Adhyaya 82
Purva BhagaAdhyaya 82120 Verses

Adhyaya 82

अध्याय ८२ — व्यपोहनस्तवः (पापव्यपोहन-स्तोत्रम्)

ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਸੂਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵ੍ਯਪੋਹਨ-ਸਤਵ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ—ਨੰਦੀ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਸੂਤ ਨੇ ਮੁੜ ਉਚਾਰਿਆ। ਸਤਵ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਰਮਾਤਮਾ-ਸਰੂਪ, ਪੰਚਵਕਤ੍ਰ-ਪੰਚਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸ਼ਾਂਤ ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਨੇਕ ਨਾਮ-ਰੂਪ (ਦਾਕਸ਼ਾਇਣੀ, ਉਮਾ, ਗੌਰੀ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਆਦਿ) ਅਤੇ ਨੰਦੀ, ਭ੍ਰਿੰਗੀ, ਸਕੰਦ, ਵੀਰਭਦ੍ਰ, ਮਾਤ੍ਰਿਗਣ ਸਮੇਤ ਸ਼ਿਵ-ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ‘ਸ਼ਿਵਭਕਤ-ਮੰਡਲ’ ਦਾ ਉਘੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਆਦਿਤ੍ਯ, ਵਾਯੁ-ਤੱਤਵ, ਸਿੱਧ-ਯਕਸ਼-ਨਾਗ-ਵਿਦਿਆਧਰ, ਰਿਸ਼ੀ-ਪਿਤ੍ਰ-ਅਪਸਰਾ, ਗ੍ਰਹਿ-ਰਾਸ਼ੀ-ਨਕਸ਼ਤਰ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰਮਥ ਆਦਿ ਸਭ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਪੂਜਾ-ਪਰਾਯਣ ਦੱਸ ਕੇ ਸ਼ਿਵਭਕਤੀ ਨੂੰ ਲੋਕਤੱਤਵ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰੱਖਿਆ-ਕਵਚ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਪਸੰਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਮਾਸ ਪਾਠ/ਸ਼੍ਰਵਣ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਰੋਗ-ਭਯ ਨਾਸ਼, ਅਕਾਲ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਨਿਵਾਰਣ ਅਤੇ ਮਹਾਪਾਪੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਪਾਵਨ ਹੋਣਾ—ਇਹ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे पशुपाशविमोचनलिङ्गपूजादिकथनं नामैकाशीतितमो ऽध्यायः सूत उवाच व्यपोहनस्तवं वक्ष्ये सर्वसिद्धिप्रदं शुभम् नन्दिनश् च मुखाच्छ्रुत्वा कुमारेण महात्मना

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਲਿੰਗ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵਭਾਗ ਵਿੱਚ ‘ਪਸ਼ੁ-ਪਾਸ਼ ਵਿਮੋਚਨ ਅਤੇ ਲਿੰਗ-ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਦਾ ਕਥਨ’ ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮੈਂ ‘ਵ੍ਯਪੋਹਨ ਸਤਵ’ ਉਚਾਰਾਂਗਾ; ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਨੰਦੀ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।

Verse 2

व्यासाय कथितं तस्माद् बहुमानेन वै मया नमः शिवाय शुद्धाय निर्मलाय यशस्विने

ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਸ਼ਿਵ—ਪਤੀ—ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 3

दुष्टान्तकाय सर्वाय भवाय परमात्मने पञ्चवक्त्रो दशभुजो ह्य् अक्षपञ्चदशैर्युतः

ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਭਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਜੋ ਪੰਜ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਸ ਭੁਜਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਅੱਖ-ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ।

Verse 4

शुद्धस्फटिकसंकाशः सर्वाभरणभूषितः सर्वज्ञः सर्वगः शान्तः सर्वोपरि सुसंस्थितः

ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਸਫਟਿਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਦੇ ਹਨ। ਸਰਵਜ੍ਞ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ, ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤ—ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਪਰਮ ਪਤੀ ਹਨ।

Verse 5

पद्मासनस्थः सोमेशः पापमाशु व्यपोहतु ईशानः पुरुषश्चैव अघोरः सद्य एव च

ਕਮਲ ਆਸਨ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਪਾਪ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਈਸ਼ਾਨ, ਪੁਰੁਸ਼, ਅਘੋਰ ਅਤੇ ਸਦ੍ਯੋਜਾਤ—ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਮੁਖ ਤੁਰੰਤ ਮਲ ਅਤੇ ਬੰਧਨ-ਜਨਿਤ ਦੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣ।

Verse 6

वामदेवश् च भगवान् पापमाशु व्यपोहतु अनन्तः सर्वविद्येशः सर्वज्ञः सर्वदः प्रभुः

ਭਗਵਾਨ ਵਾਮਦੇਵ ਪਾਪ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਉਹ ਅਨੰਤ ਹਨ, ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼, ਸਰਵਜ੍ਞ ਅਤੇ ਸਰਵਦਾਤਾ—ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਤੀ।

Verse 7

शिवध्यानैकसम्पन्नः स मे पापं व्यपोहतु सूक्ष्मः सुरासुरेशानो विश्वेशो गणपूजितः

ਜੋ ਕੇਵਲ ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਉਹ ਸੁਖਮ, ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਈਸ਼, ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਹੈ।

Verse 8

शिवध्यानैकसम्पन्नः स मे पापं व्यपोहतु शिवोत्तमो महापूज्यः शिवध्यानपरायणः

ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਕਾਗ੍ਰ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਉਹ ਸ਼ਿਵੋਤਮ, ਮਹਾਪੂਜ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਯਣ ਹੈ।

Verse 9

सर्वगः सर्वदः शान्तः स मे पापं व्यपोहतु एकाक्षो भगवानीशः शिवार्चनपरायणः

ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਸਰਬਦਾਤਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਉਹ ਏਕਾਕ੍ਸ਼, ਭਗਵਾਨ ਈਸ਼, ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਯਣ ਹੈ।

Verse 10

शिवध्यानैकसम्पन्नः स मे पापं व्यपोहतु त्रिमूर्तिर् भगवान् ईशः शिवभक्तिप्रबोधकः

ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਕਾਗ੍ਰ ਭਗਵਾਨ ਈਸ਼ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ-ਸਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 11

शिवध्यानैकसम्पन्नः स मे पापं व्यपोहतु श्रीकण्ठः श्रीपतिः श्रीमाञ् शिवध्यानरतः सदा

ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਕਾਗ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਕੰਠ—ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ—ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹਿ ਕੇ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 12

शिवार्चनरतः श्रीमान् स मे पापं व्यपोहतु त्रैलोक्यनमिता देवी सोल्काकारा पुरातनी

ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਰਤ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਅਤੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯ-ਨਮਿਤਾ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਜ੍ਵਾਲਾ-ਸਰੂਪ ਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵੀ ਇਸ ਸ਼ੁੱਧਿਕਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

