Rig Veda 3.38.6: Mandala 3, Sukta 38, Mantra 6
Sukta 3.38
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra (paired kings invoked); Gandharvas appear as subsidiary beings within the vision
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
त्रीणि राजाना विदथे पुरूणि परि विश्वानि भूषथः सदांसि । अपश्यमत्र मनसा जगन्वान्व्रते गन्धर्वाँ अपि वायुकेशान् ॥
Transliteration
trī́ṇi rājānā vidáthe purū́ṇi pári víśvāni bhūṣathaḥ sádāṁsi | ápaśyam átra mánasā jaganvā́n vraté gandharvā́ṁ ápi vāyúkeśān ||
Translation
त्रीणि राजाना विदथे पुरूणि; परि विश्वानि भूषथः सदांसि। अपश्यमत्र मनसा जगन्वान्; व्रते गन्धर्वान् अपि वायुकेशान्॥
Word by Word
त्रीणिthree
त्रीणि:
विशेषण (कर्म/कर्तृ-सम्बन्धे) — ‘पुरूणि’ इत्यस्य विशेषणम्
TypeAdjective (numeral)
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
राजानःkings, rulers
राजानः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
विदथेin the assembly/ritual gathering
विदथे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक)
पुरूणिmany
पुरूणि:
कर्म (भूषथः इत्यस्य) / ‘सदांसि’ इत्यस्य विशेषणभावः
TypeAdjective
Rootपुरु (प्रातिपदिक)
परिaround, all about
परि:
उपसर्ग/परिसर-भावे
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootपरि
विश्वानिall
विश्वानि:
कर्म (भूषथः) / ‘सदांसि’ इत्यस्य विशेषणम्
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भूषथःyou two adorn, make splendid
भूषथः:
क्रिया (कर्तृ: राजानः) कर्म: (विश्वानि/पुरूणि) सदांसि
TypeVerb
Rootभूष् (धातु)
सदांसिseats, sessions; ritual abodes
सदांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootसदस् (प्रातिपदिक)
अपश्यम्I saw
अपश्यम्:
क्रिया (कर्तृ: अहम्) कर्म: गन्धर्वान्
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
अत्रhere
अत्र:
अधिकारण (देश) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअत्र
मनसाwith (my) mind
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
जगन्वान्moving, roaming; going about
जगन्वान्:
कर्तृ (अपश्यम् इत्यस्य) — अहम् (जगन्वान्)
TypeAdjective (participial-stem)
Rootजगन्/जग (प्रातिपदिक; ‘जगन्’ = गतिशील/जगत्-सम्बद्ध; RV-प्रयोगः)
व्रतेin the ordinance/holy order
व्रते:
अधिकारण
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
गन्धर्वान्Gandharvas
गन्धर्वान्:
कर्म
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
अपिalso, even
अपि:
समुच्चय/अवधारण (सह/अपि) भावे
TypeIndeclinable
Rootअपि
वायुकॆशान्wind-haired (having hair like the wind)
वायुकॆशान्:
विशेषण (गन्धर्वान्) / कर्म-सम्बन्धे
TypeAdjective (compound)
Rootवायु-केश (समास-प्रातिपदिक; कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्रायः)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
