Sukta 94
Sukta 1.94
Gopavana Ātreya (traditionally for RV 1.94)
Agni (as Jātavedas)
Triṣṭubh (11-syllable pādas; hymn largely Triṣṭubh)
अयं सूक्तो जातवेदसं अग्निं स्तौति—सर्वविदं वह्निं यः हव्यानि वहति, तथा समुदायस्य सुसंस्कृतां स्तुतिं सुसंयुज्य रथ इव वहति। अस्माकं रक्षणं तस्य सख्ये प्रार्थ्यते, सभायां यजमानस्य वाक् बलवती भवत्विति, तथा मित्रैः सह विश्वैः देवशक्तिभिः समर्थितं दीर्घायुः सौभाग्यं च याच्यते।
Mantras
Mantra 1
इमं स्तोममर्हते जातवेदसे रथमिव सं महेमा मनीषया । भद्रा हि नः प्रमतिरस्य संसद्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
इमं स्तोमम् अर्हते जातवेदसे रथम् इव सं महेम मनीषया। भद्रा हि नः प्रमतिरस्य संसदि; अग्ने सख्ये मा रिषाम वयं तव।
Mantra 2
यस्मै त्वमायजसे स साधत्यनर्वा क्षेति दधते सुवीर्यम् । स तूताव नैनमश्नोत्यंहतिरग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
यस्मै त्वम् आयजसे स एव साधयति; अनर्वा गतिम् अनाहतः सन् विस्तीर्णे क्षेति, दधते च सुवीर्यस्य पूर्णतां ददासि। स तूताव प्रेरितः; नैनम् अंहतिर् दुःखप्रहारो वा अश्नोति। अग्ने, तव सख्ये वयं मा रिषाम—तव शक्त्याश्रये वयं सुरक्षिताः स्याम।
Mantra 3
शकेम त्वा समिधं साधया धियस्त्वे देवा हविरदन्त्याहुतम् । त्वमादित्याँ आ वह तान्ह्युश्मस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
शकेम त्वां समिधं प्रज्वालयितुं धियश्च साधयितुम्; त्वयि देवाः आहुतं हविरदन्ति। त्वम् आदित्यान् आ वह—तान् हि वयम् उश्मसि। अग्ने, तव सख्ये वयं मा रिषाम—तव शक्त्याश्रये वयं सुरक्षिताः स्याम।
Mantra 4
भरामेध्मं कृणवामा हवींषि ते चितयन्तः पर्वणापर्वणा वयम् । जीवातवे प्रतरं साधया धियोऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
भरामेध्मं, कृणवाम हवींषि; वयं पर्वणापर्वणा चितयन्तः स्वान् जागरयामः। जीवातवे प्रतरं धियः साधय—अग्रगामिन्यः सफलाश्च कुरु। अग्ने, तव सख्ये वयं मा रिषाम—तव शक्त्याश्रये वयं सुरक्षिताः स्याम।
Mantra 5
विशां गोपा अस्य चरन्ति जन्तवो द्विपच्च यदुत चतुष्पदक्तुभिः । चित्रः प्रकेत उषसो महाँ अस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
विशां गोपा अस्य चरन्ति जन्तवो द्विपच्च यदुत चतुष्पदः अक्तुभिः। चित्रः प्रकेत उषसो महान् अस्य; अग्ने सख्ये मा रिषाम वयं तव॥
Mantra 6
त्वमध्वर्युरुत होतासि पूर्व्यः प्रशास्ता पोता जनुषा पुरोहितः । विश्वा विद्वाँ आर्त्विज्या धीर पुष्यस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
त्वम् अध्वर्युरुत होतासि पूर्व्यः प्रशास्ता पोता जनुषा पुरोहितः। विश्वा विद्वान् आर्त्विज्या धीर पुष्यसि; अग्ने सख्ये मा रिषाम वयं तव॥
Mantra 7
यो विश्वतः सुप्रतीकः सदृङ्ङसि दूरे चित्सन्तळिदिवाति रोचसे । रात्र्याश्चिदन्धो अति देव पश्यस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
यो विश्वतः सुप्रतीकः सदृङ्ङसि दूरे चित्सन्तळि दिवाति रोचसे। रात्र्याश्चिदन्धो अति देव पश्यसि; अग्ने सख्ये मा रिषाम वयं तव॥
Mantra 8
पूर्वो देवा भवतु सुन्वतो रथोऽस्माकं शंसो अभ्यस्तु दूढ्यः । तदा जानीतोत पुष्यता वचोऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
