Adhyaya 74

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे विष्णुमाहात्म्यवर्णनं नाम त्रिसप्ततितमो ऽध्यायः // ७३// सूत उवाच तुर्वसोस्तु सुतो वह्निर्वह्नेर्गोभानुरात्मजः / गोभानोस्तु सुतो वीर स्त्रिसानुरपाजितः

ఇట్లు శ్రీబ్రహ్మాండ మహాపురాణంలో, వాయుప్రోక్త మధ్యమభాగంలోని తృతీయ ఉపోద్ధాతపాదంలో ‘విష్ణుమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే డెబ్బైమూడవ అధ్యాయం. సూతుడు పలికెను—తుర్వసుని కుమారుడు వహ్ని; వహ్నికి గోభాను జన్మించాడు; గోభానుని వీర కుమారుడు స్త్రిసాను (అపాజిత) అయ్యాడు.

Verse 2

करन्धमस्तु त्रैसानो मरुत्तस्तस्य चात्मजः / अन्यस्त्वाविज्ञितो राजा मरुत्तः कथितः पुरा

త్రైసానుని కుమారుడు కరంధమ; అతని కుమారుడు మరుత్త. పూర్వకాలంలో ‘మరుత్త’ అనే పేరుతో మరొక, తెలియని రాజు కూడా చెప్పబడినాడు.

Verse 3

अनपत्यो मरुत्तस्तु स राजासीदिति श्रुतम् / दुष्कन्तं पौरवं चापि स वै पुत्रमकल्पयत्

రాజు మరుత్తకు సంతానం లేదని వినబడింది. అందుచేత అతడు పౌరవ వంశీయుడైన దుష్కంతుని తన కుమారుడిగా స్వీకరించాడు.

Verse 4

एवं ययातिशापेन जरासंक्रमणे पुरा / तुर्वसोः पौरवं वंशं प्रविवेश पुरा किल

ఇలా యయాతి శాపం వల్ల, పూర్వకాలంలో జరా-సంక్రమణ సందర్భంలో, తుర్వసుని వంశం పౌరవ వంశంలో ప్రవేశించిందని చెబుతారు.

Verse 5

दुष्कन्तस्य तु दायादः सरूप्यो नाम पार्थिवः / सरूप्यात्तु तथाण्डीरश्चत्वारस्तस्य चात्मजाः

దుష్కంతుని వారసుడు ‘సరూప్య’ అనే రాజు. సరూప్యుని నుండి ‘అండీర’ మరియు అతని నలుగురు కుమారులు జన్మించారు.

Verse 6

पाण्ड्यश्च केरलश्चैव चोलः कुल्यस्तथैव च / तेषां जनपदाः कुल्याः पाण्ड्याश्चोलाः सकेरलाः

పాండ్యుడు, కేరళుడు, చోళుడు, కుల్యుడును—ఇవన్నీ జనపదాలుగా ప్రసిద్ధి; వారి దేశాలు కుల్య, పాండ్య, చోళ, కేరళ అని ఖ్యాతి పొందినవి।

Verse 7

द्रुह्योश्च तनयौ वीरौ बभ्रुः सेतुश्च विश्रुतौ / अरुद्धः सेतुपुत्रस्तु बाब्रवो रिपुरुच्यते

ద్రుహ్యునికి బభ్రు, సేతు అనే ఇద్దరు వీరపుత్రులు ప్రసిద్ధులు; సేతుపుత్రుడు అరుద్ధుడు ‘బాబ్రవ’ అని పిలువబడి, శత్రుహంతకుడని చెప్పబడెను।

Verse 8

यौवनाश्वेन समितौ कृच्छेण निहतो बली / युद्धं सुमहदासीत्तु मासान्परिचतुर्दश

యౌవనాశ్వునితో సమరంలో ఆ బలవంతుడు కష్టపడి సంహరింపబడెను; ఆ యుద్ధం అత్యంత మహత్తరమై పద్నాలుగు నెలలు కొనసాగెను।

Verse 9

अरुद्धस्य तु दायादो गान्धारो नाम पार्थिवः / ख्यायते यस्य नाम्ना तु गान्धारविषयो महान्

అరుద్ధుని వారసుడు ‘గాంధార’ అనే రాజు; అతని నామముచేతనే మహా గాంధార దేశము ప్రసిద్ధి పొందెను।

Verse 10

गान्धारादेशजाश्चापि तुरगा वाजिनां वराः / गान्धारपुत्रो धर्मस्तु धृतस्तस्य सुतो ऽभवत्

గాంధార దేశజమైన గుర్రములు కూడా వాజులలో శ్రేష్ఠమని చెప్పబడెను; గాంధారుని కుమారుడు ‘ధర్మ’, అతని కుమారుడు ‘ధృత’ అయ్యెను।

Verse 11

धृतस्य दुर्दमो जज्ञे प्रचेतास्तस्य चात्मजः / प्रचेतसः पुत्रशतं राजानः सर्व एव ते

ధృతునికి దుర్దముడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు; అతని కుమారుడు ప్రచేతా. ప్రచేతసునికి వంద మంది కుమారులు పుట్టారు; వారు అందరూ రాజులే.

Verse 12

म्लेच्छराष्ट्राधिपाः सर्वे ह्युदीचीं दिशमास्थिताः / अनोश्चैव सुता वीरास्त्रयः परमधार्मिकाः

వారు అందరూ మ్లేచ్ఛ రాజ్యాల అధిపతులు; ఉత్తర దిశలో నివసించారు. అలాగే అనువుకు మూడు వీర కుమారులు ఉండగా, వారు పరమధార్మికులు.

Verse 13

सभानरः कालचक्षुः पराक्षस्चेति विश्रुताः / सभानरस्य पुत्रस्तु विद्वान्कालानलो नृपः

వారు సభానరుడు, కాలచక్షువు, పరాక్షుడు అని ప్రసిద్ధులు. సభానరుని కుమారుడు విద్యావంతుడైన రాజు కాలానలుడు.

Verse 14

कालानलस्य धर्मात्मा सृंजयो नाम विश्रुतः / सृंजयस्याभवत्पुत्रो वीरो नाम्ना पुरञ्जयः

కాలానలుని ధర్మాత్ముడైన కుమారుడు సృంజయుడు అని ప్రసిద్ధుడు. సృంజయునికి పురంజయుడు అనే వీర కుమారుడు జన్మించాడు.

Verse 15

आसीदिन्द्रसमो राजा प्रतिष्टितयशादिवि / महामनाः सुतस्तस्य महाशालस्य धार्मिकः

ఆ రాజు ఇంద్రుని సమానుడు; అతని కీర్తి స్వర్గంలోనూ స్థిరపడింది. అతని ధార్మిక కుమారుడు మహామనా అని ప్రసిద్ధుడు; అతడు మహాశాలుని కుమారుడు.

Verse 16

सप्तद्वीपेश्वरो राजा चक्रवर्त्ती महायशाः / महामनास्तु द्वौ पुत्रौ जनयामास विश्रुतौ

సప్తద్వీపాల అధిపతి, మహాయశస్సు గల చక్రవర్తి రాజు మహామనస్సుతో ప్రసిద్ధులైన ఇద్దరు కుమారులను కనెను.

Verse 17

उशीनरं च धर्मज्ञं तितिक्षुं चैव धार्मिकम् / उशीनरस्य पत्न्यस्तु पञ्च राजर्षिवंशजाः

ఉశీనరుడు ధర్మజ్ఞుడు, సహనశీలుడు, ధార్మికుడు. అతనికి రాజర్షి వంశజులైన ఐదు భార్యలు ఉండెను.

Verse 18

नृगा कृमी नवा दर्वा पञ्चमी च दृषद्वती / उशीनरस्य पुत्र्यस्तु पञ्च तासु कुलोद्वहाः

నృగా, కృమీ, నవా, దర్వా, ఐదవది దృషద్వతీ—ఇవే ఉశీనరుని ఐదు కుమార్తెలు; వారిలోనే వంశాన్ని నిలిపే కులోద్వహులు జన్మించారు.

Verse 19

तपस्यतः सुमहतो जाता वृद्धस्य धार्मिकाः / नृगायास्तु नृगः पुत्रो नवाया नव एव तु

మహాతపస్సు చేసిన వృద్ధునికి ధార్మిక సంతానం జన్మించింది. నృగా నుండి నృగుడు కుమారుడయ్యెను; నవా నుండి నవుడే కుమారుడయ్యెను.

Verse 20

कृम्याः कृमिस्तु दर्वायाः सुव्रतो नाम धार्मिकः / दृषद्वती सुतश्चापि शिबिरौशीनरो द्विजाः

కృమీ నుండి కృమి కుమారుడు జన్మించాడు; దర్వా నుండి ధార్మికుడైన ‘సువ్రత’ అనే కుమారుడు జన్మించాడు. దృషద్వతీ నుండి శిబి మరియు ఔశీనర అనే ఇద్దరు ద్విజసమానులు పుట్టారు.

Verse 21

शिबे शिवपुरं ख्यातं यौधेयं तु नृगस्य च / नवस्य नवराष्ट्रं तु कृमेस्तु कृमिला पुरी

శిబేకు ‘శివపురం’ ప్రసిద్ధం, నృగునికి ‘యౌధేయం’; నవునికి ‘నవరాష్ట్రం’, కృమికి ‘కృమిలా’ పురి అని చెప్పబడింది।

Verse 22

सुव्रतस्य तथांबष्टा शिबिपुत्रान्निबोधत / शिबेस्तु शिबयः पुत्राश्चत्वारो लोकसंमताः

సువ్రతునికి ‘అంబష్టా’ (దేశం) ఉంది; ఇక శిబి పుత్రులను వినండి. శిబేకు ‘శిబయ’ అనే నాలుగు కుమారులు లోకసమ్మతులుగా ప్రసిద్ధులు।

Verse 23

वृषदर्भः सुवीरस्तु केकयो मद्रकस्तथा / तेषां जनपदाः स्फीताः केकया मद्रकास्तथा

వృషదర్భ, సువీర, కేకయ, మద్రక—ఇవే (వారు). వారి జనపదాలు సుసంపన్నమయ్యాయి; కేకయులు, మద్రకులు ప్రత్యేకంగా ప్రసిద్ధులయ్యారు।

Verse 24

वृषदर्भाः सुवीराश्च तितिक्षोः शृणुत प्रजाः / तितिक्षुरभवद्राजा पूर्वस्यां दिशि विश्रुतः

వృషదర్భులు, సువీరులు—తితిక్షువు యొక్క ప్రజలు, వినండి. తితిక్షువు రాజయ్యాడు; తూర్పు దిశలో ప్రసిద్ధుడయ్యాడు।

Verse 25

उशद्रथो महाबाहुस्तस्य हेमः सुतो ऽभवत् / हेमस्य सुतपा जज्ञे सुतः सुतपसो बलिः

మహాబాహు ఉశద్రథుడు; అతనికి హేముడు కుమారుడు. హేముని నుండి సుతపా జన్మించాడు; సుతపాకు బలి కుమారుడు అయ్యాడు।

Verse 26

जातो मनुष्ययोन्यां वै क्षीणे वंशे प्रजेप्सया / महायोगी स तु बलिर्बद्धो यः स महामनाः

వంశం క్షీణించినప్పుడు ప్రజలను కోరుతూ ఆయన మనుష్యయోనిలో జన్మించాడు; బంధింపబడిన ఆ మహాయోగి బలి మహామనస్సు గలవాడు.

