Mantra 13
Sukta 3
यद्यत् कृष्णः शकुन एह गत्वा त्सरन् विषक्तं बिल आससाद । यद् वा दास्या३र्द्रहस्ता समङ्क्त उलूखलं मुसलं शुम्भतापः
yádyat kr̥ṣṇáḥ śakuní eha gátvā tsáran víṣaktaṃ bílam āsasā́da | yád vā dāsyā̀ árdrahastā samaṅktá ulū́khalaṃ músalaṃ śumbhatāpaḥ ||
Whatsoever black portent-bird, coming hither, stealthily gliding, hath reached the clinging burrow; or if the slave-girl, with hands yet wet, hath smeared the mortar and the pestle—do ye, O heat-bright purifiers, make them clean.
ਜੇ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ (ਕਾਲਾ) ਅਪਸ਼ਕੁਨ-ਪੰਛੀ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਚੁਪਚਾਪ ਸਰਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਚਿਪਕੇ ਹੋਏ ਬਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇ; ਜਾਂ ਦਾਸੀ, ਹਾਲੇ ਭਿੱਜੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਲੂਖਲ (ਓਖਲੀ) ਅਤੇ ਮੁਸਲ (ਮੁਸਲ) ਨੂੰ ਲੇਪ ਲਾ ਗਈ ਹੋਵੇ—ਹੇ ਤਾਪ-ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੋ।
Rishi: Atharvanic tradition (sūkta-level attribution varies; commonly treated as Atharvan/Angiras-type rakṣoghna material)
Devata: Tāpa/Śodhana (purificatory heat) and rakṣas-averting power; implicitly anti-rákṣas
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires pada-count verification against the Saunaka accent-text)
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From omen-fear and suspicion of contamination to calming purification and restored order.","listener_experience":"Relief through a concrete remedy: ‘whatever it was, it can be cleansed’.","intensity":5}