Sukta 11
Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (ascribed at the hymn level in many indices; verse-level r̥ṣi not separately specified).
Devata: Dveṣa (enmity) as a hostile force to be reversed; implicitly the mantra’s own brahman-power (vac) as agent.
Chandas: Anuṣṭubh (probable; AV 2.x commonly in anuṣṭubh—confirmable against a pada-count recension table).
AV 2.11 വൈരവും മത്സരവും നേരിടാനുള്ള സംക്ഷിപ്തമായ ആഥർവണ മന്ത്രചാരമാണ്. ശത്രുത്വരൂപമായ ദ്വേഷത്തെ ദ്വേഷിക്കുന്നവന്റെ മേലേക്ക് തന്നെ തിരിച്ചു വിടുകയും, യജമാനനെ ‘ശ്രേയസ്’ (ഉത്തമ ഗതി/ക്ഷേമം) പ്രാപിക്കാനായി ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും, എതിരാളിയുടെ സമനിലയെ കടന്ന് മുന്നേറാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അഞ്ചു അനുഷ്ടുഭ്-സദൃശമായ ഋക്കുകളിൽ നാശകരമായ ഏജൻസികളെ (നശിപ്പിക്കൽ, ആയുധം, ക്രോധം) പുതുവായി നിർവചിച്ച്, തുടർന്ന് കർത്താവിനെയോ യജമാനനെയോ തേജസ്സും പ്രകാശവും കൊണ്ട് വീണ്ടും അഭിഷേകിക്കുന്നു; മന്ത്രശക്തിക്ക് ആക്രമണം പ്രതിരോധിക്കാനും ശ്രേഷ്ഠമായ സമൃദ്ധി ഉറപ്പാക്കാനും കഴിയുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
श्रेयःप्राप्तिः। दूष्या॒ दूषि॑रसि हे॒त्या हे॒तिर॑सि मे॒न्या मे॒निर॑सि । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
നീ ദൂഷ്യാ; നീ ദൂഷി (നശിപ്പിക്കുന്നവൾ) ആകുന്നു. നീ ഹേത്യാ; നീ ഹേതി (ശസ്ത്രം) ആകുന്നു. നീ മേന്യാ; നീ മേനി (ക്രോധം) ആകുന്നു. ശ്രേയസ് (ഉത്തമ കല്യാണം) നേടുക; സമനിലയെ അതിക്രമിച്ച് പടി വെക്കുക.
Mantra 2
स्र॒क्त्योऽसि प्रतिस॒रोऽसि प्रत्यभि॒चर॑णोऽसि । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
നീ സ്രക്തി (തൂങ്ങിയ തായത്ത്/ലോക്കറ്റ്) ആകുന്നു; നീ പ്രതിസര (പ്രതിരക്ഷാ-മന്ത്രം/കവചം) ആകുന്നു; നീ അഭിചാരത്തെ (മന്ത്രവശീകരണം/കറുത്തമാന്ത്രികത) തള്ളിപ്പറയുന്നവൻ ആകുന്നു. ശ്രേഷ്ഠ ഭാഗം നേടുക; സമാന എതിരാളിയെ മറികടന്ന് മുന്നോട്ട് കടക്കുക.
Mantra 3
प्रति॒ तम॒भि च॑र॒ यो॒ऽस्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവനും, ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവനും ആയ ആ മനുഷ്യന്റെ നേരെ മുന്നേറുക. അവനെ പിന്തുടർന്ന് പിടിച്ചെടുക്കുക; ശ്രേഷ്ഠമായ പങ്ക് നീ നേടുക; എതിരാളിയുടെ സമമായ നിലയെയും കടന്ന് മുന്നോട്ട് ചുവടുവെക്കുക.
Mantra 4
सू॒रिर॑सि वर्चो॒धा अ॑सि तनू॒पानोऽसि । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
നീ സൂരി (ഉദാര പോഷകൻ/ദാനശൂരൻ) ആകുന്നു; നീ വർചോധാ (തേജസ് നൽകുന്നവൻ) ആകുന്നു; നീ തനൂപാന (ദേഹത്തിന്റെ രക്ഷകൻ) ആകുന്നു. ശ്രേയസ് (ഉത്തമ കല്യാണം) നേടുക; സാധാരണ സമനിലയെ അതിക്രമിച്ച് പടി വെക്കുക.
Mantra 5
शु॒क्रोऽसि भ्रा॒जोऽसि॒ स्वऽरसि॒ ज्योति॑रसि । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
നീ ശുക്ര (പ്രകാശമുള്ളത്) ആകുന്നു; നീ ഭ്രാജ് (ദീപ്തി/തേജസ്) ആകുന്നു; നീ സ്വഃ (സ്വർഗം) ആകുന്നു; നീ ജ്യോതി (പ്രകാശം) ആകുന്നു. ശ്രേയസ് (ഉത്തമ കല്യാണം) നേടുക; സമപടിയോടെ മുന്നേറുക—സമനിലയെ അതിക്രമിച്ച്.
Frequently Asked Questions
It is used to counter enmity and rivalry—sending hostility back to the hostile person while helping the patron gain the ‘better lot’ (śreyas) and surpass competitors.
Not prominently. The main ‘deity’ is the force of dveṣa treated as something to be reversed, and the effective agent is mantra-power (brahman/vāc) that compels the outcome and installs brilliance (jyotis).
The text itself does not require substances. In Atharvanic practice, a simple thread or amulet may be used as a carrier, consecrated during recitation—especially with the final luminous verse.
Ask anything about Sukta 11 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.