Sukta 7
Rishi: Traditionally attributed in Anukramaṇī-style listings to Atharvanic seers (Skambha hymn complex; often treated as anonymous/rahasya in character).
Devata: Skambha (cosmic Support; brahman).
Chandas: Anuṣṭubh (predominant in this section).
अथर्ववेदस्य १०.७ सूक्तं स्कम्भ-समूहान्तर्गतं रहस्य-प्रायं विचारं प्रवर्तयति—यस्य निगूढाधारे प्रजापतिश्च लोकाश्च “दृढीकृताः” इति। एकस्य वरस्य याचनां न कृत्वा, ब्राह्मण-प्रत्यभिज्ञानाय श्रोतारं प्रेरयति—स्कम्भः अदृश्यः आधारः, गुप्त-निधिरिव रक्षितः, तथा च नियामक-तत्त्वं येन द्यौः, वायुः/प्राणः, यज्ञीयः शब्दश्च सम्यक् संहिता भवन्ति। अस्य प्रभावः ध्यानात्मकः स्थैर्यकरश्च—विद्यया सम्यग्ज्ञानेन तथा पाठेन च विश्वस्य अन्तःकरणस्य च ऋत-क्रमं दृढयति।
Mantras
Mantra 1
सर्वाधारवर्णनम्। कस्मि॒न्नङ्गे॒ तपो॑ अ॒स्याधि॑ तिष्ठति॒ कस्मि॒न्नङ्ग॑ ऋ॒तम॒स्याध्याहि॑तम्। क्वऽ व्र॒तं क्वऽ श्र॒द्धास्य॑ तिष्ठति॒ कस्मि॒न्नङ्गे॑ स॒त्यम॑स्य॒ प्रति॑ष्ठितम्
कस्मिन्नङ्गे तपोऽस्याधि तिष्ठति कस्मिन्नङ्ग ऋतमस्याध्याहितम्। क्व व्रतं क्व श्रद्धास्य तिष्ठति कस्मिन्नङ्गे सत्यमस्य प्रतिष्ठितम्॥
Mantra 2
कस्मा॒दङ्गाद् दीप्यते अ॒ग्निर॑स्य॒ कस्मा॒दङ्गा॑त् पवते मात॒रिश्वा॑ । कस्मा॒दङ्गा॒द् वि मि॑मी॒तेऽधि॑ च॒न्द्रमा॑ म॒ह स्क॒म्भस्य॒ मिमा॑नो॒ अङ्ग॑म्
कस्मादङ्गादस्याग्निर्दीप्यते? कस्मादङ्गान्मातरिश्वा पवते? कस्मादङ्गाच्चन्द्रमा मिमीत ऊर्ध्वं महद्राज्यम्—स्कम्भस्याङ्गं मिमानः?
Mantra 3
कस्मि॒न्नङ्गे॑ तिष्ठति॒ भूमि॑रस्य॒ कस्मि॒न्नङ्गे॑ तिष्ठत्य॒न्तरि॑क्षम्। कस्मि॒न्नङ्गे॑ तिष्ठ॒त्याहि॑ता॒ द्यौः कस्मि॒न्नङ्गे॑ तिष्ठ॒त्युत्त॑रं दि॒वः
कस्मिन्नङ्गेऽस्य भूमिस्तिष्ठति? कस्मिन्नङ्गेऽन्तरिक्षं तिष्ठति? कस्मिन्नङ्गेऽहिता द्यौस्तिष्ठति? कस्मिन्नङ्गे दिव उत्तरो देशस्तिष्ठति?
Mantra 4
क्व॑१ प्रेप्स॑न् दीप्यत ऊ॒र्ध्वो अ॒ग्निः क्व॑१प्रेप्स॑न् पवते मात॒रिश्वा॑ । यत्र॒ प्रेप्स॑न्तीरभि॒यन्त्या॒वृतः॑ स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
क्व प्रेप्सन् ऊर्ध्वोऽग्निर्दीप्यते? क्व प्रेप्सन् मातरिश्वा पवते? यत्र प्रेप्सन्तीरापोऽभियन्त्यावृताः—तं स्कम्भं ब्रूहि; कतमः स्विदेव सः?