Verse 13

शिवार्चनरतः श्रीमान् स मे पापं व्यपोहतु त्रैलोक्यनमिता देवी सोल्काकारा पुरातनी

ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰਤ ਉਹ ਧੰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਹਰਨ ਕਰੇ। ਅਤੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯ-ਨਮਿਤਾ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਵਰਗੀ ਤੇਜੋਮਈ ਦੇਵੀ ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ੇ।

Verse 14

दाक्षायणी महादेवी गौरी हैमवती शुभा एकपर्णाग्रजा सौम्या तथा वै चैकपाटला

ਉਹ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਹੈ; ਗੌਰੀ, ਹੈਮਵਤੀ, ਸ਼ੁਭਾ—ਏਕਪਰਨਾਂ, ਸੌਮਿਆ, ਅਗਰਜਾ; ਅਤੇ ‘ਚੈਕਪਾਟਲਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 15

अपर्णा वरदा देवी वरदानैकतत्परा उमा सुरहरा साक्षात् कौशिकी वा कपर्दिनी

ਉਹ ਅਪਰਣਾ, ਵਰਦਾਇਨੀ ਦੇਵੀ ਹੈ—ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਇਕਨਿਸ਼ਠ। ਉਹ ਉਮਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਸੰਹਾਰਕ; ਉਹ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਪર્દਿਨੀ ਵੀ—ਜਟਾਧਾਰিণੀ ਸ਼ਕਤੀ।

Verse 16

खट्वाङ्गधारिणी दिव्या कराग्रतरुपल्लवा नैगमेयादिभिर् दिव्यैश् चतुर्भिः पुत्रकैर्वृता

ਖਟਵਾਂਗ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜਸਵੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਨਵੇਂ ਪੱਲਵਾਂ ਵਾਂਗ ਕੋਮਲ ਸਨ, ਨੈਗਮੇਯ ਆਦਿ ਚਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।

Verse 17

मेनाया नन्दिनी देवी वारिजा वारिजेक्षणा अंबाया वीतशोकस्य नन्दिनश् च महात्मनः

ਮੇਨਾ ਤੋਂ ਦੇਵੀ ਨੰਦਿਨੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ—ਉਹ ਵਾਰਿਜਾ, ਕਮਲ-ਜਨਮੀ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਬਾ ਤੋਂ ਵੀ, ਅਤੇ ਵੀਤਸ਼ੋਕ ਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੰਦਿਨ ਤੋਂ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭਾਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 18

शुभावत्याः सखी शान्ता पञ्चचूडा वरप्रदा सृष्ट्यर्थं सर्वभूतानां प्रकृतित्वं गताव्यया

ਸ਼ੁਭਾਵਤੀ ਦੀ ਸਖੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪਾ, ਪੰਚਚੂੜਾ, ਵਰ-ਪ੍ਰਦਾਇਨੀ—ਅਵ੍ਯਯਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ-ਭਾਵ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 19

त्रयोविंशतिभिस् तत्त्वैर् महदाद्यैर् विजृम्भिता लक्ष्म्यादिशक्तिभिर् नित्यं नमिता नन्दनन्दिनी

ਨੰਦਨੰਦਿਨੀ ਮਹਤ ਆਦਿ ਤੇਈ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਿੱਤ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 20

मनोन्मनी महादेवी मायावी मण्डनप्रिया मायया या जगत्सर्वं ब्रह्माद्यं सचराचरम्

ਉਹ ਮਨੋਨ੍ਮਨੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਹੈ—ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰਹੱਸਮਈ, ਸਿੰਗਾਰ-ਪ੍ਰਿਆ। ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਚਰ-ਅਚਰ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 21

क्षोभिणी मोहिनी नित्यं योगिनां हृदि संस्थिता एकानेकस्थिता लोके इन्दीवरनिभेक्षणा

ਉਹ ਨਿੱਤ ਖੋਭਣੀ ਤੇ ਮੋਹਣੀ ਹੈ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਨੇਤਰ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹਨ।

Verse 22

भक्त्या परमया नित्यं सर्वदेवैरभिष्टुता गणेन्द्राम्भोजगर्भेन्द्रयमवित्तेशपूर्वकैः

ਉਹ ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਟਿਕੀ ਰਹੀ; ਗਣੇਸ਼, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਯਮ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਆਦਿ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਗਲ-ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਦਾ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 23

संस्तुता जननी तेषां सर्वोपद्रवनाशिनी भक्तानामार्तिहा भव्या भवभावविनाशनी

ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹੀ ਜਨਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਭ ਉਪਦ੍ਰਵਾਂ ਦੀ ਨਾਸਕ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਆਰਤੀ-ਪੀੜਾ ਹਰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਭਵਿਆ—ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵ-ਭਾਵ, ਅਰਥਾਤ ਸੰਸਾਰਕ ਬਣਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 24

भुक्तिमुक्तिप्रदा दिव्या भक्तानामप्रयत्नतः सा मे साक्षान्महादेवी पापम् आशु व्यपोहतु

ਭੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਮਹਾਦੇਵੀ—ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਵੱਡੇ ਯਤਨ ਦੇ ਹੀ ਇਹ ਫਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਦੇਵੀ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਛੇਤੀ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 25

चण्डः सर्वगणेशानो मुखाच्छंभोर्विनिर्गतः शिवार्चनरतः श्रीमान् स मे पापं व्यपोहतु

ਚੰਡ—ਸਾਰੇ ਗਣਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ, ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨ ਵਿੱਚ ਰਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 26

शालङ्कायनपुत्रस्तु हलमार्गोत्थितः प्रभुः जामाता मरुतां देवः सर्वभूतमहेश्वरः

ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਾਲੰਕਾਯਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਹਲ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਉਹ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਜਵਾਈ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਅਤੇ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਬਣੇ।

Verse 27

सर्वगः सर्वदृक् शर्वः सर्वेशसदृशः प्रभुः सनारायणकैर् देवैः सेन्द्रचन्द्रदिवाकरैः

ਉਹ ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਸਰਬਦਰਸ਼ੀ ਸ਼ਰਵ ਹੈ—ਸਰਬੇਸ਼ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਭੂ। ਨਾਰਾਇਣ ਸਮੇਤ ਦੇਵਗਣ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ, ਚੰਦਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 28

सिद्धैश् च यक्षगन्धर्वैर् भूतैर्भूतविधायकैः उरगैरृषिभिश्चैव ब्रह्मणा च महात्मना

ਸਿੱਧ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ; ਭੂਤ-ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੂਤ; ਉਰਗ (ਨਾਗ) ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ; ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ—ਸਾਰੇ ਉਸ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ (ਪਤੀ) ਦੀ ਸਾਕਸ਼ੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।

Verse 29

स्तुतस्त्रैलोक्यनाथस्तु मुनिरन्तः पुरं स्थितः सर्वदा पूजितः सर्वैर् नन्दी पापं व्यपोहतु

