत्रतूर्ये: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वृत्रतूर्य- (समास; वृत्र + तूर्य ‘overcoming/contest’)

• दिवः: of heaven/sky
• दिवः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: दिव्- (प्रातिपदिक)

• वृष्टिः: rain
• वृष्टिः: Kartā (enumerated boon)
• Type: Noun
• Root: वृष्टि- (प्रातिपदिक; √वृष् ‘to rain’)

• ईड्यः: praiseworthy
• ईड्यः: Viśeṣaṇa (of implied Agni/boon) / Kartā (as item)
• Type: Adjective (participial)
• Root: ईड्य- (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईड्/√ईळ् ‘to praise’ → ‘praiseworthy’)

• रीतिः: flow, stream
• रीतिः: Kartā (enumerated boon)
• Type: Noun
• Root: रीति- (प्रातिपदिक; √री ‘to flow’/‘to go’ → ‘course/flow’)

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: अप्- (प्रातिपदिक)