Sukta 26
Sukta 8.26
Aśvinau (Nā́satyā)
अयं सूक्तः मुख्यतः अश्विनौ नासत्यौ आह्वयति—यजमानस्य स्तुत्यै तयोः शीघ्रं रथम् आनयतु इति, तथा जयबलं रक्षणं च दीप्तिमत् कल्याणं च प्रार्थयते। अत्र उपासना सौन्दर्यकरं वस्त्रवत् कर्म इव निरूप्यते—हविर्भिः परिचर्यया च दिव्यौ युगलौ ‘परिवेष्ट्य’ तेषां शुभं (दीप्तं मङ्गलम्) जनयति। अन्त्ये मन्त्रे तु क्षणमात्रं वायुम् अपि समाह्वयति—मानसहर्षं, वाजसमृद्धिं, कर्मणि प्रेरितानां धियाम् सम्यक् प्रवर्तनं च याचते।
Mantras
Mantra 1
युवोरु षू रथं हुवे सधस्तुत्याय सूरिषु । अतूर्तदक्षा वृषणा वृषण्वसू ॥
युवोरु षू रथं हुवे सधस्तुत्याय सूरिषु; अतूर्तदक्षा वृषणा वृषण्वसू।
Mantra 2
युवं वरो सुषाम्णे महे तने नासत्या । अवोभिर्याथो वृषणा वृषण्वसू ॥
हे नासत्यौ अश्विनौ, महते तने सुषाम्णे च युवां वरौ वृतौ; अवोभिर्याथो वृषणौ वृषण्वसू—युवां आगच्छथः।
Mantra 3
ता वामद्य हवामहे हव्येभिर्वाजिनीवसू । पूर्वीरिष इषयन्तावति क्षपः ॥
हे वाजिनीवसू अश्विनौ, अद्य वयं हव्यैर्वां हवामहे; युवां पूर्वीरिष इषयन्तौ अति क्षपः गच्छथः।
Mantra 4
आ वां वाहिष्ठो अश्विना रथो यातु श्रुतो नरा । उप स्तोमान्तुरस्य दर्शथः श्रिये ॥
हे अश्विनौ, हे नरौ श्रुतौ, वां वाहिष्ठो रथ आगच्छतु; स्तोमान् उपागत्य तूरस्य दर्शथः श्रिये—वृद्ध्यै सौन्दर्याय च।
Mantra 5
जुहुराणा चिदश्विना मन्येथां वृषण्वसू । युवं हि रुद्रा पर्षथो अति द्विषः ॥
हे अश्विनौ, जुहुराणाः अपि वयं युष्मान् मन्यामहे; हे वृषण्वसू—वृषणः वसूनां धारकौ। युवां हि रुद्रौ बलिनौ अस्मान् द्विषः अति—शत्रूणां प्रवृत्तीनाम् अति—पारयथः।
Mantra 6
दस्रा हि विश्वमानुषङ्मक्षूभिः परिदीयथः । धियंजिन्वा मधुवर्णा शुभस्पती ॥
हे दस्रौ, युवां हि विश्वम् मानुषं लोकं मक्षूभिः परिदीयथः। हे मधुवर्णौ, हे शुभस्पती, धियं जिन्वाथः—प्रज्ञां प्रेरयथः।
Mantra 7
उप नो यातमश्विना राया विश्वपुषा सह । मघवाना सुवीरावनपच्युता ॥
हे अश्विनौ, उप नः यातम्—राया विश्वपुषा सह। हे मघवानौ, सुवीराव्, अनपच्युतौ—सहायात् न च्युतौ।
Mantra 8
आ मे अस्य प्रतीव्यमिन्द्रनासत्या गतम् । देवा देवेभिरद्य सचनस्तमा ॥
आ ममैतस्य प्रतीव्यस्य निमित्तम् आगच्छतम्, हे इन्द्र-नासत्यौ। हे देवाः, अद्य देवैः सह अस्माभिः सह सचनस्तमाः भवत, समाने गत्यां संहिता इव।
Mantra 9
वयं हि वां हवामह उक्षण्यन्तो व्यश्ववत् । सुमतिभिरुप विप्राविहा गतम् ॥
वयं हि वाम् आह्वयामः—उक्षण्यन्तः, वीर्येण तेजसा च वर्धमानाः, व्यश्ववत्। हे विप्रौ, सुमतिभिः उप समीपं कृत्वा इह अस्मान् प्रति आगच्छतम्।
Mantra 10
अश्विना स्वृषे स्तुहि कुवित्ते श्रवतो हवम् । नेदीयसः कूळयातः पणीँरुत ॥
हे ऋषे, अश्विनौ स्वृषे स्तुहि—प्रस्रवद्वाक्येन; कुवित् ते श्रवतः हवम्। ते नेदीयसः भूत्वा उप यान्तु, पणीन् अपि (हविर्लोकविघ्नकारिणः) कूळयाताम्।
Mantra 11
वैयश्वस्य श्रुतं नरोतो मे अस्य वेदथः । सजोषसा वरुणो मित्रो अर्यमा ॥
हे नरो, वैयश्वस्य श्रुतं युवां; मम चैतद् वेदथः। सजोṣसा ऋतधारकाः वरुणो मित्रोऽर्यमा च समन्विताः सन्ति।
Mantra 12
युवादत्तस्य धिष्ण्या युवानीतस्य सूरिभिः । अहरहर्वृषण मह्यं शिक्षतम् ॥
हे धिष्ण्यौ, युवादत्तस्य युवानीतस्य च सूरीभिः सह; अहर्हर्वृषणौ मह्यं शिक्षतम्, दृढयतम्।
Mantra 13
यो वां यज्ञेभिरावृतोऽधिवस्त्रा वधूरिव । सपर्यन्ता शुभे चक्राते अश्विना ॥
