HomeRig VedaMandala 6Sukta 13Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 6.13

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for 6.13)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

त्वद्विश्वा सुभग सौभगान्यग्ने वि यन्ति वनिनो न वयाः । श्रुष्टी रयिर्वाजो वृत्रतूर्ये दिवो वृष्टिरीड्यो रीतिरपाम् ॥

त्वद्विश्वा॑ सुभग॒ सौभ॑गा॒न्यग्ने॒ वि य॑न्ति व॒निनो॒ न व॒याः । श्रु॒ष्टी र॒यिर्वाजो॑ वृत्र॒तूर्ये॑ दि॒वो वृ॒ष्टिरीड्यो॑ री॒तिर॒पाम् ॥

tvád viśvā́ subhaga saúbhagāny agne ví yanti vaníno ná vayā́ḥ | śruṣṭī́ rayír vā́jo vṛtra-tū́rye divó vṛṣṭír ī́ḍyo rītír apā́m ||

From thee, O fortunate Agni, all felicities go forth like birds from the forest. The obedient hearing, the plenitude, the fullness of force in the battle with the coverer; the rain of heaven, the adorable, and the flowing order of the waters—these are thy outpourings.

त्वत् । विश्वा॑ । सु॒ऽभ॒ग॒ । सौभ॑गानि । अग्ने॑ । वि । या॒न्ति॒ । व॒निनः॑ । न । व॒याः । श्रु॒ष्टी । र॒यिः । वाजः॑ । वृ॒त्र॒ऽतूर्ये॑ । दि॒वः । वृ॒ष्टिः । ईड्यः॑ । री॒तिः । अ॒पाम् ॥त्वत् । विश्वा । सुभग । सौभगानि । अग्ने । वि । यान्ति । वनिनः । न । वयाः । श्रुष्टी । रयिः । वाजः । वृत्रतूर्ये । दिवः । वृष्टिः । ईड्यः । रीतिः । अपाम् ॥tvat | viśvā | su-bhaga | saubhagāni | agne | vi | yānti | vaninaḥ | na | vayāḥ | śruṣṭī | rayiḥ | vājaḥ | vṛtra-tūrye | divaḥ | vṛṣṭiḥ | īḍyaḥ | rītiḥ | apām

त्वत्from you
त्वत्:
Apādāna
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वानिall (things), all (boons)
विश्वानि:
Kartā
TypeAdjective (substantivized) / Noun
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
सुभगO fortunate one
सुभग:
(Sambodhana)
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootसु- + भग (प्रातिपदिक)
सौभगानिgood fortunes, prosperities
सौभगानि:
Kartā (apposition to विश्वानि)
TypeNoun
Rootसौभग- (भग → सौभग, भाव/सम्बन्ध)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(Sambodhana)
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
विapart, forth, widely
वि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यन्तिgo, proceed, come forth
यन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
वनिनःthe seekers/winners
वनिनः:
Kartā (simile-subject)
TypeNoun/Adjective
Rootवनिन्- (प्रातिपदिक; ‘वन’/‘वन्’ + इन्, ‘one who wins/desires/strives’)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
वयाःbirds
वयाः:
Kartā (upamāna)
TypeNoun
Rootवयस्- (प्रातिपदिक)
श्रुष्टीobedience/ready attention
श्रुष्टी:
Kartā (enumerated boon)
TypeNoun
Rootश्रुष्टि- (प्रातिपदिक; √श्रु/श्रुष् ‘to hear/obey’ → ‘obedience/attention’)
रयिःwealth
रयिः:
Kartā (enumerated boon)
TypeNoun
Rootरयि- (प्रातिपदिक)
वाजःprize, strength, (victory-)booty
वाजः:
Kartā (enumerated boon)
TypeNoun
Rootवाज- (प्रातिपदिक)
वृत्रतूर्येin the Vṛtra-slaying contest/battle
वृत्रतूर्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवृत्रतूर्य- (समास; वृत्र + तूर्य ‘overcoming/contest’)
दिवःof heaven/sky
दिवः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्- (प्रातिपदिक)
वृष्टिःrain
वृष्टिः:
Kartā (enumerated boon)
TypeNoun
Rootवृष्टि- (प्रातिपदिक; √वृष् ‘to rain’)
ईड्यःpraiseworthy
ईड्यः:
Viśeṣaṇa (of implied Agni/boon) / Kartā (as item)
TypeAdjective (participial)
Rootईड्य- (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईड्/√ईळ् ‘to praise’ → ‘praiseworthy’)
रीतिःflow, stream
रीतिः:
Kartā (enumerated boon)
TypeNoun
Rootरीति- (प्रातिपदिक; √री ‘to flow’/‘to go’ → ‘course/flow’)
अपाम्of the waters
अपाम्:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootअप्- (प्रातिपदिक)