Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa

Verse 1

सनंदन उवाच । अथ व्याकरणं वक्ष्ये संक्षेपात्तव नारद । सिद्धरूपप्रबंधेन मुखं वेदस्य सांप्रतम् ॥ १ ॥

சனந்தனன் கூறினான்—ஓ நாரதா, இப்போது நான் உனக்கு சுருக்கமாக இலக்கணத்தை உரைப்பேன்; நிலைபெற்ற வடிவங்களின் ஒழுங்கான தொகுப்பின் வழியாக, ஏனெனில் இக்காலத்தில் அது வேதத்தின் ‘வாய்’—நுழைவாயிலாக உள்ளது.

Verse 2

सुप्तिङंतं पदं विप्र सुपां सप्त विभक्तयः । स्वौजसः प्रथमा प्रोक्ता सा प्रातिपदिकात्मिका ॥ २ ॥

ஓ பிராமணரே, ‘பதம்’ என்பது ‘ஸுப்’ அல்லது ‘திங்’ விகுதியால் முடிவுறுவது. ஸுப் விகுதிகள் ஏழு வேற்றுமைகளாக அமைந்துள்ளன. ‘ஸு–ஔ–ஜஸ்’ என்பது முதலாவது (பிரதமா) வேற்றுமை எனக் கூறப்படுகிறது; அது பிராதிபதிகம் (பெயர்த் தளம்) சார்ந்தது.

Verse 3

संबोधने च लिंगादावुक्ते कर्मणि कर्तरि । अर्थवत्प्रातिपदिकं धातुप्रत्ययवर्जितम् ॥ ३ ॥

சம்போதனத்திலும், லிங்கம் முதலியவை வெளிப்படும் இடங்களிலும், கருமம் அல்லது கர்த்தா பொருளில் பயன்படும் அர்த்தமுள்ள பெயர்மூலம் ‘பிராதிபதிகம்’; அது தாது, பிரத்தியயமின்றி நிற்கும்.

Verse 4

अमौसशो द्वितीया स्यात्तत्कर्म क्रियते च यत् । द्वितीया कर्मणि प्रोक्तान्तरांतरेण संयुते ॥ ४ ॥

‘அம், ஔ, ஷஸ்’ முதலியவற்றால் த்விதீயா வேற்றுமை அமையும். எதற்காகச் செயல் செய்யப்படுகிறதோ அது கருமம்; இடையில் பிற சொற்கள் இணைந்தாலும் த்விதீயா கருமத்தைக் குறிக்கும் என கூறப்பட்டது.

Verse 5

टाभ्यांभिसस्तृतीया स्यात्करणे कर्तरीरिता । येन क्रियते तत्करणं सः कर्ता स्यात्करोति यः ॥ ५ ॥

‘டா, ப்யாம், பிஸ்’ முதலியவற்றால் த்ரிதீயா வேற்றுமை அமையும்; இது கரணப் பொருளிலும் சில இடங்களில் கர்த்தா பொருளிலும் கூறப்படுகிறது. எதனால் செயல் நிறைவேறுகிறதோ அது கரணம்; செய்பவன் கர்த்தா.

Verse 6

ङेभ्यांभ्यसश्चतुर्थो स्यात्संप्रदाने च कारके । यस्मै दित्सा धारयेद्वै रोचते संप्रदानकम् ॥ ६ ॥

‘ஙே, ப்யாம், ப்யஸ்’ முதலியவற்றால் சதுர்த்தீ வேற்றுமை அமையும்; இது ‘சம்பிரதான’ காரகத்தில் பயன்படும். யாருக்கு அளிக்க எண்ணமோ, யாருக்காகச் செயல் மேற்கொள்ளப்படுகிறதோ—அவரே/அதுவே சம்பிரதானம்.

Verse 7

पंचमी स्यान्ङसिभ्यांभ्यो ह्यपादाने च कारके । यतोऽपैति समादत्ते अपदत्ते च यं यतः ॥ ७ ॥

‘ஙஸி, ப்யாம், ப்யஃ’ முதலியவற்றால் பஞ்சமீ வேற்றுமை அமையும்; இது ‘அபாதான’ காரகத்தில் வரும். எதிலிருந்து ஒன்று விலகிச் செல்கிறதோ, எதிலிருந்து எடுக்கப்படுகிறதோ, எதிலிருந்து பெறப்படுகிறதோ—அது அபாதானம்.

Verse 8

ङसोसामश्च षष्ठी स्यात्स्वामिसंबंधमुख्यके । ङ्योस्सुपः सप्तमी तु स्यात्सा चाधिकरणे भवेत् ॥ ८ ॥

ஙஸ், ஓசாம் प्रत्यயங்களால் கற்பிக்கப்படும் விபக்தி ஷஷ்டி; அது முதன்மையாக ஸ்வாமி–ஸ்வத்துவ (உரிமையாளர்–உரிமை) தொடர்பை வெளிப்படுத்துகிறது. ங்யோஸ், ஸுப் प्रत्यயங்களால் கற்பிக்கப்படும் விபக்தி ஸப்தமி; அது அதிகரணத்தில், அதாவது ஆதார இடத்தில் இருப்பதைக் குறிக்கிறது.

Verse 9

आधारे चापि विप्रेंद्र रक्षार्थानां प्रयोगतः । ईप्सितं चानीप्सितं यत्तदपादानकं स्मृतम् ॥ ९ ॥

ஹே விப்ரேந்திரா! பயன்பாட்டில், ஆதாரத்தைப் பற்றியதாயினும், பாதுகாப்பிற்காக ஏதொன்று பயன்படுத்தப்படின்—அது விரும்பத்தக்கதாயினும் விரும்பத்தகாததாயினும்—அதே ‘அபாதான’ (பஞ்சமி-உறவு) எனக் கருதப்படுகிறது.

Verse 10

पंचमी पर्यणङ्योगे इतरर्तेऽन्यदिङ्मुखे । एतैर्योगे द्वितीया स्यात्कर्मप्रवचनीयकैः ॥ १० ॥

‘பர்யணங்’ யோகத்தில் ‘இதரத்ர/வர்ஜன’ (அதாவது ‘இதைத்தவிர/விட்டுவிட்டு’) என்ற பொருளிலும், மேலும் வேறு திசை நோக்கி அமையும் இடத்திலும் பஞ்சமி விபக்தி பயன்படும். ஆனால் இவை கர்ம-ப்ரவசனீயங்களாக இணைந்தால் த்விதீயா விபக்தி வரும்.

Verse 11

लक्षणेत्थंभूतोऽभिरभागे चानुपरिप्रति । अंतरेषु सहार्थे च हीने ह्युपश्च कथ्यते ॥ ११ ॥

‘உப’ என்ற சொல் லக்ஷண (சுட்டுரை), இத்தம்பூத (அப்படியே இருப்பது), ‘அபி’ (அருகே/நோக்கி), மற்றும் பாக (பங்கு/அம்‌சம்) ஆகிய பொருள்களில் கூறப்படுகிறது; மேலும் ‘அனு, பரி, ப்ரதி’ ஆகிய பொருள்களிலும். அதோடு ‘அந்தர’ (இடையில்/உள்ளே), ‘ஸஹ’ (உடன்), மற்றும் ‘ஹீன’ (குறைவு/தாழ்வு) என்ற பொருள்களிலும் ‘உப’ பயன்படுகிறது.

Verse 12

द्वितीया च चतुर्थी स्याञ्चेष्टायां गतिकर्मणि । अप्राणिषु विभक्ती द्वे मन्यकर्मण्यनादरे ॥ १२ ॥

சேஷ்டை (முயற்சி) மற்றும் கதி/கர்மத்தைச் சொல்வதான வினைகளில் த்விதீயா, சதுர்த்தீ—இரு விபக்திகளும் வரலாம். உயிரற்றவற்றுடனும் இவ்விரண்டும் பயன்படும்; குறிப்பாக ‘மன்ய’ (என்று கருதுதல்) வினையின் கர்மத்தில், மேலும் அனாதர (அலட்சியம்/அவமதிப்பு) பொருளிலும்.

