Rig Veda 5.46.3: Mandala 5, Sukta 46, Mantra 3
Sukta 5.46
Rishi: Atri (Ātreya tradition)
Devata: Viśve Devāḥ (All-Gods) with cosmic supports (Earth, Heaven, Mountains, Waters) explicitly invoked
Chandas: Jagatī (possible due to length; requires metrical verification—this verse is longer and may shift meter)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्राग्नी मित्रावरुणादितिं स्वः पृथिवीं द्यां मरुतः पर्वताँ अपः । हुवे विष्णुं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं भगं नु शंसं सवितारमूतये ॥
Transliteration
indrāgnī́ mitrā́varuṇā́ditim svàr pṛthivī́ṃ dyā́ṃ marútaḥ párvatāṃ ápaḥ | huvè víṣṇuṃ pūṣáṇaṃ bráhmaṇas-pátiṃ bhágaṃ nú śáṃsaṃ savitā́ram ūtáye ||
Translation
इन्द्राग्नी मित्रावरुणावदितिं स्वः, पृथिवीं द्यां मरुतः पर्वतान् अपः। हुवे विष्णुं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं, भगं नु-शंसं सवितारमूतये॥
Word by Word
इन्द्राग्नीIndra and Agni
इन्द्राग्नी:
सम्प्रदान (आह्वान/उद्देश्य) / सम्बोधनार्थ-प्रयोग
TypeNoun
Rootइन्द्र + अग्नि (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)
मित्रावरुणाMitra and Varuṇa
मित्रावरुणा:
सम्प्रदान (आह्वान/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootमित्र + वरुण (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)
अदितिम्Aditi
अदितिम्:
कर्म (हुवे इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
स्वःheaven (svarga)
स्वः:
कर्म (हुवे—आह्वान-विषयः)
TypeIndeclinable
Rootस्वर्/स्वः (अव्यय/नाम-प्रातिपदिक)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
द्याम्the sky
द्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्म
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
पर्वतान्mountains
पर्वतान्:
कर्म
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
अपःwaters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
हुवेI invoke / I call
हुवे:
क्रिया
TypeVerb
Rootह्वे (धातु) ‘आह्वाने’
विष्णुम्Viṣṇu
विष्णुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
पूषणम्Pūṣan
पूषणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपूषण् (प्रातिपदिक)
ब्रह्मणस्पतिम्Bṛhaspati (Lord of prayer)
ब्रह्मणस्पतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मणस् + पति (प्रातिपदिक) (षष्ठी-तत्पुरुष-समास)
भगम्Bhaga
भगम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
नुnow / indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
शंसम्praise / hymn
शंसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशंस (प्रातिपदिक)
सवितारम्Savitar
सवितारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
ऊतयेfor aid / for protection
ऊतये:
सम्प्रदान (उद्देश्य: ‘for help’)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.