Sukta 84
Sukta 1.84
Gotama Rāhūgaṇa (traditionally for RV 1.84)
Indra
Gāyatrī (probable for RV 1.84.1; verse-level verification recommended)
अयं सूक्तः सोमपेषणसमये इन्द्रस्याह्वानरूपः। अत्र ‘अतिशक्तिमन्तं’ देवं यज्ञं प्रति आह्वयति, तथा सूर्य इव रश्मिभिः अन्तरिक्षं पूरयन्, एवं जयशक्त्या (इन्द्रियेण) पूर्णः सन् आगच्छतु इति प्रार्थयते। वज्रहस्तस्येन्द्रस्य पराक्रमं स्तौति, मरुद्भिः सह तथा गो-शोमशक्तिभिः सह सख्यं वर्णयति ये पानार्थं सोमं संस्कुर्वन्ति। जनानां कृते अव्यभिचारिणीं रक्षां तथा मितं-विभक्तं धनं याचते।
Mantras
Mantra 1
असावि सोम इन्द्र ते शविष्ठ धृष्णवा गहि । आ त्वा पृणक्त्विन्द्रियं रजः सूर्यो न रश्मिभिः ॥
असावि सोम इन्द्र ते शविष्ठ; धृष्णवा गहि। सूर्य इव रश्मिभिः रजः पृणक्ति, तथा त्वां दीप्तं जगदिन्द्रियम् आपृणक्तु।
Mantra 2
इन्द्रमिद्धरी वहतोऽप्रतिधृष्टशवसम् । ऋषीणां च स्तुतीरुप यज्ञं च मानुषाणाम् ॥
इन्द्रमेव हरी वहतः—अप्रतिधृष्टशवसम्—ऋषीणां स्तुतीरुप, मानुषाणां च यज्ञम् उप।
Mantra 3
आ तिष्ठ वृत्रहन्रथं युक्ता ते ब्रह्मणा हरी । अर्वाचीनं सु ते मनो ग्रावा कृणोतु वग्नुना ॥
आ तिष्ठ वृत्रहन् रथं; युक्ता ते ब्रह्मणा हरी। अर्वाचीनं सु ते मनो ग्रावा कृणोतु वग्नुना॥
Mantra 4
इममिन्द्र सुतं पिब ज्येष्ठममर्त्यं मदम् । शुक्रस्य त्वाभ्यक्षरन्धारा ऋतस्य सादने ॥
इमम् इन्द्र सुतं पिब ज्येष्ठम् अमर्त्यं मदम्। शुक्रस्य त्वाभ्यक्षरन् धारा ऋतस्य सादने॥
Mantra 5
इन्द्राय नूनमर्चतोक्थानि च ब्रवीतन । सुता अमत्सुरिन्दवो ज्येष्ठं नमस्यता सहः ॥
इन्द्राय नूनम् अर्चत उक्थानि च ब्रवीतन। सुता अमत्सुरिन्दवो ज्येष्ठं नमस्यता सहः॥
Mantra 6
नकिष्ट्वद्रथीतरो हरी यदिन्द्र यच्छसे । नकिष्ट्वानु मज्मना नकिः स्वश्व आनशे ॥
हे इन्द्र, यदा त्वं दातुं वृणीषे तदा तव हरीभ्यां सह त्वत्तोऽधिकः रथीतरः कश्चन नास्ति। तव मज्मानमनु कश्चन नानुयाति; स्वश्वैः अपि कश्चन त्वाम् आनशे न।
Mantra 7
य एक इद्विदयते वसु मर्ताय दाशुषे । ईशानो अप्रतिष्कुत इन्द्रो अङ्ग ॥
य एक एव दाशुषे मर्त्याय वसु विदधाति—स एव अप्रतिष्कुत ईशानो इन्द्रोऽङ्ग।
Mantra 8
कदा मर्तमराधसं पदा क्षुम्पमिव स्फुरत् । कदा नः शुश्रवद्गिर इन्द्रो अङ्ग ॥
कदा इन्द्रोऽराधसं मर्त्यं पदा क्षुम्पमिव स्फुरत्? कदा नः शुश्रवद्गिरं शृणोति—इन्द्रोऽङ्ग?