Verse 13

नमःस्वस्तिस्वधास्वाहालंवषड्योग ईरिता । चतुर्थी चैव तादर्थ्ये तुमर्थाद्भाववाचिनः ॥ १३ ॥

“நமः, ஸ்வஸ்தி, ஸ்வதா, ஸ்வாஹா, அலம்” மற்றும் யாக உச்சரிப்பு “வஷட்” முதலிய சொற்கள் தத்துவார்த்தத்தில் சதுர்த்தி வேற்றுமையை ஆள்கின்றன. ‘அதற்காக’ (தாதர்த்த்ய) பொருளிலும் சதுர்த்தி வரும்; வேர்ச்சொல்லில் இருந்து வரும் ‘-தும்’ இறுதிச்சொல் செய்ய விரும்பும் செயற்பாவத்தை உணர்த்தும்।

Verse 14

तृतीया सहयोगे स्यात्कुत्सितेंऽगे विशेषणे । काले भावे सप्तमी स्यादेतैर्योगे च षष्ठ्यपि ॥ १४ ॥

த்ருதீயா வேற்றுமை ‘சஹயோக’ (உடன் இருப்பது) பொருளில் வரும்; இகழத்தக்க அங்கம்/உறுப்பு குறித்து, அதற்கு விசேஷணம் சேர்த்தாலும் த்ருதீயா வரும். காலம் மற்றும் பாவம்/நிலை கூற சப்தமீ வரும்; இத்தகைய அமைப்புகளில் சில இடங்களில் ஷஷ்டீயும் பயன்படும்।

Verse 15

स्वामीश्वरोधिपतिभिः साक्षिदायादसूतकैः । निर्धारणे द्वे विभक्ती षष्टी हेतुप्रयोगके ॥ १५ ॥

‘ஸ்வாமி, ஈஸ்வர, அதிபதி, சாட்சி, தாயாத, சூதக’ முதலிய சொற்களுடன் ‘நிர்தாரண’ (தெளிவாகத் தேர்ந்து குறிப்பது) பொருளில் இரண்டு வேற்றுமைகள் வழங்கும்; ஆனால் காரணப் பொருளில் ஷஷ்டீ வேற்றுமை பயன்படும்।

Verse 16

स्मृत्यर्थकर्मणि तथा करोतेः प्रतियत्नके । हिंसार्थानां प्रयोगे च कृतिकर्मणि कर्तरि ॥ १६ ॥

நினைவிற்காகச் செய்யப்படும் செயலில், மேலும் ‘கೃ’ வினையெழுத்து சிறப்பு முயற்சியை உணர்த்தும் பயன்பாட்டில்; காயப்படுத்துதல் பொருளுடைய பயன்பாடுகளில்; மற்றும் செய்பவரின் நோக்கமுள்ள முயற்சியால் நிறைவேறும் செயல்களில்—கர்த்தாவே கர்த்திருப்பிடமாகக் கொள்ளப்படுகிறார்।

Verse 17

न कर्तृकर्मणोः षष्टी निष्टादिप्रतिपादिका । एता वै द्विविधा ज्ञेयाः सुबादिषु विभक्तिषु । भूवादिषु तिङतेषु लकारा दश वै स्मृताः ॥ १७ ॥

ஷஷ்டீ வேற்றுமை கர்த்தாவையும் கர்மத்தையும் குறிக்காது; அது ‘நிஷ்டா’ முதலிய க்ருதந்தப் பொருள்களை வெளிப்படுத்தும். ஆகவே ‘ஸுப்’ முதலிய நாமவிகாரங்களில் வேற்றுமைகள் இருவகை என அறிய வேண்டும்; மேலும் ‘பூ’ முதலிய வேர்களிலிருந்து வரும் திங்-வினைமுறையில் பத்து லகாரங்கள் மரபாக நினைக்கப்படுகின்றன।

Verse 18

तिप्त संतीति प्रथमो मध्यमः सिप्थस्थोत्तमः । मिव्वस्मसः परस्मै तु पादानां चा मपनेदम् ॥ १८ ॥

‘திப்த’ மற்றும் ‘ஸந்தீதி’—இவை முறையே முதல் மற்றும் நடுநிலை வடிவங்கள்; ‘ஸிப்தஸ்த’ என்பது உத்தம (இறுதி) வடிவம். பரஸ்மைபதத்தில் பாதாந்த/பிரத்யயப் பகுதிகளின் லோபமும் விதிக்கப்படுகிறது—இதுவே விதி॥

Verse 19

त आतेंऽते प्रथमो मध्वः से आथे ध्वे तथोत्तमः । ए वहे मह आदेशा ज्ञेया ह्यन्ये लिङादिषु ॥ १९ ॥

முதல் தொகுப்பில் ‘த, ஆதே, ஂதே’; பின்னர் ‘ஸே, ஆதே’, மேலும் ‘த்வே’ உத்தமம். அதுபோல் ‘ஏ, வஹே, மஹ’ என்ற ஆதேச வடிவங்களையும் அறிய வேண்டும்; லிங்கம் முதலியவற்றிலும் பிற வடிவங்களும் புரிந்துகொள்ளப்பட வேண்டும்॥

Verse 20

नाम्नि प्रयुज्यमाने तु प्रथमः पुरुषो भवेत् । मध्यमो युष्मदि प्रोक्त उत्तमः पुरुषोऽस्मदि ॥ २० ॥

ஒரு பெயர் கர்த்தாவாகப் பயன்படும்போது அது முதல் புருஷமாகக் கொள்ளப்படுகிறது. ‘யுஷ்மத்’ வடிவம் நடுப் புருஷம் எனக் கூறப்படுகிறது; ‘அஸ்மத்’ வடிவம் உத்தம புருஷம் (ஆத்மவாசகம்) என நினைக்கப்படுகிறது॥

Verse 21

भूवाद्या धातवः प्रोक्ताः सनाद्यन्तास्तथा ततः । लडीरितो वर्तमाने भूतेऽनद्यतने तथा ॥ २१ ॥

‘பூ’ முதலிய தாதுக்கள் கூறப்பட்டன; ‘ஸன்’ முதலிய பிரத்தியயங்களுடன் முடியும் தாதுக்களும் கூறப்பட்டன. அதன் பின் நிகழ்காலத்திற்கு ‘லட்’ லகாரம் விதிக்கப்பட்டது; அநத்யதன பூத (அண்மைப் பண்டை) காலத்திற்கும் அதுவே॥

Verse 22

मास्मयोगे च लङ् वाच्यो लोडाशिषि च धातुतः । विध्यादौ स्यादाशिषि च लिङितो द्विविधो मुने ॥ २२ ॥

முனிவரே! ‘மா ஸ்ம’ சேர்க்கையில் ‘லங்’ பயன்படுத்த வேண்டும்; ஆசீர்வாதப் பொருளில் தாதுவிலிருந்து ‘லோட்’ வரும். விதி முதலிய இடங்களிலும், ஆசிஷ் பொருளிலும் ‘லிங்’ வரும்—ஆக ‘லிங்’ இருவகை என அறிக॥

Verse 23

लिडतीते परोक्षे स्यात् श्वस्तने लुङ् भविष्यति । स्यादनद्यतने लृटू च भविष्यति तु धातुतः ॥ २३ ॥

பரோட்சமான கடந்தகாலச் செயலில் ‘லிட்’ லகாரம் பயன்படும்; நாளைய செயலில் ‘லுங்’ லகாரம் வரும். அதுபோல அனத்தியதன எதிர்காலத்தில் வேர்ச்சொல்லின்படி ‘ல்ருட்’ மற்றும் ‘ல்ரிங்’ லகாரங்களும் பயன்படும்।

Verse 24

भूते लुङ् तिपस्यपौ च क्रियायां लृङ् प्रकीर्तितः । सिद्धोदाहरणं विद्धि संहितादिपुरः सरम् ॥ २४ ॥

கடந்தகாலச் செயலில் ‘லுங்’ லகாரம், மேலும் ‘திப், தஸ், ஝ி’ போன்ற விகுதிகள் கூறப்பட்டுள்ளன. நிபந்தனை/சாத்தியச் செயலில் ‘ல்ரிங்’ லகாரம் உரைக்கப்படுகிறது. ஸம்ஹிதை முதலிய இலக்கண உபதேசத்திலிருந்து சுருக்கமாக இதுவே நிலைபெற்ற உதாரணம் என அறிக।