Mantra 5
क्वाऽर्धमा॒साः क्वऽ यन्ति॒ मासाः॑ संवत्स॒रेण॑ स॒ह सं॑विदा॒नाः । यत्र॒ यन्त्यृ॒तवो॒ यत्रा॑र्त॒वाः स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
क्व अर्धमासाः क्व यन्ति मासाः संवत्सरेण सह संविदानाः। यत्र यन्त्यृतवो यत्रार्तवाः। स्कम्भं तं ब्रूहि—कतमः स्विदेव सः?
Mantra 6
क्व॑१प्रेप्स॑न्ती युव॒ती विरू॑पे अहोरा॒त्रे द्र॑वतः संविदा॒ने। यत्र॒ प्रेप्स॑न्तीरभि॒यन्त्यापः॑ स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
क्व प्रेप्सन्ती युवती विरूपे अहोरात्रे द्रवतः संविदाने। यत्र प्रेप्सन्तीरभियन्त्यापः। स्कम्भं तं ब्रूहि—कतमः स्विदेव सः?
Mantra 7
यस्मि॑न्त्स्त॒ब्ध्वा प्र॒जाप॑तिर्लो॒कान्त्सर्वाँ॒ अधा॑रयत्। स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
यस्मिन् स्तब्ध्वा प्रजापतिः लोकान् सर्वान् अधारयत्—तं स्कम्भं ब्रूहि; कतमः स्विदेव सः?
Mantra 8
यत् प॑र॒ममव॒मं यच्च॑ मध्य॒मं प्र॒जाप॑तिः ससृ॒जे वि॒श्वरू॑पम्। किय॑ता स्क॒म्भः प्र वि॑वेश॒ तत्र॒ यन्न प्रावि॑श॒त् किय॒त् तद् ब॑भूव
यत् परम् अवमं यच्च मध्यमं प्रजापतिः ससृजे विश्वरूपम्। कियता स्कम्भः प्र विवेश तत्र? यन्न प्राविशत् कियत् तद् बभूव?
Mantra 9
किय॑ता स्क॒म्भः प्र वि॑वेश भू॒तं कियद् भवि॒ष्यद॒न्वाश॑येऽस्य । एकं॒ यदङ्ग॒मकृ॑णोत् सहस्र॒धा किय॑ता स्क॒म्भः प्र वि॑वेश॒ तत्र॑
कियता स्कम्भः प्र विवेश भूतं? कियद् भविष्यद् अन्वाशयेऽस्य? एकं यदङ्गम् अकरणोत् सहस्रधा—कियता स्कम्भः प्र विवेश तत्र?
Mantra 10
यत्र॑ लो॒कांश्च॒ कोशां॒श्चापो॒ ब्रह्म॒ जना॑ वि॒दुः । अस॑च्च॒ यत्र॒ सच्चा॒न्त स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
यत्र लोकांश्च कोशांश्चापो ब्रह्म जना विदुः । असच्च यत्र सच्चान्तः—स्कम्भं तं ब्रूहि; कतमः स्विदेव सः ॥
Mantra 11
यत्र॒ तपः॑ परा॒क्रम्य॑ व्र॒तं धा॒रय॒त्युत्त॑रम्। ऋ॒तं च॒ यत्र॑ श्र॒द्धा चापो॒ ब्रह्म॑ स॒माहि॑ताः स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑देव सः
यत्र तपः पराक्रम्य व्रतं धारयत्युत्तरम् । ऋतं च यत्र श्रद्धा चापो ब्रह्म समाहिताः—स्कम्भं तं ब्रूहि; कतमः स्विदेव सः ॥
Mantra 12
यस्मि॒न् भूमि॑र॒न्तरि॑क्षं॒ द्यौर्यस्मि॒न्नध्याहि॑ता । यत्रा॒ग्निश्च॒न्द्रमाः॒ सूर्यो॒ वात॒स्तिष्ठ॒न्त्यार्पि॑ताः स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
यस्मिन् भूमिरन्तरिक्षं द्यौश्चाधारवदधिष्ठिते, यत्राग्निश्चन्द्रमाः सूर्यः वातश्च स्वस्वनियते स्थाने दृढमर्पिताः तिष्ठन्ति—तं स्कम्भं ब्रूहि; कतमः स्विदेव सः?