हे देवाः, सुन्वतः रथः पूर्वो भवतु; अस्माकं शंसोऽभ्यस्तु दूढ्यः। तद् जानीत उत पुष्यत वचः। अग्ने, तव सख्ये वयं मा रिषाम; तव वशे वयं सुरक्षिताः स्याम।
Mantra 9
वधैर्दुःशंसाँ अप दूढ्यो जहि दूरे वा ये अन्ति वा के चिदत्रिणः । अथा यज्ञाय गृणते सुगं कृध्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
हे दूढ्य अग्ने, वधैर्दुःशंसान् अप जहि—दूरे वा ये अन्ति वा केचिदत्रिणः। अथ यज्ञाय गृणते सुगं कृधि। अग्ने, तव सख्ये वयं मा रिषाम; तव वशे वयं सुरक्षिताः स्याम।
Mantra 10
यदयुक्था अरुषा रोहिता रथे वातजूता वृषभस्येव ते रवः । आदिन्वसि वनिनो धूमकेतुनाग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
यदा त्वम् अरुषा रोहिता रथे वातजूतौ युनक्षि, तदा ते रवो वृषभस्येव भवति। आदिन्वसि वनिनो धूमकेतुना। अग्ने, तव सख्ये वयं मा रिषाम; तव वशे वयं सुरक्षिताः स्याम।
Mantra 11
अध स्वनादुत बिभ्युः पतत्रिणो द्रप्सा यत्ते यवसादो व्यस्थिरन् । सुगं तत्ते तावकेभ्यो रथेभ्योऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
अध स्वनादुत बिभ्युः पतत्रिणो द्राप्सा यत्ते यवसादो व्यस्थिरन्। सुगं तत्ते तावकेभ्यो रथेभ्योऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव॥
Mantra 12
अयं मित्रस्य वरुणस्य धायसेऽवयातां मरुतां हेळो अद्भुतः । मृळा सु नो भूत्वेषां मनः पुनरग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
अयं मित्रस्य वरुणस्य धायसेऽवयातां मरुतां हेळो अद्भुतः। मृळा सु नो भूत्वेषां मनः पुनरग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव॥
Mantra 13
देवो देवानामसि मित्रो अद्भुतो वसुर्वसूनामसि चारुरध्वरे । शर्मन्त्स्याम तव सप्रथस्तमेऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
देवो देवानामसि मित्रो अद्भुतो वसुर्वसूनामसि चारुरध्वरे। शर्मन्त्स्याम तव सप्रथस्तमेऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव॥
Mantra 14
तत्ते भद्रं यत्समिद्धः स्वे दमे सोमाहुतो जरसे मृळयत्तमः । दधासि रत्नं द्रविणं च दाशुषेऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
तत्ते भद्रं यत् स्वे दमे समिद्धः सोमाहुतो जरसे मृळयत्तमः। दाशुषे रत्नं द्रविणं च दधासि; अग्ने, तव सख्ये वयं मा रिषाम।
Mantra 16
स त्वमग्ने सौभगत्वस्य विद्वानस्माकमायुः प्र तिरेह देव । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
स त्वम् अग्ने सौभगत्वस्य विद्वान्, अस्माकम् आयुः प्र तिरेह देव। तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्ताम्; अदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः।
Frequently Asked Questions
Agni is the main deity, especially as Jātavedas—“the Knower of all births”—the fire who understands the rite and carries offerings and prayers.
The hymn asks Agni to guide the sacrifice, keep the worshippers safe “in his friendship,” strengthen their praise in the assembly, and grant good fortune and long life.
It suggests that a hymn must be carefully built and ‘yoked’ with skill and insight, so it can carry the sacrificer’s intention forward effectively—just as a well-made chariot carries a rider to the goal.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.