Verse 27

पुत्रानुत्पादयामास जातुर्वर्ण्यकरान्भुवि / अङ्गं स जनयामास वङ्गं सुह्मं तथैव च

భూమిపై చాతుర్వర్ణ్యాన్ని స్థాపించే కుమారులను ఆయన కనెను; అంగ, వంగ, సుహ్మలను కూడా జన్మింపజేశాడు.

Verse 28

युद्धं कलिङ्गं च तथा वालेयं क्षत्रमुच्यते / वालेया ब्राह्मणाश्चैव तस्य वंशकराः प्रभोः

యుద్ధ, కలింగ మరియు వాలేయ—ఇవన్నీ క్షత్రియులని చెప్పబడతాయి; వాలేయ బ్రాహ్మణులు కూడా ఆ ప్రభువின் వంశాన్ని పెంపొందించారు.

Verse 29

बलेस्तु ब्रह्मणा दत्ता वराः प्रीतेन धीमतः / महायोगित्वमायुश्च कल्पस्य परिमाणकम्

ధీమంతుడైన బలికి ప్రసన్నుడైన బ్రహ్మ వరాలు ఇచ్చాడు—మహాయోగిత్వం మరియు ఒక కల్ప పరిమాణమైన ఆయుష్షు.

Verse 30

संग्रामे वाप्यजेयत्वं धर्मे चैव प्रभावतः / त्रैलोक्यदर्शनं चैव प्राधान्यं प्रसवे तथा

యుద్ధంలో అజేయత్వం, ధర్మంలో ప్రభావశక్తి; అలాగే త్రైలోక్య దర్శనం, సంతానప్రసవంలో ప్రాధాన్యమూ.

Verse 31

बलेश्चा प्रतिमत्वं वे धर्मतत्त्वार्थदर्शनम् / चतुरो नियतान्वर्णांस्त्वं वै स्थापयितेति वै

హే బలీ! నీకు ధర్మతత్త్వార్థదర్శనం, ఆదర్శప్రతిమత్వం కలుగుగాక; నీవే నియతమైన నాలుగు వర్ణాలను స్థాపించవలసినవాడవు—అని చెప్పబడింది.

Verse 32

इत्युक्तो विभुना राजा बलिः शान्ति पराययौ / कालेन महता विद्वान्स्वं च स्थानमुपागतः

విభువు ఇలా పలికినప్పుడు రాజు బలీ శాంతిని ఆశ్రయించాడు; మహత్తర కాలం గడిచిన తరువాత ఆ జ్ఞాని తన స్వస్థానాన్ని చేరాడు.

Verse 33

तेषां जनपदाः स्फीता अङ्गवङ्गाश्च सुह्मकाः / पुण्ड्राः कलिङ्गश्च तथा तेषां वंशं निबोधत

వారి జనపదాలు సమృద్ధిగా ఉండేవి—అంగ, వంగ, సుహ్మ; అలాగే పుండ్ర, కలింగ. ఇక వారి వంశాన్ని వినుడి.

Verse 34

तस्य ते तनयाः सर्वे क्षेत्रजा मुनिसंभवाः / संभूता दीर्घतमसः सुदेष्णायां महौजसः

అతని ఆ కుమారులందరూ క్షేత్రజులు, మునిసంభవులు; మహౌజస్వి దీర్ఘతమసుడు సుదేష్ణలో వారిని జన్మింపజేశాడు.

Verse 35

ऋषय ऊचुः कथं बलेः सुताः पञ्च जनिताः क्षेत्रजाः प्रभो / ऋषिणा दीर्घतमसा ह्येतत्प्रब्रूहि पृच्छताम्

ఋషులు పలికారు—హే ప్రభో! బలీకి ఐదుగురు క్షేత్రజ కుమారులు ఎలా జన్మించారు? ఋషి దీర్ఘతమసుని ద్వారా ఇది ఎలా జరిగిందో అడుగువారికి చెప్పండి.

Verse 36

सूत उवाच उशिजो नाम विख्यात आसीद्धीमानृषिः पुरा / भार्या वै ममता नाम बभूवास्य महात्मनः

సూతుడు పలికెను—పూర్వకాలంలో ఉశిజుడు అనే ప్రసిద్ధుడైన ధీమంత ఋషి ఉండెను. ఆ మహాత్ముని భార్య మమతా అనే పేరుగలది.

Verse 37

उशिजस्य कनीयांस्तु पुरोधा यो दिवौकसाम् / बृहस्पतिर्बृहत्तेजा ममतां सो ऽभ्यपद्यत

ఉశిజుని కనిష్ఠుడు, దేవతల పురోహితుడు, మహాతేజస్సుగల బృహస్పతి మమతను ఆశ్రయించి ఆమెవైపు ప్రవృత్తుడయ్యెను.

Verse 38

उवाच ममता तं तु बृहस्पतिमनिच्छती / अन्तर्वत्न्यस्मि ते भ्रातुर्ज्येष्ठस्यास्य च भामिनी

మమతా అనిచ్ఛతో బృహస్పతితో పలికెను—నేను గర్భవతిని; నేను నీ జ్యేష్ఠ భ్రాతుని భార్యను, ఓ భామినీ అని.

Verse 39

अयं हि मे महान्गर्भो रोरवीति बृहस्पते / अजस्रं ब्रह्म चाभ्यस्य षडङ्गं वेदमुद्गिरन्

ఓ బృహస్పతీ! నా గర్భంలోని ఈ మహాగర్భము రోరవముచేస్తోంది; నిరంతరం బ్రహ్మాన్ని అభ్యసిస్తూ, షడంగాలతో కూడిన వేదాన్ని ఉద్గరిస్తోంది.

Verse 40

अमोघरे तास्त्वं चापि न मां भजितुमर्हसि / अस्मिन्नेव यथाकाले यथा वा मन्यसे विभो

హే అమోఘరేతా! నీవు కూడా నన్ను భజించుటకు (భోగించుటకు) అర్హుడవు కాదు; ఇదే సమయంలో, యథాకాలంలో—నీవు ఎలా అనుకుంటే అలా, ఓ విభో.

Verse 41

एवमुक्तस्तया सम्यग्बृहतेजा बृहस्पतिः / कामात्मानं महात्मापि नात्मानं सो ऽभ्यधारयत्

ఆమె ఇలా సమ్యక్‌గా చెప్పినప్పటికీ మహాతేజస్సు గల బృహస్పతి—మహాత్ముడైనా—తన్ను తాను నియంత్రించుకోలేక, కామభావానికే లోనయ్యాడు.

Verse 42

संबभूवैव धर्मात्मा तया सार्द्धं बृहस्पति / उत्सृजन्तं तदा रेतो गर्भस्थः सो ऽस्य भाषत

అప్పుడు ధర్మాత్ముడైన బృహస్పతి ఆమెతో సంగమించాడు. ఆ సమయంలో ఆయన వీర్యాన్ని విసర్జించుచుండగా, గర్భస్థుడైన వాడు ఆయనతో మాట్లాడాడు.

Verse 43

शुक्रं त्याक्षीश्च मा जीव द्वयोर्नेहास्ति संभवः / अमोघरेतास्त्वं वापि पूर्वं चाहमिहागतः

హే జీవా! నీవు శుక్రాన్ని విడిచి జీవించు; ఇక్కడ మన ఇద్దరికీ కలిసి సంభవం లేదు. నీవు అమోఘవీర్యుడవు, నేను కూడా ముందే ఇక్కడికి వచ్చాను.

Verse 44

शशाप तं तदा क्रुद्ध एवमुक्तो बृहस्पतिः / उशिजस्य सुतं भ्रातुर्गर्भस्थं भगवानृषिः

ఇలా చెప్పబడినందుకు క్రోధించిన భగవాన్ ఋషి బృహస్పతి, ఉశిజుని కుమారుడైన—తన సోదరుని గర్భస్థ కుమారుడైన—అతనిని అప్పుడే శపించాడు.

Verse 45

यस्मात्त्वमीदृशे काले सर्वभूतेप्सिते सति / मामेवमुक्तवान्मोहात्तमो दीर्घं ग्रवेक्ष्यसि

సర్వభూతాలు (సంతానాన్ని) కోరుకునే ఇలాంటి సమయంలో నీవు మోహవశంగా నన్ను ఇలా అన్నావు; అందువల్ల నీవు దీర్ఘకాలం అంధకారాన్నే దర్శిస్తావు.

Verse 46

ततो दीर्घतमा नाम शापादृषिरजायत / अथौशिजो बृहत्कीर्तिर्बृहस्पतिरिबौजसा

అనంతరం శాపఫలంగా ‘దీర్ఘతమా’ అనే ఋషి జన్మించాడు; తరువాత ఔశిజ వంశీయుడైన బృహత్కీర్తి, తేజస్సులో బృహస్పతివలె, ప్రాదుర్భవించాడు।

Verse 47

ऊर्द्ध्वरेतास्ततश्चापि न्यवसद्भ्रातुराश्रमे / गोधर्मं सौरभेयात्तु वृषभाच्छतवान्प्रभोः

తర్వాత ఊర్ధ్వరేతసుడై అతడు తన అన్న ఆశ్రమంలో నివసించాడు; మరియు ప్రభువు యొక్క వృషభుని నుండి సౌరభేయ గోధర్మాన్ని ఉపదేశంగా స్వీకరించాడు।

Verse 48

तस्य भ्राता पितृव्यस्तु चकार भवनं तदा / तस्मिन्हि तत्र वसति यदृच्छाभ्यागतो वृषः

అప్పుడు అతని అన్న, పితృవ్యసముడై, ఒక నివాసాన్ని నిర్మించాడు; అక్కడ అతడు నివసిస్తుండగా యాదృచ్ఛికంగా ఒక వృషభుడు వచ్చాడు।

Verse 49

दर्शार्थमास्तृतान्दर्भाञ्चचार सुरभीसुतः / जग्राह तं दीर्घ तमा विस्फुरन्तं तु शृङ्गयोः

దర్శనార్థం పరచిన దర్భలపై సురభీపుత్రుడు నడిచాడు; అప్పుడు దీర్ఘతమా, కొమ్ములు కంపిస్తూ ఉన్న ఆ వృషభుణ్ని పట్టుకున్నాడు।

Verse 50

स तेन निगृहीतस्तु न चचाल पदात्पदम् / ततो ऽब्रवीद् वृषस्तं वै सुंच मां बलिनां वर

అతడు పట్టుకున్నప్పటికీ ఆ వృషభుడు అడుగడుగూ కదలలేదు; అప్పుడు వృషభుడు ఇలా అన్నాడు—హే బలవంతులలో శ్రేష్ఠా, నన్ను విడిచిపెట్టు।

Verse 51

न मया सादितस्तात बलवांस्तद्विधः क्वचित् / त्र्यंबकं वहता देवं यतो जातो ऽस्मि भूतले

ఓ తాతా! నా చేత అటువంటి బలవంతుడు, అతనివంటి వాడు ఎప్పుడూ ఓడిపోలేదు; ఎందుకంటే భూతలంలో నేను త్ర్యంబక దేవుని మోసినవాడి నుండి జన్మించాను.

