Rig Veda 9.113.3: Mandala 9, Sukta 113, Mantra 3

Sukta 9.113

Rishi: Pavamāna Soma hymn tradition; specific rishi attribution requires Anukramaṇī confirmation for 9.113.

Devata: Soma Pavamāna; mythic associates: Parjanya, Sūrya’s daughter, Gandharvas.

Chandas: Unverified without metrical scan.

Samhita Patha (Devanagari)

पर्जन्यवृद्धं महिषं तं सूर्यस्य दुहिताभरत् । तं गन्धर्वाः प्रत्यगृभ्णन्तं सोमे रसमादधुरिन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.113.3

Transliteration

parjányavṛddhaṃ mahiṣáṃ táṃ sū́ryasya duhitā́bharat | táṃ gandharvā́ḥ práty agṛbhṇan táṃ sóme rásam ā́dadhuḥ indrāyéndo pári srava ||

Translation

Взращённого Парджанья, великого Быка — его принесла Дочь Солнца. Его приняли в ответ гандхарвы; в Соме они утвердили rasa — сок услады. О Инду, обтекай и струись вперёд для Индры.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पर्जन्यवृद्धम्: grown/strengthened by Parjanya (rain)
• पर्जन्यवृद्धम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पर्जन्य-वृद्ध (प्रातिपदिक; वृद्ध < √वृध्)

• महिषम्: the buffalo; the mighty one (Soma)
• महिषम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: महिष (प्रातिपदिक)

• तम्: him/that
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• सूर्यस्य: of the Sun
• सूर्यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• दुहिता: the daughter
• दुहिता: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: दुहितृ (प्रातिपदिक)

• अभरत्: brought/bore
• अभरत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरति)

• तम्: him/that
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• गन्धर्वाः: the Gandharvas
• गन्धर्वाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards; in response
• प्रति: (क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• अगृभ्णन्: seized; took
• अगृभ्णन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ग्रह् (गृह्णाति)

• तम्: him/that
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• सोमे: in Soma
• सोमे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• रसम्: juice; essence
• रसम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रस (प्रातिपदिक)

• आ: unto; into; towards
• आ: (उपसर्गार्थः)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• अदधुः: they placed; they put
• अदधुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (दधाति)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• इन्दो: O Indu (Soma-drop)
• इन्दो: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• परि: around; forth
• परि: (क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• स्रव: flow!
• स्रव: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्रु (स्रवति)