
Pitṛsargaḥ śrāddhakālanirṇayaś ca
Ritual-Manual
இந்த அத்தியாயத்தில் ப்ருதிவி, கௌரமுக முனிவரின் நிகழ்வு, ஹரியின் விரைவான செயலைக் கண்டு அவர் எடுத்த நிலை, மேலும் ரத்தினம் போன்ற வரங்களின் ‘பலன்’ குறித்து வராஹரிடம் கேட்கிறாள். வராஹர் கூறுவது: கௌரமுகர் அரிதான பிரபாச தீர்த்தத்தில் நாராயணனை வழிபடச் செல்கிறார்; அங்கு மார்கண்டேயர் வந்து மரியாதை பெறுகிறார். பின்னர் கௌரமுகர்—பித்ருக்கள் எல்லா வர்ணங்களுக்கும் பொதுவா, அல்லது வேறுபட்டவர்களா? என தத்துவக் கேள்வி எழுப்புகிறார். மார்கண்டேயர் நாராயணன் முதல் பிரம்மா, மனோஜ பிரஜாபதிகள் வரை பித்ரு-ஸர்கத்தை விளக்கி, மூர்த்த/அமூர்த்த பித்ருக்கள், அவர்களின் லோகங்கள், ஸ்ராத்தத்துடன் தொடர்பு, யோக சாதனையுடன் தொடர்பு ஆகியவற்றை கூறுகிறார். தொடர்ந்து ஸ்ராத்த கால நிர்ணயம்—அமாவாசை, நக்ஷத்திரங்கள், கிரகணங்கள், அயனங்கள், விஷுவம் போன்ற சுப குறிகள்; மேலும் குறைந்த சாதனங்களாலும் செய்யக்கூடிய தர்ப்பணம்-தானம், இதில் பக்தி, மனத் தூய்மை, பொருள்/வளத் தூய்மை முதன்மை எனவும், மனித-பூமி சமூக ஒழுங்கின் நிலைத்தன்மைக்கு இவை ஆதாரம் எனவும் வலியுறுத்தப்படுகிறது।
Verse 1
धरण्युवाच । एतत् तन्महदाश्चर्यं दृष्ट्वा गौरमुखो मुनिः । ते चापि मणिजाः प्राप्ताः किं फलं तु वरं गुरोः ॥ १३.१ ॥
தரணி கூறினாள்—அந்த மாபெரும் அதிசயத்தைப் பார்த்து, கௌரமுக முனிவர், மேலும் அந்த மணிஜ (ரத்தினஜனித) உயிர்களையும் பெற்றார். குருவே, இதன் பயன் என்ன—எந்த வரம் கிடைத்தது?
Verse 2
कोऽसौ गौरमुखः श्रीमान् मुनिः परमधार्मिकः । किं चकार हरेः कर्म दृष्ट्वाऽसौ मुनिपुङ्गवः ॥ १३.२ ॥
அந்த கௌரமுகன் எனும் புகழ்மிக்க முனிவர், மிகுந்த தர்மநிஷ்டையுடையவர்—அவர் யார்? மேலும் ஹரியின் அந்தச் செயலைக் கண்ட பிறகு, முனிவர்களில் சிறந்த அவர் என்ன செய்தார்?
Verse 3
श्रीवराह उवाच । निमिषेण कृतं कर्म दृष्ट्वा भगवतो मुनिः । आरिराधयिषुर्देवं तमेव प्रययौ वनम् । प्रभासं नाम सोमस्य तीर्थं परमदुर्लभम् ॥ १३.३ ॥
ஸ்ரீவராஹர் கூறினார்—நிமிஷமாத்திரத்தில் செயல் நிறைவேறியதைப் பார்த்த பகவத் முனிவர், அதே தேவனைப் பிரீதிப்படுத்த விரும்பி வனத்திற்குச் சென்று, சோமனுடைய ‘பிரபாச’ எனப்படும் மிக அரிய தீர்த்தத்தை அடைந்தார்।
Verse 4
तत्र दैत्यान्तकृद् देवः प्रोच्यते तीर्थचिन्तकैः । आराधयामास हरिं दैत्यसूदनसंज्ञितम् ॥ १३.४ ॥
அங்கே தீர்த்தங்களைச் சிந்திப்போர் ‘தைத்யாந்தக்ருத்’ எனப்படும் தேவனைப் பற்றி கூறுவர். அந்த இடத்தில் அவர் ‘தைத்யசூதனன்’ என அழைக்கப்படும் ஹரியை ஆராதித்தார்।
Verse 5
तस्याराधयतो देवं हरिं नारायणं प्रभुम् । आजगाम महायोगी मार्कण्डेयो महामुनिः ॥ १३.५ ॥
அவர் தேவன்—ஹரி, நாராயணன், பரமாதிபதி—யை ஆராதித்துக் கொண்டிருந்தபோது, மகாயோகி மகாமுனி மார்கண்டேயர் அங்கே வந்தடைந்தார்।
Verse 6
तं दृष्ट्वाऽभ्यागतं दूरादर्घपाद्येन सो मुनिः । अर्चयामास तं भक्त्या मुदा परमया युतः ॥ १३.६ ॥
அவரைத் தொலைவில் இருந்து வருவதைக் கண்ட அந்த முனிவர், அர்க்யமும் பாத்யமும் அளித்து மரியாதை செய்து, பரம ஆனந்தத்துடன் பக்தியால் அவரை வழிபட்டார்।
Verse 7
कौश्यां वृष्यां तदासीनं पप्रच्छेदं मुनिस्तदा । शाधिं मां मुनिशार्दूल किं करोमि महाव्रत ॥ १३.७ ॥
அப்போது கௌஷ்யா (வ்ருஷ்யா) என்னும் இடத்தில் அமர்ந்திருந்த அவரை முனிவர் கேட்டார்—“முனிகளுள் புலியே, மகாவிரதனே, எனக்கு உபதேசம் செய்; நான் என்ன செய்ய வேண்டும்?”