Verse 52

सुंच मां बलिनां श्रेष्ठ प्रतिस्नेहं वरं वृणु / एवमुक्तो ऽब्रवीदेनं जीवंस्त्वं मे क्व यास्यसि

ఓ బలవంతులలో శ్రేష్ఠా! నన్ను విడిచిపెట్టు, ప్రతిస్నేహమనే వరాన్ని కోరుకో. ఇలా చెప్పబడగా అతడు అతనితో అన్నాడు—నీవు జీవించి నా దగ్గర నుంచి ఎక్కడికి వెళ్తావు?

Verse 53

तेन त्वाहं न मोक्ष्यामि परस्वादं चतुष्पदम् / ततस्तं दीर्घतमसं स वृषः प्रत्युवाच ह

అందుచేత పరుల రుచిని ఆశించే ఆ చతుష్పదమైన నిన్ను నేను విడిచిపెట్టను. అప్పుడు ఆ వృషుడు దీర్ఘతమసునికి ప్రత్యుత్తరం చెప్పాడు.

Verse 54

नास्माकं विद्यते तात पातकं स्तेयमेव च / भक्ष्याभक्ष्यं न जानीमः पेयापेयं च सर्वशः

ఓ తాతా! మాకు పాతకం లేదు, దొంగతనం కూడా లేదు; ఏది భక్ష్యం ఏది అభక్ష్యం, ఏది పేయం ఏది అపేయం—మేము పూర్తిగా తెలియదు.

Verse 55

कार्या कार्यं च वै विप्र गम्यगम्यं तथैव च / न पाप्मानो वयं विप्र धर्मो ह्येष गवां श्रुतः

ఓ విప్రా! ఏది చేయవలసినది ఏది చేయకూడనిది, ఎక్కడికి వెళ్లవలసినది ఎక్కడికి వెళ్లకూడనిది—అదీ; ఓ విప్రా! మేము పాపులు కాము, ఎందుకంటే ఇది గోవుల శ్రుతధర్మమని వినబడింది.

Verse 56

गवां नाम स वे श्रुत्वा संभ्रान्तस्त ममुञ्चत / भक्त्या चानुश्रविकया गोसुतं वै प्रसादयन्

గోవుల నామం విని అతడు సంభ్రాంతుడై అతనిని విడిచిపెట్టాడు. తరువాత శ్రద్ధాభక్తితో, పరంపరగా వినిన భక్తివాక్యాలతో గోపుత్రుని ప్రసన్నం చేశాడు.

Verse 57

प्रसादतो वृषेन्द्रस्य गोधर्मं जगृहे ऽथ सः / मनसैव तदा दध्रे तद्विधस्तत्परायणः

వృషేంద్రుని ప్రసాదంతో అతడు గోధర్మాన్ని స్వీకరించాడు. అప్పుడు మనసులోనే దానిని ధరించి, ఆ విధానానుసారుడై దానికే పరాయణుడయ్యాడు.

Verse 58

ततो यवीयसः पत्नीमौतथ्यस्याभ्यमन्यत / विचेष्टमानां रुदतीं दैवात्संमूढचेतनः

తర్వాత దైవవశాత్ అతని చిత్తం మోహితమై, ఏడుస్తూ తడబడుతున్న ఔతథ్యుని చిన్న భార్యను అవమానించాలనుకున్నాడు.

Verse 59

अवलेपं तु तंमत्वा सुरद्वांस्तस्य नाक्षमत् / गोधर्म वै बलं कृत्वा स्नुषां स ह्यभ्यमन्यत

అతని అహంకారాన్ని గ్రహించిన సురద్వాన్ దానిని సహించలేకపోయాడు. గోధర్మాన్నే బలంగా చేసుకొని అతడు తన స్నుషను (కొడలి భార్యను) అవమానించాలనుకున్నాడు.

Verse 60

विपर्ययं तु तं दृष्ट्वा शरद्वान्प्रविचिन्त्य च / भविष्यमर्थं ज्ञात्वा च महात्मा त्ववमत्य तम्

ఆ విపరీతాన్ని చూసి శరద్వాన్ ఆలోచించాడు. భవిష్యత్తు ఫలితాన్ని గ్రహించి ఆ మహాత్ముడు అతనిని తృణీకరించి ఉపేక్షించాడు.

Verse 61

प्रोवाच दीर्घतमसं क्रोधात्संरक्तलोचनः / गम्यागम्यं न जानीषे गोधर्मात्प्रार्थयन्स्रुषाम्

కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో అతడు దీర్ఘతమసునితో అన్నాడు—నీవు గమ్యమగమ్యమును ఎరుగవు; గోధర్మాన్ని ముసుగుగా చేసుకొని స్త్రీలను ప్రార్థిస్తున్నావు।

Verse 62

दुर्वृत्तं त्वां त्यजाम्येष गच्छ त्वं स्वेन कर्मणा / यस्मात्त्वमन्धो वृद्धश्च भर्त्तव्यो दुरनुष्ठितः

దుర్వృత్తుడా, నిన్ను నేను విడిచిపెడుతున్నాను; నీ కర్మ ప్రకారమే నీవు వెళ్లిపో. నీవు అంధుడవు, వృద్ధుడవు; దురాచరణ ఉన్నా నిన్ను పోషించవలసి వస్తోంది.

Verse 63

तेनासि त्वं परित्यक्तो दुराचारो ऽसि मे मतः / सूत उवाच कर्मण्यस्मिंस्ततः क्रूरे तस्य बुद्धिरजायत

అందువల్ల నీవు పరిత్యక్తుడవు; నా అభిప్రాయంలో నీవు దురాచారివి. సూతుడు అన్నాడు—ఆ క్రూరకర్మ జరిగిన తరువాత అతనికి ఒక ఆలోచన కలిగింది.

Verse 64

निर्भर्त्स्य चैव बहुशो बाहुभ्यां परिगृह्य च / कोष्टे समुद्रे प्रक्षिप्य गङ्गांभसि समुत्सृजत्

అతడు ఎన్నిసార్లో దూషించి, రెండు చేతులతో పట్టుకొని, ఒక పెట్టెలో వేసి సముద్రంలో పడేసి, గంగాజలంలో వదిలివేశాడు.

Verse 65

उह्यमानः समुद्रस्तु सप्ताहं श्रोतसा तदा / तं सस्त्रीको बलिर्नाम राजा धर्मार्थतत्त्ववित्

అప్పుడు అతడు సముద్ర ప్రవాహంలో ఏడు రోజులు కొట్టుకుపోయాడు. అతనిని భార్యతో కూడిన ‘బలి’ అనే రాజు—ధర్మార్థ తత్త్వవేత్త—కనుగొన్నాడు.

Verse 66

अपश्यन्मज्जमानं तु स्रोतसोभ्यासमागतम् / तं गृहीत्वा स धर्मात्मा बलिर्वैरोचनस्तदा

ప్రవాహాల దగ్గరకు వచ్చి మునిగిపోతున్న వానిని చూసి ధర్మాత్ముడైన వైరొచన బలి అప్పుడే అతనిని పట్టుకున్నాడు।

Verse 67

अन्तःपुरे जुगोपैनं भक्ष्यैर्भोज्यैश्च तर्पयन् / प्रीतः स वै वरेणाथ च्छन्दयामास वै बलिम्

అంతఃపురంలో అతనిని కాపాడి, భక్ష్యభోజ్యాలతో తృప్తిపరచి, ప్రసన్నుడై వరమిచ్చి బలిని సంతోషపెట్టాడు।

Verse 68

स च तस्माद्वरं वव्रे पुत्रार्थी दानवर्षभः / बलिरुवाच संतानार्थं महाभाग भार्यायां मम मानद

పుత్రార్థిగా ఉన్న దానవశ్రేష్ఠుడు అతనిని వరం కోరాడు. బలి అన్నాడు—మహాభాగ, మానదా! నా భార్యలో సంతానార్థం వరమివ్వు।

Verse 69

पुत्रान्धर्मार्थसंयुक्तानुत्पादयितुमर्हसि / एवमुक्तस्तुतेनर्षिस्तथास्त्वित्युक्तवान्हितम्

ధర్మార్థసంయుక్తమైన పుత్రులను ఉత్పత్తి చేయుటకు నీవు సమర్థుడవు కావాలి. ఇలా చెప్పబడగా ఆ ఋషి ‘తథాస్తు’ అని మంగళవాక్యమిచ్చాడు।

Verse 70

सुदेष्णां नाम भार्यां स्वां राजास्मै प्राहिणोत्तदा / अन्धं वृद्धं च तं दृष्ट्वा न सा देवी जगाम ह

అప్పుడు రాజు సుదేష్ణా అనే తన భార్యను అతనికి పంపాడు. కానీ అతడు అంధుడూ వృద్ధుడూ అని చూసి ఆ దేవి అతని వద్దకు వెళ్లలేదు।

Verse 71

स्वां च धात्रेयिकां तस्मै भूषयित्वा व्यसर्जयत् / कक्षीवच्चक्षुषौ तस्यां शूद्रयोन्यामृषिर्वशी

అతడు తన ధాత్రేయికను అలంకరించి అతనికి పంపెను. ఆ శూద్రయోనిలో వశీ ఋషి కక్షీవచ్చుడు, చక్షుషుడు అనే ఇద్దరు కుమారులను జన్మింపజేసెను.

