Sukta 3
Rishi: Traditionally connected with Pitṛ/Śrāddha liturgy in AV 12.3 (Ancestral complex; specific r̥ṣi attributions vary by anukramaṇī tradition).
Devata: Yama with the Pitṛs (ancestral collective).
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like cadence (AV 12.3 shows mixed meters; this verse is not strict anuṣṭubh).
AV 12.3 ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ–ਪਿਤ੍ਰਯਜ್ಞ ਦਾ ਸੂਕਤ-ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀਵਤ ਬਿਠਾਉਂਦਾ, ਅਰਪਣ-ਸਥਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਯਮ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ/ਸੌਹਾਰਦ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਆਹੁਤੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਥਾਂ ਰੱਖਿਆ (ਸ਼ਰਮਨ) ਦਾ ਮਾਰਗ ਬਣੇ। ਇਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਪਾਤਰ, ਦರ್ಭਾ-ਆਸਨ ਅਤੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਯਜ್ಞ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕ ਸੁਰੱਖਿਆ-ਘੇਰੇ ਵਜੋਂ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਗ ਤੇ ਮਰਣਤਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਜੀਵਤਾਂ ਲਈ ਦੀਰਘ ਆਯੁ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤੀ।
Mantras
Mantra 1
स्वर्गैदनः। १३, १७ स्वराडार्षी पङ्क्तिः, ३४ विराड् गर्भा, ३९ अनुष्टुब्गर्भा, ४४ परा बृहती, पुमा॑न् पुं॒सोऽधि॑ तिष्ठ॒ चर्मे॑हि॒ तत्र॑ ह्वयस्व यत॒मा प्रि॒या ते । याव॑न्ता॒वग्रे॑ प्रथ॒मं स॑मे॒यथु॒स्तद् वां॒ वयो॑ यम॒राज्ये॑ समा॒नम्
ਹੇ ਪੁਰਖਾ, ਪੁਰਖ ਦੇ ਚਰਮ (ਚਮੜੇ) ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਰਹੁ; ਇੱਥੇ ਆ—ਉੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਪ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਬੁਲਾ। ਜਿਵੇਂ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲੇ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਯਮ-ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਸਮਾਨ, ਇਕਸਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰਤਾਲੀ ਰਹੇ।
Mantra 2
ताव॑द् वां॒ चक्षु॒स्तति॑ वी॒र्याऽणि॒ ताव॒त् तेज॑स्तति॒धा वाजि॑नानि । अ॒ग्निः शरी॑रं सचते य॒दैधोऽधा॑ प॒क्वान्मि॑थुना॒ सं भ॑वाथः
ਜਿੰਨਾ ਦੂਰ ਤੁਹਾਡੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਫੈਲੀ ਹੈ, ਉੱਨਾ ਹੀ ਦੂਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵੀਰਯ (ਪਰਾਕ੍ਰਮ) ਫੈਲਦੇ ਹਨ; ਜਿੰਨਾ ਤੱਕ ਤੇਜ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਉੱਨਾ ਹੀ ਤੱਕ ਵਾਜਿਨ (ਬਲਵਾਨ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇੰਧਨ ਹੋਵੇ, ਅਗਨੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤਦ ਪੱਕੇ ਹੋ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਵਾਂਗ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।
Mantra 3
सम॑स्मिंल्लो॒के समु॑ देव॒याने॒ सं स्मा॑ स॒मेतं॑ यम॒राज्ये॑षु । पू॒तौ प॒वित्रै॒रुप॒ तद्ध्व॑येथां॒ यद्य॒द् रेतो॒ अधि॑ वां संब॒भूव॑
ਇਸੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਯਾਨ (ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰਗ) ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ—ਹਾਂ, ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲੋ। ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਨੇੜੇ ਆਓ ਅਤੇ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਬਣਾਓ—ਤੁਹਾਡਾ ਜੋ ਜੋ ਰੇਤਃ (ਬੀਜ/ਵੀਰਯ) ਉੱਥੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ।
Mantra 4
आप॑स्पुत्रासो अ॒भि सं वि॑शध्वमि॒मं जी॒वं जी॑वधन्याः स॒मेत्य॑ । तासां॑ भजध्वम॒मृतं॒ यमा॒हुर्यमो॑द॒नं पच॑ति वां॒ जनि॑त्री
ਹੇ ਆਪਸਪੁਤਰੋ (ਜਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ), ਇਕੱਠੇ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਇਸ ਜੀਊਂਦੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਕੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ—ਹੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਧਨ ਸਮਝਣ ਵਾਲਿਓ—ਸਮਾਗਮ ਕਰਕੇ। ਜਿਸ ਅਮ੍ਰਿਤ ਤੱਤ ਨੂੰ ਲੋਕ ‘ਯਮ ਦਾ ਓਦਨ’ (ਯਮ-ਭੋਜਨ) ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਵੋ; ਉਹ ਯਮ ਦਾ ਅਰਪਣ-ਓਦਨ ਤੁਹਾਡੀ ਜਨਿਤ੍ਰੀ ਮਾਤਾ (ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ) ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਪਕਾਂਦੀ ਹੈ।
Mantra 5
यं वां॑ पि॒ता पच॑ति॒ यं च॑ मा॒ता रि॒प्रान्निर्मु॑क्त्यै॒ शम॑लाच्च वा॒चः । स ओ॑द॒नः श॒तधा॑रः स्व॒र्ग उ॒भे व्याऽप नभ॑सी महि॒त्वा
ਜੋ ਓਦਨ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪਿਤਾ ਪਕਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਮਾਤਾ ਵੀ ਪਕਾਂਦੀ ਹੈ—ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲਈ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਅਤੇ ਬੋਲ ਦੀ ਖ਼ਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ—ਉਹ ਓਦਨ ਸੌ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਵਰਗ ਜਿਤਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਆਕਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 6