Verse 8
एवमुक्तः स विप्रेन्द्रो मार्कण्डेयो महातपाः । उवाच श्लक्ष्णया वाचा मुनिं गौरमुखं तदा ॥ १३.८ ॥
இவ்வாறு உரைக்கப்பட்டபோது, மகாதபஸ்வியும் பிராமணர்களில் சிறந்தவருமான மார்க்கண்டேயர் அப்போது முனி கௌரமுகரிடம் மென்மையான வாக்கால் கூறினார்।
Verse 9
मार्कण्डेय उवाच । एतदेव महत्कृत्यं यत्सतां सङ्गमो भवेत् । यत्तु सान्देहिकं कार्यं तत्पृच्छस्व महामुने ॥ १३.९ ॥
மார்க்கண்டேயர் கூறினார்—சத்புருஷர்களின் சங்கம் கிடைப்பதே மிகப் பெரிய புண்ணியக் காரியம். மேலும் எது சந்தேகமாயிருக்கிறதோ, ஓ மகாமுனியே, அதைப் பற்றியே கேள்.
Verse 10
गौरमुख उवाच । एते हि पितरो नाम प्रोच्यन्ते वेदवादिभिः । सर्ववर्णेषु सामान्याः उताहोस्मित् पृथक् पृथक् ॥ १३.१० ॥
கௌரமுகர் கூறினார்—வேதவாதிகள் இவர்களை ‘பித்ருக்கள்’ என்று கூறுகின்றனர். அவர்கள் எல்லா வர்ணங்களுக்கும் பொதுவானவர்களா, அல்லது ஒவ்வொன்றுக்கும் தனித்தனியாக உள்ளவர்களா?
Verse 11
मार्कण्डेयः । सर्वेषामेव देवानामाद्यो नारायणो गुरुः । तस्माद् ब्रह्मा समुत्पन्नः सोऽपि सप्तासृज्जन्मुनीन् ॥ १३.११ ॥
மார்க்கண்டேயர் கூறினார்—அனைத்து தேவர்களுக்கும் ஆதியும் குருவும் நாராயணனே. அவரிடமிருந்து பிரம்மா தோன்றினார்; அவரும் தன்னிலிருந்து ஏழு ஜன்மமுனிகளை, அதாவது சப்தரிஷிகளை, படைத்தார்.
Verse 12
मां यजस्वेति तेनोक्तास्तदा ते परमेष्ठिना । आत्मनात्मानमेवाग्रे अयजन्त इति श्रुतिः ॥ १३.१२ ॥
அப்போது பரமேஷ்டி அவர்களிடம்—“என்னை யஜிக்கவும்” என்று கூறினார். மேலும் ஸ்ருதி கூறுவது: ஆதியில் அவர்கள் ஆத்மாவால் ஆத்மாவையே யாகமாக அர்ப்பணித்தனர்.
Verse 13
तेषां वै ब्रह्मजातानां महावैकारिकर्मणाम् । आशपद् व्यभिचारो हि महान् एष कृतो यतः । प्रभ्रष्टज्ञानिनः सर्वे भविष्यथ न संशयः ॥ १३.१३ ॥
பிரம்மாவிலிருந்து பிறந்த, மகாவைகாரிகக் கருமங்கள் உடைய அவர்களால் அடைக்கல இடம் குறித்து பெரிய வழுவல் நிகழ்ந்தது; ஆகவே நீங்கள் அனைவரும் ஞானம் சிதைந்தவர்களாவீர்கள்—சந்தேகம் இல்லை।
Verse 14
एवं शप्तास्ततस्ते वै ब्रह्मणात्मसमुद्भवाः । सद्यो वंशकरान् पुत्रानुत्पाद्य त्रिदिवं ययुः ॥ १३.१४ ॥
இவ்வாறு சபிக்கப்பட்டு, பிரம்மாவின் ஆத்மத்திலிருந்து தோன்றிய அவர்கள் உடனே வம்சத்தைத் தொடரும் புதல்வர்களை உண்டாக்கி, பின்னர் திரிதிவம் (சுவர்க்கம்) சென்றனர்।
Verse 15
ततस्तेषु प्रयातेषु त्रिदिवं ब्रह्मवादिषु । तत्पुत्राः श्राद्धदानेन तर्पयामासुरञ्जसा ॥ १३.१५ ॥
அந்த பிரம்மவாதிகள் திரிதிவம் சென்றபின், அவர்களின் புதல்வர்கள் ஸ்ராத்த தானத்தால் எளிதில் அவர்களைத் திருப்திப்படுத்தினர்।
Verse 16
ते च वैमानिकाः सर्वे ब्रह्मणः सप्त मानसाः । तत् पिण्डदानं मन्त्रोक्तं प्रपश्यन्तो व्यवस्थिताः ॥ १३.१६ ॥
மேலும் அந்த எல்லா வைமானிகர்களும்—பிரம்மாவின் ஏழு மனப்புதல்வர்கள்—மந்திரோச்சரணப்படி நடைபெறும் அந்த பிண்டதானத்தை நோக்கி நின்றனர்।
Verse 17
गौरमुख उवाच । ये च ते पितरो ब्रह्मन् यं च कालं समासते । किं यतो वै पितृगणास्तस्मिँल्लोके व्यवस्थिताः ॥ १३.१७ ॥
கௌரமுகன் கூறினான்—ஓ பிராமணரே! உங்கள் பித்ருக்கள் எந்த நேரத்தில் கூடுகின்றனர்? மேலும் எந்த காரணத்தால் பித்ருகணங்கள் அந்த உலகில் நிலைபெற்றுள்ளனர்?