Verse 72

जनया मास धर्मात्मा पुत्रावेतौ महौजसौ / कक्षीवच्चक्षुषौ तौ तु दृष्ट्वा राजा बलिस्तदा

ధర్మాత్ముడు ఒక మాసంలోనే ఈ ఇద్దరు మహౌజస్వి కుమారులు—కక్షీవచ్చుడు, చక్షుషుడు—ను జన్మింపజేసెను. వారిని చూసి రాజు బలి అప్పుడు ఆశ్చర్యపడ్డాడు.

Verse 73

अधीतौ विधिवत्सम्य गीश्वरौ ब्रह्मवादिनौ / सिद्धौ प्रत्यक्षधर्माणौ बुद्धौ श्रेष्ठतमावपि

వారు ఇద్దరూ విధివిధానంగా సమ్యకంగా అధ్యయనం చేసినవారు, వాక్స్వాములు, బ్రహ్మవాదులు. వారు సిద్ధులు, ప్రత్యక్షధర్ములు, బుద్ధిలోనూ అత్యుత్తములు.

Verse 74

ममैताविति होवाच बलिर्वैरोचनस्त्वृषिम् / नेत्युवाच ततस्तं तु ममैताविति चाब्रवीत्

అప్పుడు వైరొచనుడు బలి ఋషితో—“ఈ ఇద్దరూ నావారు” అని అన్నాడు. ఋషి “కాదు” అన్నాడు. అప్పుడు బలి మళ్లీ “ఈ ఇద్దరూ నావారే” అని పలికాడు.

Verse 75

उत्पन्नौ शूद्रयोनौ तु भवतः क्ष्मासुरोत्तमौ / अन्धं वृद्धं च मां मत्वा सुदेष्णा महिषी तव

హే భూమ్యసురోత్తమా! ఈ ఇద్దరూ నీ శూద్రయోనిలోనే జన్మించారు. నీ మహిషి సుదేష్ణ నన్ను అంధుడూ వృద్ధుడూ అని భావించి (ఇలా చేసింది).

Verse 76

प्राहिणोदवमानीय शूद्रीं धात्रेयिकां मम / ततः प्रसादयामास पुनस्तमृषिसत्तमम्

ఆమె అగౌరవంతో నా దాది అయిన శూద్ర స్త్రీని పంపింది. అప్పుడు రాజు ఆ ఋషిశ్రేష్ఠుని మరలా ప్రసన్నం చేసుకున్నాడు.

Verse 77

बलिर्भार्यां सुदेष्णा च भर्त्सयामास वै प्रभुः / पुनश्चैनामलङ्कृत्य ऋषये प्रत्यपादयत्

ప్రభువైన బలి తన భార్య సుదేష్ణను మందలించాడు. తరువాత ఆమెను అలంకరించి మరలా ఋషికి సమర్పించాడు.

Verse 78

तां स दीर्घतमा देवीमब्रवीद्यदि मां शुभे / दध्ना लवणमिश्रेण स्वभ्यक्तं नग्नकं तथा

ఆ దీర్ఘతమస్ ఋషి ఆ దేవితో ఇలా అన్నాడు: 'ఓ శుభకరీ! పెరుగు మరియు ఉప్పు పూయబడిన నా నగ్న శరీరాన్ని...'

Verse 79

लेहिष्यस्यजुगुप्सन्ती ह्यापादतलमस्तकम् / ततस्त्वं प्राप्स्यसे देवि पुत्रांश्च मनसेप्सितान्

'...అసహ్యించుకోకుండా పాదాల నుండి తల వరకు నాకుతావో, అప్పుడు ఓ దేవీ! నీవు కోరుకున్న కుమారులను పొందుతావు.'

Verse 80

तस्य सा तद्वचो देवी सर्वं कृतवती तथा / अपानं च समासाद्य जुगुप्संती ह्यवर्जयत्

ఆ దేవి అతడు చెప్పినట్లే అంతా చేసింది. కానీ అపానము (గుదము) వద్దకు రాగానే, అసహ్యంతో దానిని విడిచిపెట్టింది.

Verse 81

तमुवाच ततः सर्षिर्यस्ते परिहृतं शुभे / विनापानं कुमारं त्वं जनयिष्यसि पूर्वजम्

అప్పుడు ఆ ఋషి పలికెను—హే శుభే, నీవు పరిత్యజించినదే; నీవు అపానవాయువు లేకుండానే పూర్వజసమాన కుమారుని జన్మింపజేస్తావు।

Verse 82

ततस्तं दीर्घतमसं सा देवी प्रत्युवाच ह // नार्हसि त्वं महाभाग पुत्रं दातुं ममेदृशम्

అప్పుడు ఆ దేవి దీర్ఘతమసునకు పలికెను—హే మహాభాగ, నావంటి దానికి ఇలాంటి పుత్రుని ఇవ్వడం నీకు తగదు।

Verse 83

ऋषिरुवाच तवापरधो देव्येष नान्यथा भविता तु वै / देवीदृशं च ते पौत्रमहं दास्यामि सुप्रते

ఋషి పలికెను—దేవి, ఇది నీ అపరాధమే; ఇది వేరుగా జరగదు. హే సుప్రతే, దేవీసమానమైన నీ పౌత్రుని నేను ఇస్తాను।

Verse 84

तस्यापानं विना चैव योग्यभावो भविष्यति / तां स दीर्घतमाश्चैव कुक्षौ स्पृष्ट्वदमब्रवीत्

అతనికి అపానవాయువు లేకుండానే యోగ్యభావం కలుగును. అప్పుడు దీర్ఘతమసుడు ఆమె కుక్షిని స్పృశించి ఇలా పలికెను।

Verse 85

प्राशितं दधियत्ते ऽद्य ममाङ्गाद्वै शुचिस्मिते / तेन ते पूरितो गर्भः पौर्णमास्यामिवोदधिः

హే శుచిస్మితే, నేడు నా అంగమునుండి వచ్చిన దధిని నీవు పానము చేసితివి; దానితో నీ గర్భము పౌర్ణమి సముద్రమువలె నిండిపోయెను।

Verse 86

भविष्यन्ति कुमारास्ते पञ्च देवसुतोपमाः / तेजस्विनः पराक्रान्ता यज्वानो धार्मिकास्तथा

ఆ ఐదుగురు కుమారులు దేవసుతుల సమానులు అవుతారు—తేజస్సుతో, పరాక్రమంతో, యజ్ఞకర్తలుగా, ధర్మనిష్ఠులుగా।

Verse 87

ततोंऽगस्तु सुदेष्णाया ज्येष्ठपुत्रो व्यजायत / वङ्गस्तस्मात्कलिङ्गस्तु पुण्ड्रः सुह्मस्तथैव च

అనంతరం సుదేష్ణకు జ్యేష్ఠపుత్రుడైన అంగుడు జన్మించాడు; అతనివలన వంగ, కలింగ, పుండ్ర, సుహ్ములు కూడా పుట్టారు।

Verse 88

वंशभाजस्तु पञ्चैते बलेः क्षेत्रे ऽभवंस्तदा / इत्येते दीर्घतमसा बलेर्दत्ताः सुताः पुरा

ఈ ఐదుగురు వంశభాగ్యులు అప్పటికి బలియొక్క క్షేత్రంలో జన్మించారు; ఈ విధంగా దీర్ఘతమసుడు పురాతనకాలంలో వీరిని బలికి కుమారులుగా ఇచ్చాడు।

Verse 89

प्रजा ह्युपहतास्तस्य ब्रह्मणा कारणं प्रति / अपत्यमस्य दारेषु स्वेषु माभून्महात्मनः

అతని ప్రజలు బ్రహ్మ కారణంగా బాధితులయ్యారు; అందువల్ల ఆ మహాత్మునికి తన స్వపత్నులలో సంతానం కలగకూడదని (నియమమైంది)।

Verse 90

ततो मनुष्ययोन्यां वै जनयामास स प्रजाः / सुरभिर्दीर्घत मसमथ प्रीतो वचो ऽब्रवीत्

అనంతరం అతడు మనుష్యయోనిలోనే ప్రజలను జనింపజేశాడు; సురభి ఆనందించి దీర్ఘతమసునితో మాటలాడింది।

Verse 91

विचार्य यस्माद्गोधर्मं त्वमेवं कृतवानसि / भक्त्या चानन्ययास्मासु मुने प्रीतास्मि तेन ते

ఓ మునీ! గోధర్మాన్ని విచారించి నీవు ఇలా చేసావు; మా పట్ల అనన్య భక్తి కలిగినందున నేను నీపై ప్రసన్నుడను.

Verse 92

तस्मात्तव तमो दीर्घं निस्तदाम्यद्य पश्य वै / बार्हस्पत्यं च यत्ते ऽन्यत्पापं संतिष्ठते तनौ

కాబట్టి చూడు, నేడు నీ దీర్ఘమైన అంధకారాన్ని తొలగిస్తున్నాను; అలాగే నీ దేహంలో నిలిచిన బార్హస్పత్యమైన ఇతర పాపమును కూడా తొలగిస్తున్నాను.

Verse 93

जरामृत्युभयं चैव ह्याघ्राय प्रणुदामि ते / आघ्रातमात्रो ऽसा पश्यत्सद्यस्तमसि नाशिते

నేను నీకు జరా మరియు మృత్యుభయాన్ని కూడా వాసన పట్టి తొలగిస్తాను; చూడు, అది వాసన పట్టిన మాత్రాన అంధకారం నశించి అతడు వెంటనే చూడగలిగాడు.

Verse 94

आयुष्मांश्च युवा चैव चक्षुष्मांश्च ततो ऽभवत् / गवा हृततमाः सो ऽथ गौतमः समपद्यत

అప్పుడు అతడు దీర్ఘాయుష్మంతుడై, యువకుడై, దృష్టివంతుడై అయ్యాడు; గోవు అతని అంధకారాన్ని హరించినందున ఆ గౌతముడు మళ్లీ స్థిరస్థితికి చేరాడు.

Verse 95

कक्षीवांस्तु ततो गत्वा सह पित्रा गिरिव्रजम् / यथोद्दिष्टं हि पित्राथ चचार विपुलं तपः

ఆపై కక్షీవాన్ తన తండ్రితో కలిసి గిరివ్రజానికి వెళ్లాడు; తండ్రి ఆదేశించినట్లే అతడు విస్తారమైన తపస్సును ఆచరించాడు.