Verse 25

दंडाग्रं च दधीदं च मधूदकं पित्रर्षभः । होतॄकारस्तथा सेयं लांगलीषा मनीषया ॥ २५ ॥

பித்ருக்களில் சிறந்தவரே! ‘தண்டாக்ரம்’, ‘ததீதும்’, ‘மதூதகம்’ ஆகியவை (பதங்கள்). அதுபோல ‘ஹோத்ருகாரம்’ மற்றும் இந்த ‘லாங்கலீஷா’வும் சிந்தனையுடனான விவேகத்தால் அறியப்படுகின்றன।

Verse 26

गंगोदकं तवल्कार ऋणार्णं च मुनीश्वर । शीतार्तश्च मुनिश्रेष्ट सेंद्रः सौकार इत्यपि ॥ २६ ॥

முனீஸ்வரரே! ‘கங்கோதகம்’, ‘தவல்காரம்’ (மரப்பட்டை ஆடை) மற்றும் ‘ருணார்ணம்’ (கடன் சுமை) ஆகிய (பதங்கள்) உள்ளன. முனிசிறந்தவரே! ‘சீதார்த்தன்’, ‘சேந்திரன்’ மற்றும் ‘சௌகாரம்’ என்பதும் கூறப்படுகிறது।

Verse 27

वध्वासनं पित्रर्थो नायको लवणस्तथा । त आद्या विष्णवे ह्यत्र तस्मा अर्घो गुरा अधः ॥ २७ ॥

இங்கே ‘வத்வாசனம்’, ‘பித்ரார்த்த’ செயல், ‘நாயகன்’ மற்றும் ‘உப்பு’—இவை முதலில் விஷ்ணுவுக்கு அர்ப்பணிக்கத் தக்கவை. ஆகவே அர்க்யத்தை கனத்த மரியாதையுடன் கீழே நிறுவ வேண்டும்।

Verse 28

हरेऽव विष्णोऽवेत्येषादसोमादप्यमी अधाः । शौरी एतौ विष्णु इमौ दुर्गे अमू नो अर्जुनः ॥ २८ ॥

“ஹரே!” “ஓ விஷ்ணுவே!”—இது காவல் உச்சரிப்பு. சோமலோகத்திலிருந்தும் கீழுலகங்களிலிருந்தும், ஷௌரி மற்றும் விஷ்ணு—இவ்விருவரும் எங்களைப் பாதுகாப்பாராக. துன்பமும் அபாயமும் வந்தால் இவ்விருவரும் காத்தருள்வாராக; வீரன் அர்ஜுனனும் எங்களுக்கு காவலனாக இருப்பானாக.

Verse 29

आ एवं च प्रकृत्यैते तिष्टंति मुनिसत्तम । षडत्र षण्मातरश्च वाक्छुरो वाग्धस्रिथा ॥ २९ ॥

இவ்வாறு, முனிவரிற் சிறந்தவரே, இவை தத்தம் இயல்பிலேயே நிலைபெற்று நிற்கின்றன. இங்கு ஆறு உள்ளன—அதாவது ஷண்மாதர்கள்; மேலும் வாக் மற்றும் ஷ்ரோத்ர சக்திகளும், உச்சரிக்கப்பட்ட ஒலிக்குத் தாங்குதலாக நிலைகொள்கின்றன.

Verse 30

हरिश्शेते विभुश्चिंत्यस्तच्छेषो यञ्चरस्तंथा । प्रश्नस्त्वथ हरिष्षष्ठः कृष्णष्टीकत इत्यपि ॥ ३० ॥

அவர் ‘ஹரி’ எனப்படுகிறார்; ஏனெனில் அவர் சயனிக்கிறார். அவர் அனைத்திலும் பரவி நிற்கும் ஆண்டவன்; தியானிக்கத் தக்கவர். அவர் ‘ஷேஷ’ என்றும், எங்கும் இயங்குபவன் என்றும் கூறப்படுகிறார். மேலும் ‘ப்ரஷ்ன’ என்றும்; ‘ஹரி-ஷஷ்ட’ என்றும்; ‘கிருஷ்ண-ஷ்டீகத’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறார்.

Verse 31

भवान्षष्ठश्च षट् सन्तः षट्ते तल्लेप एव च । चक्रिंश्छिंधि भवाञ्छौरिर्भवाञ्शौरिरित्यपि ॥ ३१ ॥

“நீயே ஆறாவன்; ஆறு ‘சாந்தர்கள்’ உள்ளனர்; உனக்கே ‘ஷட்-லேப’ (ஆறு வகைத் திலக/அபிஷேகச் சின்னம்) உண்டு.” சக்கரதாரியாக இருந்து எதிரிகளைச் சிதை. நீ ஷௌரி—ஷௌரி என்ற பெயராலேயே புகழ்பெற்றவன்.

Verse 32

सम्यङ्ङनंतोंगच्छाया कृष्णं वंदे मुनीश्वर । तेजांसि मंस्यते गङ्गा हरिश्छेत्ता मरश्शिवः ॥ ३२ ॥

முனீஸ்வரரே, நான் அந்தக் கிருஷ்ணனை வணங்குகிறேன்—அவர் முற்றிலும் அனந்தன், எங்கும் நிறைந்தவன்; அவருடைய நிழல் மட்டுமே பரமபதத்தை அளிக்கும். கங்கை அவருடைய ஒளிமய விபூதியாகப் போற்றத்தக்கது; ஹரி பாவங்களை அகற்றுபவன்; சிவன் நலமளிக்கும் மங்களன்.

Verse 33

राम ँकाम्यः कृप ँपूज्यो हरिः पूज्योऽर्च्य एव हि । रोमो दृष्टोऽबला अत्र सुप्ता इष्टा इमा यतः ॥ ३३ ॥

ராமனே மிக விரும்பத்தக்க ஆராத்யன்; கருணையால் அவர் பூஜ்யன். உண்மையில் ஹரியே பூஜிக்கத் தக்கவன், அர்ச்சிக்கத் தக்கவன். இங்கு ரோமாஞ்சம் தோன்றுகிறது; இவ்வலியற்ற பெண்கள் உறங்குகின்றனர்—ஆகவே இதுவே இத்தலத்தின் இனிய அதிசயம்.

Verse 34

विष्णुर्नभ्यो रविरयं गी फलं प्रातरच्युतः । भक्तैर्वद्योऽप्यंतरात्मा भो भो एष हरिस्तथा । एष शार्ङ्गी सैष रामः संहितैवं प्रकीर्तिता ॥ ३४ ॥

இவர் விஷ்ணு; நாபியிலிருந்து சூரியன் உதிக்கிறான்; இதுவே ஸ்துதி-கீதம், இதுவே அதன் பலன்; காலையில் அச்யுதனை நினைக்க வேண்டும். உள்ளார்ந்த ஆத்மாவாக இருந்தாலும் பக்தர்கள் உரைக்கிறார்கள்—‘ஓ! ஓ! இதுவே ஹரி!’ இவரே சார்ங்கதாரி, இவரே ராமன்—இவ்வாறு ஸம்ஹிதை பிரகடனமாயிற்று.

Verse 35

रामेणाभिहितं करोमि सततं रामं भजे सादरम् । रामेणापहृतं समस्तदुरितं रामाय तुभ्यं नमः । रामान्मुक्तिमभीप्सिता मम सदा रामस्य दासोऽस्म्यहम् । रामे रंजत् मे मनः सुविशदं हे राम तुभ्यं नमः ॥ ३५ ॥

ராமன் கூறியதையே நான் எப்போதும் செய்கிறேன்; மரியாதையுடன் ராமனைப் பக்தியால் வழிபடுகிறேன். ராமனே என் எல்லாப் பாவங்களையும் நீக்கினார்—ஓ ராமா, உமக்கு வணக்கம். முக்தியை நான் எப்போதும் ராமனிடமே நாடுகிறேன்; நான் ராமனின் தாசன். என் மனம் ராமனில் மகிழ்ந்து மிகத் தெளிவாகிறது—ஓ ராமா, உமக்கு வணக்கம்.

Verse 36

सर्व इत्यादिका गोपाः सखा चैव पतिर्हरिः ॥ ३६ ॥

கோபியர் ‘ஓ அனைத்தும்…’ முதலிய சொல்லால் அழைப்பைத் தொடங்குகின்றனர்; ஹரி அவர்களுக்கு ஒரே நேரத்தில் நண்பனும் கணவனும் (ஆண்டவனும்) ஆவான்.

