Shloka 122
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
पूर्मं वर्षसहस्रं वै तेषां राज्यं भविष्यति / बृहद्रथेष्वतीतेषु वीरहन्तृष्ववर्त्तिषु
Transliteration
pūrmaṃ varṣasahasraṃ vai teṣāṃ rājyaṃ bhaviṣyati / bṛhadratheṣvatīteṣu vīrahantṛṣvavarttiṣu
Translation
వారి రాజ్యం పూర్తిగా వెయ్యి సంవత్సరాలు ఉంటుంది; బృహద్రథులు గతించిన తరువాత వీరహంతకులు ప్రవర్తిస్తారు.
Word by Word
पूर्मम्fully/for a complete (period)
पूर्मम्:
Adhikarana (अधिकरण/Temporal extent)
TypeAdjective
Rootपूर्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative: ‘for a full/complete [period]’)
वर्षसहस्रम्a thousand years
वर्षसहस्रम्:
Adhikarana (अधिकरण/Duration)
TypeNoun
Rootवर्ष + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (years’ thousand = thousand years)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle: indeed)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
राज्यम्kingdom/rule
राज्यम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
बृहद्रथेषुamong the Bṛhadrathas
बृहद्रथेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootबृहद्रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन (Plural); समासः—कर्मधारय
अतीतेषुwhen (they are) passed away
अतीतेषु:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअति-इ (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past participle: ‘gone/passed’), पुंलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन (Plural)
वीरहन्तृषुamong the hero-slayers
वीरहन्तृषु:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootवीर + हन्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन (Plural); समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (heroes’ slayers)
अवर्त्तिषुnot abiding/unstable
अवर्त्तिषु:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअ-वर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन (Plural); नञ्-समास/उपसर्गयुक्त (a-vartin: not abiding/irregular)