Verse 18
मार्कण्डेय उवाच । प्रवर्तन्ते वराः केचिद् देवानां सोमवर्द्धनाः । ते मरीच्यादयः सप्त स्वर्गे ते पितरः स्मृताः ॥ १३.१८ ॥
மார்கண்டேயர் கூறினார்—தேவர்களுக்காக சோமத்தை வளர்க்கும் சில சிறந்தோர் பணியில் அமர்த்தப்படுகின்றனர். மரீசி முதலிய அந்த ஏழுவர் ஸ்வர்கத்தில் பித்ருக்கள் என நினைக்கப்படுகின்றனர்.
Verse 19
चत्वारो मूर्त्तिमन्तो वै त्रयस्त्वन्ये ह्यमूर्त्तयः । तेषां लोकनिसर्गं च कीर्त्तयिष्यामि तच्छृणु ॥ १३.१९ ॥
நால்வர் உண்மையாகவே மூர்த்திமான்கள்; மற்ற மூவர் அமூர்த்தர்கள். அவர்களுடைய உலகங்களின் தோற்றத்தையும் நான் கூறுகிறேன்—கேள்.
Verse 20
प्रभावं च महर्द्धिं च विस्तरेण निबोध मे । धर्ममूर्तिधरास्तेषां त्रयोऽन्ये परमा गणाः । तेषां नामानि लोकांश्च कीर्तयिष्यामि तच्छृणु ॥ १३.२० ॥
அவர்களின் தாக்கமும் மகத்தான செல்வவளமும் விரிவாக என்னிடமிருந்து அறிக. அவர்களில் தர்மமூர்த்தியைத் தாங்கிய மேலும் மூன்று பரம கணங்கள் உள்ளன. அவர்களின் பெயர்களையும் உலகங்களையும் நான் கூறுகிறேன்—கேள்.
Verse 21
लोकाः सन्तानकाः नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः । अमूर्त्तयः पितृगणास्ते वै पुत्राः प्रजापतेः ॥ १३.२१ ॥
‘சந்தானகா’ எனப்படும் உலகங்கள் உள்ளன; அங்கே ஒளிமிக்கோர் தங்குகின்றனர். அந்த அமூர்த்த பித்ருக் கணங்கள் உண்மையில் பிரஜாபதியின் புதல்வர்கள்.
Verse 22
विराजस्य प्रजाश्रेष्ठा वैराजा इति ते स्मृताः ॥ देवानां पितरस्ते हि तान् यजन्तीह देवताः ॥ १३.२२ ॥
அவர்கள் விராஜனின் சந்ததிகளில் சிறந்தோர்; ‘வைராஜர்’ என நினைக்கப்படுகின்றனர். அவர்கள் தேவர்களின் பித்ருக்கள்; இங்கே தேவர்கள் அவர்களை வழிபடுகின்றனர்.
Verse 23
एते वै लोकविभ्रष्टा लोकान् प्राप्य सनातनान् । पुनर्युगशतान्तेषु जायन्ते ब्रह्मवादिनः ॥ १३.२३ ॥
இவர்கள் தம் முன்னைய உலகங்களிலிருந்து வழுவி, சனாதனமான உலகங்களை அடைகின்றனர்; மேலும் நூறு நூறு யுகச் சுழற்சிகளின் முடிவுகளில் மீண்டும் பிரம்மவாதிகள்—பிரம்மவித்தையின் போதகர்கள்—ஆகப் பிறக்கின்றனர்.
Verse 24
ते प्राप्य तां स्मृतिं भूयः साध्य योगमनुत्तमम् । चिन्त्य योगगतिं शुद्धां पुनरावृत्तिदुर्लभाम् ॥ १३.२४ ॥
அவர்கள் அந்த நினைவினை மீண்டும் பெற்றபின், ஒப்பற்ற யோக ஒழுக்கத்தைப் பயில வேண்டும்; மேலும் மறுமறி வருகை (பிறவி) பந்தத்தில் உள்ளோர்க்கு அரிதான, யோகப் பெறுதலின் தூய வழியைத் தியானிக்க வேண்டும்.
Verse 25
एते स्म पितरः श्राद्धे योगिनां योगवर्द्धनाः । आप्यायितास्तु ते पूर्वं योगं योगबले रतौ ॥ १३.२५ ॥
இவர்களே ஸ்ராத்தத்தில் பித்ருக்கள்—யோகிகளின் யோகத்தை வளர்ப்பவர்கள். முன்பு திருப்தியடைந்த பின், யோக வலிமையில் மகிழும் சாதகனின் யோகத்தை அவர்கள் ஊட்டுகின்றனர்.
