Sukta 82
Sukta 7.82
Vasiṣṭha
Indra-Varuṇa
Triṣṭubh
अयं वसिष्ठस्य सूक्तसारः इन्द्रावरुणयोः युगल-ऐश्वर्यं समाह्वयति, यज्ञाय जनाय च समुदायाय च “महि शर्म” (विपुलं रक्षणम्) प्रार्थयन्, तथा चिरस्थायिभ्यः शत्रुभ्यः विजयम् इच्छन्। अत्र शौर्यबलम् (इन्द्रः) धर्म-ऋत-नियमः च (वरुणः) इति परस्परं पर्यायशः प्रकाश्यते, तयोः सहकारः स्थैर्यस्य वृद्धेः सम्यग्-शासनस्य च आधार इति प्रतिपाद्यते। अन्ते तु आदित्य-परिषदं (मित्रम् अर्यमाणम् अदितिं) सवितारं च विस्तरेण समाह्वयति, ऋतं धारयन्तीं अखण्डां ज्योतिं याचमानः।
Mantras
Mantra 1
इन्द्रावरुणा युवमध्वराय नो विशे जनाय महि शर्म यच्छतम् । दीर्घप्रयज्युमति यो वनुष्यति वयं जयेम पृतनासु दूढ्यः ॥
हे इन्द्रावरुणौ, युवाम् अस्माकम् अध्वराय, विशे जनाय च महि शर्म यच्छतम्। दीर्घप्रयज्युमतिं यो वानुष्यति तम् अभिभूय, वयं पृतनासु दूढ्याः सन्तः जयेम।
Mantra 2
सम्राळन्यः स्वराळन्य उच्यते वां महान्ताविन्द्रावरुणा महावसू । विश्वे देवासः परमे व्योमनि सं वामोजो वृषणा सं बलं दधुः ॥
सम्राळन्यः स्वराळन्य उच्यते वां, महान्ताविन्द्रावरुणा महावसू। विश्वे देवास्स परमे व्योमनि, सं वामोजो वृषणा सं बलं दधुः॥
Mantra 3
अन्वपां खान्यतृन्तमोजसा सूर्यमैरयतं दिवि प्रभुम् । इन्द्रावरुणा मदे अस्य मायिनोऽपिन्वतमपितः पिन्वतं धियः ॥
अन्वपां खान्यतृन्तमोजसा सूर्यं ऐरयतं दिवि प्रभुम्। इन्द्रावरुणा मदे अस्य मायिनोऽपिन्वतमपितः पिन्वतं धियः॥
Mantra 4
युवामिद्युत्सु पृतनासु वह्नयो युवां क्षेमस्य प्रसवे मितज्ञवः । ईशाना वस्व उभयस्य कारव इन्द्रावरुणा सुहवा हवामहे ॥
युवामिद्युत्सु पृतनासु वह्नयो युवां क्षेमस्य प्रसवे मितज्ञवः। ईशाना वस्व उभयस्य कारव इन्द्रावरुणा सुहवा हवामहे॥
Mantra 5
इन्द्रावरुणा यदिमानि चक्रथुर्विश्वा जातानि भुवनस्य मज्मना । क्षेमेण मित्रो वरुणं दुवस्यति मरुद्भिरुग्रः शुभमन्य ईयते ॥
हे इन्द्रावरुणौ, यद् युवां भुवनस्य मज्मना विश्वा जातानि इमानि चक्रथुः। क्षेमेण मित्रो वरुणं दुवस्यति; अन्य उग्रो मरुद्भिः शुभम् अन्य ईयते।
Mantra 6
महे शुल्काय वरुणस्य नु त्विष ओजो मिमाते ध्रुवमस्य यत्स्वम् । अजामिमन्यः श्नथयन्तमातिरद्दभ्रेभिरन्यः प्र वृणोति भूयसः ॥
महे शुल्काय वरुणस्य नु त्विष ओजो मिमाते ध्रुवम् अस्य यत् स्वम्। अजामिम् अन्यः श्नथयन्तम् आतिरत्; दभ्रेभिर् अन्यः प्र वृणोति भूयसः।
Mantra 7
न तमंहो न दुरितानि मर्त्यमिन्द्रावरुणा न तपः कुतश्चन । यस्य देवा गच्छथो वीथो अध्वरं न तं मर्तस्य नशते परिह्वृतिः ॥
न तम् अंहो न दुरितानि मर्त्यम्, इन्द्रावरुणा, न तपः कुतश्चन। यस्य देवा गच्छथो वीथो अध्वरम्, न तं मर्तस्य नशते परिह्वृतिः।
Mantra 8
अर्वाङ्नरा दैव्येनावसा गतं शृणुतं हवं यदि मे जुजोषथः । युवोर्हि सख्यमुत वा यदाप्यं मार्डीकमिन्द्रावरुणा नि यच्छतम् ॥
अर्वाङ् नरा दैव्येनावसा गतं शृणुतं हवं यदि मे जुजोषथः । युवोर्हि सख्यमुत वा यदाप्यं मार्डीकमिन्द्रावरुणा नि यच्छतम् ॥
Mantra 9
अस्माकमिन्द्रावरुणा भरेभरे पुरोयोधा भवतं कृष्ट्योजसा । यद्वां हवन्त उभये अध स्पृधि नरस्तोकस्य तनयस्य सातिषु ॥
अस्माकमिन्द्रावरुणा भरेभरे पुरोयोधा भवतं कृष्ट्योजसा । यद्वां हवन्त उभये अध स्पृधि नरस्तोकेस्य तनयस्य सातिषु ॥
Mantra 10
अस्मे इन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा द्युम्नं यच्छन्तु महि शर्म सप्रथः । अवध्रं ज्योतिरदितेॠतावृधो देवस्य श्लोकं सवितुर्मनामहे ॥
अस्मे इन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा द्युम्नं यच्छन्तु महि शर्म सप्रथः । अवध्रं ज्योतिरदिते ऋतावृधो देवस्य श्लोकं सवितुर्मनामहे ॥
Frequently Asked Questions
They are a paired form of sovereignty: Indra represents conquering power and protection, while Varuṇa represents Ṛta (cosmic and moral order). Together they grant security that is both strong and lawful.
The hymn repeatedly asks for “mahi śarma” (vast shelter/peace) for the sacrifice and the community, and for success against adversaries—so welfare and victory are established under Ṛta.
It widens the prayer from immediate protection to a universal foundation: social harmony (Mitra), noble order (Aryaman), Aditi’s unbroken light, and Savitṛ’s awakening impulse—so prosperity is rooted in truth and right order.
Ask anything about Sukta 82 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.