Rig Veda 1.80.4: Mandala 1, Sukta 80, Mantra 4
Sukta 1.80
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.80)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.80; this verse conforms to Indra-hymn Triṣṭubh cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
निरिन्द्र भूम्या अधि वृत्रं जघन्थ निर्दिवः । सृजा मरुत्वतीरव जीवधन्या इमा अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Transliteration
nír indra bhū́myā ádhi vṛtráṃ jaghantha nír diváḥ | sṛjá marútvatīr áva jīvá-dhanyā imā́ apó ’rcann ánu sva-rā́jyam ||
Translation
हे इन्द्र! त्वं भूम्याः अधि आधारात् तथा दिवः उच्चात् वृत्रं जघन्थ, निरकासयः। मरुत्वतीः, जीवधन्याः इमाः आपः अस्मासु अधो सृज; तव स्वराज्यानु शुचयः अस्मासु अर्चन्तु।
Word by Word
निःout, forth (as preverb)
निः:
—
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग) / nis
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
भूम्याःfrom the earth
भूम्याः:
अपादान
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/उपपद-अव्यय)
वृत्रम्Vṛtra (the obstructor)
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
जघन्थyou have slain
जघन्थ:
—
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
निःout, forth
निः:
—
TypeIndeclinable
Rootनिः (उपसर्ग) / nis
दिवःfrom heaven/sky
दिवः:
अपादान
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यु)
सृजाrelease, let loose
सृजा:
—
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
मरुत्वतीःaccompanied by the Maruts
मरुत्वतीः:
कर्म
TypeAdjective
Rootमरुत्वत् (प्रातिपदिक; मरुत् + वत्)
अवdown, forth (as preverb)
अव:
—
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
जीवधन्याःlife-giving, wealth-giving
जीवधन्याः:
कर्तृ (of the following verb) / विशेषण
TypeAdjective
Rootजीवधन्य (प्रातिपदिक; जीव + धन्य)
इमाःthese
इमाः:
कर्तृ (with ‘अपः’) / विशेषण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
अपःwaters
अपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
अर्चन्they praised/sang
अर्चन्:
—
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
अनुafter, along
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वराज्यम्self-rule, sovereignty
स्वराज्यम्:
कर्म (goal/object with ‘अनु’)
TypeNoun
Rootस्वराज्य (प्रातिपदिक; स्व + राज्य)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