Verse 37

सुश्रीर्भानुः स्वयंभूश्च कर्ता रौ गौस्तु नौरिति । अनङ्घान्गोधुग्लिट् च द्वे त्रयश्चत्वार एव च ॥ ३७ ॥

பெயர்கள்: சுஷ்ரீ, பானு, ஸ்வயம்பூ, கர்த்தா; மேலும் ‘ரௌ’; ‘கௌḥ’ மற்றும் ‘நௌḥ’. அடுத்து ‘அனங்கான்’ மற்றும் ‘கோதுக்லிட்’; மேலும் எண்ணுக் குழுக்கள்—இரண்டு, மூன்று, நான்கும்.

Verse 38

राजा पंथास्तथा दंडी ब्रह्महा पंच चाष्ट च । अष्टौ अयं मुने सम्राट् सविभ्रद्वपुङ्मनः ॥ ३८ ॥

முனிவரே, அச்சம் ஊட்டும் உடலும் மனமும் உடைய இந்தச் சம்ராட் (காலன்/மரணம்) எட்டு வடிவங்களாகச் சொல்லப்படுகின்றான்—அரசன், பாதை, தண்டம் ஏந்தும் தண்டி, பிராமணஹந்தா, பஞ்சபூதங்கள், மேலும் அஷ்டக் குழு।

Verse 39

प्रत्यङ् पुमान्महान् धीमान् विद्वान्षट् पिपठीश्च दोः । उशनासाविंमे पुंसि स्यारक्तलविरामकाः ॥ ३९ ॥

உள்நோக்கி நிற்கும் புருஷன் மகான்—அறிவில் நிலைத்தவன், உண்மையிலே பண்டிதன். அவனுள் ஆறு (உள் ஒழுக்கங்கள்) நன்கு ஓதப்பட்டவை; இரண்டு (வெளி உறுப்புகள்) அடக்கப்பட்டவை; ஆகவே ராகமும் ஆசக்தியும் நின்றொழியும்।

Verse 40

राधा सर्वा गतिर्गोपी स्री श्रीर्धेनुर्वधूः स्वसा । गौर्नौरुपान् दूद्यौर्गोः क्षुत् ककुप्संवित्तु वा क्वचित् ॥ ४० ॥

ராதை எல்லோருக்கும் முழு அடைக்கலமும் பரம இலக்குமாகிய கோபி. அவளே ஸ்ரீ (லக்ஷ்மி)—பசு, மணமகள், சகோதரியும். அவளே மாடு, படகு, பாதுக்கை, பாலும் ஆகிறாள்; சிலவேளை பசி, திசை, விழிப்புணர்வு-வடிவாகவும் தோன்றுகிறாள்।

Verse 41

रुग्विडुद्भाः स्रियास्तपः कुलं सोमपमक्षि च । ग्रामण्यंबुरवलप्वेवं कर्तृ चातिरि वातिनु ॥ ४१ ॥

அவரே (பகவான்) ரிக் வேதத்தின் மூலமும், வெளிப்பட்ட ஒளியும், ஸ்ரீ-செல்வமும், தவமும், உயர்குலமும், சோமபானியும், அனைத்தையும் காணும் கணும், சமூகத் தலைவரும், கடல்போன்றவரும், காப்பாளரும், செய்பவரும், ஒப்பற்ற/அனுத்தரரும், வேகமாய் ஓடும் காற்றும் ஆவார்।

Verse 42

स्वनहुच्च विमलद्यु वाश्वत्वारीदमेव च । एतद्ब्रह्माहश्च दंडी असृक्किंचित्त्यदादि च ॥ ४२ ॥

மேலும் இவை புனித/பாரிபாஷிகச் சொற்கள்—‘ஸ்வனஹுச்ச’, ‘விமலத்யு’, ‘வாஶ்வத்வாரி’, ‘இதம் ஏவ’, ‘எதத்’, ‘ப்ரஹ்மாஹ’, ‘தண்டி’, ‘அஸ்ருக்’, ‘கிஞ்சித்’, ‘த்யத்’ முதலியன।

Verse 43

एतद्वे भिद्गवाक्गवाङ् गोअक् गोङ्गोक् गोङ् । तिर्यग्यकृच्छकृच्चैव ददद्भवत्पचत्तुदत् ॥ ४३ ॥

இதுவே ஒலிப் பிரிவு— “கவாக், கவாங்; கோ’க்; கோங்‌கோக்; கோங்” என. அதுபோலத் திர்யக்/விக்ருத வடிவங்களிலும் க்ருச்ச-முறையிலும்— “ததத், பவத், பசத், துதத்” போன்ற வடிவங்கள் கூறப்பட்டன।

Verse 44

दीव्यद्धनुश्च पिपठीः पयोऽदःसुमुमांसि च । गुणद्रव्य क्रियायोगांस्रिलिंगांश्च कति ब्रुवे ॥ ४४ ॥

“தீவ்யத்-தனுஃ, பிபடீஃ, பயோ’தஃ, ஸு-முமாஂஸி” போன்ற சொற்களும்; மேலும் குணம், திரவியம், செயல், யோகம்/தொடர்பு, பெண்பால் வடிவங்களும்— இவற்றில் எத்தனைவற்றை நான் விளக்குவேன்?

Verse 45

शुक्तः कीलालपाश्चैव शुचिश्च ग्रामणीः सुधीः । पटुः स्वयंभूः कर्ता च माता चैव व पिता च ना ॥ ४५ ॥

அவர் வாக்கால் போற்றப்படுபவர்; இனிய ரசத்தின் சாரம் போன்றவர்; மிகப் பரிசுத்தர். அனைவருக்கும் தலைவன், உண்மையான ஞானி, மிகத் திறன்மிக்கவர். அவர் ஸ்வயம்பூவும் அனைத்தையும் செய்பவரும்; நமக்கு அவர் தாயும் தந்தையும் ஆவார்.

Verse 46

सत्यानाग्यास्तथा पुंसो मतभ्रमरदीर्घपात् । धनाकृसोमौ चागर्हस्तविर्ग्रथास्वर्णन्बहू ॥ ४६ ॥

ஆணுக்கு சத்தியமும் வஞ்சனையின்மையும் விதிக்கப்படுகிறது; கருத்துமயக்கம் மற்றும் நீண்ட வீழ்ச்சி (அழிவு) ஆகியவற்றைத் தவிர்க்க வேண்டும். செல்வ ஆசையும் வீரிய/வலிமைச் சிதைவும் விலக்கப்பட வேண்டும்; கண்டிக்கத்தக்க வாழ்வாதாரம், சிக்கலான தவறான நடத்தை, பொன்னாசை ஆகியவற்றில் ஈடுபடக் கூடாது.

Verse 47

रिमपव्विषाद्वजातानहो तथा सर्वं विश्वोभये चोभौ अन्यांतरेतराणि च ॥ ४७ ॥

மகிழ்ச்சியும் துயரமும் தத்தம் விளைவுகளை உண்டாக்குகின்றன; இவ்வாறே முழு உலகமும்— இருமைகளின் இரு முனைகளாகவும், மேலும் ஒன்றுக்கொன்று சார்ந்த உறவுகளாகவும்— அனுபவிக்கப்படுகிறது.

Verse 48

उत्तरश्चोत्तमो नेमस्त्वसमोऽथ समा इषः । पूर्वोत्तरोत्तराश्चैव दक्षिणश्चोत्तराधरौ ॥ ४८ ॥

‘உத்தர’ம் மிகச் சிறந்தது; ‘நேமஸ்’ ஒப்பற்றது; அதன் சமமாக ‘இஷா’ கூறப்படுகிறது. அதுபோல ‘பூர்வோத்தர’மும் ‘உத்தரா’வும்; ‘தக்ஷிண’ம் ‘உத்தராதர’த்துடன் இணையாகச் சொல்லப்படுகிறது.

Verse 49

अपरश्चतुरोऽप्येतद्यावत्तत्किमसौ द्वयम् । युष्मदस्मञ्च प्रथमश्चरमोल्पस्तथार्धकः ॥ ४९ ॥

மேலும் ‘ஏதத்’ முதல் ‘தத்’ வரை அதற்கும் நான்கு வடிவங்கள் உள்ளன; ‘கிம்’ மற்றும் ‘அஸௌ’ என்ற இரு சுட்டுச்சொற்களும் உள்ளன. அதுபோல ‘யுஷ்மத்’ ‘அஸ்மத்’ ஆகியவற்றின் முதல், கடைசி வடிவங்களும்; ‘அல்ப’ ‘அர்தக’ வடிவங்களும் அறியப்பட வேண்டும்.

