Rig Veda 3.53.21: Mandala 3, Sukta 53, Mantra 21

Sukta 3.53

Rishi: Viśvāmitra / Viśvāmitras

Devata: Indra

Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रोतिभिर्बहुलाभिर्नो अद्य याच्छ्रेष्ठाभिर्मघवञ्छूर जिन्व । यो नो द्वेष्ट्यधरः सस्पदीष्ट यमु द्विष्मस्तमु प्राणो जहातु ॥

Transliteration

índro ū́tibhir bahulā́bhir no adyá yāt-śréṣṭhābhir maghavan chūra jinva | yó no dvéṣṭy ádharaḥ sá spadīṣṭa yám u dvíṣmas tám u prāṇó jahātu ||

Translation

ଇନ୍ଦ୍ର ଆଜି ଆମ ପାଖକୁ ନିଜର ବହୁ ସହାୟତା ସହ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପକାର ସହ ଆସୁନ୍ତୁ; ହେ ମଘବନ, ହେ ଶୂର, ଆମକୁ ଆଗକୁ ଧାଉଥିବା ଉତ୍ସାହରେ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତୁ। ଯେ ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ଅଧର (ନୀଚ) ଚେତନାବାନ—ସେ ଖସି ପଡ଼ୁ; ଯାହାକୁ ଆମେ ଦ୍ୱେଷ କରୁ, ତାହାର ପ୍ରାଣ ନିଜେ ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ऊतिभिः: with helps/aids
• ऊतिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक)

• बहुलाभिः: many, abundant
• बहुलाभिः: करण
• Type: Adjective
• Root: बहुल (प्रातिपदिक)

• नः: of us/our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अद्य: today, now
• अद्य: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• यात्: may (he) go/come
• यात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• श्रेष्ठाभिः: with the best
• श्रेष्ठाभिः: करण
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)

• मघवन्: O bountiful one
• मघवन्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)

• शूर: O hero
• शूर: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• जिन्व: invigorate, quicken
• जिन्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जिव्/जिन्व् (धातु; वेद. ‘to set in motion, invigorate’)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• नः: us
• नः: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• द्वेष्टि: hates
• द्वेष्टि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: द्विष् (धातु)

• अधरः: the lower/mean one
• अधरः: कर्तृ
• Type: Adjective (substantive)
• Root: अधर (प्रातिपदिक)

• सस्पदीष्ट: may he stumble/be brought to a fall
• सस्पदीष्ट: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सस् + पद् (धातु-संयोग; वेद. ‘to trip, make stumble’)

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• उ: indeed, and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• द्विष्मः: we hate
• द्विष्मः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: द्विष् (धातु)

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• उ: indeed, and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• प्राणः: breath, life
• प्राणः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)

• जहातु: may it leave/abandon
• जहातु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हा (धातु)