Shloka 67
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
अन्तःपुरे जुगोपैनं भक्ष्यैर्भोज्यैश्च तर्पयन् / प्रीतः स वै वरेणाथ च्छन्दयामास वै बलिम्
Transliteration
antaḥpure jugopainaṃ bhakṣyairbhojyaiśca tarpayan / prītaḥ sa vai vareṇātha cchandayāmāsa vai balim
Translation
అంతఃపురంలో అతనిని కాపాడి, భక్ష్యభోజ్యాలతో తృప్తిపరచి, ప్రసన్నుడై వరమిచ్చి బలిని సంతోషపెట్టాడు।
Word by Word
अन्तःपुरेin the inner palace
अन्तःपुरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तःपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अन्तः = अन्तरे, पुरम्)
जुगोपprotected
जुगोप:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√गुप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एनम्him
एनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (enam)
भक्ष्यैःwith foods to be eaten
भक्ष्यैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
भोज्यैःwith foods to be enjoyed
भोज्यैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभोज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तर्पयन्satisfying (him)
तर्पयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√तृप् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present participle, active), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√प्री (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
वरेणby a boon
वरेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; साधन/हेतु
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then/now)
च्छन्दयामासgratified/pleased
च्छन्दयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√छन्द् (धातु) + णिच् (causative)
Formलिट् (Periphrastic perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त (causative)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
बलिम्Bali
बलिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन