Sukta 11
Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (ascribed at the hymn level in many indices; verse-level r̥ṣi not separately specified).
Devata: Dveṣa (enmity) as a hostile force to be reversed; implicitly the mantra’s own brahman-power (vac) as agent.
Chandas: Anuṣṭubh (probable; AV 2.x commonly in anuṣṭubh—confirmable against a pada-count recension table).
AV 2.11 വൈരവും മത്സരവും നേരിടാനുള്ള സംക്ഷിപ്തമായ ആഥർവണ മന്ത്രചാരമാണ്. ശത്രുത്വരൂപമായ ദ്വേഷത്തെ ദ്വേഷിക്കുന്നവന്റെ മേലേക്ക് തന്നെ തിരിച്ചു വിടുകയും, യജമാനനെ ‘ശ്രേയസ്’ (ഉത്തമ ഗതി/ക്ഷേമം) പ്രാപിക്കാനായി ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും, എതിരാളിയുടെ സമനിലയെ കടന്ന് മുന്നേറാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അഞ്ചു അനുഷ്ടുഭ്-സദൃശമായ ഋക്കുകളിൽ നാശകരമായ ഏജൻസികളെ (നശിപ്പിക്കൽ, ആയുധം, ക്രോധം) പുതുവായി നിർവചിച്ച്, തുടർന്ന് കർത്താവിനെയോ യജമാനനെയോ തേജസ്സും പ്രകാശവും കൊണ്ട് വീണ്ടും അഭിഷേകിക്കുന്നു; മന്ത്രശക്തിക്ക് ആക്രമണം പ്രതിരോധിക്കാനും ശ്രേഷ്ഠമായ സമൃദ്ധി ഉറപ്പാക്കാനും കഴിയുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
Kind of charm
Mantras
Mantra 1
श्रेयःप्राप्तिः। दूष्या॒ दूषि॑रसि हे॒त्या हे॒तिर॑सि मे॒न्या मे॒निर॑सि । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
നീ ദൂഷ്യാ; നീ ദൂഷി (നശിപ്പിക്കുന്നവൾ) ആകുന്നു. നീ ഹേത്യാ; നീ ഹേതി (ശസ്ത്രം) ആകുന്നു. നീ മേന്യാ; നീ മേനി (ക്രോധം) ആകുന്നു. ശ്രേയസ് (ഉത്തമ കല്യാണം) നേടുക; സമനിലയെ അതിക്രമിച്ച് പടി വെക്കുക.
Mantra 2
स्र॒क्त्योऽसि प्रतिस॒रोऽसि प्रत्यभि॒चर॑णोऽसि । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
നീ സ്രക്തി (തൂങ്ങിയ തായത്ത്/ലോക്കറ്റ്) ആകുന്നു; നീ പ്രതിസര (പ്രതിരക്ഷാ-മന്ത്രം/കവചം) ആകുന്നു; നീ അഭിചാരത്തെ (മന്ത്രവശീകരണം/കറുത്തമാന്ത്രികത) തള്ളിപ്പറയുന്നവൻ ആകുന്നു. ശ്രേഷ്ഠ ഭാഗം നേടുക; സമാന എതിരാളിയെ മറികടന്ന് മുന്നോട്ട് കടക്കുക.
Mantra 3
प्रति॒ तम॒भि च॑र॒ यो॒ऽस्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവനും, ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവനും ആയ ആ മനുഷ്യന്റെ നേരെ മുന്നേറുക. അവനെ പിന്തുടർന്ന് പിടിച്ചെടുക്കുക; ശ്രേഷ്ഠമായ പങ്ക് നീ നേടുക; എതിരാളിയുടെ സമമായ നിലയെയും കടന്ന് മുന്നോട്ട് ചുവടുവെക്കുക.
Mantra 4
सू॒रिर॑सि वर्चो॒धा अ॑सि तनू॒पानोऽसि । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
നീ സൂരി (ഉദാര പോഷകൻ/ദാനശൂരൻ) ആകുന്നു; നീ വർചോധാ (തേജസ് നൽകുന്നവൻ) ആകുന്നു; നീ തനൂപാന (ദേഹത്തിന്റെ രക്ഷകൻ) ആകുന്നു. ശ്രേയസ് (ഉത്തമ കല്യാണം) നേടുക; സാധാരണ സമനിലയെ അതിക്രമിച്ച് പടി വെക്കുക.
Mantra 5
शु॒क्रोऽसि भ्रा॒जोऽसि॒ स्वऽरसि॒ ज्योति॑रसि । आ॒प्नु॒हि श्रेयां॑स॒मति॑ स॒मं क्रा॑म
നീ ശുക്ര (പ്രകാശമുള്ളത്) ആകുന്നു; നീ ഭ്രാജ് (ദീപ്തി/തേജസ്) ആകുന്നു; നീ സ്വഃ (സ്വർഗം) ആകുന്നു; നീ ജ്യോതി (പ്രകാശം) ആകുന്നു. ശ്രേയസ് (ഉത്തമ കല്യാണം) നേടുക; സമപടിയോടെ മുന്നേറുക—സമനിലയെ അതിക്രമിച്ച്.