Verse 50

नोरः कतिपयो द्वे च त्रयो शुद्धादयस्तथा । स्वेकाभुविरोधपरि विपर्ययश्चाव्ययास्तथा ॥ ५० ॥

‘நோரஃ’, ‘கதிபயஃ’, ‘த்வே’, ‘ச’, ‘த்ரயஃ’ மற்றும் ‘சுத்த’ முதலிய சொற்கள்; அதுபோல ‘ஸ்வ’, ‘ஏக’, ‘அபு’, ‘விரோத’, ‘பரி’, ‘விபர்யய’—இவையும் அவ்யயங்களாக அறியப்பட வேண்டும்.

Verse 51

तद्धिताश्चाप्यपत्यार्थे पांडवाः श्रैधरस्तथा । गार्ग्यो नाडायनात्रेयौ गांगेयः पैतृष्वस्रीयः ॥ ५१ ॥

குலம்/சந்ததி பொருளை உணர்த்த தத்திதப் प्रत्यயங்களும் பயன்படுகின்றன; அதனால் ‘பாண்டவ’ ‘ஸ்ரைதர’ போன்ற வடிவங்கள் உண்டாகின்றன. அதுபோல ‘கார்க்ய’, ‘நாடாயன’, ‘ஆத்ரேய’, ‘காங்கேய’, ‘பைத்ருஷ்வஸ்ரீய’ போன்ற வடிவங்களும் தோன்றுகின்றன.

Verse 52

देवतार्थे चेदमर्थे ह्यैद्रं ब्राह्मो हविर्बली । क्रियायुजोः कर्मकर्त्रोर्धैरियः कौङ्कुमं तथा ॥ ५२ ॥

தேவர்களுக்கான நோக்கம் என்றால் அது ‘ஐத்ர’ (இந்திர தொடர்புடையது) என அறிய வேண்டும்; பிராஹ்ம (வேதப் புனித) நோக்கில் ‘ஹவிஸ்’ மற்றும் ‘பலீ’ என்று கூறப்படுகிறது. கிரியையை இணைப்பவனுக்கும் செயலை ஆற்றும் கர்த்தாவுக்கும் தைரியம் விதிக்கப்படுகிறது; மேலும் ‘கௌங்கும’ (குங்குமம்/கேசரம்) பயன்பாடும் சுட்டப்படுகிறது.

Verse 53

भवाद्यर्थे तु कानीनः क्षत्रियो वैदिकः स्वकः । स्वार्थे चौरस्तु तुल्यार्थे चंद्रवन्मुखमीक्षते ॥ ५३ ॥

‘பவ’ முதலிய பொருள்-பயன்பாட்டில் இச்சொல் ‘கானீன’ எனக் கொள்ளப்படும்; வேறு பயன்பாட்டில் ‘க்ஷத்ரிய’; வைதிகப் பயன்பாட்டில் ‘ஸ்வக’। தன் முதற்பொருளில் இது ‘கள்வன்’; துல்யார்த்த/உவமையில் ‘சந்திரன் போன்ற முகத்தை நோக்குகின்றான்’ எனச் சொல்லப்படுகிறது।

Verse 54

ब्राह्मणत्वं ब्राह्मणता भावे ब्राह्मण्यमेव च । गोमान्धनी च धनवानस्त्यर्थे प्रमितौ कियान् ॥ ५४ ॥

‘பிராமணத்துவம்’, ‘பிராமணதா’, ‘பிராமண்யம்’—இவை அனைத்தும் ஒரே நிலை/பாவத்தையே குறிக்கும். அதுபோல ‘கோமான்’, ‘தானவான்/தனவான்’, ‘தனவான்’ என்பனவும் ஒரே பொருளில் வழங்கப்படும்; அப்படியிருக்க நோக்கப்பட்ட அளவில் என்ன வேறுபாடு?

Verse 55

जातार्थे तुंदिलः श्रद्धालुरौन्नत्त्ये तु दंतुरः । स्रग्वी तपस्वी मेधावी मायाव्यस्त्यर्थ एव च ॥ ५५ ॥

பிறப்பு-நிலையின் பொருளில் அவன் ‘துண்டில’ எனப்படுகிறான்; பக்திச் சிரத்தையின் பொருளில் ‘ச்ரத்தாலு’; உயர்வு/மேன்மையின் பொருளில் ‘தந்துர’। மேலும் ‘ஸ்ரக்வீ’ (மாலையணிந்தவன்), ‘தபஸ்வீ’, ‘மேதாவீ’, ‘மாயாவீ’—இவையும் நோக்கப்பட்ட பொருள்களே.

Verse 56

वाचालश्चैव वाचाटो बहुकुत्सितभाषिणि । ईषदपरिसमाप्तौ कल्पव्देशीय एव च ॥ ५६ ॥

இத்தகையவன் ‘வாசால’ என்றும் ‘வாசாட’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறான்; பல இகழ்ச்சிச் சொற்களைப் பேசுபவனாகவும். சொற்றொடரை சிறிது முடிக்காமல் விடுபவன், மேலும் வெறும் கற்பித வழிகாட்டல்/உபதேசம் போலப் பேசுபவன் ‘கல்பதேசீய’ எனப்படுகிறான்।

Verse 57

कविकल्पः कविदेश्यः प्रकारवचने तथा । पटुजातीयः कुत्सायां वैद्यपाशः प्रशंसने ॥ ५७ ॥

‘கவிகல்ப’ மற்றும் ‘கவிதேஷ்ய’—இவ்விரண்டும் ‘வகை/முறை’ கூறும் பொருளில் வருகின்றன. அதுபோல ‘படு-ஜாதீய’ என்பது கண்டனத்திற்கும், ‘வைத்ய-பாஷ’ என்பது புகழ்ச்சிக்குமான சொல்லாகவும் பயன்படுகிறது।

Verse 58

वैद्यरूपो भूतपूर्वे मतो दृष्टचरो मुने । प्राचुर्यादिष्वन्नमयो मृण्मयः स्रीमयस्तथा ॥ ५८ ॥

முனிவரே! முற்காலத்தில் அவர் வைத்தியர் வடிவில் உலாவுபவர் எனக் கருதப்பட்டார். இடம்-காலத்தின் வளமையின்படி அவர் அன்னமயன், மண்ணமயன், மேலும் ஸ்ரீமயன் என்றும் சொல்லப்படுகிறார்.

Verse 59

जातार्थे लज्जितोऽत्यर्थे श्रेयाञ्छ्रेष्टश्च नारद । कृष्णतरः शुक्लतमः किम आख्यानतोऽव्ययान् ॥ ५९ ॥

நாரதரே! உலகியலான நோக்கங்களில் மிகுந்த வெட்கம் கொண்டவராயினும் ‘மேலும் நன்மை தருபவன்’ ‘மிகச் சிறந்தவன்’ என்று அழைக்கப்படுகிறார். அப்படியிருக்க ‘மேலும் கருமை’ ‘மிக வெண்மை’ போன்ற அவ்யயச் சொல்லாக்கங்களை விவரிப்பதில் என்ன பயன்?

Verse 60

किंतरां चैवातितरामभिह्युच्चैस्तरामपि । परिमाणे जानुदघ्नं जानुद्वयसमित्यपि ॥ ६० ॥

அவை ‘கிந்தரா’, ‘அதிதரா’, மேலும் ‘அபிஹ்யுச்சைஸ்தரா’ (மிக உயர்ந்தது) என்றும் அழைக்கப்படுகின்றன. அளவில் ‘முழங்கால் வரை’ என்றும் ‘இரு முழங்கால்களுக்கும் சமம்’ என்றும் கூறப்படுகிறது.

Verse 61

जानुमात्रं च निर्द्धारे बहूनां च द्वयोः क्रमात् । कतमः कतरः संख्येयविशेषावधारणे ॥ ६१ ॥

அளவை நிர்ணயிக்கும் போது ‘முழங்கால் அளவு’ என்று கூறப்படுகிறது. பலவற்றின் வரிசையிலும், இரண்டின் ஒப்பீட்டு வரிசையிலும், எண்ணத்தக்க விருப்பங்களில் ஒரு குறிப்பிட்டதைத் தீர்மானிக்க ‘கதம’ மற்றும் ‘கதர’ என்ற சொற்கள் பயன்படுகின்றன.

