Sukta 93
Sukta 8.93
Sūrya (with strong Indraic epithets in the praise)
अयं सूक्तः प्रातर्दिशि सूर्यम् आह्वयति—उदितं जयिनं शक्तिमन्तं च, यः स्वजनान् “अतिपारयति” इति स्तूयते। स्तुतौ च इन्द्रस्येव जय-रक्षण-वरदत्वादि-शब्दाः प्रबलाः प्रयुज्यन्ते। उपासकानां प्रबोधनं बलं समृद्धिं च याचते—विशेषतः विघ्नानां (वृत्रवत् निबन्धानां) अतिक्रमणं, बहुलं प्राणबलं, तथा वाजं (जयशक्तिं) च।
Mantras
Mantra 1
उद्घेदभि श्रुतामघं वृषभं नर्यापसम् । अस्तारमेषि सूर्य ॥
उद्गच्छ, हे सूर्य, श्रुतामघं वृषभं नर्यापसम्। अस्ताारं प्रति गच्छसि—यः पारं नयति, अतितारयिता जयिष्णुम्।
Mantra 2
नव यो नवतिं पुरो बिभेद बाह्वोजसा । अहिं च वृत्रहावधीत् ॥
यः बाह्वोजसा नव-नवतिं पुरो बिभेद, वृत्रहा च अहिं अवधीत्—स एव जयशक्तिः अस्मासु अन्तः प्रवर्तताम्।
Mantra 3
स न इन्द्रः शिवः सखाश्वावद्गोमद्यवमत् । उरुधारेव दोहते ॥
स न इन्द्रः शिवः सखा भवतु—अश्वावद् गतिशक्तिमान्, गोमद् दीप्तिरश्मिमान्, यवमद् पोषणान्नसमृद्धः; उरुधारेव गौः सः पूर्णतायाः पयः दोहते।
Mantra 4
यदद्य कच्च वृत्रहन्नुदगा अभि सूर्य । सर्वं तदिन्द्र ते वशे ॥
यदद्य, हे वृत्रहन्, सूर्यं प्रति त्वया किञ्चिद् उदगाः—तत् सर्वं, हे इन्द्र, तव वशे स्थितम्; प्रकाशं प्रति अस्माकं शक्तीनां गतिः तव कर्म तव शासनं च।
Mantra 5
यद्वा प्रवृद्ध सत्पते न मरा इति मन्यसे । उतो तत्सत्यमित्तव ॥
हे सत्पते प्रवृद्ध! यदि वा त्वं मन्यसे—“न म्रिय इति”—तद् एव तव सत्यम्। तव सत्त्वम् अक्षये सत्ये प्रतिष्ठितं न कदाचन क्षीयते।
Mantra 6
ये सोमासः परावति ये अर्वावति सुन्विरे । सर्वाँस्ताँ इन्द्र गच्छसि ॥
ये सोमासः परावति ये च अर्वावति सुन्विरे, तान् सर्वान् हे इन्द्र त्वं गच्छसि।
Mantra 7
तमिन्द्रं वाजयामसि महे वृत्राय हन्तवे । स वृषा वृषभो भुवत् ॥
तं इन्द्रं वयं वाजैः वर्धयामः महे वृत्राय हन्तवे। स वृषा वृषभः भूयात्—जयिनी शक्तिः या अन्तर्बाधां भिनत्ति।
Mantra 8
इन्द्रः स दामने कृत ओजिष्ठः स मदे हितः । द्युम्नी श्लोकी स सोम्यः ॥