Inside Sukta 11
How it unfolds
- How it opens
Begins by naming and seizing hostile agencies (spoiling, weapon, wrath) as addressable powers, immediately yoked to the refrain commanding attainment of śreyas.
- What it asks
That the hater’s dveṣa be met head-on and returned, while the patron overtakes the adversary and wins the better portion.
- Where its power lies
Mantra-speech compels motion and outcome: it can ‘advance against’ the hostile one and make the patron step beyond equality (ati samaṃ krām).
- How it closes
Concludes with luminous identifications—brightness, splendor, heaven, light—sealing the work by installing tejas/jyotis as the patron’s protective and success-bringing state.
Famous verses
āpnuhí śreyāṃsam ati samaṃ krām
āpnuhí śreyāṃsam ati samaṃ krām
śukro'si bhrājo'si … jyotirasi
Kind of hymn
Abhicarika (Counter-sorcery / Rival-subduing)
What it is for
Hostility is redirected onto the hostile party; the patron gains śreyas (the ‘better lot’) and ritually steps beyond parity with rivals, establishing advantage and protection.
Who it is for
Householders, patrons, or ritual specialists facing rivalry, litigation, competition, or persistent ill-will; reciters seeking both defense and advancement.
Also used as
- Paustika
- Apotropaic (rakṣoghna)
The deity
Dveṣa is treated as a hostile, quasi-personified force lodged in an adversary; the hymn’s operative divinity is the Atharvanic brahman—speech as coercive, luminous power—which redirects that force and installs śreyas (superior good) for the patron.
Powers of the deity
- Reversal/return of malice to its source (pratyāvartana)
- Overtaking and outstripping a rival’s ‘equal level’ (ati samaṃ krām)
- Transformation of destructive impulses (wrath/weapon/spoilage) into controlled power
- Consecration through tejas/jyotis (brilliance, clarity, purity)
- Securing śreyas: advantage, better portion, higher rank or success
Why the deity is called
To neutralize and send back enmity, while simultaneously empowering the performer/patron to gain the superior share and surpass competitors in status, outcome, or fortune.
The seer
- Atharvan/Āṅgirasa (hymn-level attribution)Atharvan. Abhicārika and paustika formulae: reversing hostility (dveṣa), subduing rivals, and ritually ‘advancing beyond’ competitors through charged identifications (nāmadheya) and refrain-based compulsion.
Other hymns of this seer
- AV 2.10
- AV 2.12
- AV 3.6
Preparing for the rite
- Choose a clean, quiet place; perform basic ācamana and mental saṃkalpa naming the rival/hostility.
- Seat the patron facing east or north; keep attention on the refrain ‘āpnuhí śreyāṃsam…’.
- If using a carrier-object (thread/amulet), keep it to the right of the reciter for consecration.
The rite
- Recite the five mantras in sequence, emphasizing the refrain ‘āpnuhí śreyāṃsam ati samaṃ krām’ as the driving command.
- On verses naming hostile agencies (Dūṣyā/Hetyā/Menyā), gesture outward (expulsion/return); on luminous identifications (śukra/bhrāj/jyotis), gesture inward (installation/empowerment).
- Optionally tie or touch an amulet/thread at the luminous verse(s) to ‘fix’ the gained śreyas and tejas in the patron.
What it needs
- None required by the text
- Optional: protective thread (mauli), small amulet pouch (maṇi), or a pinch of clean water for sprinkling
When
Performed before entering contest/negotiation, at dawn, or immediately upon sensing active hostility; also suitable on an auspicious tithi for ‘advancement’ work.
Amulets
- Consecrated thread (mauli)
- Small amulet pouch/mani (generic Atharvanic carrier)
How it is prepared
If an amulet/thread is used, hold or touch it during recitation (especially 2.11.5) and then tie it on the right arm/neck as a fixed support for śreyas and protective tejas.
Frequently Asked Questions
It is used to counter enmity and rivalry—sending hostility back to the hostile person while helping the patron gain the ‘better lot’ (śreyas) and surpass competitors.
Not prominently. The main ‘deity’ is the force of dveṣa treated as something to be reversed, and the effective agent is mantra-power (brahman/vāc) that compels the outcome and installs brilliance (jyotis).
The text itself does not require substances. In Atharvanic practice, a simple thread or amulet may be used as a carrier, consecrated during recitation—especially with the final luminous verse.
Ask anything about Sukta 11 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
