Shloka 72
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
जनया मास धर्मात्मा पुत्रावेतौ महौजसौ / कक्षीवच्चक्षुषौ तौ तु दृष्ट्वा राजा बलिस्तदा
Transliteration
janayā māsa dharmātmā putrāvetau mahaujasau / kakṣīvaccakṣuṣau tau tu dṛṣṭvā rājā balistadā
Translation
ధర్మాత్ముడు ఒక మాసంలోనే ఈ ఇద్దరు మహౌజస్వి కుమారులు—కక్షీవచ్చుడు, చక్షుషుడు—ను జన్మింపజేసెను. వారిని చూసి రాజు బలి అప్పుడు ఆశ్చర్యపడ్డాడు.
Word by Word
जनयाby the mother
जनया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootजनय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; ‘by/through the mother’
मासa month
मास:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक (time-expression)
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधर्म-आत्मन् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि: यस्य आत्मा धर्मः सः
पुत्रौtwo sons
पुत्रौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
एतौthese two
एतौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषण
महौजसौof great vigor
महौजसौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत्-ओजस् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; कर्मधारय: महत् ओजः यस्य
कक्षीवत्Kakṣīvat
कक्षीवत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकक्षीवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम
चक्षुषौ(and) the two Cakṣuṣa-s
चक्षुषौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचक्षुष् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; व्यक्तिनाम (dual)
तौthem (two)
तौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), द्विवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive), ‘having seen’
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बलिःBali
बलिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)