ਜੋ ਤ੍ਰਿਲੋਕਨਾਥ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਸੰਨਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਮੁਨੀ-ਸਰੂਪ ਸੇਵਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸਭ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਨੰਦੀ ਸਾਡੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 30

महाकायो महातेजा महादेव इवापरः शिवार्चनरतः श्रीमान् स मे पापं व्यपोहतु

ਜੋ ਮਹਾਕਾਇ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਮਹਾਦੇਵ; ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰਤ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹੈ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 31

मेरुमन्दारकैलासतटकूटप्रभेदनः ऐरावतादिभिर् दिव्यैर् दिग्गजैश् च सुपूजितः

ਜੋ ਮੇਰੂ, ਮੰਦਾਰ ਅਤੇ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ ਅਤਿਕ੍ਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਐਰਾਵਤ ਆਦਿ ਦਿਵ੍ਯ ਦਿੱਗਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਸੁਪੂਜਿਤ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ।

Verse 32

सप्तपातालपादश् च सप्तद्वीपोरुजङ्घकः सप्तार्णवाङ्कुशश्चैव सर्वतीर्थोदरः शिवः

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੰਘਾਂ ਸੱਤ ਦੀਪ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਕੁਸ਼ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਦਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੀਰਥ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਰਵਧਾਰਕ ਪਰਮਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਹਨ।

Verse 33

आकाशदेहो दिग्बाहुः सोमसूर्याग्निलोचनः हतासुरमहावृक्षो ब्रह्मविद्यामहोत्कटः

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੁਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਰ ਚੰਦਰਮਾ-ਸੂਰਜ-ਅੱਗ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹਨ—ਉਹ ਪਰਮਪਤੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਹਨ।

Verse 34

ब्रह्माद्याधोरणैर् दिव्यैर् योगपाशसमन्वितैः बद्धो हृत्पुण्डरीकाख्ये स्तंभे वृत्तिं निरुध्य च

ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਅਧੋ-ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ—ਯੋਗ-ਪਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ—ਬੱਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ‘ਹਿਰਦੈ-ਪੁੰਡਰੀਕ’ ਨਾਮਕ ਸਤੰਭ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤ-ਵ੍ਰਿੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਅਚਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 35

नागेन्द्रवक्त्रो यः साक्षाद् गणकोटिशतैर्वृतः शिवध्यानैकसम्पन्नः स मे पापं व्यपोहतु

ਜੋ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਨਾਗੇਂਦ੍ਰ-ਵਕਤ੍ਰ ਹਨ, ਜੋ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰੋੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੇਵਲ ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹਨ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ।

Verse 36

भृङ्गीशः पिङ्गलाक्षो ऽसौ भसिताशस्तु देहयुक् शिवार्चनरतः श्रीमान् स मे पापं व्यपोहतु

ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਭ੍ਰਿੰਗੀਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪਿੰਗਲ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਸਮ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹਨ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ।

Verse 37

चतुर्भिस्तनुभिर् नित्यं सर्वासुरनिबर्हणः स्कन्दः शक्तिधरः शान्तः सेनानीः शिखिवाहनः

ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਪ੍ਰਗਟ, ਸਭ ਅਸੁਰ-ਬਲ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਸ਼ਕਤੀਧਰ, ਸ਼ਾਂਤ, ਦੇਵ-ਸੈਨਾ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਮੋਰਵਾਹਨ ਸਕੰਦ ਹੈ।

Verse 38

देवसेनापतिः श्रीमान् स मे पापं व्यपोहतु भवः शर्वस्तथेशानो रुद्रः पशुपतिस् तथा

ਦੇਵ-ਸੈਨਾ ਦਾ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਸੈਨਾਪਤੀ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਅਤੇ ਭਵ, ਸ਼ਰਵ, ਈਸ਼ਾਨ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਵੀ (ਇਹ) ਮਿਟਾਉਣ।

Verse 39

उग्रो भीमो महादेवः शिवार्चनरतः सदा एताः पापं व्यपोहन्तु मूर्तयः परमेष्ठिनः

ਉਗ੍ਰ, ਭੀਮ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ—ਜੋ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹਨ—ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀਆਂ ਇਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ।

Verse 40

महादेवः शिवो रुद्रः शङ्करो नीललोहितः ईशानो विजयो भीमो देवदेवो भवोद्भवः

ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ, ਸ਼ਿਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਨੀਲ-ਲੋਹਿਤ ਹੈ; ਈਸ਼ਾਨ, ਸਦਾ ਜੇਤੂ, ਭੀਮ; ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਦੇਵ ਅਤੇ ਭਵੋਦਭਵ—ਭਵ ਦਾ ਵੀ ਸਰੋਤ।

Verse 41

कपालीशश् च विज्ञेयो रुद्रा रुद्रांशसंभवाः शिवप्रणामसम्पन्ना व्यपोहन्तु मलं मम

ਕਪਾਲੀਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣੋ; ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਰੁਦ੍ਰਗਣ ਸ਼ਿਵ-ਪ੍ਰਣਾਮ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਲ (ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ) ਦੂਰ ਕਰਨ।

Verse 42

विकर्तनो विवस्वांश् च मार्तण्डो भास्करो रविः लोकप्रकाशकश्चैव लोकसाक्षीत्रिविक्रमः

ਉਹ ਵਿਕਰਤਨ ਅਤੇ ਵਿਵਸਵਾਨ ਹੈ; ਮਾਰਤੰਡ, ਭਾਸਕਰ ਅਤੇ ਰਵੀ ਵੀ। ਉਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਹੈ।

Verse 43

आदित्यश् च तथा सूर्यश् चांशुमांश् च दिवाकरः एते वै द्वादशादित्या व्यपोहन्तु मलं मम

ਆਦਿਤ੍ਯ, ਸੂਰਜ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਅਤੇ ਦਿਵਾਕਰ—ਇਹੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਆਦਿਤ੍ਯ—ਮੇਰਾ ਮਲ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਮਲ-ਬੰਧਨ ਟੁੱਟਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੋਵੇ।

Verse 44

गगनं स्पर्शनं तेजो रसश् च पृथिवी तथा चन्द्रः सूर्यस्तथात्मा च तनवः शिवभाषिताः

ਆਕਾਸ਼, ਸਪਰਸ਼ਨ (ਵਾਯੂ), ਤੇਜ (ਅਗਨੀ), ਰਸ (ਜਲ) ਅਤੇ ਧਰਤੀ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਦਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਆਤਮਾ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਗਟ ਤਨੂਆਂ ਕਹੀਆਂ ਹਨ।