उ॒भे नभ॑सी उ॒भयां॑श्च लो॒कान् ये यज्व॑नाम॒भिजि॑ताः स्व॒र्गाः । तेषां॒ ज्योति॑ष्मा॒न् मधु॑मा॒न् यो अग्रे॒ तस्मि॑न् पु॒त्रैर्ज॒रसि॒ सं श्र॑येथाम्
ਦੋਵੇਂ ਆਕਾਸ਼, ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ—ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸਵਰਗੀ ਲੋਕ—ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਗਲਾ, ਜੋਤਿਮਾਨ, ਮਧੁਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਇਕੱਠੇ ਆਸਰਾ ਲਵੋ।
Mantra 7
प्राचीं॑प्राचीं प्र॒दिश॒मा र॑भेथामे॒तं लो॒कं श्र॒द्दधा॑नाः सचन्ते । यद् वां॑ प॒क्वं परि॑विष्टम॒ग्नौ तस्य॒ गुप्त॑ये दंपती॒ सं श्र॑येथाम्
ਪੂਰਬ ਵੱਲ—ਹੋਰ ਵੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ—ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਕੜੋ; ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਇਸ ਲੋਕ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਪਕਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਪਰੋਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ, ਹੇ ਦੰਪਤੀ (ਪਤੀ-ਪਤਨੀ), ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਆਪਣਾ ਠਿਕਾਣਾ ਸੰਭਾਲੋ।
Mantra 8
दक्षि॑णां॒ दिश॑म॒भि नक्ष॑माणौ प॒र्याव॑र्तेथाम॒भि पात्र॑मे॒तत्। तस्मि॑न् वां य॒मः पि॒तृभिः॑ संविदा॒नः प॒क्वाय॒ शर्म॑ बहु॒लं नि य॑च्छात्
ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਘੁੰਮੋ, ਇਸ ਪਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਵੋ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਯਮ ਪੱਕੀ ਆਹੁਤੀ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮ—ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਪੱਕੀ ਰੱਖਿਆ—ਬਖ਼ਸ਼ੇ।
Mantra 9
प्र॒तीची॑ दि॒शामि॒यमिद् वरं॒ यस्यां॒ सोमो॑ अधि॒पा मृ॑डि॒ता च॑ । तस्यां॑ श्रयेथां सु॒कृतः॑ सचेथा॒मधा॑ प॒क्वान्मि॑थुना॒ सं भ॑वाथः
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੋਣੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਰਪਾਲੂ ਦੇਵਤਾ ਵੀ। ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸੁਕ੍ਰਿਤ (ਸੱਤਕਰਮੀ) ਟਿਕੋ; ਪਰਸਪਰ ਸਾਥ ਵਿੱਚ ਰਹੋ; ਫਿਰ ਪੱਕੀ ਆਹੁਤੀ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜੋੜੇ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਓ।
Mantra 10
उत्त॑रं रा॒ष्ट्रं प्र॒जयो॑त्त॒राव॑द् दि॒शामुदी॑ची कृणवन्नो॒ अग्र॑म्। पाङ्क्तं॒ छन्दः॒पुरु॑षो बभूव॒ विश्वै॑र्विश्वा॒ङ्गैः स॒ह सं भ॑वेम
ਉੱਤਰੀ ਰਾਜ—ਪ੍ਰਜਾ ਨਾਲ ਉੱਤਮ—ਹੋਵੇ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਗਲਾ ਸਥਾਨ ਬਣਾਵੇ। ਪਾਂਕਤ ਛੰਦ ਪੁਰੁਸ਼ ਬਣਿਆ; ਸਭ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਈਏ।
Mantra 11
ध्रु॒वेयं वि॒राण्नमो॑ अस्त्व॒स्यै शि॒वा पु॒त्रेभ्य॑ उ॒त मह्य॑मस्तु । सा नो॑ देव्यदिते विश्ववार॒ इर्य॑ इव गो॒पा अ॒भि र॑क्ष प॒क्वम्
ਇਸ ਧ੍ਰੁਵ ਵਿਰਾਟ् (ਵਿਰਾਜ) ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਿਵਾ (ਸ਼ੁਭਕਾਰੀ) ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਭਕਾਰੀ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਦੇਵੀ ਅਦਿਤੀ, ਵਿਸ਼ਵ-ਵਰਦਾਇਨੀ, ਜਾਗਦੇ ਗੋਪਾਲ ਵਾਂਗ ਸਾਡੇ ਪਕਵ ਹਵਿ (ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਭੇਟ) ਦੀ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
Mantra 12
पि॒तेव॑ पु॒त्रान॒भि सं स्व॑जस्व नः शि॒वा नो॒ वाता॑ इ॒व वा॑न्तु॒ भूमौ॑ । यमो॑द॒नं पच॑तो दे॒वते॑ इ॒ह तं न॒स्तप॑ उ॒त स॒त्यं च॑ वेत्तु
ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਘੇਰ ਕੇ ਪੂਰੇ ਆਲਿੰਗਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਾਤ (ਹਵਾਵਾਂ) ਸ਼ਿਵਾ (ਸ਼ੁਭ) ਬਣ ਕੇ ਵਹਿਣ। ਹੇ ਦੇਵਤਾ ਯਮ, ਇੱਥੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਓਦਨ (ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਖੀਰ/ਅੰਨ) ਪਕਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਦ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਸ ਤਪ (ਤਪਃ—ਉਤਸ਼ਾਹ/ਤੇਜ) ਅਤੇ ਉਸ ਸਤ੍ਯ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
Mantra 13
यद्य॑त् कृ॒ष्णः श॑कु॒न एह ग॒त्वा त्सर॒न् विष॑क्तं॒ बिल॑ आस॒साद॑ । यद् वा॑ दा॒स्या॒३र्द्रह॑स्ता सम॒ङ्क्त उ॒लूख॑लं॒ मुस॑लं शुम्भतापः
ਜੇ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ (ਕਾਲਾ) ਅਪਸ਼ਕੁਨ-ਪੰਛੀ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਚੁਪਚਾਪ ਸਰਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਚਿਪਕੇ ਹੋਏ ਬਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇ; ਜਾਂ ਦਾਸੀ, ਹਾਲੇ ਭਿੱਜੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਲੂਖਲ (ਓਖਲੀ) ਅਤੇ ਮੁਸਲ (ਮੁਸਲ) ਨੂੰ ਲੇਪ ਲਾ ਗਈ ਹੋਵੇ—ਹੇ ਤਾਪ-ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੋ।
Mantra 14
अ॒यं ग्रावा॑ पृ॒थुबु॑ध्नो वयो॒धाः पू॒तः प॒वित्रै॒रप॑ हन्तु॒ रक्षः॑ । आ रो॑ह॒ चर्म॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ मा दंप॑ती॒ पौत्र॑म॒घं नि गा॑ताम्
ਇਹ ਗ੍ਰਾਵਾ (ਪੱਥਰ), ਚੌੜੇ ਆਧਾਰ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਾਣ-ਧਾਰਕ, ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਰਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਮਾਰੇ। ਤੂੰ ਚਰਮ (ਚਮੜਾ) ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ; ਮਹਾਨ ਆਸਰਾ ਬਖ਼ਸ਼: ਦੰਪਤੀ ਆਪਣੇ ਪੌਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਅਘ (ਪਾਪ/ਅਮੰਗਲ) ਵਿੱਚ ਨਾ ਡਿੱਗਣ।