Verse 26
तस्माच्छ्राद्धानि देयानि योगिनां योगिसत्तम । एष वै प्रथमः सर्गः सोमपानामनुत्तमः ॥ १३.२६ ॥
ஆகையால், யோகிகளில் சிறந்தவரே, யோகிகளுக்காக ஸ்ராத்த தானங்களை அளிக்க வேண்டும். இது உண்மையில் முதன்மையான வகை/விதி; சோமபானிகளிடையிலும் ஒப்பற்றது.
Verse 27
एते त एकतनवो वर्तन्ते द्विजसत्तमाः । भूर्लोकवासिनां याज्याः स्वर्गलोकनिवासिनः ॥ ब्रह्मपुत्रा मरीच्याद्यास्तेषां याज्या महद्गताः ॥ १३.२७ ॥
இருபிறப்போரில் சிறந்தவரே, இவர்கள் அனைவரும் ஒரே தத்துவச் சாயலுடன் செயல்பட்டு நிலைத்திருக்கின்றனர். ஸ்வர்கலோக வாசிகள் பூலோக வாசிகளின் யாஜ்யர் (அர்ச்சனை பெறத் தகுதியானோர்); மேலும் அவர்களுக்காக பிரம்மாவின் புதல்வர்கள்—மரீசி முதலியோர்—மகத்துவம் அடைந்தவர்களும் யாஜ்யரே.
Verse 28
कल्पवासिकसंज्ञानां तेषामपि जने गताः । सनकाद्यास्ततस्तेषां वैराजास्तपसि स्थिताः । तेषां सत्यगता मुक्ताः इत्येषा पितृसंततिः ॥ १३.२८ ॥
கல்பவாசிகர் என அறியப்பட்டவர்களும் உயிர்களின் உலகிற்கு சென்றனர். பின்னர் அவர்களில் சனக முதலியோர்—வைராஜர் எனப்படுவோர்—தவத்தில் நிலைத்திருந்தனர். அவர்களில் சத்தியலோகத்தை அடைந்தோர் முக்தி பெற்றனர்; இதுவே பித்ரு வம்சப் பரம்பரை.
Verse 29
अग्निष्वात्तेति मारीच्या वैराजा बर्हिषंज्ञिताः । सुकालेयापि पितरो वसिष्ठस्य प्रजापतेः । तेऽपि याज्यास्त्रिभिर्वर्णैर्न शूद्रेण पृथक्कृतम् ॥ १३.२९ ॥
மரீசியின் சந்ததியான பித்ருக்கள் ‘அக்னிஷ்வாத்த’ எனப்படுவர்; வைராஜர்கள் ‘பர்ஹிஷத்’ என அழைக்கப்படுவர். ‘சுகாலேய’ பித்ருகளும் பிரஜாபதி வசிஷ்டரின் பித்ருகளே. இவர்களுக்கும் மூன்று வர்ணத்தார் யாகார்ப்பணம் செய்ய வேண்டும்; சூத்ரன் தனித்தனியாகச் செய்யக் கூடாது.
Verse 30
वर्णत्रयाभ्यनुज्ञातः शूद्रः सर्वान् पितॄन् यजेत् । न तु तस्य पृथक् सन्ति पितरः शूद्रजातयः ॥ १३.३० ॥
மூன்று வர்ணத்தாரின் அனுமதியுடன் சூத்ரன் எல்லாப் பித்ருகளுக்கும் யாகார்ப்பணம் செய்யலாம். ஆனால் அவனுக்கென ‘சூத்ர வம்சம்’ என்று தனிப்பட்ட பித்ருக் குழுக்கள் இல்லை.
Verse 31
मुक्तश्चेतनको ब्रह्मन् ननु विप्रेषु दृश्यते । विशेषशास्त्रदृष्ट्या तु पुराणानां च दर्शनात् ॥ १३.३१ ॥
ஓ பிராமணரே! அறிஞர் விப்ரர்களிடையே முக்தன் சைதன்யமுடையவனாகவே இருப்பது காணப்படுகிறதல்லவா? ஆனால் அந்த வேறுபாடு சிறப்பு சாஸ்திரக் கண்ணோட்டத்தாலும் புராணங்களின் சாட்சியாலும் அறியப்பட வேண்டும்.
Verse 32
एवं ऋषिस्तुतैः शास्त्रं ज्ञात्वा याज्यकसम्भवान् । स्वयं सृष्ट्यां स्मृतिर्लब्धा पुत्राणां ब्रह्मणा ततः । परं निर्वाणमापन्नास्तेऽपि ज्ञानेन एव च ॥ १३.३२ ॥
இவ்வாறு ரிஷிகள் போற்றிய, யாகார்ஹத் தத்துவத்திலிருந்து தோன்றிய சாஸ்திரத்தை அறிந்தபோது, படைப்பிலேயே தானாக ஸ்மிருதி (நினைவறிவு) கிடைத்தது; பின்னர் பிரம்மாவின் மூலம் புதல்வர்களுக்கும் அது கிடைத்தது. அவர்களும் அறிவினாலேயே பரம நிர்வாணத்தை அடைந்தனர்.