Mantra 13
यस्य॒ त्रय॑स्त्रिंशद् दे॒वा अङ्गे॒ सर्वे॑ स॒माहि॑ताः । स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
यस्यान्गेषु त्रयस्त्रिंशद्देवाः सर्वे समाहिताः—तं स्कम्भं ब्रूहि; कतमः स्विदेव सः?
Mantra 14
यत्र॒ ऋष॑यः प्रथम॒जा ऋचः॒ साम॒ यजु॑र्म॒ही। ए॒क॒र्षिर्यस्मि॒न्नार्पि॑तः स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
यत्र ऋषयः प्रथमजाः, ऋचः साम यजुर्मही च प्रतिष्ठिताः; यस्मिन्नेकर्षिर्दृढमर्पितः—तं स्कम्भं ब्रूहि; कतमः स्विदेव सः?
Mantra 15
यत्रा॒मृतं॑ च मृ॒त्युश्च॒ पुरु॒षेऽधि॑ स॒माहि॑ते । स॒मु॒द्रो यस्य॑ ना॒ड्यः॑१ पुरु॒षेऽधि॑ स॒माहि॑ताः स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
यत्र पुरुषेऽधि अमृतं च मृत्युश्च समाहिते, यस्य पुरुषेऽधि नाड्यः समुद्रः समाहितः—तं स्कम्भं ब्रूहि; कतमः स्विदेव सः?
Mantra 16
यस्य॒ चत॑स्रः प्र॒दिशो॑ ना॒ड्य॑१स्तिष्ठ॑न्ति प्रथ॒माः । य॒ज्ञो यत्र॒ परा॑क्रान्तः स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
यस्य चतस्रः प्रदिशो नाड्यः प्रथमाः तिष्ठन्ति दृढाः, यत्र यज्ञः पराक्रान्तो विस्तीर्णः—तं स्कम्भं ब्रूहि; कतमः स्विदेव सः?
Mantra 17
ये पुरु॑षे॒ ब्रह्म॑ वि॒दुस्ते वि॑दुः परमे॒ष्ठिन॑म्। यो वेद॑ परमे॒ष्ठिनं॒ यश्च॒ वेद॑ प्र॒जाप॑तिम्। ज्ये॒ष्ठं ये ब्राह्म॑णं वि॒दुस्ते स्क॒म्भम॑नु॒संवि॑दुः
ये पुरुषे ब्रह्म विदुः ते परमेिष्ठिनं विदुः। यो वेद परमेिष्ठिनं यश्च वेद प्रजापतिम्; ये ज्येष्ठं ब्राह्मणं विदुः ते स्कम्भमनुसंविदुः।
Mantra 18
यस्य॒ शिरो॑ वैश्वान॒रश्चक्षु॒रङ्गि॑र॒सोऽभ॑वन्। अङ्गा॑नि॒ यस्य॑ या॒तवः॑ स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
यस्य शिरो वैश्वानरः, चक्षुरङ्गिरसः अभवन्; यस्य अङ्गानि यातवः—तं स्कम्भं ब्रूहि—कतमः स्विदेव सः?
Mantra 19
यस्य॒ ब्रह्म॒ मुख॑मा॒हुर्जि॒ह्वां म॑धुक॒शामु॒त। वि॒राज॒मूधो॒ यस्या॒हुः स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
यस्य मुखं ब्रह्मेति आहुः, जिह्वां मधुकशाम् उत; विराजम् ऊधो यस्य आहुः—तं स्कम्भं ब्रूहि—कतमः स्विदेव सः?
Mantra 20
यस्मा॒दृचो॑ अ॒पात॑क्ष॒न् यजु॒र्यस्मा॑द॒पाक॑षन्। सामा॑नि॒ यस्य॒ लोमा॑न्यथर्वाङ्गि॒रसो॒ मुखं॑ स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
यस्मादृचो अपातक्षन्, यजुर्यस्मादपाकषन्; सामानि यस्य लोमानि, अथर्वाङ्गिरसो मुखम्—तं स्कम्भं ब्रूहि—कतमः स्विदेव सः?