Verse 45

पापं व्यपोहन्तु मम भयं निर्णाशयन्तु मे वासवः पावकश्चैव यमो निरृतिरेव च

ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਅਤੇ ਪਾਵਕ (ਅਗਨੀ) ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ; ਯਮ ਅਤੇ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਮੇਰਾ ਡਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ। ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਇਹ ਦੇਵ ਪਾਸ਼-ਬੰਧਨ ਹਟਾਉਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਅਡੋਲ ਰਹੇ।

Verse 46

वरुणो वायुसोमौ च ईशानो भगवान् हरिः पितामहश् च भगवान् शिवध्यानपरायणः

ਵਰੁਣ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸੋਮ; ਈਸ਼ਾਨ; ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ; ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ)—ਇਹ ਸਭ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਯਣ ਹਨ।

Verse 47

एते पापं व्यपोहन्तु मनसा कर्मणा कृतम् नभस्वान्स्पर्शनो वायुर् अनिलो मारुतस् तथा

ਨਭਸਵਾਨ, ਸਪਰਸ਼ਨ, ਵਾਯੂ, ਅਨਿਲ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤ—ਮਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਵਾਯੂ-ਤੱਤ ਦੇ ਪਾਵਨ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ (ਜੀਵ) ਦੇ ਪਾਸ਼-ਬੰਧ ਢਿੱਲੇ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਵੱਲ ਮੁੜੇ।

Verse 48

प्राणः प्राणेशजीवेशौ मारुतः शिवभाषिताः शिवार्चनरताः सर्वे व्यपोहन्तु मलं मम

ਪ੍ਰਾਣ, ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਜੀਵੇਸ਼; ਸ਼ਿਵ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਮਾਰੁਤ; ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰਤ ਸਭ—ਮੇਰਾ ਮਲ (ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ) ਦੂਰ ਕਰਨ। ਪਸ਼ੂ (ਜੀਵ) ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਪਾਸ਼-ਰੂਪ ਮਲ ਨਾਸ ਹੋਵੇ; ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਪੱਕੀ ਹੋਵੇ।

Verse 49

खेचरी वसुचारी च ब्रह्मेशो ब्रह्मब्रह्मधीः सुषेणः शाश्वतः पृष्टः सुपुष्टश् च महाबलः

ਉਹ ਖੇਚਰੀ ਹੈ—ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ; ਅਤੇ ਵਸੁਚਾਰੀ—ਵਸੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਚਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਵੰਦਿਤ ਪ੍ਰਭੂ; ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਜਾਣੂ। ਉਹ ਸੁਸ਼ੇਣ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ, ਪૃਸ਼ਟ, ਸੁਪੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲ ਹੈ—ਉਹੀ ਪਤੀਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਪਸ਼ੂ (ਜੀਵ) ਦੇ ਪਾਸ਼ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

Verse 50

एते वै चारणाः शंभोः पूजयातीव भाविताः व्यपोहन्तु मलं सर्वं पापं चैव मया कृतम्

ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਇਹ ਚਾਰਣ—ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਭਾਵ ਨਾਲ ਰਤ—ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਮਲ (ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ) ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਨ।

Verse 51

मन्त्रज्ञो मन्त्रवित् प्राज्ञो मन्त्रराट् सिद्धपूजितः सिद्धवत्परमः सिद्धः सर्वसिद्धिप्रदायिनः

ਉਹ ਮੰਤ੍ਰਜ੍ਞ, ਮੰਤ੍ਰਵਿਦ; ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ, ਮੰਤ੍ਰਰਾਟ ਹੈ। ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ, ਸਿੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਸਿੱਧ—ਆਪ ਨਿਤ੍ਯ-ਸਿੱਧ—ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਗਤ ਪਸ਼ੂ (ਜੀਵ) ਨੂੰ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਤੀਸ਼ਵਰ ਹੈ।

Verse 52

व्यपोहन्तु मलं सर्वे सिद्धाः शिवपदार्चकाः यक्षो यक्षेशधनदो जृम्भको मणिभद्रकः

ਸਾਰੀਆਂ ਮਲਿਨਤਾਵਾਂ ਦੂਰ ਹੋਣ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਯਕਸ਼, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਧਨਦ, ਜ੍ਰੰਭਕ ਤੇ ਮਣਿਭਦ੍ਰ—ਸਭ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਲਮਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਨ।

Verse 53

पूर्णभद्रेश्वरो माली शितिकुण्डलिरेव च नरेन्द्रश्चैव यक्षेशा व्यपोहन्तु मलं मम

ਪੂਰਨਭਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ, ਮਾਲੀ, ਸ਼ਿਤਿਕੁੰਡਲੀ ਅਤੇ ਨਰੇਂਦਰ—ਯਕਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਧਿਪਤੀ—ਮੇਰੀ ਮਲਿਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਕਲੰਕ ਮਿਟਾਉਣ।

Verse 54

अनन्तः कुलिकश्चैव वासुकिस्तक्षकस्तथा कर्कोटको महापद्मः शङ्खपालो महाबलः

ਅਨੰਤ, ਕੁਲਿਕ, ਵਾਸੁਕੀ ਅਤੇ ਤਕਸ਼ਕ; ਕਰਕੋਟਕ, ਮਹਾਪਦਮ, ਸ਼ੰਖਪਾਲ—ਇਹ ਮਹਾਬਲੀ ਮਹਾਨ ਨਾਗਰਾਜ ਹਨ।

Verse 55

शिवप्रणामसम्पन्नाः शिवदेहप्रभूषणाः मम पापं व्यपोहन्तु विषं स्थावरजङ्गमम्

ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਪ੍ਰਣਾਮ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇਹ ਦੇ ਭੂਸ਼ਣ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ; ਅਤੇ ਥਾਵਰ-ਜੰਗਮ ਜਗਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ।

Verse 56

वीणाज्ञः किन्नरश्चैव सुरसेनः प्रमर्दनः अतीशयः स प्रयोगी गीतज्ञश्चैव किन्नराः

ਕਿੰਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਣਾ-ਨਿਪੁਣ, ਅਤੇ ਕਿੰਨਰ, ਸੁਰਸੇਨ, ਪ੍ਰਮਰਦਨ, ਅਤੀਸ਼ਯ, ਪ੍ਰਯੋਗੀ, ਗੀਤਜ੍ਞ—ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਗਾਇਕ-ਵਾਦਕ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧ ਕਲਾ ਪਤੀ-ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਬਣਦੀ ਹੈ।

Verse 57

शिवप्रणामसम्पन्ना व्यपोहन्तु मलं मम विद्याधरश् च विबुधो विद्याराशिर्विदां वरः

ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਣਾਮ ਮੇਰਾ ਮਲ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਵਿਦਿਆਧਰ—ਦਿਵ੍ਯ ਮੁਨੀ, ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ—ਉਹ ਵੀ ਮੇਰਾ ਕਲਮਸ਼ ਨਾਸ ਕਰੇ।