Verse 96

ततः कालेन महता तपसा भावितः स वै / विधूय सानुजो दोषान्ब्राह्मण्यं प्राप्तवान्प्रभुः

ఆపై మహాకాలం తపస్సుతో పరిపక్వుడై, సోదరునితో కూడ దోషాలను తొలగించి ప్రభువు బ్రాహ్మణ్యాన్ని పొందెను।

Verse 97

ततो ऽब्रवीत्पिता त्वेनं पुत्रवानस्म्यहं प्रभो / सुपुत्रेण त्वया तात कृतार्थश्च यशस्विना

అప్పుడు తండ్రి అతనితో పలికెను—ఓ ప్రభూ, నేను పుత్రవంతుడనయ్యాను; తాతా, నీ వంటి యశస్వి సుపుత్రునిచే నేను కృతార్థుడను।

Verse 98

युक्तात्मानं ततः सो ऽथ प्राप्तवान्ब्रह्मणः क्षयम् / ब्राह्मण्यं प्राप्य कक्षीवान्सहस्रमसृजत्सुतान्

ఆపై నియతాత్ముడై అతడు బ్రహ్మలోక ధామాన్ని పొందెను; బ్రాహ్మణ్యాన్ని పొందిన కక్షీవాన్ వెయ్యి కుమారులను సృష్టించెను।

Verse 99

कूष्माण्डा गौतमास्ते वै स्मृताः कक्षीवतः सुताः / इत्येष दीर्घतमसो बलेर्वैरोचनस्य वै

కక్షీవాన్ కుమారులు ‘కూష్మాండ’ మరియు ‘గౌతమ’ అని ప్రసిద్ధులు; ఇదే దీర్ఘతమసుని, అలాగే వైరోచన బలియొక్క కథనం।

Verse 100

समागमः समाख्यातः संतानश्चोभयोस्तथा / बलिस्तानभिषिच्येह पञ्च पुत्रानकल्मषान्

ఇక్కడ ఇద్దరి సంగమం మరియు వారి సంతానమూ వివరించబడింది; అలాగే ఈ సందర్భంలో బలి ఇక్కడ ఐదు కల్మషరహిత కుమారులను అభిషేకించెను।

Verse 101

कृतार्थः सो ऽपि योगात्मा योगमाश्रित्य च प्रभुः / अदृश्यः सर्वभूतानां कालाकाक्षी चरत्युत

ఆ యోగాత్ముడైన ప్రభువు యోగాన్ని ఆశ్రయించి కృతార్థుడయ్యాడు; సమస్త భూతాలకు అదృశ్యుడై, కాలాన్ని ఎదురుచూస్తూ సంచరిస్తాడు.

Verse 102

तत्राङ्गस्य तु राजर्षे राजासीद्दधिवाहनः / सो ऽपराधात्सुदेष्णाया अनपानो ऽभवन्नृपः

హే రాజర్షీ! అక్కడ అంగదేశానికి రాజు దధివాహనుడు; సుదేష్ణాపై చేసిన అపరాధం వల్ల ఆ నృపుడు ‘అనపాన’గా ప్రసిద్ధి పొందాడు.

Verse 103

अनपानस्य पुत्रस्तु राजा दिविरथः स्मृतः / पुत्रो दिविरथस्यासीद्विद्वान्धर्मरथो नृपः

అనపానుని కుమారుడు ‘దివిరథ’ అనే రాజుగా ప్రసిద్ధి; దివిరథుని కుమారుడు విద్యావంతుడైన నృపుడు ‘ధర్మరథ’ అయ్యాడు.

Verse 104

एते एक्ष्वाकवः प्रोक्ता भवितारः कलौ युगे / बृहद्बलान्वये जाता महावीर्यपराक्रमाः

వీరు ఇక్ష్వాకువంశీయులని చెప్పబడినవారు, కలియుగంలో భవిష్యత్తులో ఉండబోయేవారు; బృహద్బల వంశంలో జన్మించి మహావీర్య పరాక్రములు కలవారు.

Verse 105

शूराश्च कृतविद्याश्च सत्यसंधा जितेन्द्रियाः / अत्रानुवंशश्लोको ऽयं भविष्यज्ज्ञैरुदाहृतः

వారు శూరులు, విద్యాసంపన్నులు, సత్యసంకల్పులు, జితేంద్రియులు; ఇక్కడ ఈ వంశశ్లోకాన్ని భవిష్యజ్ఞులు ఉద్ఘాటించారు.

Verse 106

इक्ष्वाकूणामयं वंशः सुमित्रान्तो भविष्यति / सुमित्रं प्राप्य राजानं संस्थां प्राप्स्यति वै कलौ

ఇక్ష్వాకువంశము సుమిత్రతో అంతమగును. కలియుగమున సుమిత్రనామక రాజును పొందిన తరువాత ఆ వంశము నిశ్చయంగా సమాప్తిని పొందును.

Verse 107

इत्येतन्मानवं क्षत्रमैलं च समुदात्दृतम् / अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि मगधो यो बृहद्रथः

ఇలా మానవక్షత్రియమును, ఐల వంశమును సంక్షేపంగా చెప్పితిని. ఇకపై మగధదేశపు బృహద్రథుని గురించి ప్రవచించెదను.

Verse 108

जरासंधस्य ये वंशे सहदेवान्वये नृपाः / अतीता वर्त्तमानाश्च भविष्याश्च तथा पुनः

జరాసంధుని వంశములో, సహదేవుని అన్వయములో ఉన్న నృపులు—గతించినవారు, వర్తమానులు, భవిష్యత్తువారు—అందరూ (ఇక్కడ) పేర్కొనబడుదురు.

Verse 109

प्राधान्यतः प्रवक्ष्यामि गदतो मे निबोधत / संग्रामे भारते तस्मिन्सहदेवो निपातितः

నేను ప్రధానంగా (వారినే) చెప్పెదను; నా మాటలను శ్రద్ధగా వినుడి. ఆ భారత సంగ్రామములో సహదేవుడు నిహతుడయ్యెను.

Verse 110

सोमापिस्तस्य तनयो राजर्षिः स गिरिव्रजे / पञ्चाशतं तथाष्टौ च समा राज्यमकारयत्

అతని కుమారుడు సోమాపి; గిరివ్రజమున రాజర్షియై నిలిచెను. అతడు యాభై ఎనిమిది సంవత్సరములు రాజ్యము పాలించెను.

Verse 111

श्रुतश्रवाः सप्तषष्टिः समास्तस्य सुतो ऽभवत् / अयुतायुस्तु षड्विंशद्राज्यं वर्षाण्यकारयत्

శ్రుతశ్రవా అతని కుమారుడై అరవైఏడు సంవత్సరాలు జీవించాడు. అయుతాయు ఇరవైఆరు సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పాలించాడు.

Verse 112

समाः शतं निरामित्रो महीं भुक्त्वा दिवं गतः / पञ्चाशतं समाः षट् च सुक्षत्रः प्राप्तवान्महीम्

నిరామిత్రుడు వంద సంవత్సరాలు భూమిని పాలించి చివరికి స్వర్గానికి వెళ్లాడు. ఆపై సుక్షత్రుడు యాభైఆరు సంవత్సరాలు భూమి రాజ్యాన్ని పొందాడు.

Verse 113

त्रयोविंशद्बृहत्कर्मा राज्यं वर्षाण्यकारयत् / सेनाजित्सांप्रतं चापि एता वै भोक्ष्यते समाः

బృహత్కర్మా ఇరవైమూడు సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పాలించాడు. ఇప్పుడు సేనాజిత్ కూడా నిశ్చయంగా అంతే సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని అనుభవిస్తాడు.

Verse 114

श्रुतञ्जयस्तु वर्षाणि चत्वारिंशद्भविष्यति / रिपुञ्जयो महाबाहुर्महाबुद्धिपराक्रमः

శ్రుతంజయుడు నలభై సంవత్సరాలు రాజ్యమాడనున్నాడు. రిపుంజయుడు మహాబాహువు, మహాబుద్ధి పరాక్రమసంపన్నుడు.

Verse 115

पञ्जत्रिंशत्तु वर्षाणि महीं पालयिता नृपः / अष्टपञ्जाशतं जाब्दान्राज्ये स्थास्यति वै शुचिः

ఆ నృపుడు ముప్పైఐదు సంవత్సరాలు భూమిని పరిరక్షిస్తాడు. శుచి నిశ్చయంగా యాభైఎనిమిది సంవత్సరాలు రాజ్యంలో నిలిచి పాలిస్తాడు.

Verse 116

अष्टाविंशत्समाः पूर्णाः क्षेमो राजा भविष्यति / सुव्रतस्तु चतुःषष्टिं राज्यं प्राप्स्यति वीर्यवान्

ఇరవై ఎనిమిది సంవత్సరాలు పూర్తైన తరువాత క్షేముడు రాజు అవుతాడు. వీర్యవంతుడైన సువ్రతుడు అరవై నాలుగు సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 117

पञ्च वर्षाणि पूर्णानि धर्मनेत्रो भविष्यति / भोक्ष्यते नृपतिश्चेमा अष्टपञ्चाशतं समाः

ఐదు సంవత్సరాలు పూర్తైన తరువాత ధర్మనేత్రుడు అవుతాడు. మరియు నృపతి చేమా యాభై ఎనిమిది సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పాలిస్తాడు.

Verse 118

अष्टत्रिंशत्समाराष्ट्रं सुश्रमस्य भविष्यति / चत्वारिंशद्दशाष्टौ च दृढसेनो भविष्यति

సుశ్రముడికి ముప్పై ఎనిమిది సంవత్సరాలు రాజ్యం ఉంటుంది. మరియు దృఢసేనుడు నలభై ఎనిమిది సంవత్సరాలు రాజు అవుతాడు.

Verse 119

त्रयस्त्रिंशत्तु वर्षाणि सुमतिः प्राप्स्यते ततः / चत्वारिंशत्समा राजा सुनेत्रो भोक्ष्यते ततः

ఆ తరువాత సుమతి ముప్పై మూడు సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పొందుతాడు. తదుపరి సునేత్రుడు నలభై సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పాలిస్తాడు.

Verse 120

सत्यजित्पृथिवी राष्ट्रं त्र्यशीतिं भोक्ष्यते समाः / प्राप्येमं विश्वाजिच्चापि पञ्चविंशद्भविष्यति

సత్యజితుడు ఎనభై మూడు సంవత్సరాలు భూమి రాజ్యాన్ని అనుభవిస్తాడు. దీనిని పొందిన తరువాత విశ్వాజితుడూ ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు రాజు అవుతాడు.

Verse 121

अरिञ्जयस्तु वर्षाणां पञ्चाशत्प्राप्यते महीम् / द्वाविंशच्च नृपा ह्येते भवितारो बृहद्रथाः

అరింజయుడు యాభై సంవత్సరాలు భూమిని పాలిస్తాడు. వీరు బృహద్రథులనే ఇరవై రెండు రాజులు అవుతారు.