Mantra 21
अ॒स॒च्छा॒खां प्र॒तिष्ठ॑न्तीं पर॒ममि॑व॒ जना॑ विदुः । उ॒तो सन्म॑न्य॒न्तेऽव॑रे॒ ये ते॒ शाखा॑मु॒पास॑ते
असच्छाखां प्रतिष्ठन्तीं परममिव जना विदुः। उतोऽवरे सन्मन्यन्ते ये ते शाखामुपासते॥
Mantra 22
यत्रा॑दि॒त्याश्च॑ रु॒द्राश्च॒ वस॑वश्च स॒माहि॑ताः । भू॒तं च॒ यत्र॒ भव्यं॑ च॒ सर्वे॑ लो॒काः प्रति॑ष्ठिताः स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
यत्रादित्याश्च रुद्राश्च वसवश्च समाहिताः । भूतं च यत्र भव्यं च सर्वे लोकाः प्रतिष्ठिताः—तं स्कम्भं ब्रूहि; कतमः स्विदेव सः ॥
Mantra 23
यस्य॒ त्रय॑स्त्रिंशद् दे॒वा नि॒धिं रक्ष॑न्ति सर्व॒दा। नि॒धिं तम॒द्य को वे॑द॒ यं दे॑वा अभि॒रक्ष॑थ
यस्य त्रयस्त्रिंशद् देवा निधिं रक्षन्ति सर्वदा । निधिं तमद्य को वेद यं देवा अभिरक्षथ ॥
Mantra 24
यत्र॑ दे॒वा ब्र॑ह्म॒विदो॒ ब्रह्म॑ ज्ये॒ष्ठमु॒पास॑ते । यो वै तान् वि॒द्यात् प्र॒त्यक्षं॒ स ब्र॒ह्मा वेदि॑ता स्यात्
यत्र देवा ब्रह्मविदो ब्रह्म ज्येष्ठम् उपासते। यो वै तान् प्रत्यक्षं विद्यात् स ब्रह्मा वेदिता स्यात्॥
Mantra 25
बृ॒हन्तो॒ नाम॒ ते दे॒वा येऽस॑तः॒ परि॑ जज्ञि॒रे। एकं॒ तदङ्गं॑ स्क॒म्भस्यास॑दाहुः प॒रो जनाः॑
बृहन्तो नाम ते देवा येऽसतः परि जज्ञिरे। एकं तदङ्गं स्कम्भस्यासदाहुः पुरो जनाः॥
Mantra 26
यत्र॑ स्क॒म्भः प्र॑ज॒नयन् पुरा॒णं व्यव॑र्तयत्। एकं॒ तदङ्गं॑ स्क॒म्भस्य॑ पुरा॒णम॑नु॒संवि॑दुः
यत्र स्कम्भः प्रजनयन् पुराणं व्यवर्तयत्। एकं तदङ्गं स्कम्भस्य पुराणम् अनुसंविदुः॥
Mantra 27
यस्य॒ त्रय॑स्त्रिंशद् दे॒वा अङ्गे॒ गात्रा॑ विभेजि॒रे। तान् वै त्रय॑स्त्रिंशद् दे॒वानेके॑ ब्रह्म॒विदो॑ विदुः
यस्य त्रयस्त्रिंशद् देवा अङ्गे गात्रा विभेजिरे। तान् वै त्रयस्त्रिंशद् देवान् एके ब्रह्मविदो विदुः।
Mantra 28
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भं प॑र॒मम॑नत्यु॒द्यं जना॑ विदुः । स्क॒म्भस्तदग्रे॒ प्रासि॑ञ्च॒द्धिर॑ण्यं लो॒के अ॑न्त॒रा
हिरण्यगर्भं परमम् अनत्युद्यं जना विदुः। स्कम्भस्तदग्रे प्रासिञ्चद् धिरण्यं लोके अन्तराऽन्तरा॥
Mantra 29
स्क॒म्भे लो॒काः स्क॒म्भे तपः॑ स्क॒म्भेऽध्यृ॒तमाहि॑तम्। स्कम्भ॑ त्वा वेद प्र॒त्यक्ष॒मिन्द्रे॒ सर्वं॑ स॒माहि॑तम्