Mantra 15
वन॒स्पतिः॑ स॒ह दे॒वैर्न॒ आग॒न् रक्षः॑ पिशा॒चाँ अ॑प॒बाध॑मानः । स उच्छ्र॑यातै॒ प्र व॑दाति॒ वाचं॒ तेन॑ लो॒काँ अ॒भि सर्वा॑न् जयेम
ਵਨਸਪਤੀ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਦੇਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ—ਰਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਧੱਕਦਾ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਚੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਾਣੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।
Mantra 16
स॒प्त मेधा॑न् प॒शवः॑ पर्य॑गृह्ण॒न् य ए॑षां॒ ज्योति॑ष्मां उ॒त यश्च॒कर्श॑ । त्रय॑स्त्रिंशद् दे॒वता॒स्तान्त्स॑चन्ते॒ स नः॑ स्व॒र्गम॒भि ने॑ष लो॒कम्
ਸੱਤ ਮੇਧਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੇ ਚੌਫੇਰੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤੇਤੀ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ।
Mantra 17
स्व॒र्गं लो॒कम॒भि नो॑ नयासि॒ सं जा॒यया॑ स॒ह पु॒त्रैः स्या॑म । गृ॒ह्णामि॒ हस्त॒मनु॒ मैत्वत्र॒ मा न॑स्तारी॒न्निरृ॑ति॒र्मो अरा॑तिः
ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹੀਏ। ਮੈਂ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧ—ਇੱਥੇ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਸਾਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਨਾ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਨਾਹ ਵੈਰੀ ਅਰਾਤਿ (ਅਪਸ਼ਕੁਨ/ਅਪਕਾਰ) ਸਾਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਵੇ।
Mantra 18
ग्राहिं॑ पा॒प्मान॒मति॒ तां अ॑याम॒ तमो॒ व्यऽस्य॒ प्र व॑दासि व॒ल्गु। वा॒न॒स्प॒त्य उद्य॑तो॒ मा जि॑हिंसी॒र्मा त॑ण्डु॒लं वि श॑रीर्देव॒यन्त॑म्
ਚੰਬੜ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਪਮਾ (ਦੁਸ਼ਟਤਾ)—ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੰਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸੁਹਣਾ ਬਚਨ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਵਾਨਸਪਤ੍ਯ (ਜੰਗਲ-ਜਨਮਿਆ), ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ; ਦੇਵ-ਯਜਨ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ; ਅਤੇ ਤੰਡੁਲ (ਚੌਲ ਦਾ ਦਾਣਾ) ਨੂੰ ਤੋੜ-ਫੋੜ ਨਾ ਕਰ।
Mantra 19
वि॒श्वव्य॑चा घृ॒तपृ॑ष्ठो भवि॒ष्यन्त्सयो॑निर्लो॒कमुप॑ याह्ये॒तम्। व॒र्षवृ॑द्ध॒मुप॑ यच्छ॒ शूर्पं॒ तुषं॑ प॒लावा॒नप॒ तद् वि॑नक्तु
ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ, ਘ੍ਰਿਤਪ੍ਰਿਸ਼ਠ (ਘੀ-ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ), ਵਧਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਯੋਨੀ (ਪੱਕੇ ਆਧਾਰ ਵਾਲੇ)—ਤੂੰ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆ। ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ੂਰਪ (ਛਾਜ/ਵਿੰਨੋਇੰਗ-ਫੈਨ) ਫੜ; ਇਹ ਤੂਸ਼ (ਭੂਸੀ) ਅਤੇ ਪਲਾਵ (ਪਰਾਲੀ ਵਰਗਾ ਕੂੜਾ) ਨੂੰ ਛਾਣ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇ—ਉਹ ਸਭ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇ।
Mantra 20
त्रयो॑ लो॒काः संमि॑ता॒ ब्राह्म॑णेन॒ द्यौरे॒वासौ पृ॑थि॒व्य॑१न्तरि॑क्षम्। अं॒शून् गृ॑भी॒त्वान्वार॑भेथा॒मा प्या॑यन्तां॒ पुन॒रा य॑न्तु॒ शूर्प॑म्
ਬ੍ਰਾਹਮਣ (ਬ੍ਰਹਮ) ਦੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਸੰਮਿਤ ਹਨ—ਉੱਥੇ ਦ੍ਯੌ (ਸੁਰਗ), ਇੱਥੇ ਪૃਥਵੀ, ਵਿਚ ਅੰਤਰਿਕਸ਼। ਅੰਸ਼ੂ (ਰੇਸ਼ੇ/ਤੰਤੂ) ਫੜ ਕੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪਕੜ ਬਣਾਓ; ਉਹ ਪਲਣ-ਪੋਸਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਸ਼ੂર્પ (ਛਾਜ/ਸੂਪ) ਵੱਲ ਆ ਜਾਣ।
Mantra 21
पृथ॑ग् रू॒पाणि॑ बहु॒धा प॑शू॒नामेक॑रूपो भवसि॒ सं समृ॑द्ध्या । ए॒तां त्वचं॒ लोहि॑नीं॒ तां नु॑दस्व॒ ग्रावा॑ शुम्भाति मल॒ग इ॑व॒ वस्त्रा॑
ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਰੂਪ ਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਇਹ ਲਾਲੀ ਵਾਲੀ ਖਾਲ—ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਧੱਕ ਕੇ ਉਤਾਰ ਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਮੈਲ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰਾਵਾ (ਪੱਥਰ) ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 22
पृ॒थि॒वीं त्वा॑ पृथि॒व्यामा वे॑शयामि त॒नूः स॑मा॒नी विकृ॑ता त ए॒षा। यद्य॑द् द्यु॒त्तं लि॑खि॒तमर्प॑णेन॒ तेन॒ मा सु॑स्रो॒र्ब्रह्म॒णापि॒ तद् व॑पामि
ਪૃਥਵੀ—ਪૃਥਵੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਟਿਕਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਇਕਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਘੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਰਪਣ (ਹਵਾਲਗੀ/ਹਸਤਾਂਤਰ) ਨਾਲ ਜੋ ਕੋਈ ਚਮਕਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਖੁਰਚਿਆ ਲਿਖਤ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਫਿਸਲ ਕੇ ਨਾ ਜਾਵੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ (ਬ੍ਰਹਮ) ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਹ ਵੀ ਕਤਰ ਕੇ/ਉਤਾਰ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
Mantra 23
जनि॑त्रीव॒ प्रति॑ हर्यासि सू॒नुं सं त्वा॑ दधामि पृथि॒वीं पृ॑थि॒व्या। उ॒खा कु॒म्भी वेद्यां॒ मा व्य॑थिष्ठा यज्ञायु॒धैराज्ये॒नाति॑षक्ता
ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ। ਹੇ ਉਖਾ, ਹੇ ਕੁੰਭੀ, ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਨਾ ਡੋਲੀਂ; ਯਜ्ञ ਦੇ ਆਯੁਧਾਂ ਨਾਲ, ਆਜ੍ਯ (ਘਿਉ) ਨਾਲ, ਤੂੰ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿਪਕੀ ਰਹੁ।
Mantra 24
अ॒ग्निः पच॑न् रक्षतु त्वा पु॒रस्ता॒दिन्द्रो॑ रक्षतु दक्षिण॒तो म॒रुत्वा॑न्। वरु॑णस्त्वा दृंहाद्ध॒रुणे॑ प्र॒तीच्या॑ उत्त॒रात् त्वा॒ सोमः॒ सं द॑दातै
ਅਗਨੀ, ਪਕਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੈਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਤੈਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਪੱਛਮ ਦੇ ਧਰੁਣੇ (ਆਧਾਰ-ਥਾਂ) ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰੇ; ਉੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਸੋਮ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਥਾਂ ਟਿਕਾ ਦੇਵੇ।
Mantra 25
पू॒ताः प॒वित्रैः॑ पवन्ते अ॒भ्राद् दिवं॑ च॒ यन्ति॑ पृथि॒वीं च॑ लो॒कान्। ता जी॑व॒ला जी॒वध॑न्याः प्रति॒ष्ठाः पात्र॒ आसि॑क्ताः॒ पर्य॒ग्निरि॑न्धाम्
ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸਾਫ਼ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਬੱਦਲ ਤੋਂ ਉਹ ਦਿਵ (ਸਵਰਗ) ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਜਲ—ਜੀਵਨ-ਦਾਤੇ, ਜੀਵੰਤ ਧਨ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ—ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਉਡੇਲੇ ਹੋਏ—ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਹੋਵੇ।
Mantra 26
आ य॑न्ति दि॒वः पृ॑थि॒वीं स॑चन्ते॒ भूम्याः॑ सचन्ते॒ अध्य॒न्तरि॑क्षम्। शु॒द्धाः स॒तीस्ता उ॒ शुम्भ॑न्त ए॒व ता नः॑ स्व॒र्गम॒भि लो॒कं न॑यन्तु
ਉਹ ਦਿਵ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪૃਥਵੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ; ਭੂਮੀ ਤੋਂ ਉਹ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੁੱਧ, ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਜਲ ਸਾਨੂੰ ਸਵਰਗੀ ਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ।
Mantra 27
उ॒तेव॑ प्र॒भ्वीरु॒त संमि॑तास उ॒त शु॒क्राः शु॒च॑यश्चा॒मृता॑सः । ता ओ॑द॒नं दंप॑तिभ्यां॒ प्रशि॑ष्टा आपः॒ शिक्ष॑न्तीः पचता सुनाथाः
ਹਾਂ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਹਨ; ਹਾਂ, ਸੁਚੱਜੇ ਮਾਪ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਹਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਰੂਪ ਹਨ। ਉਹ ਆਪಃ (ਜਲ), ਦੰਪਤੀ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਖਾਉਂਦੇ (ਕਹਿੰਦੇ) ਹਨ: ‘ਓਦਨ ਪਕਾਓ’; ਤੁਸੀਂ ਸੁ-ਰੱਖਿਅਤ ਰਹੋ।
Mantra 28
संख्या॑ता स्तो॒काः पृ॑थि॒वीं स॑चन्ते प्राणापा॒नैः संमि॑ता॒ ओष॑धीभिः । असं॑ख्याता ओ॒प्यमा॑नाः सु॒वर्णाः॒ सर्वं॒ व्याऽपुः॒ शुच॑यः शुचि॒त्वम्
ਗਿਣੇ ਹੋਏ ਬੂੰਦ ਪૃਥਵੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਾਣ-ਅਪਾਨ ਦੇ ਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨਾਲ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਮਾਪ ਵਿਚ ਮਾਪੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਗਿਣਤ—ਘੜੇ ਹੋਏ, ਸੁਵਰਨ-ਵਰਨ—ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਤੱਤ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚ ਵਿਆਪ ਗਏ ਹਨ; ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਹੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਵ ਹੈ।
Mantra 29
उद्यो॑धन्त्य॒भि व॑ल्गन्ति त॒प्ताः फेन॑मस्यन्ति बहु॒लांश्च॑ बि॒न्दून्। योषे॑व दृ॒ष्ट्वा पति॒मृत्वि॑यायै॒तैस्त॑ण्डु॒लैर्भ॑वता॒ समा॑पः
ਤਪੇ ਹੋਏ ਉਹ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਧੱਕਦੇ ਤੇ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ; ਝੱਗ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵੀ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਢੁੱਕਵੇਂ ਰਿਤੂ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਤਨੀ—ਤਿਵੇਂ, ਹੇ ਆਪಃ (ਜਲੋ), ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੰਡੁਲ (ਚੌਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ) ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰਤਾਲ ਵਿਚ ਹੋਵੋ।
Mantra 30
उत्था॑पय॒ सीद॑तो बु॒ध्न ए॑नान॒द्भिरा॒त्मान॑म॒भि सं स्पृ॑शन्ताम्। अमा॑सि॒ पात्रै॑रुद॒कं यदे॒तन्मि॒तास्त॑ण्डु॒लाः प्र॒दिशो॒ यदी॒माः
ਜੋ ਤਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੋਂ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ; ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੂਹਣ। ਇਹ ਜਲ ਇੱਥੇ—ਘਰ ਵਿੱਚ, ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ—ਅਤੇ ਮਾਪੇ ਹੋਏ ਤੰਡੁਲ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ (ਪ੍ਰਦਿਸ਼ੋ) ਇੱਥੇ।
Mantra 31
प्र य॑च्छ॒ पर्शुं॑ त्व॒रया ह॑रौ॒समहिं॑सन्त॒ ओष॑धीर्दान्तु॒ पर्व॑न्। यासां॒ सोमः॒ परि॑ रा॒ज्यं ब॒भूवाम॑न्युता नो वी॒रुधो॑ भवन्तु
ਹਰੌਸਾ ਵੱਲ ਕੁਹਾੜੀ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗੇ ਦਿਓ; ਬਿਨਾ ਹਿੰਸਾ ਕੀਤੇ, ਜੋੜ ਤੇ ਗੰਢ (ਪਰਵਨ) ਉੱਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਉਪਜਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੋਮ ਦਾ ਰਾਜਤਵ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਬਿਨਾ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੀਰੁਧੋ (ਬੂਟੇ-ਬੂਟੀਆਂ) ਕਿਰਪਾਲੂ ਹੋਣ।