Verse 33
वस्वादीनां कश्यपाद्या वर्णानां वसवोदयः । अविशेषेण विज्ञेया गन्धर्वाद्या अपि ध्रुवम् ॥ १३.३३ ॥
வசுக்கள் முதலான கணங்களிலும், கश्यபர் முதலான வர்க்கங்களிலும், வசுக்கள் முதலியோர் வேறுபாடின்றி அறியப்பட வேண்டும்; அதுபோல கந்தர்வாதிகளும் உறுதியாகவே (அவ்வாறே) அறியப்படுவர்.
Verse 34
एष ते पैतृकः सर्ग उद्देशेन महामुने । कथितो नान्त एवास्य वर्षकोट्या हि दृश्यते ॥ १३.३४ ॥
மகாமுனியே! இந்த பைத்ரிக (பித்ரு-சம்பந்தமான) ஸர்க்கம் உமக்கு சுருக்கமாக மட்டுமே கூறப்பட்டது; உண்மையில் கோடிக்கணக்கான ஆண்டுகளிலும் இதன் முடிவு காணப்படுவதில்லை.
Verse 35
श्राद्धस्य कालान् वक्ष्यामि तान् शृणुष्व द्विजोत्तम । श्राद्धार्हमागतं द्रव्यं विशिष्टमथवा द्विजम् ॥ १३.३५ ॥
ஸ்ராத்தத்திற்குரிய காலங்களை நான் கூறுகிறேன்; ஓ த்விஜோத்தமா, அவற்றைக் கேள். ஸ்ராத்தத்திற்குத் தகுந்த திரவியம் கிடைத்தபோது அல்லது சிறப்புமிக்க த்விஜ விருந்தினர் வந்தபோது (ஸ்ராத்தம்) செய்ய வேண்டும்.
Verse 36
श्राद्धं कुर्वीत विज्ञाय व्यतीपातेऽयने तथा । विषुवे चैव सम्प्राप्ते ग्रहणे शशिसूर्ययोः । समस्तेष्वेव विप्रेन्द्र राशिष्वर्केऽतिगच्छति ॥ १३.३६ ॥
வ்யதீபாதம், அயன காலங்கள் (உத்தராயணம்-தக்ஷிணாயணம்), விஷுவம் வந்தபோது, சந்திர-சூரிய கிரகணங்களில், மேலும் ஓ விப்ரேந்திரா, சூரியன் எல்லா ராசிகளிலும் கடந்து செல்லும் வேளைகளில்—இவற்றை அறிந்து ஸ்ராத்தம் செய்ய வேண்டும்.
Verse 37
नक्षत्रग्रहपीडासु दुष्टस्वप्नावलोकने । इच्छाश्राद्धानि कुर्वीत नवसस्यागमे तथा ॥ १३.३७ ॥
நட்சத்திர-கிரகப் பீடைகள் நேர்ந்தபோது, தீய கனவுகள் கண்டபோது, மேலும் புதிய விளைச்சல் (நவஸஸ்யம்) வந்தபோது—விருப்பத்தின்படி (காம்ய) ஸ்ராத்தங்களைச் செய்யலாம்.
Verse 38
अमावास्या यदा आर्द्राविशाखास्वातियोगिनो । श्राद्धैः पितृगणस्तृप्तिं तदाप्नोत्यष्टवार्षिकीम् ॥ १३.३८ ॥
அமாவாசை ஆர்த்ரா, விசாகா அல்லது ஸ்வாதி நட்சத்திர யோகத்தில் வந்தால், ஸ்ராத்த அர்ப்பணங்களால் பித்ருகணம் எட்டு ஆண்டுகள் நிறைவு (திருப்தி) அடைகிறது।
Verse 39
अमावस्या यदा पुष्ये रौद्रेऽथार्क्षे पुनर्वसौ । द्वादशाब्दं तथा तृप्तिं प्रयान्ति पितरोऽर्च्चिताः ॥ १३.३९ ॥
அமாவாசை புஷ்ய, ரௌத்ர, ஆர்க்ஷ அல்லது புனர்வசு நட்சத்திரத்தில் வந்தால், முறையாக வணங்கப்பட்ட பித்ருக்கள் பன்னிரண்டு ஆண்டுகள் திருப்தி அடைகின்றனர்।
Verse 40
वासवाजैकपादर्क्षे पितॄणां तृप्तिमिच्छताम् । वारुणे चाप्यमावास्या देवानामपि दुर्लभा ॥ १३.४० ॥
பித்ருத் திருப்தியை நாடுவோருக்கு வாஸவ-ஆஜ-ஏகபாத நட்சத்திரக் காலம் மிகச் சிறந்தது; மேலும் வாருண நட்சத்திரத்தில் அமாவாசை தேவர்களுக்குக் கூட அரிது।
Verse 41
नवस्वर्क्षेष्वमावास्या यदा तेषु द्विजोत्तम । तदा श्राद्धानि देयानि अक्षय्यफलमिच्छताम् । अपि कोटिसहस्रेण पुण्यस्यान्तो न विद्यते ॥ १३.४१ ॥
ஓ இருமுறை பிறந்தவர்களில் சிறந்தவரே! அமாவாசை அந்த ஒன்பது நட்சத்திரங்களில் வந்தால், அழியாத பலன் விரும்புவோர் ஸ்ராத்தம் அளிக்க வேண்டும்; கோடி-கோடி ஆயிரங்களாலும் அந்தப் புண்ணியத்திற்கு முடிவு இல்லை।
Verse 42
अथापरं पितरः श्राद्धकालं रहस्यमस्मत् प्रवदन्ति पुण्यम् । वैशाखमासस्य तु या तृतीया नवम्यसौ कार्त्तिकशुक्लपक्षे ॥ १३.४२ ॥
அதன்பின் பித்ருக்கள் ஸ்ராத்த காலத்திற்கான புண்ணியமான இரகசியத்தை அறிவிக்கின்றனர்—வைசாக மாதத்தின் திருதியை, மேலும் கார்த்திக சுக்லபக்ஷத்தின் நவமி।
Verse 43
नभस्यामासस्य तमिस्त्रपक्षे त्रयोदशी पञ्चदशी च माघे । उपप्लवे चन्द्रमसो रवेश्च तथाष्टकास्वप्ययनद्वये च ॥ १३.४३ ॥
நபஸ்ய மாதத்தின் கிருஷ்ணபக்ஷத்தில் திரயோதசி, மேலும் மாகத்தில் பஞ்சதசி (அமாவாசை); சந்திரன் மற்றும் சூரியன் கிரகண நேரங்களில்; அஷ்டகா நாட்களிலும் இரு அயனங்களிலும்—இவை சிறப்பாகக் குறிக்கப்பட்ட காலங்கள்.