स्कम्भे लोकाः स्कम्भे तपः स्कम्भेऽध्यृतमाहितम्। स्कम्भ त्वा वेद प्रत्यक्षम् इन्द्रे सर्वं समाहितम्॥
Mantra 30
इन्द्रे॑ लो॒का इन्द्रे॒ तप॒ इन्द्रेऽध्यृ॒तमाहि॑तम्। इन्द्रं॑ त्वा वेद प्र॒त्यक्षं॑ स्क॒म्भे सर्वं॒ प्रति॑ष्ठितम्
इन्द्रे लोकाः इन्द्रे तप इन्द्रेऽध्यृतमाहितम्। इन्द्रं त्वा वेद प्रत्यक्षं स्कम्भे सर्वं प्रतिष्ठितम्॥
Mantra 31
नाम॒ नाम्ना॑ जोहवीति पु॒रा सूर्या॑त् पु॒रोषसः॑ । यद॒जः प्र॑थ॒मं सं॑ब॒भूव॒ स ह॒ तत् स्व॒राज्य॑मियाय॒ यस्मा॒न्नान्यत् पर॒मस्ति॑ भू॒तम्
नाम्ना नाम्ना स निरन्तरं जोहवीति—पुरा सूर्याद् पुरोऽपि उषसः। यदजः प्रथमं सम्यक् संबभूव, स ह तत् स्वराज्यम् अवाप—यस्मान्नान्यत् परम् अस्ति भूतम्।
Mantra 32
यस्य॒ भूमिः॑ प्र॒मान्तरि॑क्षमु॒तोदर॑म्। दिवं॒ यश्च॒क्रे मू॒र्धानं॒ तस्मै॑ ज्ये॒ष्ठाय॒ ब्रह्म॑णे॒ नमः॑
यस्य भूमिः प्रमाणं, अन्तरिक्षम् उदरं च; यश्च दिवं मूर्धानं चकार—तस्मै ज्येष्ठाय ब्रह्मणे नमः।
Mantra 33
यस्य॒ सूर्य॒श्चक्षु॑श्च॒न्द्रमा॑श्च॒ पुन॑र्णवः । अ॒ग्निं यश्च॒क्र आ॒स्यं॑ तस्मै॑ ज्ये॒ष्ठाय॒ ब्रह्म॑णे॒ नमः॑
यस्य सूर्यश्चक्षुः, चन्द्रमाश्च पुनर्नवः; यश्चाग्निमास्यं चकार—तस्मै ज्येष्ठाय ब्रह्मणे नमः।
Mantra 34
यस्य॒ वातः॑ प्राणापा॒नौ चक्षु॒रङ्गि॑र॒सोऽभ॑वन्। दिशो॒ यश्च॒क्रे प्र॒ज्ञानी॒स्तस्मै॑ ज्ये॒ष्ठाय॒ ब्रह्म॑णे॒ नमः॑
यस्य वातः प्राणापानौ, चक्षुरङ्गिरसः अभवन्; यश्च दिशः प्रज्ञान्यः चक्रे—तस्मै ज्येष्ठाय ब्रह्मणे नमः।
Mantra 35
स्क॒म्भो दा॑धार॒ द्यावा॑पृथि॒वी उ॒भे इ॒मे स्क॒म्भो दा॑धारो॒र्व॑१न्तरि॑क्षम्। स्क॒म्भो दा॑धार प्र॒दिशः॒ षडु॒र्वीः स्क॒म्भ इ॒दं विश्वं॒ भुव॑न॒मा वि॑वेश
स्कम्भो दाधार द्यावापृथिवी उभे इमे; स्कम्भो दाधार उर्वन्तरिक्षम्। स्कम्भो दाधार प्रदिशः षडुर्वीः; स्कम्भ इदं विश्वं भुवनम् आविवेश।
Mantra 36
यः श्रमा॒त् तप॑सो जा॒तो लो॒कान्त्सर्वा॑न्त्समान॒शे। सोमं॒ यश्च॒क्रे केव॑लं॒ तस्मै॑ ज्ये॒ष्ठाय॒ ब्रह्म॑णे॒ नमः॑
यः श्रमात् तपसः जातः लोकान् सर्वान् समनशे; सोमं यश्चक्रे केवलं तस्मै ज्येष्ठाय ब्रह्मणे नमः।
Mantra 37
क॒थं वातो॒ नेल॑यति क॒थं न र॑मते॒ मनः॑ । किमापः॑ स॒त्यं प्रेप्स॑न्ती॒र्नेल॑यन्ति क॒दा च॒न
कथं वातो नेलयति? कथं न रमते मनः? किमापः सत्यं प्रेप्सन्तीर् नेलयन्ति कदाचन?