Mantra 32
नवं॑ ब॒र्हिरो॑द॒नाय॑ स्तृणीत प्रि॒यं हृ॒दश्चक्षु॑षो व॒ल्ग्वऽस्तु । तस्मि॑न् दे॒वाः स॒ह दै॒वीर्वि॑शन्त्वि॒मं प्राश्न॑न्त्वृ॒तुभि॑र्नि॒षद्य॑
ਓਦਨ (ਚਾਵਲ-ਭੋਜਨ) ਲਈ ਨਵਾਂ ਬਰ੍ਹਿਸ ਵਿਛਾਓ; ਇਹ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਅੱਖ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ; ਰਿਤੂਆਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਸ਼ਨ ਕਰਨ।
Mantra 33
वन॑स्पते स्ती॒र्णमा सी॑द ब॒र्हिर॑ग्निष्टो॒भैः संमि॑तो दे॒वता॑भिः । त्वष्ट्रे॑व रू॒पं सुकृ॑तं॒ स्वधि॑त्यै॒ना ए॒हाः परि॒ पात्रे॑ ददृश्राम्
ਹੇ ਵਨਸਪਤਿ-ਪਤੇ! ਵਿਛਾਏ ਹੋਏ ਬਰ੍ਹਿਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠ; ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਭ ਛੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਯਥਾ-ਮਾਪ ਸੰਯੋਜਿਤ ਹੈ। ਤ੍ਵਸ਼ਟ੍ਰ ਵਾਂਗ—ਕੁਹਾੜੀ (ਸ੍ਵਧਿਤਿ) ਦੇ ਠੀਕ ਕੰਮ ਲਈ ਸੁਚੱਜੇ ਤੌਰ ਤੇ ਘੜਿਆ ਰੂਪ—ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਪਾਤ੍ਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।
Mantra 34
ष॒ष्ट्यां श॒रत्सु॑ निधि॒पा अ॒भीच्छा॒त् स्वःऽ प॒क्वेना॒भ्यश्नवातै । उपै॑नं जीवान् पि॒तर॑श्च पु॒त्रा ए॒तं स्व॒र्गं ग॑म॒यान्त॑म॒ग्नेः
ਸੱਠਵੇਂ ਸ਼ਰਦ-ਰਿਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਧੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹਣ; ਪੱਕੇ ਲਾਭ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ। ਜੀਵਤ ਲੋਕ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ—ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ; ਇਹ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਸਵਰਗਲੋਕ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Mantra 35
ध॒र्ता ध्रि॑यस्व ध॒रुणे॑ पृथि॒व्या अच्यु॑तं त्वा दे॒वता॑श्च्यावयन्तु । तं त्वा॒ दंप॑ती॒ जीव॑न्तौ जी॒वपु॑त्रा॒वुद् वा॑सयातः॒ पर्य॑ग्नि॒धाना॑त्
ਹੇ ਧਾਰਕ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਣ-ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਟਿਕਿਆ ਰਹੁ; ਅਚਲ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਹਿਲਣ ਨਾ ਦੇਣ। ਜੀਵਤ ਦੰਪਤੀ, ਜੀਵਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਗ્નਿਧਾਨ (ਅੱਗ-ਆਧਾਰ) ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤੈਨੂੰ ਖੜਾ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਵਸਾਉਣ।
Mantra 36
सर्वा॑न्त्स॒मागा॑ अभि॒जित्य॑ लो॒कान् याव॑न्तः॒ कामाः॒ सम॑तीतृप॒स्तान्। वि गा॑हेथामा॒यव॑नं च॒ दर्वि॒रेक॑स्मि॒न् पात्रे॒ अध्युद्ध॑रैनम्
ਸਾਰੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੋ। ਗਮਨ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ; ਅਤੇ ਇਕੋ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਦರ್ವੀ (ਯਜ੍ਞ-ਚਮਚੀ) ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉੱਥੇ ਉਪਰ ਟਿਕਾ ਦੇਵੇ।
Mantra 37
उप॑ स्तृणीहि प्र॒थय॑ पु॒रस्ता॑द् घृ॒तेन॒ पात्र॑म॒भि घा॑रयै॒तत्। वा॒श्रेवो॒स्रा तरु॑णं स्तन॒स्युमि॒मं दे॑वासो अभि॒हिङ्कृ॑णोत
ਨੇੜੇ ਆਓ; ਵਿਛਾਓ, ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਇਸ ਨੂੰ ਚੌੜਾ ਫੈਲਾਓ। ਘੀ ਨਾਲ ਇਸ ਪਾਤ੍ਰ ਉੱਤੇ ਅਭਿਘਾਰਣ (ਘੀ ਢਾਲਣਾ) ਕਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਲਾਲੀ-ਛਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਰੰਭਾਹਟ ਨਾਲ ਥਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਨਿੱਕੇ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੋ, ‘ਹਿਙ’ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਅਭਿਹਿਙਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ।
Mantra 38
उपा॑स्तरी॒रक॑रो लो॒कमे॒तमु॒रुः प्र॑थता॒मस॑मः स्व॒र्गः । तस्मिं॑छ्रयातै महि॒षः सु॑प॒र्णो दे॒वा ए॑नं दे॒वता॑भ्यः॒ प्र॑च्यछान्
ਤੂੰ ਹੇਠਾਂ ਵਿਛਾ ਕੇ ਇਸ ਸੁਵਿਧਾਨੁਸਾਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਘੜਿਆ ਹੈ; ਬੇਮਿਸਾਲ, ਵਿਸ਼ਾਲ-ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲਾ ਸਵਰਗ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਜਾਵੇ। ਉੱਥੇ ਮਹਿਸ਼—ਸੁਪਰਨ (ਸੁੰਦਰ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ)—ਆਪਣਾ ਠਿਕਾਣਾ ਲਵੇ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Mantra 39
यद्य॑ज्जा॒या पच॑ति॒ त्वत् प॒रःप॑रः॒ पति॑र्वा जाये॒ त्वत् ति॒रः । सं तत् सृ॑जेथां स॒ह वां॒ तद॑स्तु संपा॒दय॑न्तौ स॒ह लो॒मेक॑म्
ਹੇ ਪਤਨੀਏ, ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਪਕਾਂਦੀ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਤੈਥੋਂ ਹੋਰ ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਨਾ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਪਰੇ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈੱਟ ਕਰੋ—ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ—ਇਕਸੁਰ ਹੋ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕਰੋ; ਇਕ ਵਾਲ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਫਰਕ ਨਾ ਰਹੇ।
Mantra 40
याव॑न्तो अ॒स्याः पृ॑थि॒वीं सच॑न्ते अ॒स्मत् पु॒त्राः परि॒ ये सं॑बभू॒वुः । सर्वां॒स्तां उप॒ पात्रे॑ ह्वयेथां॒ नाभिं॑ जाना॒नाः शिश॑वः स॒माया॑न्
ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਹਨ—ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਫੈਲੇ ਸਾਡੇ ਪੁੱਤਰ—ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਇਸ ਪਾਤਰ ਕੋਲ ਬੁਲਾਓ। ਨਾਭੀ-ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਛੋਟੇ ਬਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।
Mantra 41
वसो॒र्या धारा॒ मधु॑ना॒ प्रपी॑ना घृ॒तेन॑ मि॒श्रा अ॒मृत॑स्य॒ नाभ॑यः । सर्वा॒स्ता अव॑ रुन्धे स्व॒र्गः ष॒ष्ट्यां श॒रत्सु॑ निधि॒पा अ॒भीच्छात्
ਵਸੁ (ਧਨ) ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ—ਮਧੁ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ—ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਨਾਭੀਆਂ ਹੀ ਹਨ। ਸਵਰਗ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਕੇ ਰੋਕਦਾ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਿਧਿਪਾ (ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ) ਨੇ ਸੱਠਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ, ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਭੀਚ੍ਹਾ ਨਾਲ ਚਾਹਿਆ ਹੈ।
Mantra 42
नि॒धिं नि॑धि॒पा अ॒भ्येऽनमिच्छा॒दनी॑श्वरा अ॒भितः॑ सन्तु॒ ये॒३न्ये। अ॒स्माभि॑र्द॒त्तो निहि॑तः स्व॒र्गस्त्रि॒भिः काण्डै॒स्त्रीन्त्स्व॒र्गान॑रुक्षत्
ਨਿਧਿਪਾ ਇਸ ਨਿਧੀ ਨੂੰ ਅਭਿਏਨਮਿਚ੍ਹੇ—ਇਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭੇ; ਪਰ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਹਨ ਉਹ ਸਭ ਅਨੀਸ਼ਵਰ ਰਹਿਣ—ਬੇ-ਇਖ਼ਤਿਆਰ, ਅਸਮਰਥ। ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਦੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਸਵਰਗ; ਤਿੰਨ ਕਾਂਡਾਂ (ਡੰਡੀਆਂ/ਤਣਿਆਂ) ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ-ਗੁਣਾ ਸਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਰੋਹਣ ਕੀਤਾ।
Mantra 43
अ॒ग्नी रक्ष॑स्तपतु॒ यद् विदे॑वं क्र॒व्याद् पि॑शा॒च इ॒ह मा प्र पा॑स्त । नु॒दाम॑ एन॒मप॑ रुध्मो अ॒स्मदा॑दि॒त्या ए॑न॒मङ्गि॑रसः सचन्ताम्
ਅਗਨੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਸਾੜੇ; ਇੱਥੇ ਜੋ ਦੇਵ-ਵਿਰੋਧੀ ਕ੍ਰਵਿਆਦ (ਮਾਸ-ਭੱਖੀ) ਪਿਸਾਚ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਦਬਾਅ ਨਾ ਪਾਏ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧੱਕ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਰੋਕ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਆਦਿਤ੍ਯ ਉਸ ਨੂੰ ਜਕੜਨ, ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ।
Mantra 44
आ॒दि॒त्येभ्यो॒ अङ्गि॑रोभ्यो॒ मध्वि॒दं घृ॒तेन॑ मि॒श्रं प्रति॑ वेदयामि । शु॒द्धह॑स्तौ ब्राह्म॒णस्यानि॑हत्यै॒तं स्व॒र्गं सु॑कृता॒वपी॑तम्
ਆਦਿਤ੍ਯਾਂ ਨੂੰ, ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਨੂੰ—ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਇਹ ਮਧੁ ਮੈਂ ਵਿਧੀ-ਪੂਰਵਕ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਅਹਿੰਸ੍ਯਤਾ/ਅਜੇਯਤਾ ਲਈ—ਸੁਕ੍ਰਿਤ (ਸੱਤਕਰਮ) ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਹ ਸਵਰਗ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 45
इ॒दं प्राप॑मुत्त॒मं काण्ड॑मस्य॒ यस्मा॑ल्लो॒कात् प॑रमे॒ष्ठी स॒माप॑ । आ सि॑ञ्च स॒र्पिर्घृ॒तव॒त् सम॑ङ्ग्ध्ये॒ष भा॒गो अङ्गि॑रसो नो॒ अत्र॑
ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹਿੱਸਾ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਉਸ ਲੋਕ ਤੋਂ, ਜਿੱਥੋਂ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਘ੍ਰਿਤਵਤ ਸਰਪਿਸ (ਘੀ) ਢਾਲੋ; ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਲ੍ਹੋ/ਅਭਿਅੰਗ ਕਰੋ: ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ।
Mantra 46
स॒त्याय॑ च॒ तप॑से दे॒वता॑भ्यो नि॒धिं शे॑व॒धिं परि॑ दद्म ए॒तम्। मा नो॑ द्यू॒तेऽव गा॒न्मा समि॑त्यां॒ मा स्मा॒न्यस्मा॒ उत् सृ॑जता पु॒रा मत्
ਸਤ੍ਯ ਅਤੇ ਤਪਸ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ—ਇਹ ਨਿਧਿ, ਇਹ ਸ਼ੇਵਧਿ (ਅਮੋਲ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ) ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਨੀਵਾਂ ਨਾ ਪਈਏ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾ ਕਰ ਦਿਓ।
Mantra 47
अ॒हं प॑चाम्य॒हं द॑दामि॒ ममेदु॒ कर्म॑न्क॒रुणेऽधि॑ जा॒या। कौमा॑रो लो॒को अ॑जनिष्ट पु॒त्रो॒३न्वार॑भेथां॒ वय॑ उत्त॒राव॑त्
ਮੈਂ ਪਕਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਕਰੁਣੇ, ਮੇਰਾ ਕਰਮ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਤਨੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਕੌਮਾਰ ਲੋਕ (ਯੌਵਨ ਅਵਸਥਾ) ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ—ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ: ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਫੜੋ; ਸਾਡਾ ਪ੍ਰਾਣਬਲ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਰਹੇ।
Mantra 48
न किल्बि॑ष॒मत्र॒ नाधा॒रो अस्ति॒ न यन्मि॒त्रैः स॒मम॑मान॒ एति॑ । अनू॑नं॒ पात्रं॒ निहि॑तं न ए॒तत् प॒क्तारं॑ प॒क्वः पुन॒रा वि॑शाति
ਇੱਥੇ ਪਾਪ ਦਾ ਕੋਈ ਦਾਗ ਨਹੀਂ, ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹਿਆਂ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਇਹ ਪਾਤ੍ਰ ਪੂਰਾ ਹੈ—ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ; ਪੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਫਿਰ ਮੁੜ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 49