Verse 62

द्वितीयश्च तृतीयश्च चतुर्थः षष्टपंचमौ । एतादशः कतिपयः कतिथः कति नारद ॥ ६२ ॥

இரண்டாம், மூன்றாம், நான்காம்; ஆறாம் மற்றும் ஐந்தாம்—இவ்வாறு சில ‘கதிபய’ (சில) என்றும், சில ‘கதித’ (நிச்சய எண்ணிக்கை) என்றும் கூறப்படுகின்றன. நாரதரே, அவை எத்தனை?

Verse 63

विंशश्च विंशतितमस्तथा शततमादयः । द्वेधा द्वैधा द्विधा संख्या प्रकारेऽथ मुनीश्वर ॥ ६३ ॥

இருபது, இருபதாம், நூறாம் முதலிய எண்கள்—வழக்கின்படி ‘த்வேதா’, ‘த்வைதா’, ‘த்விதா’ என இருவகை வடிவங்களாகவும் கூறப்படுகின்றன, ஓ முனீஸ்வரா।

Verse 64

क्रियावृत्तौ पंचकृत्वो द्विस्रिर्बहुश इत्यपि । द्वितयं त्रितपं चापि संख्यायां हि द्वयं त्रयम् ॥ ६४ ॥

செயல்-நிகழ்வில் ‘ஐந்து முறை’, ‘இரண்டு அல்லது மூன்று முறை’, ‘பல முறை’ போன்ற சொற்கள் பயன்படும். எண்ணிக்கையில் ‘த்விதயம்’, ‘த்ரிதபம்’ என்பவை வெறும் ‘இரண்டு’, ‘மூன்று’ என்பதையே குறிக்கும்.

Verse 65

कुटीरश्च शमीरश्च शुंडारोऽल्पार्थके मतः । त्रैणः पौष्णस्तुंडिभश्च वृंदारककृषीवलौ ॥ ६५ ॥

‘குடீர’, ‘சமீர’, ‘சுண்டார’—இவை ‘அற்பார்த்தக’ (துச்ச) பொருளுடைய சொற்களென கருதப்படுகின்றன. அதுபோல ‘த்ரைண’, ‘பௌஷ்ண’, ‘துண்டிப’ இணைச்சொற்கள்; ‘வ்ரிந்தாரக’ மற்றும் ‘க்ருஷீவல’வும் பரஸ்பர இணைச்சொற்கள்.

Verse 66

मलिनो विकटो गोमी भौरिकीविधमुत्कटम् । अवटीटोवनाटे निबिडं चेक्षुशाकिनम् ॥ ६६ ॥

அசுத்தம், விகடம், துர்நாற்றம் உடையது—பயங்கர வடிவம் கொண்டது; குழிகளிலும் காடுகளிலும் வாழ்வது, அடர்ந்த இருளில் நெருக்கமாய் இருப்பது, கரும்புக் காடுகளில் அலைவது—இத்தகைய அச்சமூட்டும் உயிர்கள் கூறப்படுகின்றன.

Verse 67

निबिरीसमेषुकारी वित्तोविद्याञ्चणस्तथा । विद्याथुंचुर्बहुतिथं पर्वतः शृंगिणस्तथा ॥ ६७ ॥

மேலும் ‘நிபிரீஸ’, ‘மேஷுகாரீ’, ‘வித்தோவித்யாஞ்சண’, ‘வித்யாதுஞ்சு’, ‘பஹுதித’ மற்றும் ‘ஸ்ருங்கின்’ எனப்படும் மலை—இவையும் இங்கு குறிப்பிடப்படுகின்றன.

Verse 68

स्वामी विषमरूप्यं चोपत्यकाधित्यका तथा । चिल्लश्च चिपिटं चिक्वं वातूलः कुतपस्तथा ॥ ६८ ॥

(அந்த பகவான்) ‘ஸ்வாமி’, ‘விஷமரூப்ய’—ஒப்பற்ற ரூபமுடையவன்; மேலும் ‘உபத்யகாதித்யகா’; ‘சில்ல’, ‘சிபிட’, ‘சிக்வ’; ‘வாதூல’, ‘குதப’ எனும் நாமங்களாலும் போற்றப்படுகின்றான்।

Verse 69

वल्लश्व हिमेलुश्च कहोडश्चोपडस्ततः । ऊर्णायुश्च मरूतश्चैकाकी चर्मण्वती तथा ॥ ६९ ॥

பின்பு ‘வல்லஷ்வ’, ‘ஹிமேலு’, ‘கஹோட’ மற்றும் அதன் பின் ‘உபட’; மேலும் ‘ஊர்ணாயு’, ‘மரூத’, ‘ஏகாகி’, ‘சர்மண்வதி’ என்ற நாமங்களும் கூறப்பட்டன।

Verse 70

ज्योत्स्ना तमिस्राऽष्टीवच्च कक्षीवद्य्रर्मण्वती । आसंदी वञ्च चक्रीवत्तूष्णीकां जल्पतक्यपि ॥ ७० ॥

நிலவொளியும் இருளாக மாறுகிறது; உறுதியானதும் நிலையிழக்கிறது; அடைக்கலமாக வேண்டியது கூட நெருக்கடியாகிறது. ஆசனமும் வஞ்சனையாகிறது; மௌனமாய் அமர்ந்தவனும் உள்ளக் கலக்கத்தால் உண்மையில் பேசுகிறான்.

Verse 71

कंभश्च कंयुः कंवश्च नारदकेतिः कंतुः कंतकंपौ शंवस्तथैव च । शंतः शंतिः शंयशंतौ शंयोहंयुः शुभंयुवत् ॥ ७१ ॥

(ஜபிக்க வேண்டிய மேலும் புனித நாமங்கள்:) கம்ப, கம்யு, கம்வ, நாரதகேதி, கந்து, கந்தகம்ப, மேலும் ஷம்வ; அதோடு ஷந்த, ஷந்தி, ஷம்யஷந்தௌ, ஷம்யோஹம்யு, ஷுபம்யுவத்।

Verse 72

भवति बगभूव भविता भविष्यति भवत्वभवद्भघवेच्चापि ॥ ७२ ॥

‘பவதி’, ‘பகபூவ’, ‘பவிதா’, ‘பவிஷ்யதி’, ‘பவது’, ‘அபவத்’—இத்தகைய வினைரூபங்களும் இறுதியில் பகவானையே நோக்கி அர்ப்பணித்த உரைகளாகின்றன।

Verse 73

भूयादभूदभविष्यल्लादावेतानि रूपाणि । अत्ति जघासात्तात्स्यत्यत्त्वाददद्याद्द्विरघसदात्स्यत् ॥ ७३ ॥

‘பூயாத்’, ‘அபூத்’, ‘பவிஷ்யத்’—இவை லகார முடிவுகளால் வரும் வினைரூபங்கள். அதுபோல் ‘அத்தி’, ‘ஜகாஸ’, ‘தாத்ஸ்யத்’, ‘அத்த்வாத்’, ‘அதத்யாத்’, ‘த்விரகஸதாத்ஸ்யத்’ முதலியனவும் எடுத்துக்காட்டு ரூபங்கள்.

Verse 74

जुहितो जुहाव जुहवांचकार होता होष्यति जुहोतु । अजुहोज्जुहुयाद्धूयादहौषीदहोष्यद्दीव्यति । दिदेव देविता देविष्यति च अदीव्यद्दीव्येद्दीव्याद्वै ॥ ७४ ॥

‘ஜுஹித’, ‘ஜுஹாவ’, ‘ஜுஹவாஞ்சகார’; ‘ஹோதா’, ‘ஹோஷ்யதி’, ‘ஜுஹோது’; ‘அஜுஹோஃ’, ‘ஜுஹுயாத்’, ‘தூயாத்’, ‘அஹௌஷீத்’, ‘அஹோஷ்யத்’; மேலும் ‘தீவ்யதி’, ‘திதேவ’, ‘தேவிதா’, ‘தேவிஷ்யதி’, ‘அதீவ்யத்’, ‘தீவ்யேத்’, ‘தீவ்யாத்’—இவை அனைத்தும் சரியான வினைரூபங்கள்.