Mantra 38
म॒हद् य॒क्षं भुव॑नस्य॒ मध्ये॒ तप॑सि क्रा॒न्तं स॑लि॒लस्य॑ पृ॒ष्ठे। तस्मि॑न्छ्रयन्ते॒ य उ॒ के च॑ दे॒वा वृ॒क्षस्य॒ स्कन्धः॑ प॒रित॑ इव॒ शाखाः॑
भुवनस्य मध्ये महद्यक्षं तपसि क्रान्तं सलिलस्य पृष्ठे प्रतिष्ठितम्। तस्मिन् ये के च देवा आश्रयन्ते, वृक्षस्य स्कन्धं परित इव शाखाः।
Mantra 39
यस्मै॒ हस्ता॑भ्यां॒ पादा॑भ्यां वा॒चा श्रोत्रे॑ण॒ चक्षु॑षा । यस्मै॑ दे॒वाः सदा॑ ब॒लिं प्र॒यच्छ॑न्ति॒ विमि॒तेऽमि॑तं स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः
यस्मै हस्ताभ्यां पादाभ्यां वाचा श्रोत्रेण चक्षुषा च—यस्मै देवाः सदा बलिं प्रयच्छन्ति—विमितेऽमितं स्कम्भं तं ब्रूहि; कतमः स्विदेव सः?
Mantra 40
अप॒ तस्य॑ ह॒तं तमो॒ व्यावृ॑त्तः॒ स पा॒प्मना॑ । सर्वा॑णि॒ तस्मि॒न् ज्योतीं॑षि॒ यानि॒ त्रीणि॑ प्र॒जाप॑तौ
अप तस्य हतं तमो व्यावृत्तः स पाप्मना। सर्वाणि तस्मिन् ज्योतींषि यानि त्रीणि प्रजापतौ॥
Mantra 41
यो वे॑त॒सं हि॑र॒ण्ययं॒ तिष्ठ॑न्तं सलि॒ले वेद॑ । स वै गुह्यः॑ प्र॒जाप॑तिः
यो वेतसं हिरण्ययं तिष्ठन्तं सलिले वेद। स वै गुह्यः प्रजापतिः॥
Mantra 42
त॒न्त्रमेके॑ युव॒ती विरू॑पे अभ्या॒क्रामं॑ वयतः॒ षण्म॑यूखम्। प्रान्या तन्तूं॑स्ति॒रते॑ ध॒त्ते अ॒न्या नाप॑ वृञ्जाते॒ न ग॑मातो॒ अन्त॑म्
तन्त्रमेकं युवती विरूपे अभ्याक्रामं वयतः षण्मयूखम्। प्रान्या तन्तूंस्तिरते धत्तेऽन्या; नाप वृञ्जाते न गमातोऽन्तम्॥
Mantra 43
तयो॑र॒हं प॑रि॒नृत्य॑न्त्योरिव॒ न वि जा॑नामि यत॒रा प॒रस्ता॑त्। पुमा॑नेनद् वय॒त्युद्गृ॑णन्ति॒ पुमा॑नेन॒द् वि ज॑भा॒राधि॒ नाके॑
तयोर्हं परिनृत्यन्त्योरिव न विजानामि यतरा परस्तात्। पुमानेनद् वयत्युद्गृणन्ति; पुमानेनद् विजभाराधि नाके॥
Mantra 44
इ॒मे म॒यूखा॒ उप॑ तस्तभु॒र्दिवं॒ सामा॑नि चक्रु॒स्तस॑राणि॒ वात॑वे
इमे मयूखा उप तस्तभुर्दिवं; सामानि चक्रुस्तसराणि वातवे॥
Frequently Asked Questions
Skambha is the cosmic ‘Support’—a brahman-like principle in which the worlds are steadied and upheld. The hymn treats Skambha as the hidden ground behind creation and order.
Primarily for brahmavidyā and śānti (stabilizing insight), not for medicinal healing. Its ‘effect’ is steadiness and protection through correct knowing and recitation.
It presents brahman/Skambha as a nidhi—precious, potent, and not obvious to ordinary perception. The image teaches that true knowledge is protected and must be approached through disciplined inquiry and recitation.
Ask anything about Sukta 7 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.