Verse 122

पूर्मं वर्षसहस्रं वै तेषां राज्यं भविष्यति / बृहद्रथेष्वतीतेषु वीरहन्तृष्ववर्त्तिषु

వారి రాజ్యం పూర్తిగా వెయ్యి సంవత్సరాలు ఉంటుంది; బృహద్రథులు గతించిన తరువాత వీరహంతకులు ప్రవర్తిస్తారు.

Verse 123

शुनकः स्वामिनं हत्वा पुत्रं समभिषेक्ष्यति / मिषतां क्षत्रियाणां हि प्रद्योतिं नृपतिं बलात्

శునకుడు తన స్వామిని చంపి అతని కుమారుని అభిషేకిస్తాడు; క్షత్రియులు చూస్తుండగానే బలవంతంగా ప్రద్యోతుని రాజుగా చేస్తాడు.

Verse 124

स वै प्रणतसामन्तो भविष्येण प्रवर्त्तितः / त्रयोविंशत्समा राजा भविता स नरोत्तमः

అతడు భవిష్యత్తులో వంగిన సామంతులచే స్థాపితుడై పాలన సాగిస్తాడు; ఆ నరోత్తముడు ఇరవై మూడు సంవత్సరాలు రాజ్యమేళ్తాడు.

Verse 125

चतुर्विंशत्समा राजा पालको भविता ततः / विशाखयूपो भविता नृपः पञ्चाशतं समाः

ఆ తరువాత పాలకుడు ఇరవై నాలుగు సంవత్సరాలు రాజుగా ఉంటాడు. తరువాత విశాఖయూపుడు యాభై సంవత్సరాలు పాలించే నృపుడు అవుతాడు.

Verse 126

एकविंशत्समा राज्य मजकस्य भविष्यति / भविष्यति समा विंशत्तत्सुतो नन्दिवर्द्धनः

మజకుడు ఇరవై ఒక సంవత్సరాలు రాజ్యం చేస్తాడు. అతని కుమారుడు నందివర్ధనుడు ఇరవై సంవత్సరాలు పాలిస్తాడు.

Verse 127

अष्टत्रिंशच्छतं भाव्याः प्राद्योताः पञ्च ते नृपाः / हत्वा तेषां यशः कृत्स्नं शिशुनागो भविष्यति

ప్రాద్యోత వంశంలోని ఆ ఐదు రాజులు కలిపి నూట ముప్పై ఎనిమిది సంవత్సరాలు ఉంటారు. వారి సమస్త కీర్తిని సంహరించి శిశునాగుడు అవతరిస్తాడు.

Verse 128

वाराणस्यां सुतस्तस्य संयास्यति गिरिव्रजम् / शिशुनागश्च वर्षाणि चत्वारिंशद्भविष्यति

వారణాసిలో అతని కుమారుడు జన్మించి గిరివ్రజంలో రాజధానిని స్థాపిస్తాడు. శిశునాగుడు నలభై సంవత్సరాలు పాలిస్తాడు.

Verse 129

काकवर्णः सुतस्तस्य पट्त्रिंशच्च भविष्यति / ततस्तु विंशतिं राजा क्षेमधर्मा भवष्यति

అతని కుమారుడు కాకవర్ణుడు ముప్పై ఐదు సంవత్సరాలు పాలిస్తాడు. ఆ తరువాత క్షేమధర్ముడు అనే రాజు ఇరవై సంవత్సరాలు రాజ్యం చేస్తాడు.

Verse 130

चत्वारिंशत्समा राष्ट्रं क्षत्रौजाः प्राप्स्यते ततः / अष्टत्रिंशत्समा राजाविधिसारो भविष्यति

ఆ తరువాత క్షత్రౌజుడు నలభై సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పొందుతాడు. తరువాత విధిసారుడు అనే రాజు ముప్పై ఎనిమిది సంవత్సరాలు పాలిస్తాడు.

Verse 131

अजातशत्रुर्भविता पञ्चविंशत्समा नृपः / पञ्चत्रिंशत्समा राजा दर्भकस्तु भविष्यति

అజాతశత్రు అనే నృపుడు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును; తరువాత దర్భకుడు ముప్పై ఐదు సంవత్సరాలు రాజుగా ఉండును.

Verse 132

उदयी भविता तस्मात्त्रयस्त्रिंशत्समा नृपः / स वै पुरवरं राजा वृथिव्यां कुसुमाह्वयम्

అనంతరం ఉదయీ అనే నృపుడు ముప్పై మూడు సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును; అతడు భూమిపై ‘కుసుమ’ అనే శ్రేష్ఠ నగరాన్ని స్థాపించును.

Verse 133

गगाया दक्षिणे कूले चतुर्थे ऽह्नि कारिष्यति / चत्वारिशत्समा भाव्यो राजा वै नन्दिवर्द्धनः

గంగానది దక్షిణ తీరమున నాలుగవ దినమున అతడు కార్యము చేయును; నందివర్ధనుడు నలభై సంవత్సరాలు రాజుగా ఉండును.

Verse 134

चत्वारिशत्त्रयश्चैव सहानन्दिर्भविष्यति / भविष्यन्ति च वर्षाणि षष्ट्युत्तरशतत्रयम्

సహానంది నలభై మూడు సంవత్సరాలు రాజుగా ఉండును; మరియు సంవత్సరాలు మూడు వందల అరవై (360) గా ఉండును.

Verse 135

शिशुनागा दशैवैते राजानः क्षत्रबन्धवः / एतैः सार्द्धं भविष्यन्ति तावत्कालं नृपाः परे

శిశునాగ వంశానికి చెందిన ఈ పది రాజులు ‘క్షత్రబంధవులు’ అని చెప్పబడుదురు; వీరితో పాటు అంతకాలం ఇతర నృపులూ ఉండుదురు.

Verse 136

एक्ष्वाकवश्चतुर्विंशत्पञ्चालाः पञ्चविंशतिः / कालकास्तु चतुर्विंशच्चतुर्विंशत्तु हैहयाः

ఇక్ష్వాకు వంశంలో ఇరవై నాలుగు, పాంచాలుల్లో ఇరవై ఐదు; కాలకులు ఇరవై నాలుగు, హైహయులు కూడా ఇరవై నాలుగు (రాజులు) అవుతారు.

Verse 137

द्वात्रिंशदेकलिङ्गास्तु पञ्चविंशत्तथा शकाः / कुरवश्चापि षट्त्रिंशदष्टाविंशति मैथिलाः

ఏకలింగులు ముప్పై రెండు, శకులు ఇరవై ఐదు; కురువులు ముప్పై ఆరు, మైథిలులు ఇరవై ఎనిమిది (రాజులు) అవుతారు.

Verse 138

शूरसेनास्त्रयोविंशद्वीतिहोत्राश्च विंशतिः / तुल्यकालं भविष्यन्ति सर्वं एव महीक्षितः

శూరసేనులు ఇరవై మూడు, వీతిహోత్రులు ఇరవై; ఓ మహీక్షితా, వీరందరూ సమాన కాలం వరకు (రాజ్యం) చేస్తారు.

Verse 139

महानन्दिसुतश्चापि शूद्रायाः कालसंवृतः / उत्पत्स्यते महा पद्मः सर्वक्षत्रान्तकृन्नृपः

మహానంది కుమారుడు, శూద్ర స్త్రీ గర్భంలో, కాలావరణంతో; మహాపద్ముడు అనే రాజు జన్మిస్తాడు, అతడు సమస్త క్షత్రియులను అంతం చేసే వాడు.

Verse 140

ततः प्रभृति राजानो भविष्यः शूद्रयोनयः / एकराट् स महापद्म एकच्चत्रो भविष्यति

అప్పటినుంచి రాజులు శూద్ర యోనిలో పుట్టినవారే అవుతారు; ఆ మహాపద్ముడు ఏకరాటుగా, ఏకచ్ఛత్ర (సామ్రాట్)గా ఉంటాడు.

Verse 141

अष्टाशीति तु वर्षाणि पृथिवीं पालयिष्यति / सर्वक्षत्रं समुद्धृत्य भाविनोर्ऽथस्य वै बलात्

అతడు ఎనభై ఎనిమిది సంవత్సరాలు భూమిని పాలించును. రాబోయే కార్యార్థ బలంతో సమస్త క్షత్రులను నిర్మూలించి నిలిచియుండును.

Verse 142

तत्पश्चात्तत्सुता ह्यष्टौ समाद्वादश ते नृपाः / महापद्मस्य पर्याये भविष्यन्ति नृपाः क्रमात्

ఆ తరువాత అతనికి ఎనిమిది మంది కుమారులు ఉంటారు; వారిలో పన్నెండు మంది రాజులు అవుతారు. మహాపద్ముని తరువాతి కాలంలో వారు క్రమంగా రాజులుగా అవతరిస్తారు.

Verse 143

उद्धरिष्यति तान्सर्वान्कौटिल्यो वै द्विजर्षभः / भुक्त्वा महीं वर्षशतं नरेद्रः स भविष्यति

ద్విజశ్రేష్ఠుడైన కౌటిల్యుడు వారందరినీ తొలగించి నిర్మూలించును. అతడు వంద సంవత్సరాలు భూమిని అనుభవించి నరేంద్రుడగును.

Verse 144

चन्द्रगुप्तं नृपं राज्ये कौटिल्यः स्थापयिष्यति / चतुर्विंशत्समा राजा चन्द्रगुप्तो भविष्यति

కౌటిల్యుడు చంద్రగుప్తుని రాజ్యసింహాసనంపై స్థాపించును. రాజా చంద్రగుప్తుడు ఇరవై నాలుగు సంవత్సరాలు పాలించును.

Verse 145

भविता भद्रसारस्तु पञ्चविंशत्समा नृपः / षट्त्रिंशत्तु समा राजा अशोकानां च तृप्तिदः

భద్రసారుడు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు నృపుడుగా ఉండును. మరియు ముప్పై ఆరు సంవత్సరాలు రాజుగా ‘అశోకులకు’ తృప్తినిచ్చువాడై ఉండును.

Verse 146

तस्य पुत्रः कुलालस्तु वर्षाण्यष्टौ भविष्यति / कुशालसूनुरष्टौ च भोक्ता वै बन्धुपालितः

అతని కుమారుడు కులాలుడు ఎనిమిది సంవత్సరాలు రాజ్యం చేస్తాడు. కుశాలుని కుమారుడు బంధుపాలితుడు కూడా ఎనిమిది సంవత్సరాలు పాలిస్తాడు.

Verse 147

बन्धुपालितदायादो भविता चेन्द्रपालितः / भविता सप्त वर्षाणि देववर्मा नराधिपः

బంధుపాలితుని వారసుడు ఇంద్రపాలితుడు అవుతాడు. దేవవర్మ అనే నరాధిపుడు ఏడు సంవత్సరాలు రాజ్యం చేస్తాడు.