Verse 58

विबुद्धो विबुधः श्रीमान् कृतज्ञश् च महायशाः एते विद्याधराः सर्वे शिवध्यानपरायणाः

ਜਾਗਰੂਕ ਤੇ ਦੇਵਸਰੂਪ, ਸ਼੍ਰੀ-ਸੰਪੰਨ, ਕ੍ਰਿਤਜ੍ਞ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਯਸ਼ਸਵੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਾਇਣ ਹਨ।

Verse 59

व्यपोहन्तु मलं घोरं महादेवप्रसादतः वामदेवी महाजम्भः कालनेमिर्महाबलः

ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਮਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ—ਵਾਮਦੇਵੀ, ਮਹਾਜੰਭ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕਾਲਨੇਮੀ (ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਦੁਆਰਾ।

Verse 60

सुग्रीवो मर्दकश्चैव पिङ्गलो देवमर्दनः प्रह्रादश्चाप्यनुह्रादः संह्रादः किल बाष्कलौ

ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਮਰਦਕ; ਪਿੰਗਲ ਅਤੇ ਦੇਵਮਰਦਨ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਅਨੁਹਲਾਦ ਤੇ ਸੰਹਲਾਦ—ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਬਾਸ਼ਕਲ ਵੀ (ਸਨ)।

Verse 61

जम्भः कुंभश् च मायावी कार्तवीर्यः कृतंजयः एते ऽसुरा महात्मानो महादेवपरायणाः

ਜੰਭ, ਕੁੰਭ, ਮਾਯਾਵੀ, ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤੰਜਯ—ਇਹ ਅਸੁਰ ਮਹਾਤਮਾ ਸਨ, ਮਹਾਦੇਵ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਾਇਣ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਗਤ।

Verse 62

व्यपोहन्तु भयं घोरम् आसुरं भावमेव च गरुत्मान् खगतिश्चैव पक्षिराट् नागमर्दनः

ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਹਵਾ-ਵੇਗ ਨਾਲ ਦੌੜਣ ਵਾਲਾ ਗਰੁੜ, ਪੱਖੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਨਾਗ-ਮਰਦਨ—ਮੇਰਾ ਘੋਰ ਡਰ ਅਤੇ ਆਸੁਰੀ ਭਾਵ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 63

नागशत्रुर् हिरण्याङ्गो वैनतेयः प्रभञ्जनः नागाशीर्विषनाशश् च विष्णुवाहन एव च

ਉਹ ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੈਨਤੇਯ, ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਹਵਾ ਵਰਗਾ; ਨਾਗ-ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਵਿਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਵਾਹਨ ਹੈ।

Verse 64

एते हिरण्यवर्णाभा गरुडा विष्णुवाहनाः नानाभरणसम्पन्ना व्यपोहन्तु मलं मम

ਇਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਵਰਣ ਵਾਲੇ ਗਰੁੜ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਨ, ਅਨੇਕ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ—ਮੇਰਾ ਮਲ (ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ) ਦੂਰ ਕਰਨ।

Verse 65

अगस्त्यश् च वसिष्ठश् च अङ्गिरा भृगुरेव च काश्यपो नारदश्चैव दधीचश्च्यवनस् तथा

ਅਗਸਤ੍ਯ ਅਤੇ ਵਸਿਸ਼ਠ, ਅੰਗਿਰਸ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ, ਕਾਸ਼੍ਯਪ ਅਤੇ ਨਾਰਦ, ਅਤੇ ਦਧੀਚਿ ਤੇ ਚ੍ਯਵਨ—ਇਹ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਇੱਥੇ ਸਿਮਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 66

उपमन्युस्तथान्ये च ऋषयः शिवभाविताः शिवार्चनरताः सर्वे व्यपोहन्तु मलं मम

ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਿਵ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹਨ—ਉਹ ਸਭ ਮੇਰਾ ਮਲ ਦੂਰ ਕਰਨ।

Verse 67

पितरः पितामहाश् च तथैव प्रपितामहाः अग्निष्वात्ता बर्हिषदस् तथा मातामहादयः

ਪਿਤਰ, ਪਿਤਾਮਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹ; ਅਗ્નਿਸ਼ਵਾਤ्त ਅਤੇ ਬਰ੍ਹਿਸਦ ਨਾਮਕ ਪਿਤ੍ਰਗਣ; ਅਤੇ ਮਾਤਾਮਹ ਆਦਿ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ ਤਰਪਣ-ਅਰਪਣ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 68

व्यपोहन्तु भयं पापं शिवध्यानपरायणाः लक्ष्मीश् च धरणी चैव गायत्री च सरस्वती

ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹਨ, ਉਹ ਭਯ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ; ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧਰਣੀ, ਗਾਇਤਰੀ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਬਖ਼ਸ਼ਣ।

Verse 69

दुर्गा उषा शची ज्येष्ठा मातरः सुरपूजिताः देवानां मातरश् चैव गणानां मातरस् तथा

ਦੁਰਗਾ, ਊਸ਼ਾ, ਸ਼ਚੀ ਅਤੇ ਜ੍ਯੇਸ਼ਠਾ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀਆਂ ਇਹ ਮਾਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ; ਦੇਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀ ਮਾਤਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀ ਮਾਤਾਂ ਹਨ।

Verse 70

भूतानां मातरः सर्वा यत्र या गणमातरः प्रसादाद्देवदेवस्य व्यपोहन्तु मलं मम

ਸਾਰੇ ਭੂਤ-ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਂ—ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਜੋ ਜੋ ਗਣਮਾਤਾਵਾਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ—ਦੇਵਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਲ (ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ) ਦੂਰ ਕਰਨ।

Verse 71

उर्वशी मेनका चैव रंभा रतितिलोत्तमाः सुमुखी दुर्मुखी चैव कामुकी कामवर्धनी

ਉਰਵਸ਼ੀ, ਮੇਨਕਾ ਅਤੇ ਰੰਭਾ; ਰਤੀ ਅਤੇ ਤਿਲੋਤ੍ਤਮਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਮੁਖੀ, ਦੁਰਮੁਖੀ; ਕਾਮੁਕੀ ਅਤੇ ਕਾਮਵਰਧਨੀ—ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਧੀਨ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 72

तथान्याः सर्वलोकेषु दिव्याश्चाप्सरसस् तथा शिवाय ताण्डवं नित्यं कुर्वन्त्यो ऽतीव भाविताः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ, ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਅਤਿ ਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਵਜੋਂ ਨਿੱਤ ਤਾਂਡਵ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 73

देव्यः शिवार्चनरता व्यपोहन्तु मलं मम अर्कः सोमो ऽङ्गारकश् च बुधश्चैव बृहस्पतिः

ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰਤ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮੇਰੀ ਮਲਿਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ—ਅਰਕ (ਸੂਰਜ), ਸੋਮ (ਚੰਦਰ), ਅੰਗਾਰਕ (ਮੰਗਲ), ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ।