Verse 75

अदेवीददेवीष्यत्सुनोति सुषाव सोता सोष्यति वै । सुनोत्वसुनोत्सुनुयात्सूयादशावीदसोष्युत्तुदति च ॥ ७५ ॥

‘அதேவீத்’, ‘அதேவீஷ்யத்’; ‘ஸுனோதி’, ‘ஸுஷாவ’; ‘ஸோதா’, ‘ஸோஷ்யதி’—இவை ரூபங்கள். ‘ஸுனோது’, ‘அஸுனோத்’, ‘ஸுனுயாத்’, ‘ஸூயாத்’; ‘அஷாவீத்’, ‘அஸோஷ்யுத்’; மேலும் ‘துததி’—இவையும் வினைரூப எடுத்துக்காட்டுகள்.

Verse 76

तुतोद तोत्ता तोत्स्यति तुदत्वतुदत्तुदेत्तुद्याद्धि । अतौत्सीदतोत्स्यदिति च रुणद्धि रूरोध रोद्धा रोत्स्यति वै ॥ ७६ ॥

‘துத்’ தாதுவில்—‘துதோத’, ‘தோத்தா’, ‘தோத்ஸ்யதி’; மேலும் ‘துதத்’, ‘துதத்வ’, ‘துதேத்’, ‘துத்யாத்’—இவை ரூபங்கள். ‘ருத்’ தாதுவில்—‘அதௌத்ஸீத்’, ‘அதோத்ஸ்யத்’; மேலும் ‘ருணத்தி’, ‘ரூரோத’, ‘ரோத்தா’, ‘ரோத்ஸ்யதி’—இவை எடுத்துக்காட்டுகள்.

Verse 77

रुणद्धु अरुणद्रुध्यादरौत्सीदारोत्स्यञ्च । तनोति ततान तनिता तनिष्यति तनोत्वतनोत्तनुयाद्धि ॥ ७७ ॥

‘ருணத்தூ’, ‘அருணத்’, ‘ருத்யாத்’, ‘அரௌத்ஸீத்’, ‘ஆரோத்ஸ்ய’—இவை ரூபங்கள். அதுபோல் ‘தனோதி’, ‘ததான’, ‘தனிதா’, ‘தனிஷ்யதி’, ‘தனோது’, ‘அதனோத்’, ‘தனுயாத்’—இவையும் உறுதியான தாதுரூபங்கள்.

Verse 78

अतनीञ्चातानीदतनिष्यत्क्रीणाति चिक्राय क्रेता क्रेष्यति क्रीणात्विति च । अक्रीणात्क्रीणात्क्रीणीयात्क्रीयादक्रैषीदक्रेष्यञ्चोरयति चोरयामास चोरयिता चोरयिष्यति चोरयतु ॥ ७८ ॥

(வினைரூப உதாரணங்கள்:) ‘அவன் விரித்தான்’, ‘விரித்து வைத்தான்’, ‘விரிப்பான்’; அதுபோல் ‘அவன் வாங்குகிறான்’, ‘வாங்கினான்’, ‘வாங்குபவன்’, ‘வாங்குவான்’, ‘வாங்குக’. மேலும்: ‘வாங்கவில்லை’, ‘வாங்கினான்’, ‘வாங்க வேண்டும்’, ‘வாங்கப்படலாம்’, ‘வாங்கச் செய்தான்’, ‘வாங்கப்படத்தக்கது’. அதுபோல்: ‘அவன் திருடுகிறான்’, ‘திருடினான்’, ‘திருடன்’, ‘திருடுவான்’, ‘திருடுக’.

Verse 79

अचोरयञ्चोरयेच्चोर्यात् अचूचुरदचोरिष्यदित्येवं दश वै गणाः । प्रयोजके भावयति सनीच्छायां बुभूषति । क्रियासमभिहारे तु पंडितो बोभूयते मुने ॥ ७९ ॥

இவ்வாறு ‘அசோரயத்’, ‘சோரயேத்’, ‘சோர்யாத்’, ‘அசூசுரத்’, ‘அசோரிஷ்யத்’ முதலிய ரூபங்களால் உண்மையில் பத்து கணங்கள் விளக்கப்படுகின்றன. பிரயோஜக (காரண) பயன்பாட்டில் ‘பாவயதி’—மற்றொருவரால் செயலைச் செய்ய வைக்கிறான். சநீச்சா (விருப்ப) பயன்பாட்டில் ‘புபூஷதி’—ஆக/செய்ய விரும்புகிறான். கிரியா-சமபிஹார (இன்டென்சிவ்) பயன்பாட்டில் பண்டிதன் ‘போபூயதே’—மீண்டும் மீண்டும் அல்லது வலியுறுத்தி செயலை நிகழ்த்துகிறான், முனிவரே।

Verse 80

तथा यङ्लुकि बोभवीति च पठ्यते । पुत्रीयतीत्यात्मनीच्छायां तथाचारेऽपि नारद । अनुदात्तञितो धातोः क्रियाविनिमये तथा ॥ ८० ॥

அதேபோல் யங்-லுக் (யங் प्रत्यய லோபம்) நிகழும் போது ‘போபவீதி’ என்ற ரூபமும் வாசிக்கப்படுகிறது. ‘புத்ரீயதி’ என்பது தன் விருப்பத்தின் பொருளில்—‘மகனை விரும்புகிறான்’—என்று பயன்படும்; வழக்கமான நடைமுறையிலும், நாரதரே. அதுபோல அனுதாத்த-ஞித் குறியீடு கொண்ட தாதுவில் கிரியா-வினிமயம் (செயல்களின் பரஸ்பர மாற்றம்) நிகழும்।

Verse 81

निविशादेस्तथा विप्र विजानीह्यात्मनेपदम् । परस्मैपदमाख्यातं शेषात्कर्तारि शाब्दिकैः ॥ ८१ ॥

விப்ரரே, ‘நிவிஷ்’ முதலிய தாதுக்கள் ஆத்மநேபதத்திலேயே என அறிக. மீதமுள்ள தாதுக்களுக்கு, கர்த்தரி (செயற்பொருள்) அர்த்தத்தில் வை்யாகரணர்கள் பரஸ்மைபதத்தை விதித்துள்ளனர்।

Verse 82

ञित्स्वरितेतश्च उभे यक्च स्याद्भावकर्मणोः । सौकर्यातिशयं चैव यदाद्योतयितुं मुने ॥ ८२ ॥

மேலும் ஞித், ஸ்வரித (குறிகள்), மற்றும் யக் என்பதின் இரு வடிவங்களும்—பாவம் மற்றும் கர்மம் ஆகிய இரண்டையும் குறிப்பதற்குப் பயன்படும்; முனிவரே, சொல்லாற்றலில் விசேஷ எளிமை/சுலபத்தன்மை என்ற பொருளைத் தெளிவாக வெளிப்படுத்துவதற்காக।

Verse 83

विवक्ष्यते न व्यापारो लक्ष्ये कर्तुस्तदापरे । लभंते कर्तृते पश्य पच्यते ह्योदनः स्वयम् ॥ ८३ ॥

செய்ய விரும்பினாலும் இலக்கில் கர்த்தாவுக்கென உண்மையான ‘வியாபாரம்’ இல்லை; மக்கள் தான் கர்த்தൃത്വத்தை ஏற்றிச் சொல்கிறார்கள். பார்—சோறு தானே வெந்ததுபோல்.

Verse 84

साधु वासिश्छिनत्त्येवं स्थाली पचति वै मुने । धातोः सकर्मकाद्भावे कर्मण्यपि लप्रत्ययाः ॥ ८४ ॥

நன்று! முனிவரே, இவ்வாறே ‘உளி வெட்டுகிறது’ ‘பானை சமைக்கிறது’ என்று கூறுவர். வினையடி சகర్మகமாயினும் ‘ல’ க்ருத்-பிரத்தியயங்கள் பாவத்திலும் கர்மத்திலும் வரலாம்.

Verse 85

तस्मै वाकर्मकाद्विप्र भावे कर्तरि कीर्तितः । फलव्यापरयोरेकनिष्टतायामकर्मकः ॥ ८५ ॥

ஆகவே, பிராமணரே, பாவமோ கர்த்தாவோ கூறும்போது பலனும் வியாபாரமும் ஒரே ஆதாரத்தில் நிலைத்திருந்தால் அந்த வினையடி ‘அகர்மகம்’ எனப் புகழப்படுகிறது.