Verse 148

राजा शतधनुश्चापि तस्य पुत्रो भविष्यति / बृहद्रथश्च वर्षाणि सप्त वै भविता नृपः

అతని కుమారుడు రాజు శతధనువు అవుతాడు. బృహద్రథుడు అనే నృపుడు ఏడు సంవత్సరాలు రాజ్యం చేస్తాడు.

Verse 149

इत्येते नव मौर्या वै भोक्ष्यन्ति च वसुंधराम् / सप्तत्रिंशच्छतं पूर्णं तेभ्यः शुङ्गो गमिष्यति

ఇలా ఈ తొమ్మిది మౌర్యులు భూమిని పాలిస్తారు. మూడు వందల ముప్పై ఏడు సంవత్సరాలు పూర్తైన తరువాత వారి తరువాత శుంగ వంశం వస్తుంది.

Verse 150

पुष्पमित्रस्तु सेनानीरुद्धृत्यतु बृहद्रथम् / कारयिष्यति वै राज्यं समाः षष्टिं स चैव तु

సేనాని పుష్యమిత్రుడు బృహద్రథుడిని తొలగించి రాజ్యాన్ని నిర్వహిస్తాడు. అతడు అరవై సంవత్సరాలు పాలిస్తాడు.

Verse 151

अग्निमित्रो नृपश्चाष्टौ भविष्यति समा नृपः / भविता चापि सुज्येष्टः सप्त वर्षाणि वै ततः

అగ్నిమిత్రుడు అనే రాజు ఎనిమిది సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును. ఆ తరువాత సుజ్యేష్ఠుడును నిశ్చయంగా ఏడు సంవత్సరాలు పాలించును.

Verse 152

वसुमित्रस्ततो भाव्यो दशवर्षाणि पार्थिवः / ततो भद्रः समे द्वे तु भविष्यति नृपश्च वै

ఆ తరువాత వసుమిత్రుడు అనే రాజు పది సంవత్సరాలు పాలించును. తరువాత భద్రుడు అనే రాజు రెండు సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును.

Verse 153

भविष्यति समास्तस्मात्तिस्र एव पुलिन्दकः / राजा घोषस्ततश्चापि वर्षाणि भविता त्रयः

అనంతరం పులిందకుడు అనే రాజు మూడు సంవత్సరాలు పాలించును. తరువాత ఘోషుడు అనే రాజు కూడా మూడు సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును.

Verse 154

सप्त वै वज्र मित्रंस्तु समा राजा ततः पुनः / द्वात्रिंशद्भविता वापि समा भागवतो नृपः

వజ్రమిత్రుడు అనే రాజు ఏడు సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును. ఆ తరువాత భాగవతుడు అనే రాజు ముప్పై రెండు సంవత్సరాలు పాలించును.

Verse 155

भविष्यति सुतस्तस्य देवभूमिः समा दश / दशैते शुङ्गराजानो भोक्ष्यन्तीमां वसुंधराम्

అతని కుమారుడు దేవభూమి పది సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును. ఈ పది శుంగ రాజులు ఈ వసుంధరను అనుభవించి పాలించుదురు.

Verse 156

शतं पूर्मं दश द्वे च तेभ्यः कण्वं गमिष्यति / अमात्यो वसुदेवस्तु बाल्याद्व्यसनिनं नृपम्

ముందుగా నూరు, తరువాత పన్నెండు సంవత్సరాలు గడిచినపై కణ్వుడు రాజ్యాన్ని పొందును. అతని అమాత్యుడు వసుదేవుడు బాల్యమునుండి వ్యసనాసక్తుడైన రాజుగా ఉండును.

Verse 157

देवभूमिं ततो हत्वा शुङ्गेषु भविता नृपः / भविष्यति समा राजा पञ्च कण्वायनस्तु सः

ఆ తరువాత దేవభూమిని హతమార్చి శుంగ వంశములో రాజుగా అవతరించును. ఆ కణ్వాయనుడు ఐదు సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును.

Verse 158

भूमिमित्रः सुतस्तस्य चतुर्विंशद्भविष्यति / भविता द्वादश समास्तस्मान्नारायणो नृपः

అతని కుమారుడు భూమిమిత్రుడు ఇరవై నాలుగు సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును. అతని తరువాత నారాయణుడు అనే రాజు పన్నెండు సంవత్సరాలు పాలించును.

Verse 159

सुशर्मा तत्सुतश्चापि भविष्यति चतुःसमाः / कण्वायनास्तु चत्वारश्चत्वारिंशच्च पञ्च च

అతని కుమారుడు సుశర్మ కూడా నాలుగు సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును. కణ్వాయనులు నలుగురు కలిపి నలభై ఐదు సంవత్సరాలు పాలించుదురు.

Verse 160

समा भोक्ष्यन्ति वृथिवीं पुनरन्ध्रान्गमिष्यति / कण्वायनमथोद्धृत्य सुशर्माणं प्रसह्य तम्

వారు ఆ సంవత్సరాలు భూమిని పాలించుదురు; తరువాత రాజ్యం మళ్లీ ఆంధ్రులకెళ్లును. అప్పుడు కణ్వాయన వంశాన్ని పెకలించి, ఆ సుశర్మను బలవంతంగా తొలగించుదురు.

Verse 161

सिंधुको ह्यन्ध्रजातीयः प्राप्स्यतीमां वसुंधराम् / त्रयोविंशत्समा राजा सिंधुको भविता त्वथ

ఆంధ్రజాతికి చెందిన సింధుకుడు ఈ వసుంధరను పొందును. ఆ సింధుకుడు ఇరవైమూడు సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును.

Verse 162

कृष्णो भ्रातास्य वर्षाणि सो ऽस्माद्दश भविष्यति / श्रीशान्तकर्णिर्भविता तस्य पुत्रस्तु वै महान्

అతని సోదరుడు కృష్ణుడు దీనికి తరువాత పది సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును. అతని కుమారుడు మహానైన శ్రీశాంతకర్ణి అవును.

Verse 163

पञ्चाशत्तु समाः षट् च शान्तकर्णिर् भविष्यति / आपोलवोद्वादश वै तस्य पुत्रो भविष्यति

శాంతకర్ణి యాభై ఆరు సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును. అతని కుమారుడు ఆపోలవుడు పన్నెండు సంవత్సరాలు (రాజు) అవును.

Verse 164

चतुर्विंशत्तु वर्षाणि पटुमांश्च भविष्यति / भवितानिष्टकर्मा तु वर्षाणां पञ्चविंशतिम्

పటుమానుడు ఇరవై నాలుగు సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును. అనిష్టకర్ముడు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు (రాజు) అవును.

Verse 165

ततः संवत्सरं पूर्णं हालो राजा भविष्यति / पञ्चपत्तल्लको नाम भविष्यति महाबलः

ఆ తరువాత పూర్తి ఒక సంవత్సరం హాలో రాజు అవును. తదుపరి పంచపత్తల్లక అనే మహాబలుడు (రాజు) అవును.

Verse 166

भाव्यःपुरीषभीरुस्तु समाः सो ऽप्येकविंशतिम् / शातकर्णिर्वर्षमेकं भविष्यति नराधिपः

పురీషభీరు అనే భావ్య రాజు ఇరవై ఒక సంవత్సరాలు పాలిస్తాడు; ఆపై శాతకర్ణి నరాధిపుడు ఒక సంవత్సరం రాజ్యము చేయును।

Verse 167

अष्टविंशतिवर्षाणि शिवस्वातिर्भविष्यति / राजा च गौतमी पुत्र एकविंशत्समा नृपः

శివస్వాతి ఇరవై ఎనిమిది సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును; గౌతమీ పుత్రుడైన రాజా ఇరవై ఒక సంవత్సరాలు నృపుడై పాలించును।

Verse 168

एकोनविंशति राजा यज्ञः श्रीशातकर्ण्यथ / षडेव भविता त्समाद्विजयस्तु समानृपः

యజ్ఞ అనే రాజు శ్రీశాతకర్ణి పందొమ్మిది సంవత్సరాలు పాలించును; విజయుడు అనే నృపుడు ఆరు సంవత్సరాలు రాజ్యము చేయును।

Verse 169

देडश्रीशातकर्णी च तस्य पुत्रः समास्त्रयः / पुलोमारिः समाः सप्त ततश्चैषां भविष्यति

దేఢశ్రీశాతకర్ణి మరియు అతని కుమారుడు మూడు సంవత్సరాలు పాలించును; పులోమారి ఏడు సంవత్సరాలు; ఆపై వీరి తరువాతి రాజులు కలుగుదురు।

Verse 170

इत्येते वै नृपास्त्रिंशदन्ध्रा भोक्ष्यन्ति वै महीम् / समाः शतानि चत्वारि पञ्चाशत्षट् तथैव च

ఇట్లు ఈ ముప్పై మంది ఆంధ్ర నృపులు భూమిని పాలించుదురు—నాలుగు వందల యాభై ఆరు సంవత్సరాలు.

Verse 171

अन्ध्राणां संस्थिताः पञ्च तेषां वंश्याश्च ये पुनः / सप्तैव तु भविष्यन्ति दशाभीरास्ततो नृपाः

ఆంధ్రులలో ఐదుగురు రాజులు స్థాపితులవుతారు; తరువాత వారి వంశజులు ఏడుగురు అవుతారు. ఆపై పది ఆభీర నృపతులు కలుగుతారు.

Verse 172

सप्त गर्दभिनश्चापि ततो ऽथ दश वै शकाः / यवनाष्टौ भविष्यन्ति तुषारास्तु चतुर्दश

తర్వాత ఏడుగురు గర్దభినులు; ఆపై నిశ్చయంగా పది శకులు. ఎనిమిది యవనులు, మరియు తుషారులు పద్నాలుగు మంది అవుతారు.

Verse 173

त्रयोदश गुरुण्डाश्च मौना ह्येकादशैव तु / अन्ध्रा भोक्ष्यन्ति वसुधां शते द्वे च शतञ्च वै

పదమూడు గురుణ్డులు; మరియు మౌనులు పదకొండు మాత్రమే. ఆంధ్రులు రెండు వందలు మరియు ఒక వంద—అంటే మూడు వందల సంవత్సరాలు భూమిని పాలిస్తారు.

Verse 174

सप्तषष्टिं च वर्षाणि दशाभीरास्ततो नृपाः / सप्त गर्दभिनश्चैव भोक्ष्यन्तीमां द्विसप्ततिम्

ఆపై పది ఆభీర నృపతులు అరవైఏడు సంవత్సరాలు పాలిస్తారు. అలాగే ఏడుగురు గర్దభినులు ఈ భూమిని డెబ్బై రెండు సంవత్సరాలు భోగిస్తారు.