Verse 74

शुक्रः शनैश्चरश्चैव राहुः केतुस्तथैव च व्यपोहन्तु भयं घोरं ग्रहपीडां शिवार्चकाः

ਸ਼ੁੱਕਰ, ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ, ਅਤੇ ਰਾਹੂ-ਕੇਤੂ—ਇਹ ਸਭ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹ-ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਕ ਭਗਤ ਅਕਸ਼ਤ ਰਹਿਣ।

Verse 75

मेषो वृषो ऽथ मिथुनस् तथा कर्कटकः शुभः सिंहश् च कन्या विपुला तुला वै वृश्चिकस् तथा

ਮੇਸ਼, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਫਿਰ ਮਿਥੁਨ; ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਕ; ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਨਿਆ; ਫਿਰ ਤੁਲਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਚਿਕ—ਇਹ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

Verse 76

धनुश् च मकरश्चैव कुंभो मीनस्तथैव च राशयो द्वादश ह्येते शिवपूजापरायणाः

ਧਨੁ, ਮਕਰ, ਕੁੰਭ ਅਤੇ ਮੀਨ ਵੀ—ਇਹੀ ਬਾਰਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹਨ।

Verse 77

व्यपोहन्तु भयं पापं प्रसादात्परमेष्ठिनः अश्विनी भरणी चैव कृत्तिका रोहिणी तथा

ਪਰਮੇਸ਼ਠਿਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਡਰ ਤੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋਣ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਭਰਣੀ, ਕ੍ਰਿੱਤਿਕਾ ਅਤੇ ਰੋਹਿਣੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 78

श्रीमन्मृगशिरश्चार्द्रा पुनर्वसुपुष्यसार्पकाः मघा वै पूर्वफाल्गुन्य उत्तराफाल्गुनी तथा

ਸ਼ੁਭ ਹਨ ਮ੍ਰਿਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਅਤੇ ਆਰਦ੍ਰਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਨਰਵਸੁ, ਪੁਸ਼੍ਯ ਅਤੇ ਸਾਰਪਕ (ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ)। ਮਘਾ ਅਤੇ ਦੋ ਫਾਲਗੁਨੀ—ਪੂਰਵਫਾਲਗੁਨੀ ਤੇ ਉੱਤਰਫਾਲਗੁਨੀ ਵੀ।

Verse 79

हस्तचित्रा तथा स्वाती विशाखा चानुराधिका ज्येष्ठा मूलं महाभागा पूर्वाषाढा तथैव च

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਸਤ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਾ, ਸ੍ਵਾਤੀ; ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਧਾ; ਜ੍ਯੇਸ਼ਠਾ, ਮੂਲ; ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਗ੍ਯਵਾਨ ਪੂਰਵਾਸ਼ਾਢਾ ਵੀ।

Verse 80

उत्तराषाढिका चैव श्रवणं च श्रविष्ठिका शतभिषक् पूर्वभद्रा तथा प्रोष्ठपदा तथा

ਉੱਤਰਾਸ਼ਾਢਾ, ਸ਼੍ਰਵਣ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਵਿਸ਼ਠਾ (ਧਨਿਸ਼ਠਾ); ਸ਼ਤਭਿਸ਼ਜ, ਪੂਰਵਭਾਦ੍ਰਪਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸ਼ਠਪਦਾ (ਉੱਤਰਭਾਦ੍ਰਪਦਾ) ਵੀ। ਸ਼ਿਵ-ਸੰਬੰਧੀ ਵ੍ਰਤ-ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਕਸ਼ਤਰ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਸ਼ੂ (ਬੱਝੀ ਆਤਮਾ) ਠੀਕ ਵਿਧੀ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਤੀ-ਸ਼ਿਵ ਵੱਲ ਵਧੇ।

Verse 81

पौष्णं च देव्यः सततं व्यपोहन्तु मलं मम ज्वरः कुम्भोदरश्चैव शङ्कुकर्णो महाबलः

ਦੇਵੀਆਂ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪੌਸ਼ਣ ਮਲ (ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ) ਦੂਰ ਕਰਨ। ਅਤੇ ਜ੍ਵਰ, ਕੁੰਭੋਦਰ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ੰਕੁਕਰਣ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਦੂਰ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਸ਼ੂ ਸ਼ਿਵ-ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣੇ।

Verse 82

महाकर्णः प्रभातश् च महाभूतप्रमर्दनः श्येनजिच्छिवदूतश् च प्रमथाः प्रीतिवर्धनाः

ਮਹਾਕਰਣ, ਪ੍ਰਭਾਤ, ਮਹਾਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼੍ਯੇਨ-ਜਿਤ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦੂਤ, ਪ੍ਰਮਥ ਗਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ—ਇਹ ਸਭ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਅਤੇ ਗਣ-ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ।

Verse 83

कोटिकोटिशतैश्चैव भूतानां मातरः सदा व्यपोहन्तु भयं पापं महादेवप्रसादतः

ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਭੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ—ਕੋਟੀ ਕੋਟੀ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਦਾ ਹਾਜ਼ਿਰ—ਸਾਡਾ ਡਰ ਤੇ ਪਾਪ ਸਦਾ ਦੂਰ ਕਰਨ।

Verse 84

शिवध्यानैकसम्पन्नो हिमराड् अंबुसन्निभः कुन्देन्दुसदृशाकारः कुंभकुन्देन्दुभूषणः

ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਏਕਾਗ੍ਰ ਉਹ ਹਿਮਾਲੇ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਜਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਕੁੰਦ-ਫੁੱਲ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ, ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਘੜਾ, ਕੁੰਦ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰ-ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਂਗ ਦਿਪਦੇ ਸਨ।

Verse 85

वडवानलशत्रुर्यो वडवामुखभेदनः चतुष्पादसमायुक्तः क्षीरोद इव पाण्डुरः

ਜੋ ਵਡਵਾਨਲ ਦਾ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਵਡਵਾਮੁਖ ਅੱਗ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਚਤੁਰਪਾਦ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਵਾਂਗ ਧਵਲ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ।

Verse 86

रुद्रलोके स्थितो नित्यं रुद्रैः सार्धं गणेश्वरैः वृषेन्द्रो विश्वधृग् देवो विश्वस्य जगतः पिता

ਉਹ ਸਦਾ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ੇਂਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਵ-ਧਾਰਕ ਦੇਵ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ।

Verse 87

वृतो नन्दादिभिर् नित्यं मातृभिर् मखमर्दनः शिवार्चनरतो नित्यं स मे पापं व्यपोहतु

ਨੰਦੀ ਆਦਿ ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤ੍ਰਿਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਘਿਰਿਆ, ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿਤ ਰਤ ਮਖਮਰਦਨ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 88

गङ्गा माता जगन्माता रुद्रलोके व्यवस्थिता शिवभक्ता तु या नन्दा सा मे पापं व्यपोहतु

