Anuvaka 1
{"primary_theme":"ਧਰਤੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਰਿਤੀ–ਸਮਾਜਿਕ ਕ੍ਰਮ: ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਘਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਮ-ਕਾਨੂੰਨ","sub_themes":["ਪ੍ਰਿਥਵੀ (ਧਰਤੀ) ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਨੀਂਹ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਸਾਕਸ਼ੀ (ਭੂਮੀ-ਸੂਕਤ)","ਅਗਨੀ ਰਾਹੀਂ ਖੇਮ–ਸ਼ਾਂਤੀ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ: ਰਿਪ੍ਰ (ਦਾਗ/ਕਲੰਕ) ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ","ਪਿਤ੍ਰਯਜ੍ਞ/ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ: ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਸਨ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਯਮ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ/ਸੌਹਾਰਦ ਪੱਕਾ ਕਰਨਾ","ਘਰੇਲੂ ਅਪੋਤ੍ਰਪਾਇਕ ਨਿਵਾਰਣ: ਵਿਨਾਸ਼, ਰੋਗ ਅਤੇ ਟੋਣਾ-ਟੋਟਕਾ/ਜਾਦੂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਉਣਾ","ਰਾਜਧਰਮ/ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੱਖਿਆ: ਬ੍ਰਹਮਗਵੀ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗਾਂ) ਅਤੇ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ"]}
Suktas in Anuvaka 1
Sukta 1
ਭੂਮੀ-ਸੂਕਤ ਅਥਰਵਵੇਦ ਦਾ ਪૃਥਿਵੀ ਲਈ ਮਹਾਨ ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਘਣੀ ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਨੀਂਹ ਵਜੋਂ ਸਲਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ “ਸੁਵਰਨ-ਸਤਨੀ” ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੀ ਧਾਰਕਾ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅਸਥਿਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਸੇਬੇ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਅਤੇ ਭੂਤੀ (ਫਲ-ਫੂਲਣਾ/ਉੱਨਤੀ) ਦੇ ਅਵਤਰਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Sukta 2
ਇਹ ਸੂਕਤ ਇੱਕ ਕ੍ਸ਼ੇਮ–ਸ਼ਾਂਤੀ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਕ੍ਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਜ-ਨਾਮ ‘ਸਙ੍ਕਸੁਕ’ ਰੂਪ ਵਿੱਚ—ਰਿਤੁਅਲ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ‘ਦਾਗ’ (ਰਿਪ੍ਰ) ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਲਈ ਯੋਗ (ਯਜ੍ਞਿਯ) ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ, ਮੌਤ-ਸੰਬੰਧੀ ਅਗਨੀ (ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦ ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੇ ਭੇਜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਅਸ਼ੌਚਤਾ ਜੀਵਤਾਂ ਦੇ ਯਜ੍ਞਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਵੇ। ਸੂਕਤ ਦਾ ਅੰਤ ਆਯੁ-ਵਿਸਤਾਰ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਵੈਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕੇ/ਖਦੇੜ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਕਰਕੇ ‘ਅੱਗੇ ਭੇਜਿਆ’ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Sukta 3
AV 12.3 ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ–ਪਿਤ੍ਰਯਜ್ಞ ਦਾ ਸੂਕਤ-ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀਵਤ ਬਿਠਾਉਂਦਾ, ਅਰਪਣ-ਸਥਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਯਮ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ/ਸੌਹਾਰਦ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਆਹੁਤੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਥਾਂ ਰੱਖਿਆ (ਸ਼ਰਮਨ) ਦਾ ਮਾਰਗ ਬਣੇ। ਇਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਪਾਤਰ, ਦರ್ಭਾ-ਆਸਨ ਅਤੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਯਜ್ಞ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕ ਸੁਰੱਖਿਆ-ਘੇਰੇ ਵਜੋਂ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਗ ਤੇ ਮਰਣਤਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਜੀਵਤਾਂ ਲਈ ਦੀਰਘ ਆਯੁ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤੀ।
Sukta 4
AV 12.4 ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ-ਅਪੋਤ੍ਰੋਪਾਇਕ ਸੂਕਤ ਹੈ ਜੋ ਘਰ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਦੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਸਰੋਤਾਂ—ਅੱਗ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਬਿਮਾਰੀ, ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਟੋਣੇ-ਟੋਟਕੇ ਵਾਲੀ ਵਿੱਛਕ੍ਰਿਆ—ਨੂੰ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਬੇਨਕਾਬ ਕਰਦਾ ਤੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਮੰਗਲ ਸਤ੍ਰੀ-ਰੂਪੀ ਏਜੰਟਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਅਕਤੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੁર્ભਾਗ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਨਾਮ ਦੇਣ (ਨਿਦਾਨਾਤਮਕ ਨਾਮਕਰਨ) ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਿਕਾਲੇ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗਾਂ-ਧਨ, ਦਾਨ-ਉਪਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਚਾਰ-ਪਾਲਣਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਹੀ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਕਤ ਘਰ, ਪਸ਼ੂ-ਧਨ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਰੱਖਿਆ-ਜਾਲ ਬਣ ਕੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮਕਾਂਡੀ ਪ੍ਰਤਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Sukta 5
AV 12.5 ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ-ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ (ਰਾਜਧਰਮ) ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗਾਂ (ਬ੍ਰਹਮਗਵੀਂ) ਨੂੰ ਅਲੰਘਣੀਯ ਸੰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜ਼ਬਤੀ/ਛੀਨ-ਝਪਟੀ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਜ਼ਾਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਵਿਸਤਾਰ—“ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਜਿਆ” —ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸ਼ਾਪ-ਤર્ક ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬਹਿਸਕਾਰ, ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ ਤਪਸ਼, ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਮੌਤ ਵੱਲ ਧੱਕਣ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.