इन्द्रः स दामनि कृतः, ओजिष्ठः स मदे हितः। द्युम्नी श्लोकी स सोम्यः, सोमस्वभावोऽनन्ददः॥
Mantra 9
गिरा वज्रो न सम्भृतः सबलो अनपच्युतः । ववक्ष ऋष्वो अस्तृतः ॥
गिरा वज्र इव सम्भृतः सबलोऽनपच्युतः। ववक्ष ऋष्वोऽस्तृतः—मन्त्रवाक् जयस्याक्षयायुधं निर्माति॥
Mantra 10
दुर्गे चिन्नः सुगं कृधि गृणान इन्द्र गिर्वणः । त्वं च मघवन्वशः ॥
दुर्गे चिन्नः सुगं कृधि, गृणान इन्द्र गिर्वणः। त्वं च मघवन् वशः—अस्माकं स्वभावं दीप्तेच्छाया अधीनं नय॥
Mantra 12
अधा ते अप्रतिष्कुतं देवी शुष्मं सपर्यतः । उभे सुशिप्र रोदसी ॥
अथ तेऽप्रतिष्कुतं देवी सुशिप्रे शुष्मं सपर्यतः। उभे सुशिप्रे रोदसी॥
Mantra 13
त्वमेतदधारयः कृष्णासु रोहिणीषु च । परुष्णीषु रुशत्पयः ॥
त्वमेतदधारयः कृष्णासु रोहिणीषु च। परुष्णीषु रुशत्पयः॥
Mantra 14
वि यदहेरध त्विषो विश्वे देवासो अक्रमुः । विदन्मृगस्य ताँ अमः ॥
वि यदहेर्ध त्विषो विश्वे देवासो अक्रमुः। विदन्मृगस्य ताँ अमः॥
Mantra 15
आदु मे निवरो भुवद्वृत्रहादिष्ट पौंस्यम् । अजातशत्रुरस्तृतः ॥
अथ मे निवरोऽभवत्, वृत्रहादिष्टं पौंस्यं बलम्। अजातशत्रुरस्तृतोऽप्रहतोऽनाहतः समतिष्ठत्॥
Mantra 16
श्रुतं वो वृत्रहन्तमं प्र शर्धं चर्षणीनाम् । आ शुषे राधसे महे ॥
श्रुतं वः वृत्रहन्तमं बलं, चर्षणीनां प्र शर्धम्। आ शुषे राधसे महे॥
Mantra 17
अया धिया च गव्यया पुरुणामन्पुरुष्टुत । यत्सोमेसोम आभवः ॥
अया धिया च गव्यया, पुरुणामन् पुरुष्टुत। यत् सोमेसोम आभवः॥
Mantra 18
बोधिन्मना इदस्तु नो वृत्रहा भूर्यासुतिः । शृणोतु शक्र आशिषम् ॥
अस्माकं कृते मनसा प्रबुध्यतां वृत्रहा बहुसुतिः। शक्रः शक्तिमान् अस्माकम् आशिषं शृणोतु।
Mantra 19
कया त्वं न ऊत्याभि प्र मन्दसे वृषन् । कया स्तोतृभ्य आ भर ॥
हे वृषन्, कया ऊत्या त्वम् अस्मासु प्रमन्दसे? कया उपायेन स्तोतृभ्यः स्वां वृद्धिम् आ भरसि?
Mantra 20
कस्य वृषा सुते सचा नियुत्वान्वृषभो रणत् । वृत्रहा सोमपीतये ॥
कस्य सुते सोमे सचा नियुत्वान् वृषभो रणति—सखित्वे—सोमपीतये वृत्रहा?