Mantra 9
यश्चिद्धि त्वा बहुभ्य आ सुतावाँ आविवासति । उग्रं तत्पत्यते शव इन्द्रो अङ्ग ॥
यः खलु सोमसुतवान् बहुषु मध्ये त्वाम् आह्वयति, तस्मै तद् उग्रं शवं दत्तं भवति च प्रभवति—स एव इन्द्रोऽङ्ग।
Mantra 10
स्वादोरित्था विषूवतो मध्वः पिबन्ति गौर्यः । या इन्द्रेण सयावरीर्वृष्णा मदन्ति शोभसे वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥
एवं स्वादु मध्वः पृश्निगौर्यः विषूवतश्चरन्त्यः पिबन्ति। या इन्द्रेण सहयावरीः वृष्णा सह शोभसे मदन्ति, ता वस्वीरनु स्वराज्यम्।
Mantra 11
ता अस्य पृशनायुवः सोमं श्रीणन्ति पृश्नयः । प्रिया इन्द्रस्य धेनवो वज्रं हिन्वन्ति सायकं वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥
ता अस्य पृश्नयुवः पृश्नयः सोमं श्रीणन्ति। प्रियाः इन्द्रस्य धेनवो वज्रं सायकं हिन्वन्ति, वस्वीरनु स्वराज्यम्।
Mantra 12
ता अस्य नमसा सहः सपर्यन्ति प्रचेतसः । व्रतान्यस्य सश्चिरे पुरूणि पूर्वचित्तये वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥
तं नमसा सहसा च प्रचेतसः सपర్యन्ति। अस्य बहूनि व्रतानि सश्चिरे—पूर्वचित्तये वस्वीरनु स्वराज्यम्॥
Mantra 13
इन्द्रो दधीचो अस्थभिर्वृत्राण्यप्रतिष्कुतः । जघान नवतीर्नव ॥
इन्द्रो दधीचो अस्थिभिर्अप्रतिष्कुतः। वृत्राणि जघान नवतीर्नव॥
Mantra 14
इच्छन्नश्वस्य यच्छिरः पर्वतेष्वपश्रितम् । तद्विदच्छर्यणावति ॥
इच्छन्नश्वस्य यच्छिरः पर्वतेष्वपश्रितम्। तद्विदच्छर्याणावति॥
Mantra 15
अत्राह गोरमन्वत नाम त्वष्टुरपीच्यम् । इत्था चन्द्रमसो गृहे ॥
अत्रैव गोरन्वत नाम त्वष्टुरपीच्यम् अन्वविन्दन्। इत्था चन्द्रमसो गृहे; गुह्यं ज्योतिः-ज्ञानं दीप्ते मनसि पुनरुद्धृतम्।
Mantra 16
को अद्य युङ्क्ते धुरि गा ऋतस्य शिमीवतो भामिनो दुर्हृणायून् । आसन्निषून्हृत्स्वसो मयोभून्य एषां भृत्यामृणधत्स जीवात् ॥
कोऽद्य धुरि गा ऋतस्य युनक्ति—शिमीवतः भामिनो दुर्हृणायून्? आसन्निषून् हृत्स्वसो मयोभून्; य एषां भृत्याम् ऋणधत् स जीवात्।
Mantra 17
क ईषते तुज्यते को बिभाय को मंसते सन्तमिन्द्रं को अन्ति । कस्तोकाय क इभायोत रायेऽधि ब्रवत्तन्वे को जनाय ॥
क ईषते तुज्यते को बिभाय? को मंसते सन्तमिन्द्रं को अन्ति? कस्तो काय क इभायोत रायेऽधि ब्रवत्तन्वे को जनाय?
Mantra 18
को अग्निमीट्टे हविषा घृतेन स्रुचा यजाता ऋतुभिर्ध्रुवेभिः । कस्मै देवा आ वहानाशु होम को मंसते वीतिहोत्रः सुदेवः ॥
कोऽग्निमीट्टे हविषा घृतेन स्रुचा यजाता ऋतुभिर्ध्रुवेभिः। कस्मै देवा आवहानाशु होमं को मंसते वीतिहोत्रः सुदेवः॥
Mantra 19
त्वमङ्ग प्र शंसिषो देवः शविष्ठ मर्त्यम् । न त्वदन्यो मघवन्नस्ति मर्डितेन्द्र ब्रवीमि ते वचः ॥
त्वमङ्ग प्र शंसिषो देवः शविष्ठ मर्त्यम्। न त्वदन्यो मघवन्नस्ति मर्डितेन्द्र ब्रवीमि ते वचः॥
Mantra 20
मा ते राधांसि मा त ऊतयो वसोऽस्मान्कदा चना दभन् । विश्वा च न उपमिमीहि मानुष वसूनि चर्षणिभ्य आ ॥
मा ते राधांसि मा त ऊतयो वसोऽस्मान्कदा चना दभन्। विश्वा च न उपमिमीहि मानुष वसूनि चर्षणिभ्य आ॥
Frequently Asked Questions
It calls Indra to the Soma offering, praises his mighty vajra power, and asks him to protect the worshippers and grant complete prosperity to the people.
In Vedic ritual, Soma is the enlivening offering for Indra; the hymn treats Soma as what strengthens Indra’s heroic energy so he can overcome obstacles and bless the community.
It means self-sovereignty or independent lordship—Indra’s unconquered mastery, which the hymn presents as the source of victory, order, and generous gifts to humans.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.