Verse 175

शतानि त्रीण्यशीतिं च भोक्ष्यन्ति वसुधां शकाः / आशीती द्वे च वर्षाणि भोक्तारो यवना महीम्

శకులు మూడు వందల ఎనభై సంవత్సరాలు భూమిని పాలిస్తారు. యవనులు ఎనభై రెండు సంవత్సరాలు ఈ మహిని భోగిస్తారు.

Verse 176

पञ्चवर्षशतानीह तुषाराणां मही स्मृता / शतान्यर्द्धचतुर्थानि भवितारस्त्रयोदश

ఇక్కడ తుషారుల భూమి ఐదు వందల సంవత్సరాలుగా స్మరించబడింది; పదమూడు రాజులు మూడున్నర వందల సంవత్సరాలు పాలిస్తారు.

Verse 177

गुरुण्डा वृषलैः सार्द्धं भोक्ष्यन्ते म्लेच्छजातयः / शतानि त्रीणि भोक्ष्यन्ते मौना एकादशैव तु

గురుణ్డులు వృషలులతో కలిసి మ్లేచ్ఛ జాతులు రాజ్యాన్ని అనుభవిస్తాయి; తరువాత ‘మౌనా’ అనే పదకొండు రాజులు మూడు వందల సంవత్సరాలు పాలిస్తారు.

Verse 178

तेषु च्छिन्नेषु कालेन ततः किलकिलो नृपः / ततः किलकिलेभ्यश्च विन्ध्यशक्तिर्भविष्यति

వారి కాలం క్రమేణా ముగిసిన తరువాత ‘కిలకిలో’ అనే రాజు వస్తాడు; కిలకిలుల తరువాత ‘వింధ్యశక్తి’ జన్మిస్తాడు.

Verse 179

समाः षण्णवतिं चैव पृथिवीं तु समेष्यति / नृपान्वैदिशकांश्चाथ भविष्यांस्तु निबोधत

అతడు తొంభై ఆరు సంవత్సరాలు భూమిని పాలించును/సంచరించును; ఇక వైదిశక రాజులనూ, రాబోయే రాజులనూ వినుడి.

Verse 180

शेषस्य नागराजस्य पुत्रः सुर पुरञ्जयः / भोगी भविष्यते राजा नृपो नागकुलोद्वहः

నాగరాజు శేషుని కుమారుడు ‘సురపురంజయ’; నాగకులానికి శిరోమణి అయిన ‘భోగీ’ రాజుగా అవతరిస్తాడు.

Verse 181

सदाचन्द्रस्तु चन्द्राशुर्द्वितीयो नखवांस्तथा / धनधर्मा ततश्चापि चतुर्थो वंशजः स्मृतः

సదాచంద్రుడు, రెండవడు చంద్రాశువు, అలాగే నఖవాన్; తదుపరి ధనధర్ముడు—నాలుగవ వంశజుడని స్మృతం.

Verse 182

भूतिनन्दस्ततश्चापि वैदिशे तु भविष्यति / तस्य भ्राता यवीयांस्तु नाम्ना नन्दियशाः किल

తదుపరి వైదిశలో భూతినందుడు అవతరిస్తాడు; అతని తమ్ముడు నందియశా అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతాడు.

Verse 183

तस्यान्वयो भविष्यन्ति राजानस्ते त्रयस्तु वै / दैहित्रः शिशिको नाम पूरिकायां नृपो ऽभवत्

అతని వంశంలో ముగ్గురు రాజులు అవుతారు; దౌహిత్రుడు శిశిక అనే నృపుడు పూరికాలో రాజ్యమేశాడు.

Verse 184

विन्ध्यशक्तिसुतश्चापि प्रवीरो नाम वीर्यवान् / भोक्ष्यते च समाः षष्टिं पुरीं काञ्चनकां च वै

వింధ్యశక్తి కుమారుడు ప్రవీరుడు అనే వీర్యవంతుడు; అతడు కాంచనకా పురిని అరవై సంవత్సరాలు పాలిస్తాడు.

Verse 185

यक्ष्यते वाजपेयैश्च समाप्तवरदक्षिणैः / तस्य पुत्रास्तु चत्वारो भविष्यन्ति नराधिपाः

అతడు సమాప్తమైన శ్రేష్ఠ దక్షిణలతో వాజపేయ యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తాడు; అతనికి నలుగురు కుమారులు రాజులవుతారు.

Verse 186

विन्ध्यकानां कुलानां ते नृपा वैवाहिकास्त्रयः / सुप्रतीको गभीरश्च समा भोक्ष्यति विंशतिम्

వింధ్యకులాలలో వైవాహిక వంశానికి చెందిన ముగ్గురు రాజులు ఉంటారు. వారిలో సుప్రతీకుడు మరియు గభీరుడు ఇరవై ఇరవై సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని అనుభవిస్తారు.

Verse 187

शङ्कमानो ऽभवद्राजा महिषीणां महीपतिः / पुष्पमित्रा भविष्यन्ति षट् स्त्रिमित्रास्त्रयोदश

శఙ్కమానో అనే రాజు అయ్యాడు; అతడు మహిషీలకూ అధిపతి. తరువాత పుష్పమిత్రులు ఆరు, స్త్రిమిత్రులు పదమూడు మంది రాజులు అవుతారు.

Verse 188

मेकलायां नृपाः सप्त भविष्यन्ति च सप्ततिः / कोमलायां तु राजानो भविष्यन्ति महाबलाः

మేకలాలో ఏడు మరియు డెబ్బై మంది రాజులు ఉంటారు. కోమలాలో అయితే మహాబలశాలులైన రాజులు పుట్టుకొస్తారు.

Verse 189

मेघा इति समाख्याता बुद्धिमन्तो नवैव तु / नैषधाः पार्थिवाः सर्वे भविष्यन्त्यामनुक्षयात्

‘మేఘా’ అని పిలువబడే తొమ్మిది మంది బుద్ధిమంతులు ఉంటారు. వారు అందరూ నైషధ దేశపు రాజులుగా, అవిచ్ఛిన్న పరంపరలో ఉద్భవిస్తారు.

Verse 190

नलवंशप्रसूतास्ते वीर्यवन्तो महाबलाः / मगधानां महावीर्यो विश्वस्फाणिर्भविष्यति

వారు నల వంశంలో పుట్టినవారు, వీర్యవంతులు, మహాబలశాలులు. మగధలో మహావీర్యుడైన విశ్వస్ఫాణి అనే రాజు అవుతాడు.

Verse 191

उत्साद्य पार्थिवान्सर्वान्सो ऽन्यान्वर्णान्करिष्यति / कैवर्त्तान्मद्रकांश्चेव पुलिन्दान्ब्राह्मणांस्तथा

అతడు సమస్త రాజులను నిర్మూలించి ఇతర ఇతర వర్ణాలను ఏర్పరచును; కైవర్తులు, మద్రకులు, పులిందులు మరియు బ్రాహ్మణులను కూడా అలాగే చేయును।

Verse 192

स्थापयिष्यन्ति गजानो नानादेशेषु ते जनान् / विश्वस्फाणिर्महासत्त्वो युद्धे विष्णुसमप्रभः

ఆ గజానులు ఆ ప్రజలను అనేక దేశాలలో స్థాపించుదురు; మహాసత్త్వుడు విశ్వస్ఫాణి యుద్ధంలో విష్ణుసమాన ప్రభావశాలి.

Verse 193

विश्वस्फाणिर्नरपतिः क्लीबाकृतिरिवोच्यते / उत्सादयित्वा क्षत्रं तु क्षत्रमन्यत्करिष्यति

నరపతి విశ్వస్ఫాణిని నపుంసకసదృశ రూపమున్నవాడని చెప్పుదురు; అతడు క్షత్రాన్ని నిర్మూలించి మరొక క్షత్రాన్ని ఏర్పరచును।

Verse 194

नव नागास्तु भोक्ष्यति पुरीं चंपावतीं नृपाः / मथुरां च पुरा रम्यां नागा भोक्ष्यन्ति सप्त वै

తొమ్మిది నాగరాజులు చంపావతీ పురిని పాలించుదురు; అలాగే రమ్యమైన మథురా పురిని నిజముగా ఏడు నాగులు పాలించుదురు।

Verse 195

अनुगङ्गाप्रयागं च साकेतं मगधांस्तथा / एताञ्जनपदान्सर्वान्भोक्ष्यन्ते सप्तवंशजाः

అనుగంగా-ప్రయాగము, సాకేతము మరియు మగధదేశమును కూడా; ఈ సమస్త జనపదములను సప్తవంశజులు పాలించుదురు।

Verse 196

नैष धान्य दुकांश्चैव शैशीतान् कालतोयकान् / एताञ्जनपदान्सर्वान्भोक्ष्यन्ते मणिधान्यजान्

ధాన్యసమృద్ధిగా, శిశిరకాల జలాలతో సింఛితమైన ఈ సమస్త జనపదాలను మణిధాన్యజ వంశీయులు అనుభవించుదురు।

Verse 197

कोशलांश्चान्ध्रपैण्ड्रांश्च ताम्रलिप्तान्ससागरान् / चंपां चैव पुरीं रम्यां भोक्ष्यन्ते देवरक्षिताः

దేవరక్షితులైన వారు కోశల, ఆంధ్ర, పైండ్ర, సముద్రసహిత తామ్రలిప్త మరియు రమ్యమైన చంపా పురిని అనుభవించుదురు।

Verse 198

कलिङ्गा महिषाश्चैव महेन्द्रनिलयाश्च ये / एताञ्जनपदान्सर्वान् पालयिष्यति वै गुहः

కలింగ, మహిష మరియు మహేంద్రనిలయులైనవారు—ఈ సమస్త జనపదాలను గుహుడు నిశ్చయంగా పాలించును।

Verse 199

स्त्रीराष्ट्रभोजकांश्चैव भोक्ष्यते कनकाह्वयः / तुल्यकालं भविष्यन्ति सर्वे ह्यते महीक्षितः

కనకాహ్వయుడు స్త్రీరాష్ట్ర, భోజక దేశాలను కూడా అనుభవించును; మరియు ఈ సమస్త రాజులు సమానకాలం రాజ్యము చేయుదురు।

Verse 200

अल्पप्रसादा ह्यनृता महाक्रोधा ह्यधार्मिकाः / भविष्यन्तीह यवना धर्मतः कामतोर्ऽथतः

ఇక్కడ యవనులు అల్పప్రసాదులు, అసత్యవాదులు, మహాక్రోధులు, అధార్మికులు అవుదురు; ధర్మం, కామం, అర్థం—మూడింటిలోనూ వారు భ్రష్టులగుదురు।