Verse 44
पानीयमप्यत्र तिलैर्विमिश्रं दद्यात्पितॄभ्यः प्रयतो मनुष्यः । श्राद्धं कृतं तेन समाः सहस्रं रहस्यमेतत् पितरो वदन्ति ॥ १३.४४ ॥
இங்கேயும் ஒழுக்கமுடைய மனிதன் எள்ளுடன் கலந்த நீரை பித்ருக்களுக்கு அர்ப்பணிக்க வேண்டும். பித்ருக்கள் கூறுகின்றனர்: இதனால் ஆயிரம் ஆண்டுகள் செய்த ஸ்ராத்தம் போலப் பலன் உண்டாகும்—இது ரகசியமான பரம்பரை உபதேசம்.
Verse 45
माघासिते पञ्चदशी कदाचिदुपैति योगं यदि वारुणेन । ऋक्षेण कालः परमः पितॄणां न त्वल्पपुण्यैर्द्विज लभ्यतेऽसौ ॥ १३.४५ ॥
ஓ த்விஜா! மாகக் கிருஷ்ணபக்ஷத்தின் பஞ்சதசி (அமாவாசை) எப்போதாவது வாருண நக்ஷத்திரத்துடன் யோகம் பெறுமானால், அந்த நேரம் பித்ருக்களுக்குப் பரம சிறந்த காலமாகக் கருதப்படுகிறது; குறைந்த புண்ணியமுடையோருக்கு அது கிடையாது.
Verse 46
काले धनिष्ठा यदि नाम तस्मिन् भवेत् तु विप्रेन्द्र सदा पितृभ्यः । दत्तं जलान्नं प्रददाति तृप्तिं वर्षायुतं तत्कुलजैर्मनुष्यैः ॥ १३.४६ ॥
ஓ விப்ரேந்திரா! அந்த நேரத்தில் தனிஷ்டா நக்ஷத்திரம் இருந்தால், பித்ருக்களுக்காக அளிக்கப்படும் நீரும் அன்னமும், அந்த குலத்தின் சந்ததியர் செய்யும் அந்த அர்ப்பணத்தால் எப்போதும் திருப்தியை அளிக்கும்; அந்தத் திருப்தி பத்தாயிரம் ஆண்டுகள் நீடிக்கும்.
Verse 47
तत्रैव चेद् भाद्रपदास्तु पूर्वाः काले तदा यैः क्रियते पितृॄभ्यः । श्राद्धं परा तृप्तिमुपेत्य तेन युगं समग्रं पितरः स्वपन्ति ॥ श्राद्धं तु यत्पक्षमुदाहरन्ति तत्पैतृकं मुनिगणाः प्रवदन्ति तुष्टिम् ॥ १३.४७ ॥
அதே நேரத்தில் பாத்ரபத மாதத்தின் முன்னிலைப் பக்ஷம் (சுக்லபக்ஷம்) வந்திருந்தால், யார் பித்ருக்களுக்காக ஸ்ராத்தம் செய்கிறார்களோ, அந்தச் செய்கையால் பரம திருப்தி அடைந்த பித்ருக்கள் முழு ஒரு யுகம் வரை ஓய்வெடுப்பர். மேலும் அவர்கள் ‘ஸ்ராத்தப் பக்ஷம்’ என்று கூறும் பக்ஷமே ‘பைத்ருக பக்ஷம்’ என முனிவர்கள் சொல்லி, அது திருப்தி அளிப்பதாக விளக்குகின்றனர்.
Verse 48
गङ्गासरयूमतवा विपाशां सरस्वतीं नैमिषगोमतीं वा । ततोऽवगाह्यार्चनमादरेण कृत्वा पितॄणामहितानि हन्ति ॥ १३.४८ ॥
பின்னர் கங்கை–சரயூவில் அல்லது விபாசா, சரஸ்வதி, அல்லது நைமிஷ–கோமதி தீர்த்தநீரில் முழுகி நீராடி, அக்கறையுடன் அர்ச்சனை செய்தால் பித்ருக்களுக்கு ஏற்பட்ட தீங்குகள் நீங்கும்।
Verse 49
गायन्ति चैतत् पितरः कदा तु वर्षामघातृप्तिमवाप्य भूयः । माघासितान्ते शुभतीर्थतोयैर्यास्याम तृप्तिं तनयादिदत्तैः ॥ १३.४९ ॥
பித்ருக்கள் இவ்வாறு பாடுகின்றனர்—“வர்ஷா காலமும் அச் சடங்குகளும் மூலம் மீண்டும் திருப்தி அடைந்து, மாக மாதக் கிருஷ்ணபக்ஷ முடிவில், மகன்கள் முதலியோர் அளிக்கும் புனித தீர்த்தநீரால் எப்போது நாம் நிறைவு பெறுவோம்?”