प्रि॒यं प्रि॒याणां॑ कृणवाम॒ तम॒स्ते य॑न्तु यत॒मे द्वि॒षन्ति॑ । धे॒नुर॑न॒ड्वान् वयो॑वय आ॒यदे॒व पौरु॑षेय॒मप॑ मृ॒त्युं नु॑दन्तु
ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰੀ ਕਿਰਪਾ ਅਸੀਂ ਬਣਾਈਏ; ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਨੂੰ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਹਨੇਰਾ ਚਲਾ ਜਾਵੇ। ਧੇਨੂ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਅਨਡਵਾਨ—ਯੁਗੋਂ ਯੁਗ ਆਉਂਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ—ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ-ਕ੍ਰਿਤ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਧੱਕ ਦੇਣ।
Mantra 50
सम॒ग्नयो॑ विदुर॒न्यो अ॒न्यं य ओष॑धीः॒ सच॑ते॒ यश्च॒ सिन्धू॑न्। याव॑न्तो दे॒वा दि॒व्या॒३तप॑न्ति॒ हिर॑ण्यं॒ ज्योतिः॒ पच॑तो बभूव
ਇਕਮਤ ਵਿੱਚ ਅੱਗਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ—ਜੋ ਓਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਿੰਧੂਆਂ (ਨਦੀਆਂ) ਨਾਲ। ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਵਤਾ ਤਾਪ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ: ‘ਪਕਾਉਣ’ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ—ਹਾਂ, ਸੁਵਰਨ ਜਿਹੀ ਜੋਤ।
Mantra 51
ए॒षा त्व॒चां पुरु॑षे॒ सं ब॑भू॒वान॑ग्नाः॒ सर्वे॑ प॒शवो॒ ये अ॒न्ये। क्ष॒त्रेणा॒त्मानं॒ परि॑ धापयाथोऽमो॒तं वासो॒ मुख॑मोद॒नस्य॑
ਹੇ ਅਗਨਿਓ! ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ (ਵਸਤ੍ਰ) ਚਮੜੀਆਂ/ਤ੍ਵਚਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂ ਹਨ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ). ਖ਼ਸ਼ਤ੍ਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਚੌਫੇਰੇ ਲਪੇਟੋ—ਅਹਿਤ ਤੋਂ ਬਚਾਓ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਸਤ੍ਰ ਪੱਕੇ ਅੰਨ (ਓਦਨ) ਦਾ ਮੁੱਖ, ਅਗਲਾ ਭਾਗ ਹੈ।
Mantra 52
यद॒क्षेषु॒ वदा॒ यत् समि॑त्यां॒ यद् वा॒ वदा॒ अनृ॑तं वित्तका॒म्या। स॒मा॒नं तन्तु॑म॒भि सं॒वसा॑नौ॒ तस्मि॒न्त्सर्वं॒ शम॑लं सादयाथः
ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ (ਅਕ੍ਸ਼ੇਸ਼ੁ) ਤੂੰ ਜੋ ਬੋਲਿਆ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ (ਸਮਿਤ੍ਯਾਂ) ਜੋ ਬੋਲਿਆ, ਜਾਂ ਧਨ-ਲਾਭ ਦੀ ਲਾਲਸਾ (ਵਿੱਤਕਾਮ੍ਯਾ) ਨਾਲ ਤੂੰ ਜੋ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ—ਇੱਕੋ ਸਾਂਝੇ ਤੰਤੂ ਉੱਤੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਵਸਤ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਮੈਲ/ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਦਿਓ (ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿਓ)।
Mantra 53
व॒र्षं व॑नु॒ष्वापि॑ गच्छ दे॒वांस्त्व॒चो धू॒मं पर्युत् पा॑तयासि । वि॒श्वव्य॑चा घृ॒तपृ॑ष्ठो भवि॒ष्यन्त्सयो॑निर्लो॒कमुप॑ याह्ये॒तम्
ਵਰਖਾ ਜਿੱਤ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਦੇਵਾਂ ਕੋਲ ਜਾ। ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਤੂੰ ਧੂੰਆ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੁਮਾ ਕੇ ਹੰਕਾਰਦਾ ਹੈਂ। ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ, ਘਿਉ-ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ, ਇੱਕੋ ਯੋਨੀ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਇਸ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾ; ਇਸ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਆ।
Mantra 54
त॒न्वं स्व॒र्गो ब॑हु॒धा वि च॑क्रे॒ यथा॑ वि॒द आ॒त्मन्न॒न्यव॑र्णाम्। अपा॑जैत् कृ॒ष्णां रुश॑तीं पुना॒नो या लोहि॑नी॒ तां ते॑ अ॒ग्नौ जु॑होमि
ਸੁਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਦੇਹ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਘੜਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਵਰਣ (ਰੰਗ) ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਲਾਪਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਲੋਹਿਨੀ (ਲਾਲ) ਸ਼ਕਤੀ—ਉਹ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਜੁਹੋਮੀ (ਆਹੁਤੀ ਵਜੋਂ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ)।
Mantra 55
प्राच्यै॑ त्वा दि॒शे॒३ग्नयेऽधि॑पतयेऽसि॒ताय॑ रक्षि॒त्र आ॑दि॒त्यायेषु॑मते । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ॑ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੌਂਪਦੇ ਹਾਂ—ਅਧਿਪਤੀ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਰਖਵਾਲੇ ਅਸਿਤ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਇਸ਼ੁਮਤ (ਤੀਰ-ਧਾਰੀ) ਆਦਿਤ੍ਯ ਨੂੰ। ਇਹ ਪਰਿ-ਵਿਧਾਨ ਅਸੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ: ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਆਵੇ, ਉਸ ਆਕਰਮਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਇੱਥੇ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਦੁੱਖ ਜਰਾਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੇ; ਜਰਾ ਸਾਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਸੌਂਪੇ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਪਕਵਤਾ ਨਾਲ ਸਹ ਸੰਭਵੀਂਏ (ਇਕੱਠੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹੀਏ)।
Mantra 56
