Sukta 11
Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (ascribed at the hymn level in many indices; verse-level r̥ṣi not separately specified).
Devata: Dveṣa (enmity) as a hostile force to be reversed; implicitly the mantra’s own brahman-power (vac) as agent.
Chandas: Anuṣṭubh (probable; AV 2.x commonly in anuṣṭubh—confirmable against a pada-count recension table).
AV 2.11 ప్రత్యర్థిత్వం మరియు శత్రుత్వం (ద్వేష)పై కేంద్రీకృతమైన సంక్షిప్త అథర్వణ మంత్రచారం. ఇది శత్రువు కలిగించిన ద్వేషాన్ని తిరిగి ద్వేషించే వాడిపైనే మళ్లించి, యజమాని/ఆశ్రయదాతకు ‘శ్రేయస్సు’ (ఉత్తమ భాగ్యం) లభించేలా చేసి, ప్రత్యర్థి సమాన స్థితిని దాటి ముందుకు అడుగుపెట్టే శక్తిని ప్రసాదిస్తుంది. ఐదు అనుష్టుభ్-సదృశ శ్లోకాలలో హానికర శక్తులను (నాశనం, ఆయుధం, కోపం) కొత్తగా పేరుపెట్టి నియంత్రించి, అనంతరం కర్త/యజమానిని తేజస్సు మరియు వెలుగుతో పునఃప్రతిష్ఠ చేస్తుంది. మంత్రబలం దాడిని తిప్పికొట్టి, అధిక సమృద్ధి మరియు శ్రేయోభాగ్యాన్ని స్థిరపరచగలదని ఇది ప్రకటిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
श्रेयःप्राप्तिः। दूष्या॒ दूषि॑रसि हे॒त्या हे॒तिर॑सि मे॒न्या मे॒निर॑सि । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
నీవు దూష్యా; నీవు దూషి (అడ్డంకులను చెదరగొట్టేవాడు/దూషకుడు). నీవు హేత్యా; నీవు హేతి (అస్త్రం). నీవు మేన్యా; నీవు మేని (క్రోధం). శ్రేయస్సును పొందు; సమస్థాయి (సాధారణ స్థాయి)ని దాటి ముందుకు సాగు.
Mantra 2
स्र॒क्त्योऽसि प्रतिस॒रोऽसि प्रत्यभि॒चर॑णोऽसि । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
నీవు ‘స్రక్త్య’ (వేలాడే తాయత్తు); నీవు ‘ప్రతిసర’ (రక్షణ-తాయత్తు); నీవు అభిచార (మంత్రదుష్ప్రయోగం) ప్రతిఘాతకుడు. నీవు శ్రేయస్సును పొందు; సమమైన ప్రత్యర్థిని దాటి ముందుకు సాగు.
Mantra 3
प्रति॒ तम॒भि च॑र॒ यो॒ऽस्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
ఆ మనిషికి వ్యతిరేకంగా ముందుకు సాగు—మమ్మల్ని ద్వేషించేవాడు, మేము కూడా ద్వేషించేవాడు. అతనిని చేరి పట్టుకో/అతనిని అందుకో; శ్రేష్ఠ భాగాన్ని పొందు; ప్రత్యర్థి సమస్థితినీ దాటి అడుగు వేయి.
Mantra 4
सू॒रिर॑सि वर्चो॒धा अ॑सि तनू॒पानोऽसि । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
నీవు సూరి (ఉదార దాత/శ్రేష్ఠ ఆశ్రయదాత); నీవు వర్చోధా (తేజస్సును ప్రసాదించేవాడు); నీవు తనూపాన (దేహ-రక్షకుడు). శ్రేయస్సును పొందు; సమస్థాయిని దాటి ముందుకు సాగు.
Mantra 5
शु॒क्रोऽसि भ्रा॒जोऽसि॒ स्वऽरसि॒ ज्योति॑रसि । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
నీవు శుక్ర (దీప్తి); నీవు భ్రాజః (ప్రభ); నీవు స్వః (స్వర్గం); నీవు జ్యోతిః (ప్రకాశం). శ్రేయస్సును పొందు; సమపాదంతో ముందుకు సాగుతూ సమస్థాయిని దాటి పో.
Frequently Asked Questions
It is used to counter enmity and rivalry—sending hostility back to the hostile person while helping the patron gain the ‘better lot’ (śreyas) and surpass competitors.
Not prominently. The main ‘deity’ is the force of dveṣa treated as something to be reversed, and the effective agent is mantra-power (brahman/vāc) that compels the outcome and installs brilliance (jyotis).
The text itself does not require substances. In Atharvanic practice, a simple thread or amulet may be used as a carrier, consecrated during recitation—especially with the final luminous verse.
Ask anything about Sukta 11 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.