Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 61
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
जानुमात्रं च निर्द्धारे बहूनां च द्वयोः क्रमात् । कतमः कतरः संख्येयविशेषावधारणे ॥ ६१ ॥
jānumātraṃ ca nirddhāre bahūnāṃ ca dvayoḥ kramāt | katamaḥ kataraḥ saṃkhyeyaviśeṣāvadhāraṇe || 61 ||
அளவை நிர்ணயிக்கும் போது ‘முழங்கால் அளவு’ என்று கூறப்படுகிறது. பலவற்றின் வரிசையிலும், இரண்டின் ஒப்பீட்டு வரிசையிலும், எண்ணத்தக்க விருப்பங்களில் ஒரு குறிப்பிட்டதைத் தீர்மானிக்க ‘கதம’ மற்றும் ‘கதர’ என்ற சொற்கள் பயன்படுகின்றன.
Sanatkumara (teaching Narada in a technical/vedanga-style exposition)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It emphasizes precision in śāstric language—clear determination (avadhāraṇa) of meaning supports correct understanding of Dharma and, ultimately, right knowledge conducive to Moksha.
Indirectly: Bhakti traditions rely on accurate transmission of mantras, names, and teachings; this verse highlights the grammatical clarity needed to preserve and interpret devotional instructions without ambiguity.
Vyākaraṇa (Sanskrit grammar): it notes usage principles for measurement-terms (like ‘jānumātra’) and for selection among alternatives using katama (among many) and katara (among two).