Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 79
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
अचोरयञ्चोरयेच्चोर्यात् अचूचुरदचोरिष्यदित्येवं दश वै गणाः । प्रयोजके भावयति सनीच्छायां बुभूषति । क्रियासमभिहारे तु पंडितो बोभूयते मुने ॥ ७९ ॥
acorayañcorayeccoryāt acūcuradacoriṣyadityevaṃ daśa vai gaṇāḥ | prayojake bhāvayati sanīcchāyāṃ bubhūṣati | kriyāsamabhihāre tu paṃḍito bobhūyate mune || 79 ||
இவ்வாறு ‘அசோரயத்’, ‘சோரயேத்’, ‘சோர்யாத்’, ‘அசூசுரத்’, ‘அசோரிஷ்யத்’ முதலிய ரூபங்களால் உண்மையில் பத்து கணங்கள் விளக்கப்படுகின்றன. பிரயோஜக (காரண) பயன்பாட்டில் ‘பாவயதி’—மற்றொருவரால் செயலைச் செய்ய வைக்கிறான். சநீச்சா (விருப்ப) பயன்பாட்டில் ‘புபூஷதி’—ஆக/செய்ய விரும்புகிறான். கிரியா-சமபிஹார (இன்டென்சிவ்) பயன்பாட்டில் பண்டிதன் ‘போபூயதே’—மீண்டும் மீண்டும் அல்லது வலியுறுத்தி செயலை நிகழ்த்துகிறான், முனிவரே।
Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/Vyakarana context)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It frames disciplined śāstric learning—especially Vyākaraṇa (grammar)—as a tool for clarity of meaning, which supports right understanding (samyag-jñāna) in Mokṣa-dharma.
Indirectly: by emphasizing precise language and intention (causative, desiderative, intensive meanings), it supports accurate recitation and comprehension of mantras and Vishnu-stuti, which strengthens bhakti through correct understanding.
Vyākaraṇa (Sanskrit grammar): verb-class groupings (daśa gaṇāḥ) and how causative (ṇij), desiderative (san), and intensive (yaṅ) usages shift meaning in real sentences.