ਗੰਗਾ ਮਾਤਾ, ਜਗਤ ਮਾਤਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ; ਜੋ ਨੰਦਾ ਨਾਮ ਦੀ ਸ਼ਿਵਭਕਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 89

भद्रा भद्रपदा देवी शिवलोके व्यवस्थिता माता गवां महाभागा सा मे पापं व्यपोहतु

ਭਦ੍ਰਾ ਦੇਵੀ, ਭਦ੍ਰਪਦਾ, ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ; ਗਊਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 90

सुरभिः सर्वतोभद्रा सर्वपापप्रणाशनी रुद्रपूजारता नित्यं सा मे पापं व्यपोहतु

ਸੁਰਭੀ, ਸਰਬਤੋਂ ਭਦ੍ਰਾ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਨਾਸਕ; ਰੁਦ੍ਰ-ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਨਿਤ ਰਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 91

सुशीला शीलसम्पन्ना श्रीप्रदा शिवभाविता शिवलोके स्थिता नित्यं सा मे पापं व्यपोहतु

ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਸ਼ੀਲ-ਸੰਪੰਨਾ, ਸ਼੍ਰੀ-ਪ੍ਰਦਾ, ਸ਼ਿਵ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ; ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਿਤ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 92

वेदशास्त्रार्थतत्त्वज्ञः सर्वकार्याभिचिन्तकः समस्तगुणसम्पन्नः सर्वदेवेश्वरात्मजः

ਉਹ ਵੇਦ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਤੱਤ ਦਾ ਗਿਆਨੀ, ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰਕ ਤੇ ਨਿਯੰਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਵਦੇਵੇਸ਼ਵਰ (ਪਤੀ) ਦਾ ਆਤਮਜ-ਸਰੂਪ ਹੈ।

Verse 93

ज्येष्ठः सर्वेश्वरः सौम्यो महाविष्णुतनुः स्वयम् आर्यः सेनापतिः साक्षाद् गहनो मखमर्दनः

ਉਹ ਜੇਠਾ, ਸਰਵੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਸੌਮ੍ਯ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਮਹਾਵਿਸ਼ਨੂ-ਤਨੂ ਹੈ; ਆਰ੍ਯ ਤੇ ਪੂਜ੍ਯ, ਸਾਖ਼ਾਤ ਸੈਨਾਪਤੀ। ਉਹ ਗਹਿਨ-ਸਰੂਪ, ਯੱਗ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਰਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਤੀ ਹੈ।

Verse 94

ऐरावतगजारूढः कृष्णकुञ्चितमूर्धजः कृष्णाङ्गो रक्तनयनः शशिपन्नगभूषणः

ਉਹ ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਕੇਸ ਕਾਲੇ ਤੇ ਕੁੰਚਿਤ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਅੰਗ ਸ਼ਿਆਮ, ਨੇਤਰ ਰਕਤ; ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸਰਪ-ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ।

Verse 95

भूतैः प्रेतैः पिशाचैश् च कूष्माण्डैश् च समावृतः शिवार्चनरतः साक्षात् स मे पापं व्यपोहतु

ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਅਤੇ ਕੂਸ਼ਮਾਂਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਖ਼ਾਤ ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨ ਵਿੱਚ ਰਤ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 96

ब्रह्माणी चैव माहेशी कौमारी वैष्णवी तथा वाराही चैव माहेन्द्री चामुण्डाग्नेयिका तथा

ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ, ਮਾਹੇਸ਼ੀ, ਕੌਮਾਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵੀ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰਾਹੀ ਅਤੇ ਮਾਹੇਂਦਰੀ; ਅਤੇ ਚਾਮੁੰਡਾ ਤੇ ਆਗਨੇਯਿਕਾ—ਇਹ ਮਾਤ੍ਰਿ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਗਿਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

Verse 97

एता वै मातरः सर्वाः सर्वलोकप्रपूजिताः योगिनीभिर् महापापं व्यपोहन्तु समाहिताः

ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਸਭ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਪਾਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ।

Verse 98

वीरभद्रो महातेजा हिमकुन्देन्दुसन्निभः रुद्रस्य तनयो रौद्रः शूलासक्तमहाकरः

ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸੀ—ਬਰਫ਼, ਕੁੰਦ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ; ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਰੌਦ੍ਰ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸਦਾ ਮਹਾਬਲਵਾਨ ਹੱਥ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ।

Verse 99

सहस्रबाहुः सर्वज्ञः सर्वायुधधरः स्वयम् त्रेताग्निनयनो देवस् त्रैलोक्याभयदः प्रभुः

ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਸਹਸ੍ਰਬਾਹੂ, ਸਰਬਜ੍ਞ, ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤਿੰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 100

मातॄणां रक्षको नित्यं महावृषभवाहनः त्रैलोक्यनमितः श्रीमान् शिवपादार्चने रतः

ਉਹ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਤ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ; ਮਹਾਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ, ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰਯੋਗ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ—ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 101

यज्ञस्य च शिरश्छेत्ता पूष्णो दन्तविनाशनः वह्नेर्हस्तहरः साक्षाद् भगनेत्रनिपातनः

ਉਹੀ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ, ਪੂਸ਼ਾ ਦੇ ਦੰਦ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਗਨੀ ਦੇ ਹੱਥ ਖੋਹਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭਗ ਦੇ ਨੇਤਰ ਡਿਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀ ਕਰਮ-ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਭੂ-ਪਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।

Verse 102

पादाङ्गुष्ठेन सोमाङ्गपेषकः प्रभुसंज्ञकः उपेन्द्रेन्द्रयमादीनां देवानामङ्गरक्षकः

ਆਪਣੇ ਮਹਾਂ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਕੇਵਲ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸੋਮ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ‘ਪ੍ਰਭੂ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈ। ਉਪੇਂਦ੍ਰ (ਵਿਸ਼ਨੂ), ਇੰਦਰ, ਯਮ ਆਦਿ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਹ-ਬਲ ਦੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਪਤਿ-ਬਲ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 103

सरस्वत्या महादेव्या नासिकोष्ठावकर्तनः गणेश्वरो यः सेनानीः स मे पापं व्यपोहतु

ਮਹਾਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਵੱਲੋਂ ਜਿਸ ਦੀ ਨੱਕ ਅਤੇ ਹੋਠ ਕੱਟੇ ਗਏ, ਜੋ ਗਣਾਂ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਹੈ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 104

ज्येष्ठा वरिष्ठा वरदा वराभरणभूषिता महालक्ष्मीर्जगन्माता सा मे पापं व्यपोहतु

ਜ੍ਯੇਠੀ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਰਦਾਇਨੀ, ਉੱਤਮ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਜਗਤ-ਮਾਤਾ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 105

महामोहा महाभागा महाभूतगणैर्वृता शिवार्चनरता नित्यं सा मे पापं व्यपोहतु

ਮਹਾਮੋਹਾ, ਮਹਾਭਾਗਵਾਨੀ, ਮਹਾਭੂਤ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਨਿੱਤ ਸ਼ਿਵ-ਅਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰਤ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।