Verse 86

धातुस्तयोर्द्धर्मिभेदे सकर्मक उदाहृतः । गौणे कर्मणि द्रुह्यादेः प्रधाने नीहृकृष्वहाम् ॥ ८६ ॥

கர்த்தா–கர்மம் இரண்டிற்கும் தர்மி-வேறுபாடு இருந்தால் வினையடி ‘சகர்மகம்’ எனக் கூறப்படுகிறது. கர்மம் துணையாக இருப்பின் ‘த்ருஹ்’ முதலியவை; கர்மம் முதன்மையாக இருப்பின் ‘நீ, ஹ்ரு, க்ருஷ், வஹ், ஹா’ முதலியவை.

Verse 87

बुद्धिभक्षार्थयोः शब्दकर्मकाणां निजेच्छया । प्रयोज्य कर्मण्यन्येषां ण्यंतानां लादयो मताः ॥ ८७ ॥

‘அறிவிக்கச் செய்வது’ ‘உண்ணச் செய்வது’ என்ற பொருளுடைய வினையடிகளிலும், கர்மம் ‘சொல்’ ஆக வரும் வினையடிகளிலும், விருப்பப்படி ண்யந்த (ஏவல்) பயன்பாடு செய்யலாம். பிற வினையடிகளின் ண்யந்த வடிவங்களிலும், மற்றொருவரைச் செய்யவைக்கும் பொருளில் கர்மணியாக வந்தால் ‘ல’ முதலிய விகுதிகள் பொருந்தும் எனக் கருதப்படுகிறது.

Verse 88

फलव्यापारयोर्द्धातुराश्रये तु तिङः स्मृताः । फले प्रधानं व्यापारस्तिङ्र्थस्तु विशेषणम् ॥ ८८ ॥

பலமும் வியாபாரமும்—இரண்டிற்கும் ஆதாரமான தாதுவை ஒட்டி திங்கள் (tiṅ) விகுதிகள் கூறப்படுகின்றன. பலத்தைச் சொல்வதில் வியாபாரமே முதன்மை; திங்கள்-அர்த்தம் விசேஷணமாக அமையும்॥ ૮૮ ॥

Verse 89

एधितव्यमेधनीयमिति कृत्ये निदर्शनम् । भावे कर्मणि कृत्याः स्युः कृतः कर्तरि कीर्तिताः ॥ ८९ ॥

‘ஏதிதவ்யம்’, ‘ஏதனீயம்’—இவை க்ருத்ய (kṛtya) விகுதியின் எடுத்துக்காட்டுகள். பாவார்த்தத்திலும் கர்மணி-ப்ரயோகத்திலும் க்ருத்ய விகுதிகள் வரும்; கர்த்தரி அர்த்தத்தில் ‘க்ருத’ (க்ருதः) கூறப்படுகிறது॥ ૮૯ ॥

Verse 90

कर्ता कारक इत्याद्या भूते भूतादि कीर्तितम् । गम्यादिगम्ये निर्दिष्टं शेषमद्यतने मतम् ॥ ९० ॥

பூத (கடந்தகால)த்தில் ‘கர்த்தா’, ‘காரக’ முதலிய அர்த்தங்கள் ‘பூத’ முதலிய தலைப்பில் கூறப்பட்டன. அதுபோல் ‘கம்ய’ முதலிய தொகுதி கம்ய (அடையத்தக்க/புரியத்தக்க) பொருளுக்கு நிர்ணயிக்கப்பட்டது; மீதியவை ‘அத்யதன’ (நிகழ்கால)மாகக் கருதப்படும்॥ ૯૦ ॥

Verse 91

अधिस्रीत्यव्ययीभावे यथाशक्ति च कीर्तितम् । रामाश्रितस्तत्पुरुषे धान्यार्थो यूपदारु च ॥ ९१ ॥

அவ்யயீபாவ சமாசத்தில் ‘அதிஸ்ரீத்ய’ என்ற பயன்பாடு இயன்றவரை கூறப்பட்டது. தத்புருஷ சமாசத்தில் ‘ராமாஷ்ரித’ (ராமனைச் சரணடைந்தவன்), மேலும் தான்ய-அர்த்தச் சொற்களும் யூபதாரு (யாகத் தூணின் மரம்) என்பதும் எடுத்துக்காட்டுகள்॥ ૯૧ ॥

Verse 92

व्याघ्रभी राजपुरुषोऽक्षशौंडो द्विगुरुच्यते । पंचगवं दशग्रामी त्रिफलेति तु रूढितः ॥ ९२ ॥

‘வ்யாக்ரபீ’ (புலியை அஞ்சுபவன்) ‘ராஜபுருஷன்’ என அழைக்கப்படுகிறான்; சூதாடி ‘அக்ஷஷௌண்ட’ ‘த்விகுரு’ எனப்படும். ஐந்து கோ-பொருட்களின் கலவை ‘பஞ்சகவ்ய’; ‘தசக்ராமீ’ பத்து கிராமங்களின் அளவு; ‘திரிபலா’ மூன்று கனிகளின் வழக்குப் பெயர்॥ ૯૨ ॥

Verse 93

नीलोत्पलं महाषष्टी तुल्यार्थे कर्मधारयः । अब्राह्मणो न ञि प्रोक्तः कुंभकारादिकः कृता ॥ ९३ ॥

‘நீலோத்பலம்’ போன்ற சமாசங்களில் தொடர்பு ‘மஹா-ஷஷ்டீ’ எனக் கொள்ளப்படுகிறது; ஒப்புமை (துல்யார்த்தம்) உள்ள இடத்தில் கர்மதாரய சமாசம் ஆகும். ‘அ-ப்ராஹ்மண’ என்பதற்குப் பின் ‘ஞி’ தத்திதப் பிரத்தியயம் சொல்லப்படவில்லை; ஆனால் ‘கும்பகார’ முதலிய வடிவங்கள் சித்தவ்யுத்பத்தியாக ஏற்கப்படுகின்றன.

Verse 94

अन्यार्थे तु बहुव्रीहौ ग्रामः प्राप्तोदको द्विज । पंचगू रूपवद्भार्यो मध्याह्नः ससुतादिकः ॥ ९४ ॥

ஆனால் பஹுவ்ரீஹி சமாசம் தன் கூறுகளின் நேரடி பொருளைத் தாண்டி வேறொரு பொருளைச் சொன்னால், ஓ த்விஜா, ‘ப்ராப்தோதக கிராமம்’ (நீர் பெற்ற ஊர்), ‘பஞ்சகூ’ (ஐந்து பசுக்கள் உடையவன்), ‘ரூபவத்-பார்ய’ (அழகிய மனைவி உடையவன்), மேலும் ‘ஸஸுதாதிக மத்யாஹ்னம்’ (சூரியன் உச்சியில் முதலிய துணை அம்சங்களுடன் கூடிய மதியவேளை) எனப் பொருள் கொள்ள வேண்டும்.

Verse 95

समुच्चये गुरुं चेशं भजस्वान्वाचये त्वट ॥ च द्वयोः क्रमात् । भिक्षामानय गां चापि वाक्यमेवानयोर्भवेत् ॥ ९५ ॥

சமுச்சய விதியில் குருவையும் ஈசனையும் இருவரையும் பக்தியுடன் வழிபட வேண்டும்; இரண்டு விகல்ப விதிகள் இருந்தால் வரிசைப்படி நடைமுறை அமையும். ‘பிக்ஷை கொண்டு வா’, ‘மாட்டைக் கொண்டு வா’ போன்ற கட்டளைகளில் விதி-சக்தி வாக்கியத்திலேயே நிலைகொள்கிறது.

Verse 96

इतरेतरयोगे तु रामकृष्णौ समाहृतौ । रामकृष्णं द्विज द्वै द्वै ब्रह्म चैकमुपास्यते ॥ ९६ ॥

இதரேதர-யோகத்தில் ‘ராம’ ‘கிருஷ்ண’ என்ற இரு நாமங்கள் ஒன்றாகச் சேர்க்கப்படுகின்றன. ஓ த்விஜா, ‘ராமகிருஷ்ண’ என்று இரண்டாகச் சொன்னாலும் வழிபாடு ஒரே பிரஹ்மத்திற்கே ஆகிறது.