Rig Veda 9.113.9: Mandala 9, Sukta 113, Mantra 9
Sukta 9.113
Rishi: Traditionally associated with Soma Pavamāna hymn-cycles (exact seer attribution varies by Anukramaṇī traditions for RV 9.113); refrain addresses Indu/Soma for Indra.
Devata: Soma (Pavamāna/Indu) as the power of purified delight offered to Indra; Indra as receiver/supporting power in the refrain.
Chandas: Jagatī (dominant in many Soma Pavamāna verses; this verse is commonly scanned as Jagatī-type with refrain cadence).
Samhita Patha (Devanagari)
यत्रानुकामं चरणं त्रिनाके त्रिदिवे दिवः । लोका यत्र ज्योतिष्मन्तस्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Transliteration
yátrā́nukā́maṃ cáraṇaṃ tri-nā́ke tri-díve diváḥ | lokā́ yátra jyótiṣmántas tátra mā́m amṛ́taṃ kṛdhī́ndrā́yendo pári srava ||
Translation
यत्रानुकामं चरणं त्रिनाके त्रिदिवे दिवः । लोका यत्र ज्योतिष्मन्तस्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Word by Word
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (प्रश्न/सम्बन्ध-अव्यय)
अनुकामम्according to desire, at will
अनुकामम्:
अधिकरण (रीतौ/प्रकारे)
TypeAdjective/Adverbial
Rootअनु-काम (प्रातिपदिक)
चरणम्movement, course, going
चरणम्:
कर्ता (अस्ति/भवति इत्यध्याहृतम्)
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
त्रिनाकेin the threefold heaven (trināka)
त्रिनाके:
अधिकरण
TypeNoun
Rootत्रि-नाक (प्रातिपदिक)
त्रिदिवेin the three heavens
त्रिदिवे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootत्रि-दिव (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ)
लोकाःworlds, realms
लोकाः:
कर्ता (सन्ति इत्यध्याहृतम्)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (प्रश्न/सम्बन्ध-अव्यय)
ज्योतिष्मन्तःluminous, full of light
ज्योतिष्मन्तः:
विशेषण (लोकाः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootज्योतिष्मन्त् (प्रातिपदिक; -मन्त् प्रत्यय)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम)
अमृतम्immortal
अमृतम्:
कर्म (द्वितीयकर्म/परिणाम)
TypeAdjective (used predicatively)
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
कृधिmake (me), do
कृधि:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun (deity name)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्दु (प्रातिपदिक; सोम)
परिaround, forth
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
स्रवflow
स्रव:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्रु (धातु)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