यो वां यज्ञैः आवृतोऽधिवस्त्रा वधूरिव; सपर्यन्, हे अश्विनौ, स शुभं तेजस्वद् रूपं चक्राते।
Mantra 14
यो वामुरुव्यचस्तमं चिकेतति नृपाय्यम् । वर्तिरश्विना परि यातमस्मयू ॥
यो वा॑म् उरु॒व्यच॑स्तमं नृ॒पाय्यं॑ रक्षणं॒ चिके॑तति, हे अश्विनौ, तम् अस्म॒यू॑म् परि॑ यातम्—व॒र्तिरिव॑ रक्षाकरी; स हि वामेव आकाङ्क्षया।
Mantra 15
अस्मभ्यं सु वृषण्वसू यातं वर्तिर्नृपाय्यम् । विषुद्रुहेव यज्ञमूहथुर्गिरा ॥
अस्मभ्यं॒ सु वृ॑षण्वसू, हे अश्विनौ, या॒तं—नृ॒पाय्यां॑ व॒र्तिं॑ रक्षाचक्रमिव; तथा गि॒रा य॒ज्ञम् ऊ॑हथुः—विषुद्रुहेव द्रोहिणं विघ्नकारिणं निवारयन्तौ।
Mantra 16
वाहिष्ठो वां हवानां स्तोमो दूतो हुवन्नरा । युवाभ्यां भूत्वश्विना ॥
हे नरा, वां हवानां वाहिष्ठः स्तोमः दूतः भूत्वा हु॒वन्; स अश्विनौ युवाभ्यां सह एको भूयात्।
Mantra 17
यददो दिवो अर्णव इषो वा मदथो गृहे । श्रुतमिन्मे अमर्त्या ॥
यददो दिवोऽर्णवे, अथवा इह प्रयत्नगृहे, इषः शक्तीः मदथः—तथापि हे अमर्त्याः, ममाह्वानः श्रुत एव।
Mantra 18
उत स्या श्वेतयावरी वाहिष्ठा वां नदीनाम् । सिन्धुर्हिरण्यवर्तनिः ॥
उत सा श्वेतयावरी धारा, नदीनाṃ मध्ये वां वाहिष्ठा; हिरण्यवर्तनिः सिन्धुः वाम् आशुगमनमार्गो भवति।
Mantra 19
स्मदेतया सुकीर्त्याश्विना श्वेतया धिया । वहेथे शुभ्रयावाना ॥
अस्मत्तः एतया सुकीर्त्या श्वेतया च धिया, हे अश्विनौ, शुभ्रयावानौ युवां वह्येथे; धियः शुभ्रप्रसादेन वहितौ आगच्छतम्।
Mantra 20
युक्ष्वा हि त्वं रथासहा युवस्व पोष्या वसो । आन्नो वायो मधु पिबास्माकं सवना गहि ॥
युक्ष्व हि त्वं रथासहः, युवस्व पोष्य वसो। आ नो वायो मधु पिब, अस्माकं सवनानि गहि॥
Mantra 21
तव वायवृतस्पते त्वष्टुर्जामातरद्भुत । अवांस्या वृणीमहे ॥
तव वायवृतस्पते त्वष्टुर्जामातरद्भुत। अवांस्या वृणीमहे॥
Mantra 22
त्वष्टुर्जामातरं वयमीशानं राय ईमहे । सुतावन्तो वायुं द्युम्ना जनासः ॥
त्वष्टुर्जामातरं वयमीशानं राय ईमहे। सुतावन्तो वायुं द्युम्ना जनासः॥
Mantra 23
वायो याहि शिवा दिवो वहस्वा सु स्वश्व्यम् । वहस्व महः पृथुपक्षसा रथे ॥
हे वायो, दिवः शिवया सह याहि; सु-स्वश्व्यं तव सिद्धं वेगम् अस्मान् प्रति वह। पृथुपक्षसि रथे महः पृथु महिमानं च वह।
Mantra 24
त्वां हि सुप्सरस्तमं नृषदनेषु हूमहे । ग्रावाणं नाश्वपृष्ठं मंहना ॥
त्वां हि सुप्सरस्तमं नृषदनेषु हूमहे; ग्रावाणं न अश्वपृष्ठं मंहना त्वम् आगच्छसि।
Mantra 25
स त्वं नो देव मनसा वायो मन्दानो अग्रियः । कृधि वाजाँ अपो धियः ॥
स त्वं नो देव मनसा वायो मन्दानो अग्रियः; कृधि वाजान्, अपो धियः।
Frequently Asked Questions
They are the divine Twin gods known for swift help, healing, protection, and bringing auspicious well-being. The hymn calls their chariot to the sacrifice and praises their unbeaten power to accomplish boons.
It poetically says that repeated sacrifices and service ‘wrap’ or adorn the deities, making the relationship intimate and complete. The result is śubha—radiant, auspicious flourishing for the worshipper.
The final verse briefly invokes Vāyu to energize the mind and life-force, asking for vāja (plenitude of force) and for inspired thoughts to be set into right works. It functions as a closing reinforcement of inner vitality and effective action.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.