Sukta 46
Sukta 5.46
Atri (Ātreya tradition) (book 5 general attribution; RV 5.46 hymn attribution follows the same family tradition)
All-gods/Guiding Intelligence (implicit); verse foregrounds the inner leader ‘vidvān’ rather than a single named deity
Triṣṭubh (probable; verify metrically)
अयं सूक्तोऽत्रेयपरम्परायां विश्वे देवान् यज्ञमानस्य यात्रायै मार्गदर्शन-रक्षण-ऋतगमनरूपैः समन्वितैः शक्तिभिराह्वयति। आदौ ‘विद्वान्’ अन्तर्यामीव स्वयमेवाश्व इव युज्यते, पथः सम्यग् ऋजून् नयितुं प्रचोदयति; ततः मरुतो बृहस्पतिं पूषणम् आदित्यान् च समवेतान् आह्वयति; अन्ते देवपत्नीः प्रबोधयति, यथा दिव्यः स्पन्दो लयश्च प्रवर्तेत।
Mantras
Mantra 1
हयो न विद्वाँ अयुजि स्वयं धुरि तां वहामि प्रतरणीमवस्युवम् । नास्या वश्मि विमुचं नावृतं पुनर्विद्वान्पथः पुरएत ऋजु नेषति ॥
हयो न विद्वान् स्वयमेव धुर्ययुजि; तां वहामि प्रतरणीमवस्युवम्। नास्या वश्मि विमुचं नावृतं; पुनर्विद्वान् पथः पुरएत ऋजु नेषति॥
Mantra 2
अग्न इन्द्र वरुण मित्र देवाः शर्धः प्र यन्त मारुतोत विष्णो । उभा नासत्या रुद्रो अध ग्नाः पूषा भगः सरस्वती जुषन्त ॥
अग्निरिन्द्रो वरुणो मित्रो देवाḥ, शर्धः प्र यन्तु मारुतोऽत विष्णुः। उभा नासत्या रुद्रोऽध ग्नाः; पूषा भगः सरस्वती जुषन्ताम् अस्मान् अस्माकं च हविः॥
Mantra 3
इन्द्राग्नी मित्रावरुणादितिं स्वः पृथिवीं द्यां मरुतः पर्वताँ अपः । हुवे विष्णुं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं भगं नु शंसं सवितारमूतये ॥
इन्द्राग्नी मित्रावरुणावदितिं स्वः, पृथिवीं द्यां मरुतः पर्वतान् अपः। हुवे विष्णुं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं, भगं नु-शंसं सवितारमूतये॥
Mantra 5
उत त्यन्नो मारुतं शर्ध आ गमद्दिविक्षयं यजतं बर्हिरासदे । बृहस्पतिः शर्म पूषोत नो यमद्वरूथ्यं वरुणो मित्रो अर्यमा ॥
उत त्यन्नो मारुतं शर्ध आ गमद् दिविक्षयं, यजतं बर्हिरासदे। बृहस्पतिः शर्म पूषोत नो यमद्, वरूथ्यं वरुणो मित्रो अर्यमा॥
Mantra 6
उत त्ये नः पर्वतासः सुशस्तयः सुदीतयो नद्यस्त्रामणे भुवन् । भगो विभक्ता शवसावसा गमदुरुव्यचा अदितिः श्रोतु मे हवम् ॥
उत त्ये नः पर्वतासः सुशस्तयः सुदीतयो नद्यस्त्राणे भुवन्तु। भगो विभक्ता शवसावसा गमद्, उरुव्यचा अदितिः श्रोतु मे हवम्, अस्मभ्यमखण्डं स्वातन्त्र्यं विवृणोतु।
Mantra 7
देवानां पत्नीरुशतीरवन्तु नः प्रावन्तु नस्तुजये वाजसातये । याः पार्थिवासो या अपामपि व्रते ता नो देवीः सुहवाः शर्म यच्छत ॥
देवानां पत्नीरुशतीरवन्तु नः, प्रावन्तु नस्तुजये वाजसातये। याः पार्थिवासो या अपामपि व्रते, ता नो देवीः सुहवाः शर्म यच्छत।
Mantra 8
उत ग्ना व्यन्तु देवपत्नीरिन्द्राण्यग्नाय्यश्विनी राट् । आ रोदसी वरुणानी शृणोतु व्यन्तु देवीर्य ऋतुर्जनीनाम् ॥
उत ग्ना व्यन्तु देवपत्नीरिन्द्राणी अग्नाय्यश्विनी राट्। आ रोदसी वरुणानी शृणोतु; व्यन्तु देवीर्य ऋतुर्जनीनाम्।
Frequently Asked Questions
It asks for right guidance and forward progress on life’s path, along with protection and peace from a coordinated assembly of divine powers (the All-Gods).
It portrays disciplined inner intelligence as the leader: the seeker ‘yokes’ themselves to the work and moves straight ahead without turning back or dropping the effort.
They are the goddesses understood as consorts or complementary powers of the gods (such as Indrāṇī, Agnāyī, Aśvinī, Varuṇānī), invoked to awaken and set the divine energies in motion in the right season (ṛtu).
Ask anything about Sukta 46 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