Verse 50
चित्तं च वित्तं च नॄणां विशुद्धं शस्तश्च कालः कथितो विधिश्च | पात्रं यथोक्तं परमा च भक्तिर्नॄणां प्रयच्छन्त्यभिवाञ्छितानि || १३.५० ||
மனிதரின் மனமும் செல்வமும் தூய்மையடைந்து, உரிய காலமும் விதியும் கூறப்பட்டு, சாஸ்திரப்படி தகுதியான பாத்திரமும் பரம பக்தியும் இருந்தால்—இவை அனைத்தும் சேர்ந்து வேண்டிய பலனை அளிக்கும்।
Verse 51
पितृगीतास्तथैवात्र श्लोकास्तान् शृणु सत्तम । श्रुत्वा तथैव भविता भाव्यं तत्र विधात्मना ॥ १३.५१ ॥
நல்லோரில் சிறந்தவனே! இங்கே பித்ருக்கள் பாடிய அந்தச் ச்லோகங்களை கேள். அவற்றைக் கேட்டவன் அதற்கேற்பவே ஆகிறான்; ஏனெனில் அந்த விஷயத்தில் விதாதா (நியதியாளர்) வரவிருப்பதை அமைக்கிறார்।
Verse 52
अपि धन्यः कुले जायादस्माकं मतिमान् नरः । अकुर्वन् वित्तशाठ्यं यः पिण्डान् यो निर्वपिष्यति ॥ १३.५२ ॥
எங்கள் குலத்தில் ஒரு பாக்கியசாலி, அறிவுடைய மனிதன் பிறக்கட்டும்—அவன் செல்வத்தில் வஞ்சகம் செய்யாமல், விதிப்படி பிண்டங்களை (பித்ரு உணவளிப்பு) நிவேதனம் செய்வானாக।
Verse 53
रत्नवस्त्रमहायानं सर्वं भोगादिकं वसु । विभवे सति विप्रेभ्यो अस्मानुद्दिश्य दास्यति ॥ १३.५३ ॥
வசதி உள்ளபோது, எங்கள் நாமத்தில் சங்கல்பம் செய்து, பிராமணர்களுக்கு ரத்தினங்கள், ஆடைகள், பெரிய வாகனங்கள் மற்றும் போகப் பொருட்களுடன் கூடிய எல்லாச் செல்வத்தையும் தானம் அளிப்பான்।
Verse 54
अन्नेन वा यथाशक्त्या कालेऽस्मिन् भक्तिनम्रधीः । भोजयिष्यति विप्राग्र्यांस्तन्मात्रविभवो नरः ॥ १३.५४ ॥
இக்காலத்தில் பக்தியால் பணிந்த மனம் கொண்டவன், தன் திறனுக்கேற்ப, தன்னிடம் உள்ள அளவிற்கே, உணவால் உயர்ந்த பிராமணர்களுக்கு போஜனம் அளிக்க வேண்டும்।
Verse 55
असमर्थोऽन्नदानस्य वन्यशाकं स्वशक्तितः । प्रदास्यति द्विजाग्र्येभ्यः स्वल्पां यो वापि दक्षिणाम् ॥ १३.५५ ॥
அன்னதானம் செய்ய இயலாதவன், தன் திறனுக்கேற்ப உயர்ந்த த்விஜர்களுக்கு காட்டு கீரை/காய்கறிகளை அளிக்க வேண்டும்; அல்லது சிறிதளவான தக்ஷிணையையாவது சமர்ப்பிக்க வேண்டும்।
Verse 56
तत्राप्यसामर्थ्ययुतः कराग्राग्रस्थितांस्तिलान् । प्रणम्य द्विजमुख्याय कस्मैचिद् द्विज दास्यति ॥ १३.५६ ॥
அங்கேயும் இயலாமை இருந்தால், விரல் நுனிகளில் வைத்துள்ள எள்ளை எடுத்துக் கொண்டு, முதன்மை பிராமணருக்கு வணங்கி, ஏதாவது ஒரு பிராமணருக்கு அதை அளிக்க வேண்டும்।
Verse 57
तिलैः सप्ताष्टभिर्वापि समवेतां जलाञ्जलिम् । भक्तिनम्रः समुद्धिश्याप्यस्माकं सम्प्रदास्यति ॥ १३.५७ ॥
ஏழு அல்லது எட்டு எள்ளுடன் கூடிய நீரஞ்சலியை சேர்த்து, பக்தியால் பணிந்து, எங்களை நோக்கி உத்தேசித்து, அதை அர்ப்பணிக்க வேண்டும்।
Verse 58
यतः कुतश्चित् सम्प्राप्य गोभ्यो वापि गवाह्निकम् । अभावे प्रीणयत्यस्मान् भक्त्या युक्तः प्रदास्यति ॥ १३.५८ ॥
எங்கிருந்தும் எவ்விதமாகவும் இயன்ற அளவு பசுக்களுக்கு நாள்தோறும் உரிய அர்ப்பணம்/ஆஹாரம் அல்லது கோஹிதமான ஒன்றை பெற்றுக் கொண்டு, குறை இருந்தாலும் பக்தியுடன் தன் திறன் அளவிற்கு அளிப்பவன் எங்களைத் திருப்திப்படுத்துவான்।
Verse 59
सर्वाभावे वनं गत्वा कक्षामूलप्रदर्शकः । सूर्यादिलोकपालानामिदमुच्चैः पठिष्यति ॥ १३.५९ ॥
எல்லா ஏற்பாடுகளும் இல்லாதபோது காட்டிற்குச் சென்று, கக்ஷா செடியின் வேரைச் சுட்டிக் காட்டி, சூரியன் முதலிய லோகபாலர்களுக்காக இதை உரத்த குரலில் பாராயணம் செய்ய வேண்டும்।
Verse 60
न मेऽस्ति वित्तं न धनं न चान्यच्छ्राद्धस्य योग्यं स्वपितॄन् नतोऽस्मि । तृप्यन्तु भक्त्या पितरो मयैतौ भुजौ तौ ततो वर्त्मनि मारुतस्य ॥ १३.६० ॥
எனக்கு செல்வமும் இல்லை, பொருளும் இல்லை, ஸ்ராத்தத்திற்கு ஏற்ற வேறு எதுவும் இல்லை; ஆயினும் என் பித்ருக்களை வணங்குகிறேன். என் பக்தியால் பித்ருக்கள் திருப்தியடையட்டும்; இவை என் இரு கரங்கள்—பின்னர் அவர்கள் வாயுவின் பாதையில் செல்லட்டும்।
Verse 61
