Rig Veda 2.2.11: Mandala 2, Sukta 2, Mantra 11
Sukta 2.2
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
स नो बोधि सहस्य प्रशंस्यो यस्मिन्त्सुजाता इषयन्त सूरयः । यमग्ने यज्ञमुपयन्ति वाजिनो नित्ये तोके दीदिवांसं स्वे दमे ॥
Transliteration
sá no bodhi sahasya pra-śáṃsyo yásmint su-jātā́ íṣayanta sū́rayaḥ | yám agne yajñám upa-yánti vājíno nítye tókē dīdi-vā́ṃsaṃ své dáme ||
Translation
स नो बोधि सहस्य प्रशंस्यः यस्मिन् सुजाता इषयन्त सूरयः। यम् अग्ने यज्ञम् उपयन्ति वाजिनो नित्ये तोके दीदिवांसं स्वे दमे॥
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेशः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
बोधिbe awake; take notice
बोधि:
—
TypeVerb
Root√बुध् (बोधने) धातु
सहस्यof might/strength
सहस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक; ‘बल/साहस’)
प्रशंस्यःpraiseworthy
प्रशंस्यः:
कर्तृ (विशेषणम्) / सम्बोधन-भावः
TypeAdjective
Rootप्र-√शंस् (स्तुतौ) → प्रशंस्य (कृत्प्रत्ययः -य)
यस्मिन्in whom
यस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootयद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
सुजाताःwell-born; of good birth
सुजाताः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-जात (√जन्) समास-प्रातिपदिक
इषयन्तthey impel; they set in motion
इषयन्त:
—
TypeVerb
Root√इष् (इच्छायाम्/प्रेरणे) धातु
सूरयःpatrons; sages/benefactors
सूरयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
उपयन्तिthey approach
उपयन्ति:
—
TypeVerb
Rootउप-√या (गतौ) धातु
वाजिनःprize-seekers; racers; vigorous ones
वाजिनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
नित्येin the constant/everlasting (rite)
नित्ये:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
तोकेin the offspring/household
तोके:
अधिकरण
TypeNoun
Rootतोक (प्रातिपदिक)
दीदिवांसम्shining; radiant
दीदिवांसम्:
कर्म (यम् इति)
TypeAdjective
Root√दीदिव्/√दीप् (दीप्तौ) → दीदिवांस् (परिपूर्ण-भूतकृत्, -वांस्)
स्वेin his own
स्वे:
अधिकरण
TypeAdjective/Pronoun
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दमेin the house/home
दमे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक; ‘गृह/आवास’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.