Verse 106

लक्ष्मीः सर्वगुणोपेता सर्वलक्षणसंयुता सर्वदा सर्वगा देवी सा मे पापं व्यपोहतु

ਸਰਬ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸਰਬ ਮੰਗਲ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਸਦਾ ਸਰਬਤ੍ਰ ਵਿਆਪਕ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ। ਸ਼ੈਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਦਾ ਪਾਸ਼ ਢਿੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ।

Verse 107

सिंहारूढा महादेवी पार्वत्यास्तनयाव्यया विष्णोर्निद्रा महामाया वैष्णवी सुरपूजिता

ਸਿੰਹ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਅਵ੍ਯਯ ਧੀ—ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਨੀਂਦ, ਮਹਾਮਾਇਆ ਹੈ; ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਹੈ। ਸ਼ੈਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਉਹੀ ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਜਗਤ ਨੂੰ ਢੱਕਦੀ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਵੀ; ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 108

त्रिनेत्रा वरदा देवी महिषासुरमर्दिनी शिवार्चनरता दुर्गा सा मे पापं व्यपोहतु

ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੀ, ਵਰਦਾਇਨੀ ਦੇਵੀ, ਮਹਿਸਾਸੁਰ ਮਰਦਿਨੀ—ਸ਼ਿਵ ਅਰਚਨ ਵਿੱਚ ਰਤ ਦੁਰਗਾ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ; ਬੰਧਨ-ਜਨਿਤ ਮਲ ਮਿਟਾ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ੇ।

Verse 109

ब्रह्माण्डधारका रुद्राः सर्वलोकप्रपूजिताः सत्याश् च मानसाः सर्वे व्यपोहन्तु भयं मम

ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ ਰੁਦ੍ਰ—ਉਹ ਸਤ੍ਯਸਰੂਪ, ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਮੇਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ।

Verse 110

भूताः प्रेताः पिशाचाश् च कूष्माण्डगणनायकाः कूष्माण्डकाश् च ते पापं व्यपोहन्तु समाहिताः

ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਅਤੇ ਕੂਸ਼ਮਾਂਡ ਗਣਾਂ ਦੇ ਨਾਇਕ, ਨਾਲ ਹੀ ਕੂਸ਼ਮਾਂਡ—ਸਭ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ; ਪਤੀ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਰੱਖਿਆ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪਾਸ਼-ਬੱਧ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇ।

Verse 111

अनेन देवं स्तुत्वा तु चान्ते सर्वं समापयेत् प्रणम्य शिरसा भूमौ प्रतिमासे द्विजोत्तमाः

ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦੇਵ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰ ਕੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਵਿਧੀ ਸਮਾਪਤ ਕਰੇ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੇ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤੀ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਦਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 112

व्यपोहनस्तवं दिव्यं यः पठेच्छृणुयादपि विधूय सर्वपापानि रुद्रलोके महीयते

ਜੋ ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਵ੍ਯਪੋਹਨ-ਸਤਵ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪ ਝਾੜ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 113

कन्यार्थी लभते कन्यां जयकामो जयं लभेत् अर्थकामो लभेदर्थं पुत्रकामो बहून् सुतान्

ਕਨਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਯੋਗ੍ਯ ਕਨਿਆ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੈ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲਾ ਜੈ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲਾ ਧਨ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਨੁਗ੍ਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਪਤੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਲਿੰਗ-ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ।

Verse 114

विद्यार्थी लभते विद्यां भोगार्थी भोगमाप्नुयात् यान्यान्प्रार्थयते कामान् मानवः श्रवणादिह

ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ੍ਰਵਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਦਿਆ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਭੋਗ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਜੋ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਇਸ ਸ੍ਰਵਣ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਪਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।

Verse 115

तान्सर्वान् शीघ्रमाप्नोति देवानां च प्रियो भवेत् पठ्यमानमिदं पुण्यं यमुद्दिश्य तु पठ्यते

ਉਹ ਉਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਛੇਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁੰਨ ਪਾਠ ਜਿਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਨਿਮਿੱਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।

Verse 116

तस्य रोगा न बाधन्ते वातपित्तादिसंभवाः नाकाले मरणं तस्य न सर्पैरपि दश्यते

ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਆਦਿ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਰੋਗ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਤਾਉਂਦੇ। ਉਸ ਦੀ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਅਤੇ ਸੱਪ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਡੰਗਦੇ। (ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਰਨਾਗਤ ਭਗਤ ਨੂੰ ਪਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ-ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।)

Verse 117

यत्पुण्यं चैव तीर्थानां यज्ञानां चैव यत्फलम् दानानां चैव यत्पुण्यं व्रतानां च विशेषतः

ਤੀਰਥ-ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਜੋ ਪੁੰਨ, ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਫਲ, ਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਰਤਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਸਭ ਇੱਥੇ (ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ) ਇਕੱਠਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 118

तत्पुण्यं कोटिगुणितं जप्त्वा चाप्नोति मानवः गोघ्नश्चैव कृतघ्नश् च वीरहा ब्रह्महा भवेत्

ਉਹ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਕਰੋੜ ਗੁਣਾ ਹੋ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਗੋ-ਹੱਤਿਆ ਕਰੇ, ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਹੋਵੇ, ਵੀਰ-ਹੰਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੰਤਾ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਮਹਾਪਾਪੀ, ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 119

शरणागतघाती च मित्रविश्वासघातकः दुष्टः पापसमाचारो मातृहा पितृहा तथा

ਜੋ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹੋਏ ਦਾ ਘਾਤ ਕਰੇ, ਜੋ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰੇ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਪਾਪਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ—ਉਹ ਪਾਪ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਮਾਤਾ-ਹੰਤਾ ਤੇ ਪਿਤਾ-ਹੰਤਾ ਸਮਾਨ ਹੈ।

Verse 120

व्यपोह्य सर्वपापानि शिवलोके महीयते

ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਜੀਵ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

The hymn invokes Shiva as Panchabrahma—Īśāna, Tatpuruṣa (Purusha), Aghora, Sadyojāta, and Vāmadeva—along with epithets like Somesha, Vishvesha, and Paramatman, repeatedly asking ‘स मे पापं व्यपोहतु’.

The chapter states that a dvijottama should conclude properly after praising the deity, prostrate with the head to the ground, and recite/hear this divine stava ‘प्रतिमासे’ (monthly). This is framed as a regular devotional observance tied to purification and protection.

It promises removal of sins, fear and illnesses (including vāta-pitta disorders), protection from untimely death and snake-bite harm, relief from graha-pīḍā, attainment of desired aims (victory, wealth, learning, enjoyment, progeny, marriage), and elevation to Rudraloka/Shivaloka—even for grievous sinners upon purification.