इत्येतत् पितृभिर्गीतं भावाभावप्रयोजनम् । कृतं तेन भवेत् श्राद्धं य एवं कुरुते द्विज ॥ १३.६१ ॥
இவ்வாறு, உள்ளார்ந்த பாவமும் (சாதன)அபாவமும் பற்றிய நோக்கம் பித்ருக்களால் கூறப்பட்டது. ஓ த்விஜா, இவ்விதம் செய்பவனுக்கு ஸ்ராத்தம் செய்ததாகவே கருதப்படும்।
Pṛthivī questions Varāha about the muni Gauramukha—his reaction to witnessing Hari’s swift, decisive act and the ‘fruit’ (phala) of receiving jewel-like boons—setting a frame that moves from wonder to disciplined dharma.
Varāha narrates Gauramukha’s pilgrimage to the rare tīrtha Prabhāsa (Somatīrtha) for Nārāyaṇa worship; Mārkaṇḍeya arrives, is honored, and is asked a doctrinal question on whether pitṛs are common across varṇas or differentiated, prompting a systematic pitṛ-sarga exposition.
Mārkaṇḍeya resolves the doubt by tracing pitṛ genealogy from Nārāyaṇa → Brahmā → mind-born progenitors, distinguishing mūrta/amūrta pitṛ classes, their lokas and functions, and tying their satisfaction to śrāddha performed with correct times, purity, and yogic/ethical cultivation rather than mere display.
The chapter closes in a prescriptive register: enumerating śrāddha-kālas (amāvāsyā, eclipses, ayana/viṣuva, vyatīpāta, select nakṣatras/tithis) and affirming that even minimal offerings—when honestly obtained and offered with bhakti and citta-śuddhi—secure pitṛ-prīti and stabilize human–Earth social order; no distinct standalone phalaśruti verse is explicit in the provided summary.
Prabhāsa (Somatīrtha); references to river systems and pilgrimage waters: Gaṅgā, Sarayū, Vipāśā, Sarasvatī; Naimiṣa (Naimiṣa-kṣetra); Gomati (river).
The text frames ancestral duty as a disciplined, intention-centered practice: correct knowledge of pitṛ categories and appropriate timing matters, yet the efficacy of śrāddha is repeatedly tied to inner purity (citta-śuddhi), honest means, and bhakti. It also normalizes minimal offerings when resources are limited, presenting ritual obligation as ethically scalable rather than dependent on wealth.
The chapter lists multiple śrāddha occasions: vyatīpāta, ayana transitions, viṣuva, lunar/solar eclipses (grahaṇa), planetary/nakṣatra afflictions, and amāvāsyā combined with specific nakṣatras (e.g., Ārdrā, Viśākhā, Svāti, Puṣya, Punarvasu, Dhaniṣṭhā, “Bhādrapadāḥ pūrvāḥ”). It also mentions specific tithis such as the third of Vaiśākha, the ninth in Kārttika śukla, and dark-fortnight dates including trayodaśī and pañcadaśī.
While primarily ritual-prescriptive, the chapter links social stability to regulated giving, calendrical observance, and tīrtha-water practices. By emphasizing river immersions and careful use of water (jaladāna with tila) alongside ethical restraint and purity, the narrative can be read as promoting a managed relationship with terrestrial resources—harm reduction through disciplined conduct rather than extractive display.
Key figures include Gauramukha (a muni), Mārkaṇḍeya (mahāmuni), and cosmological progenitors: Nārāyaṇa as primordial guru, Brahmā, and the seven mind-born sages (Marīci and others implied). The text also references pitṛ group names and lineages such as Vairāja/Vairājā, Agniṣvātta, Barhiṣad, and the Sanakādis in a broader genealogical-cosmological frame.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.