दक्षि॑णायै त्वा दि॒श इन्द्रा॒याधि॑पतये॒ तिर॑श्चिराजये रक्षि॒त्रे य॒मायेषु॑मते । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੌਂਪਦੇ ਹਾਂ—ਅਧਿਪਤੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਰਖਵਾਲੇ ਤਿਰਸ਼ਚੀਰਾਜ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਇਸ਼ੁਮਤ (ਤੀਰ-ਧਾਰੀ) ਯਮ ਨੂੰ। ਇਹ ਪਰਿ-ਵਿਧਾਨ ਅਸੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ: ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਆਵੇ, ਉਸ ਆਕਰਮਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਇੱਥੇ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਦੁੱਖ ਜਰਾਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੇ; ਜਰਾ ਸਾਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਸੌਂਪੇ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਪਕਵਤਾ ਨਾਲ ਸਹ ਸੰਭਵੀਂਏ (ਇਕੱਠੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹੀਏ)।
Mantra 57
प्र॒तीच्यै॑ त्वा दि॒शे वरु॑णा॒याधि॑पतये॒ पृदा॑कवे रक्षि॒त्रेऽन्ना॒येषु॑मते । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ॑ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਅਧਿਪਤੀ ਵਰੁਣ ਨੂੰ, ਰਖਵਾਲੇ ਪૃਦਾਕੁ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜ्जੇ ਅੰਨ ਨੂੰ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹਾਂ: ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਆਵੇ, ਉਸ ਹਮਲਾਵਰ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਇੱਥੇ ਨਿਯਤ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੇ; ਬੁਢਾਪਾ ਸਾਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਸੌਂਪੇ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੱਕੇਪਣ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਰਹੀਏ।
Mantra 58
उदी॑च्यै त्वा दि॒शे सोमा॒याधि॑पतये स्व॒जाय॑ रक्षि॒त्रेऽशन्या इषु॑मत्यै । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ॑ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਸੋਮ ਨੂੰ, ਰਖਵਾਲੇ ਸ੍ਵਜਾ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਅਸ਼ਨੀ, ਤੀਰ-ਧਾਰੀ ਇਸ਼ੁਮਤੀ ਨੂੰ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ: ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਹਮਲਾਵਰ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇ। ਇੱਥੇ ਸਾਡਾ ਨਿਯਤ ਭਾਗ ਸਾਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਵੇ; ਜਰਾ ਮੌਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਾੜ ਬਣਾਵੇ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਕਵਤਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਸੰਭਵ ਹੋਈਏ।
Mantra 59
ध्रु॒वायै॑ त्वा दि॒शे विष्ण॒वेऽधि॑पतये क॒ल्माष॑ग्रीवाय रक्षि॒त्र ओष॑धीभ्य॒ इषु॑मतीभ्यः । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ॑ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
ਧ੍ਰੁਵ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ, ਰਖਵਾਲੇ ਕਲਮਾਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਤੀਰ-ਧਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨੂੰ (ਓਸ਼ਧੀਭ੍ਯਃ ਇਸ਼ੁਮਤੀਭ੍ਯਃ)। ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ: ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਹਮਲਾਵਰ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇ। ਇੱਥੇ ਸਾਡਾ ਨਿਯਤ ਭਾਗ ਸਾਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਵੇ; ਜਰਾ ਮੌਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਾੜ ਬਣਾਵੇ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਕਵਤਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਸੰਭਵ ਹੋਈਏ।
Mantra 60
ऊ॒र्ध्वायै॑ त्वा दि॒शे बृह॒स्पत॒येऽधि॑पतये श्वि॒त्राय॑ रक्षि॒त्रे व॒र्षायेषु॑मते । ए॒तं परि॑ दद्म॒स्तं नो॑ गोपाय॒तास्माक॒मैतोः॑ । दि॒ष्टं नो॒ अत्र॑ ज॒रसे॒ नि ने॑षज्ज॒रा मृ॒त्यवे॒ परि॑ णो ददा॒त्वथ प॒क्वेन॑ स॒ह सं भ॑वेम
ਉੱਪਰਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ, ਰਖਵਾਲੇ ਸ਼ਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਬਾਣਧਾਰੀ ਵਰ੍ਹਾ ਨੂੰ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ: ਇਹ ਹਮਲਾਵਰ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਇੱਥੇ ਸਾਡਾ ਨਿਯਤ ਭਾਗ ਸਾਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਵੇ; ਜਰਾ ਮੌਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਾੜ ਵਾਂਗ ਘੇਰ ਦੇਵੇ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੱਕੇਪਣ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਸੰਭਵ ਹੋਈਏ।
Frequently Asked Questions
It is used in śrāddha/pitṛyajña settings to invite and satisfy the Fathers under Yama’s oversight, sanctify the cooked offering, and secure protection and continuity for the household.
In Vedic ritual geography the south is the Pitṛ quarter governed by Yama. Aligning the offering and movements with that direction is a way of placing the rite in the Fathers’ proper domain and obtaining their sanctioned favor.
The pātra is the offering vessel, barhis is the grass-seat that stabilizes the ritual base, and pakva is the cooked, ‘ripened’ oblation. Together they form the protected center of the śrāddha act—made safe through enclosure and invocation.
Ask anything about Sukta 3 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.