Mantra 21
अभी षु णस्त्वं रयिं मन्दसानः सहस्रिणम् । प्रयन्ता बोधि दाशुषे ॥
अभी षु नस्त्वं मन्दसानः सहस्रिणं रयिम् अस्मान् प्रति अभिमुखो भव। प्रयन्ता इव दाशुषे बोधि—यो दानम् अर्घ्यं च ददाति।
Mantra 22
पत्नीवन्तः सुता इम उशन्तो यन्ति वीतये । अपां जग्मिर्निचुम्पुणः ॥
पत्नीवन्तः सुता इमे उशन्तो वीतये यन्ति। अपां जग्मिर्निचुम्पुणो गभीरं स्रवः अन्विच्छन्तः।
Mantra 23
इष्टा होत्रा असृक्षतेन्द्रं वृधासो अध्वरे । अच्छावभृथमोजसा ॥
इष्टा होत्रा असृक्षत; वृधासोऽध्वरे इन्द्रम् अचोदयन्—ओजसा अच्छावभृथम्।
Mantra 24
इह त्या सधमाद्या हरी हिरण्यकेश्या । वोळ्हामभि प्रयो हितम् ॥
इह त्या सधमाद्या हरी हिरण्यकेश्यौ वोळ्हाम् अभि प्रयो हितम्।
Mantra 25
तुभ्यं सोमाः सुता इमे स्तीर्णं बर्हिर्विभावसो । स्तोतृभ्य इन्द्रमा वह ॥
तुभ्यं सोमाः सुता इमे स्तीर्णं बर्हिर्विभावसो। स्तोतृभ्य इन्द्रमा वह।
Mantra 26
आ ते दक्षं वि रोचना दधद्रत्ना वि दाशुषे । स्तोतृभ्य इन्द्रमर्चत ॥
आ ते दक्षं वि रोचना दधद्रत्ना वि दाशुषे। स्तोतृभ्य इन्द्रमर्चत।
Mantra 27
आ ते दधामीन्द्रियमुक्था विश्वा शतक्रतो । स्तोतृभ्य इन्द्र मृळय ॥
हे शतक्रतो इन्द्र, सर्वैः उक्थैः स्तोत्रैश्च अहं त्वयि इन्द्रियम्—तव अधिपतिशक्तिम्—दधामि। इन्द्र, स्तोतॄन् प्रति मृळय; अस्मान् क्षेमे बले च वर्धय।
Mantra 28
भद्रम्भद्रं न आ भरेषमूर्जं शतक्रतो । यदिन्द्र मृळयासि नः ॥
हे शतक्रतो, अस्मभ्यं पुनः पुनः भद्रं भद्रं—भद्रस्य पूर्णताम्—आ भर; ऊर्जं च पोषकं बलं च आ भर, यदि इन्द्र अस्मान् मृळयासि।
Mantra 29
स नो विश्वान्या भर सुवितानि शतक्रतो । यदिन्द्र मृळयासि नः ॥
हे शतक्रतो, अस्मभ्यं सर्वाणि सुवितानि च सम्यक् सौभाग्यानि च आ भर, यदि इन्द्र अस्मान् मृळयासि।
Mantra 30
त्वामिद्वृत्रहन्तम सुतावन्तो हवामहे । यदिन्द्र मृळयासि नः ॥
त्वामेव वृत्रहन्तमं सुतवन्तो वयं हवामहे; यदि, इन्द्र, नः मृळयासि।
Mantra 31
उप नो हरिभिः सुतं याहि मदानां पते । उप नो हरिभिः सुतम् ॥
उप नः हरिभिः सुतं याहि मदानां पते; उप नः हरिभिः सुतम्।
Mantra 32
द्विता यो वृत्रहन्तमो विद इन्द्रः शतक्रतुः । उप नो हरिभिः सुतम् ॥
द्विता यो वृत्रहन्तमो विदित इन्द्रः शतक्रतुः; उप नः हरिभिः सुतम्।
Mantra 33
त्वं हि वृत्रहन्नेषां पाता सोमानामसि । उप नो हरिभिः सुतम् ॥
त्वं हि वृत्रहन्नेषां सोमानां पाता असि। उप नो हरिभिः सुतम् आगच्छ।
Mantra 34
इन्द्र इषे ददातु न ऋभुक्षणमृभुं रयिम् । वाजी ददातु वाजिनम् ॥
इन्द्र इषे नः ऋभुक्षणम् ऋभुं रयिं ददातु। वाजी वाजिनं ददातु।
Frequently Asked Questions
It primarily invokes Sūrya (the rising sun), but it strongly overlaps with Indra’s language and even names Indra (Śakra, Vṛtrahan). The hymn uses both to express one aim: awakening and victory over obstacles.
Awakening (clarity and readiness), protection through the breaking of hindrances, and tangible increase—wealth (rayi) and winning strength/energy (vāja) for successful work.
At dawn or sunrise. The hymn’s imagery and purpose align with the moment the sun rises and the mind and world are being ‘awakened’ for the day.
Ask anything about Sukta 93 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
