Sukta 30
Rishi: Traditionally Vāc/Rāṣṭrī-associated revelation stream (as in parallel RV ‘Devī Sūkta’ style); specific AV anukramaṇī attribution varies.
Devata: Rāṣṭrī (Rāṣṭradevī), with implicit support of all gods named.
Chandas: Triṣṭubh (RV-like self-declarative style).
अथर्ववेदस्य ४.३० सूक्तं राज्य-ऐक्यविषयकं “अहम्”शैलीयम्; अत्र राष्ट्र्याः (राष्ट्रदेव्याः) स्वयम्-उक्त्या सा देवतानां धारयित्री, तदाधारेण च राष्ट्रस्य स्थैर्यकारिणी, एकीकरणशक्तिरिति प्रतिपाद्यते। मन्त्रशक्तिं विश्वव्याप्त्या दिव्यायुधैश्च तादात्म्येन निर्दिश्य, राजत्वं पावयति, जनान् एकस्मिन् राष्ट्रे संयोजयति, ब्रह्म-सामाजिकव्यवस्थाभङ्गकारिषु च दण्डबलं प्रवर्तयति।
Mantras
Mantra 1
राष्ट्रदेवी । अ॒हं रु॒द्रेभि॒र्वसु॑भिश्चराम्य॒हमा॑दि॒त्यैरु॒त वि॒श्वदे॑वैः । अ॒हं मि॒त्रावरु॑णो॒भा बि॑भर्म्य॒हमि॑न्द्रा॒ग्नी अ॒हम॒श्विनो॒भा
अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः। अहं मित्रावरुणोभा बिभर्म्यहमिन्द्राग्नी अहमश्विनोभा॥
Mantra 2
अ॒हं राष्ट्री॑ सं॒गम॑नी॒ वसू॑नां चिकि॒तुषी॑ प्रथ॒मा य॒ज्ञिया॑नाम्। तां मा॑ दे॒वा व्य॑दधुः पुरु॒त्रा भूरि॑स्थात्रां॒ भूर्या॑वे॒शय॑न्तः
अहं राष्ट्री संगमनी वसूनां चिकितुषी प्रथमा यज्ञियानाम्। तां मा देवा व्यदधुः पुरुत्रा भूरिस्थात्रां भूर्यावेशयन्तः॥
Mantra 3
अ॒हमे॒व स्व॒यमि॒दं व॑दामि॒ जुष्टं॑ दे॒वाना॑मुत मानु॑षाणाम्। यं का॒मये॒ तन्त॑मु॒ग्रं कृ॑णोमि॒ तं ब्र॒ह्माणं॒ तमृषिं॒ तं सु॑मे॒धाम्
अहमेव स्वयमिदं वदामि जुष्टं देवानामुत मानुषाणाम्। यं कामये तन्तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्॥
Mantra 4
मया॒ सोऽन्न॑मत्ति॒ यो वि॒पश्य॑ति॒ यः प्रा॒णति॒ य ईं शृ॒णोत्यु॒क्तम्। अ॒म॒न्तवो॒ मां त उप॑ क्षियन्ति श्रु॒धि श्रु॑त श्रु॒द्धेयं॑ ते वदामि
मया सः स्वमन्नमत्ति—यो विपश्यति, यः प्राणति, य ईं उक्तं वचनं शृणोति। अमन्तवस्तु मां समीपे आश्रिताः क्षियन्ति। श्रुधि, हे श्रोतः; यदहं ते वदामि तच्छ्रद्धेयं श्रोतव्यं च।
Mantra 5
अ॒हं रु॒द्राय॒ धनु॒रा त॑नोमि ब्रह्म॒द्विषे॒ शर॑वे॒ हन्त॒वा उ॑ । अ॒हं जना॑य स॒मदं॑ कृणोम्य॒हं॑ द्यावा॑पृथि॒वी आ वि॑वेश
अहं रुद्राय धनुरातनोमि—ब्रह्मद्विषे हन्तवे शराय। अहं जनाय समदं कृणोमि; अहं द्यावापृथिवी आविवेश।
Mantra 6
अ॒हं सोम॑माह॒नसं॑ बिभर्म्य॒हं त्वष्टा॑रमु॒त पू॒षणं॒ भग॑म्। अ॒हं द॑धामि॒ द्रवि॑णा ह॒विष्म॑ते सुप्रा॒व्या॒३ यज॑मानाय सुन्व॒ते
अहं सोममाहनसं बिभर्मि; अहं त्वष्टारमुत पूषणं भगं च। अहं हविष्मते द्रविणा दधामि—सुप्राव्यं—यजमानाय सुन्वते।
Mantra 7
अ॒हं सु॑वे पि॒तर॑मस्य मू॒र्धन् मम॒ योनि॑र॒प्स्व॑१न्तः स॑मु॒द्रे। ततो॒ वि ति॑ष्ठे॒ भुव॑नानि॒ विश्वो॒तामूं द्यां व॒र्ष्मणोप॑ स्पृशामि
अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन्; मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे। ततः वितिष्ठे भुवनानि विश्वोत; अमूं द्यां वर्मणोप स्पृशामि।
Mantra 8
अ॒हमे॒व वात॑ इव॒ प्र वा॑म्या॒रभ॑माणा॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । प॒रो दि॒वा प॒र ए॒ना पृ॑थि॒व्यौताव॑ती महि॒म्ना सं ब॑भूव
अहमेव वात इव प्र वाम्याम्, आरभमाणो भुवनानि विश्वा। परो दिवः पर एना पृथिव्याः—तयाऽवत्या महिम्ना स सम्पूर्णं बभूव।
Frequently Asked Questions
Rāṣṭrī is the personified power of the realm—sovereignty, unity, and orderly governance. In AV 4.30 she speaks as the force that supports the gods and therefore stabilizes society.
It is strongly royal/political in tone, but it can also be used by communities and households when the aim is unity, concord, and protection of collective order—especially before assemblies or during social tension.
Because rāṣṭra-stability includes defense: the hymn frames punitive force as legitimate when directed against those hostile to brahman and social order. The aggressive imagery functions as apotropaic protection for the community.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.